ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਮੂਲ ਸਿਧਾਂਤ
(çÆ ô¿ØÅÂÆ àËÕÃà ì¹¼Õ ÁÅø ê¯ñÆàÆÕñ ÇÂÕÅéîÆ çÅ ê³ÜÅìÆ Áé°òÅç)
A
æ¯ó·Å ðÅÜéÆåÕ Áðæ ôÅÃåð ÇüÖäÅ ÷ðÈðÆ ÔË
ðÅÜéÆåÕ ÁðæôÅÃåð çÅ ÇòôÅ òÃå±
îÔÅé Ú¶ÁðîËé îÅú ÃÅ鱿 òÅð òÅð ÇÂÔ ÇüÇÖÁÅ Çç³ç¶ Ôé, ÇÕ æ¯óÅ ðÅÜéÆåÕ ÁðæôÅÃåð ÇüÖäÅ ÷ðÈðÆ ÔËÍ ÇÂÔ ÕÇîÀÇéôà êÅðàÆ ç¶ î˺ìð» Áå¶ ÇÂéÕñÅìÆ ÕÅðÕ°é» ñÂÆ ÔÆ ÷ðÈðÆ éÔƺ ÔË, Ãׯº Çå¿é îÔÅé ÇÂéÕñÅìÆ Ã¿Øðô» ç¶ Ôð ÇÂ¼Õ ï¯è¶ ñÂÆ ÷ðÈðÆ ÔËÍ æ¯ó·Å ðÅÜéÆåÕ ÁðæôÅÃåð ÜÅéäÅ îÅðÕÃòÅç ù ÃîÞä, ïèòÅç çÆ ×ÇÔðÅÂÆ ÓÚ Áñ¯ÚéÅ Õðé Áå¶ ÁÅêä¶ Ã¿ÃÅð é÷ðƶ Çò¼Ú Ö¹ç åìçÆñÆ ÇñÁÅÀ°ä Áå¶ ÖÅà å½ð À°µå¶ ÃîÅÜòÅç ç¶ êÈð¶ ÇÂÇåÔÅÃÕ êóÅÁ ç½ðÅé êÅðàÆ çÆ ì¹ÇéÁÅçÆ ñÆÔ Áå¶ éÆåÆÁ» ù ÃîÞä ñÂÆ ÖÅà å½ð Óå¶ ÷ðÈðÆ ÔË Í
Çê³â» Áå¶ ÕÅðÖÅÇéÁ» Çò¼Ú ñó ðÔ¶ é½Ü¹ÁÅé ÃÅⶠç¶ô çÆ ÁÅà Áå¶ î÷çÈð ÜîÅå ç¶ ÇÂéÕñÅìÆ À°µçî ç¶ òÅÇðà ÔéÍ Ã¿Øðô Çò¼Ú ÇìÔåð ã¿× éÅñ ÜÈÞä ñÂÆ,ÇÃÔåî³ç ã¿× éÅñ ÇòÕÇÃå Ô¯ä ñÂÆ ÇÂÔé» é½ÜòÅé» ù æ¯ó·Å ðÅÜéÆåÕ ÁðæôÅÃåð ÷ðÈð ÇüÖäÅ ÚÅÔÆçÅ ÔËÍ
ðÅÜéÆåÕ ÁðæôÅÃåð çÅ ÇòôÅ òÃå± êËçÅòÅðÆ Ã¿ì¿è Ôé
ðÅÜéÆåÕ ÁðæôÅÃåð ÇÕà åð·» çÅ ÇòÇ×ÁÅé ÔË? ÃÅù ÷ðÈð ÔÆ ÇÂÃ ç¶ ÇòôÅ òÃå± å¯º ô¹ðÈ ÕðéÅ ÚÅÔÆçÅ ÔËÍ îÅðÕÃòÅçÆ ÁðæôÅÃåð ç¶ ÁÇèÁËé çÅ ÇòôÅ òÃå± êËçÅòÅð ç¶ Ã³ì¿è Ô¹¿ç¶ ÔéÍ Â¶º×ñ÷ é¶ Ãê¼ôà ÇñÇÖÁÅ ÔË, ÒÒÁðæôÅÃåð òÃå» çÅ éÔƺ Ãׯº ñ¯Õ» çðÇîÁÅé ÿì¿è» Áå¶ Á³Çåî ðÈê Çò¼Ú ÜîÅå» çðÇîÁÅé Ãì¿è» çÆ Ü»Ú êóåÅñ ÕðçÅ ÔËÍÓÓA ñ¯Õ» çðÇîÁÅé êËçÅòÅðÆ Ã¿ì¿è ÇÕò¶º ìäç¶ Ôé? ÇÂÔ ÜÅéä ñÂÆ ÃÅù ÜðÈð ÔÆ îé°¼Ö çÆÁ» êËçÅòÅðÆ Ãð×ðîÆÁ» 寺 ô¹ðÈ ÕðéÅ ÚÅÔÆçÅ ÔËÍ
Ú¶ÁðîËé îÅú é¶ ÇÕÔÅ ÔË, ÒÒîÅðÕÃòÅçÆ îé°¼Ö çÆÁ» êËçÅòÅð ÿì¿èÆ Ãð×ðîÆÁ» ù Ãí 寺 òè¶ð¶ ì¹ÇéÁÅçÆ ÁîñÆ Ãð×ðîÆÁ» ç¶ ðÈê Çò¼Ú ç¶Öç¶ ÔéÍÓÓB êð ý ÃÅñ 寺 òÆ êÇÔñ», îÅðÕÃòÅç çÆ ðÚéŠ寺 êÇÔñ», ñ¯Õ» Õ¯ñ ÇÂÔ ÇòÇ×ÁÅéÕ ÃîÞçÅðÆ éÔƺ ÃÆÍ «à¶ðÆÁ» ÜîÅå» ç¶ ÃÅð¶ ÇòÚÅðÕ ÇÂà é÷ðƶ çÅ Çòð¯è Õðç¶ ÃéÍ À°Ô Ü» å» ÇÂÔ íðî ëËñÅÀ°ºç¶ Ãé ÇÕ îé°¼ÖÆ ÃîÅÜ ð¼ì çÆ ð÷Å î¹åÅìÕ ÇòÕÇÃå Ô¯ÇÂÁÅ ÔË Ü» éÅÇÂÕ» ç¹ÁÅðÅ ÇÂÇåÔÅà ìäŶ ÜÅä çÅ ÞÈáÅ ÇÃè»å ê¶ô Õðç¶ ÃéÍ ÇÂÔ ÁÖ½åÆ ÇòÚÅðÕ ÇÂà îÅîÈñÆ ÇÜÔ¶ å¼æ çÆ Áäç¶ÖÆ Õðç¶ Ãé ÇÕ ðÅÜéÆåÆ, ÇòÇ×ÁÅé, Õ¯îñ ÕñÅò» Áå¶ èÅðÇîÕ Ãð×ðîÆÁ» Çò¼Ú ñ¼×ä 寺 êÇÔñ» ñ¯Õ» ù ð¯àÆ, Õ¼êó¶ Áå¶ îÕÅé çÆ ñ¯ó Ô¹¿çÆ ÔËÍ ÇÂà ñÂÆ îé°¼ÖÆ ÃîÅÜ çÅ ÁèÅð í½ÇåÕ ÇÜäû çÆ êÌå¼Ö êËçÅòÅð ÔÆ ÔËÍ ÇÕðåÆ ÜîÅå çÆ êËçÅòÅðÆ Ãð×ðîÆ å¯º Çìé» ñ¯Õ ÇÜÀº°ç¶ éÔƺ ðÇÔ ÃÕç¶ Áå¶ ÃîÅÜ ÇòÕÅà éÔƺ Õð ÃÕçÅÍ ÇÂÔ îÅðÕà ÔÆ ÃÆ ÇÜÃ é¶ îé°¼ÖÆ ÇòÕÅà çÅ ÇÂÔ Çéïî ñ¼ÇíÁÅÍ
êËçÅòÅð ñÂÆ ñ¯Õ» Çò¼Ú Õ°¼Þ ÇéôÇÚå ÁÅêÃÆ Ã¿ì¿è ÕÅÇÂî Ô¯äÅ ÜðÈðÆ ÔËÍ Áñ¼× -Áñ¼× îé°¼Ö êËçÅòÅð éÔƺ Õð ÃÕç¶Í ÇÜò¶º ÇÕ îÅðÕÃ é¶ ÇÕÔÅ ÔË, ÒÒ êËçÅòÅð Çò¼Ú ñ¼×ä ñÂÆ ñ¯Õ Õ°µÞ ÇéôÇÚå î¶ñ -ܯñ Áå¶ Ãì¿è ÕÅÇÂî Õðç¶ ÔéÍ ÇÂà ÃîÅÜÕ î¶ñ-ܯñ Áå¶ ÇÂÔé» Ãì¿è» Çò¼Ú ÔÆ À°Ôé» Áå¶ Õ°çðå çðÇîÁÅé ÿì¿è Ô¯ ÃÕçÅ ÔË Áå¶ êËçÅòÅð Ô¯ ÃÕçÆ ÔËÍ ÓÓ (C) êËçÅòÅð çÆ êÌÇÕÇðÁÅ ç½ðÅé ñ¯Õ» ç¹ÁÅðÅ ìäŶ ÇÂÔé» Ã¿ì¿è» ù êËçÅòÅðÆ Ãì¿è ÕÇÔç¶ ÔéÍ ÜîÅåÆ ÃîÅÜ Çò¼Ú ÇÂÔ ÜîÅåÆ Ãì¿è» Çò¼Ú êÌåÆÇì¿ìå Ô¹¹¿ç¶ ÔéÍ
êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» ç¶ Çå¿é ê¼Ö Ô¹¿ç¶ Ôé (A) êËçÅòÅð ç¶ ÃÅèéÅ çÆ îÅñÕÆ çÅ ÃðÈê (B) êËçÅòÅð Çò¼Ú ñ¯Õ» çÆ íÈÇîÕÅ Áå¶ À°Ôé» ç¶ ÁÅêÃÆ Ãì¿è (C) êËçÅòÅð çÆ ò¿â çÅ ÃðÈêÍ îÅñÕÆ ç¶ ÃðÈê 寺 íÅò ÔË êËçÅòÅð ç¶ ÃÅèé (ÇÜà Çò¼Ú ÇÕðå ç¶ ÃÅèé ÇÜò¶º îôÆé», ÕÅðÖÅé¶, íÈîÆ Áå¶ ÇÕðå çÆÁ» òÃå» ÇÜò¶º ÇÕ Õ¼ÚÅ îÅñ ÁÅÇç ôÅîñ Ôé ) À°êð îÅñÕÆ ÇÕà çÆ ÔËÍ êËçÅòÅð ç¶ ÃÅèé» çÆ îÅñÕÆ çÅ ÃðÈÈê, êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» çÅ Ãí 寺 îÔ¼åòêÈðé ê¼Ö ÔËÍ ÇÂÔ êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» çÅ ÁèÅð ÔËÍ êËçÅòÅð ç¶ ÃÅèé» çÆ îÅñÕÆ çÅ ÃðÈê êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» ç¶ ÖÅö ù åËÁ ÕðçÅ ÔËÍ îé°¼ÖÆ ÃîÅÜ ç¶ ÇòÕÅà Çò¼Ú î¹¼ã ÕçÆîÆ ÃîÅÜ, ×¹ñÅîçÅðÆ ÃîÅÜ, Ü×ÆðÈ ÃîÅÜ, ÃðîŶçÅðÆ ÃîÅÜ Áå¶ ÃîÅÜòÅçÆ ÃîÅÜ ù êËçÅòÅð ç¶ ÃÅèé» çÆ îÅñÕÆ çÅ ÃðÈê Áé°ÃÅð òð×Ç´å ÕÆåÅ Ü»çÅ ÔËÍ îÅñÕÆ çÅ ÃðÈê êËçÅòÅð Çò¼Ú ñ¯Õ» çÆ íÈÇîÕÅ Áå¶ À°Ôé» ç¶ ÁÅêÃÆ Ãì¿è» ù åËÁ ÕðçÅ ÔËÍ
êËçÅòÅð Õðé ñÂÆ ñ¯Õ» çðÇîÁÅé ÔÆ éÔƺ îé°¼Ö Áå¶ Õ°çðå çðÇîÁÅé òÆ Ãì¿è ÜðÈðÆ ÔéÍ îé°µÖ é¶ Õ°çðå ù ÇܼåäÅ Áå¶ åìçÆñ ÕðéÅ Ô¹¿çÅ ÔËÍ Õ¹çðå ù Çܵåä Áå¶ åìçÆñ Õðé Çò¼Ú îé°¼Ö ÇÜà åÅÕå çÅ ÇÂÃå¶îÅñ ÕðçÅ ÔËÍ À°Ôé» ù êËçÅòÅðÆ åÅÕå» ÇÕÔÅ Ü»çÅ ÔËÍ êËçÅòÅðÆ åÅÕå» Çò¼Ú îé°¼Ö Áå¶ êçÅðæ (ÜÅäÆ êËçÅòÅð ç¶ ÃÅèé) ôÅÇîñ Ô¹¿ç¶ ÔéÍ êËçÅòÅðÆ åÅÕå» Çò¼Ú Ãí 寺 îÔ¼åòêÈðé êËçÅòÅð ç¶ Ã¿ç Ô¹¿ç¶ ÔéÍ êËçÅòÅð Çò¼Ú êÌï¯× Ô¯ä òÅñ¶ Ã¿ç» çÆ ÇÕÃî 寺 Õ°çðå ù Çܼåä çÆ îé¹¼Ö çÆ åÅÕå ç¶ êÇðîÅä çÅ êåÅ ñ×çÅ ÔËÍ êð êËçÅòÅð ç¶ Ã¿ç» ù êËçÅòÅðÆ åÅÕå» çÅ ÇéðèÅðÕ éÔƺ î³ÇéÁÅ ÜÅ ÃÕçÅÍ ÒÒÇéðèÅðÕ îé°¼Ö ÔË, êçÅðæ éÔƺ ÓÓ D ÒÒ Ã¿ÃÅð çÆÁ» Ãí òÃå» ÇòÚ¯º îé°¼Ö Ãí 寺 ò¼è î¹µñòÅé ÔËÓÓ E ÇÕÀ°ºÇÕ Ã¿ç» ù Õ¿î Çò¼Ú îé°¼Ö ÇñÁÅÀ°çÅ ÔË, îé°¼Ö é¶ ÔÆ À°Ôé» ù ìäÅÇÂÁÅ ÔË Áå¶ îé°¼Ö ÔÆ À°Ôé» çÆ Ã¹èÅÂÆ ÕðçÅ ÔËÍ îé°¼Ö å¯º Çìé» éÅ å» Ã¿ç Ô¯ä׶ Áå¶ éÅ ÔÆ àËÕéÅñ¯ÜÆÍ îé¹¼Ö å¯º Çìé» Ãí 寺 òèÆÁÅ ÒÒ ÁÅà¯îËÇàÕ ÓÓ Ã¿ç òÆ ÁÃñ ÇòÚ ÒÒ ÁÅà¯îËÇàÕ ÓÓ éÔƺ Ô¯ ÃÕç¶ Í
êËçÅòÅðÆ Ãì¿è Áå¶ êËçÅòÅðÆ åÅÕå» ÃîÅÜÕ êËçÅòÅð ç¶ ç¯ êµÖ ÔéÍ Ãî¹¼Ú¶ ÇÂÇåÔÅÃÕ ÇòÕÅà Çò¼Ú ÁÅî å½ð À°µå¶ êËçÅòÅðÆ åÅÕå» ÔÆ êÌî¹¼Ö ÇéðèÅðÕ å¼å ç¶ ðÈê ÇòÚ ÇçÖÅÂÆ Çç³çÆÁ» ÔéÍ êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» çÆ Õ¯ÂÆ òÆ åìçÆñÆ ñÅ÷îÆ ÔÆ êËçÅòÅðÆ åÅÕå» Çò¼Ú ԯ¶ ÇÕö ÇòÕÅà çÅ éåÆÜÅ Ô¹¿çÆ ÔËÍ êËçÅòÅðÆ Ãì¿è, êËçÅòÅðÆ åÅÕå» ç¶ Áé°ÕÈñ Ô¯ä¶ ÚÅÔÆç¶ ÔéÍ Ü篺 Õ¯ÂÆ êËçÅòÅðÆ Ãì¿è êËçÅòÅðÆ åÅÕå» ç¶ ÇòÕÅà éÅñ î¶ñ éÔƺ Ö»ç¶ å» ÇÂÔé» êËçÅòÅðÆ Ãì¿èλ ù ÁÇÜÔ¶ éò¶º êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» ÇòÚ ìçñéÅ ÜðÈðÆ Ô¯ Ü»çÅ ÔË Ü¯ êËçÅòÅðÆ åÅÕå» ç¶ ÇòÕÅÃ ç¶ Áé°Õ±ñ Ô¯äÍ ÕÇÔä çÅ íÅò ÇÂÔ ÔË ÇÕ êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» çÅ ÃðÈê îé°¼Ö çÆ Á³åðî¹ÖÆ Ç¼ÛÅ éÅñ éÔƺ Ãׯº êËçÅòÅðÆ åÅÕå» ç¶ ÇòÕÅà ê¼èð 寺 åËÁ Ô¹¿çÅ ÔËÍ êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» ù ñÅ÷îÆ ÔÆ êËçÅòÅðÆ åÅÕå» ç¶ Áé°Õ±ñ Ô¯äÅ ÚÅÔÆçÅ ÔËÍ ÇÂÔ ÇÂÕ ìÅÔð î¹ÖÆ Çéïî ÔË Ü¯ ñ¯Õ» çÆ Ç¼ÛÅ î¹åÅìÕ ìçñ éÔƺ ÃÕçÅÍ Õ°¼Þ ÖÅà êËçÅòÅðÆ Ãì³è» çÅ Üéî, ÇòÕÅà Áå¶ éÅô ÒÒ Õ°¼Þ ÖÅà êËçÅòÅðÆ åÅÕå» çÆÁ» Çòð¯èåÅÂÆÁ» ç¶ Ãîùð ÇòÕÅà éÅñ ÔÆ Ô¹¿çÅ ÔËÍÓÓ ÇÂà ñÂÆ îÅðÕÃòÅçÆ ðÅÜéÆåÕ Áðæ ôÅÃåð êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» ç¶ ÁÇèÁËé Çò¼Ú êËçÅòÅðÆ åÅÕå» çÅ òÆ ÁÇèÁËé ÕðçÅ ÔËÍ
ÇÂÇåÔÅÃ ç¶ Ãî¹¼Ú¶ ÇòÕÅà Çò¼Ú ܶÕð êËçÅòÅðÆ åÅÕå» êÌî¹¼Ö ÇéðèÅðÕ ç¶ ðÈê Çò¼Ú ÃÅÔîä¶ ÁÅÀ°çÆÁ» Ôé å» ÕÆ ÇÂÃçÅ îåñì ÇÂÔ Ô¯ÇÂÁÅ ÇÕ êËçÅòÅðÆ åÅÕå» çÆ å°ñéÅ ÇòµÚ êËçÅòÅðÆ Ãì¿è ÇìñÕ°ñ ×Ëð Ãð×ðî Ô¹¿ç¶ Ôé? ÇìñÕ°ñ éÔƺ, Ü篺 êËçÅòÅðÆ Ãì³è êËçÅòÅðÆ åÅÕå» ç¶ Áé°Õ±ñ Ô¹¿ç¶ Ôé å» À°Ô êËçÅòÅðÆ åÅÕå» ç¶ ÇòÕÅà ù Ãð×ðî ðÈê Çò¼Ú ÿò¶× êÌçÅé Õðç¶ ÔéÍ Ü篺 êËçÅòÅðÆ Ãì¿è êËçÅòÅðÆ åÅÕå» ç¶ Áé°Õ±ñ éÔƺ Ô¹¿ç¶ å» À°Ô êËçÅòÅðÆ åÅÕå» ç¶ ÇòÕÅà ÇòÚ ð¹ÕÅòà ÖóÆ Õðç¶ ÔéÍ ÇÕÀ°ºÇÕ êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» ù ìçñ¶ Çìé» êËçÅòÅðÆ åÅÕå» çÅ ÇòÕÅà éÔƺ Ô¯ ÃÕçÅ, ÇÂà ñÂÆ êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» çÆ åìçÆñÆ ÇÂ¼Õ îÔ¼åò-êÈðé ÇéðèÅðÕ í¹ÇîÕÅ ÇéíÅÀ°çÆ ÔËÍ Ü篺 ê¹ðÅäÅ ÚÆé ÃÅîðÅÜòÅç, Ü×ÆðçÅðÆ Áå¶ é½ÕðôÅÔ ÃðîŶçÅðÆ ÁèÆé ÃÆ å» ÇÕ íÈîÆêåÆ Áå¶ çñÅñ ÃðîŶçÅðÆ ÚÆé ç¶ Ãí 寺 ò¼è ÇêÛÅÖóÆ Áå¶ ê¼Ûó¶ ԯ¶ êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» çÆ êÌåÆÇéèåÅ Õðç¶ ÃéÍ êËçÅòÅðÆ åÅÕå» çÅ ì¹ðÆ åð» ×ÿŠعÇàÁÅ Ü»çÅ ÃÆÍ î¹ÕåÆ å¯º êÇÔñ» ÚÆé Õ¯ÿ Õ¯ÂÆ òÆ îôÆé ÇéðîÅä À°çï¯× Ü» ÁÅà¯î¯ìÅÇÂñ Áå¶ ÜÔÅÜ ÇéðîÅä çÅ ÕÅðÖÅéÅ éÔƺ ÃÆÍ À°µåð-êÈðìÆ ÚÆé ç¶ ìÅÔðñ¶ ÇÔ¼ÇÃÁ» Çò¼Ú ÃàÆñ çÆ êËçÅòÅð Ô¹¿çÆ ÃÆ Áå¶ À°Ô òÆ Õ°¼Þ ñ¼Ö àé ÃñÅé» å¯º òè¶ð¶ éÔƺ ÃÆÍ ÇÂ毺 å¼Õ ÇÕ ð¯÷ÅéÅ òð寺 çÆÁ» ÚÆÜ» çÆ òÆ çðÅîç ÕÆåÆ Ü»çÆ ÃÆÍ Õ¼êóÅ Çòç¶ôÆ Õ¼êóÅ ÕÔÅÀ°ºçÅ ÃÆ, ÛåðÆÁ» Çòç¶ôÆ ÛåðÆÁ» ÕÔÅÀ°ºçÆÁ» ÃéÍ ÇÂ毺 å¼Õ ÇÕ ÇÂ¼Õ Û¯àÆ ÇÜÔÆ ÇÕ¼ñ òÆ Çòç¶ôÆ ÇÕµñ ÕÔÅÀ°ºçÆ ÃÆÍ ÇÂÔé» ÔÅñå» Çò¼Ú ÃÅîðÅÜòÅç, Ü×ÆðçÅðÆ Áå¶ é½ÕðôÅÔ ÃðîŶçÅðÆ çÆ ÔÕ±îå ù À°ñàÅÀ°äÅ, çñÅñ ÃðîŶçÅð- Ü×ÆðÈ êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» çÆ åìçÆñÆ Áå¶ ÃîÅÜòÅçÆ êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» çÆ ÃæÅêéÅ é¶ êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» ç¶ ÇòÕÅà ù Ô¹ñÅðÅ ç¶ä Çò¼Ú îÔ¼åòêÈðé íÈÇîÕÅ ÇéíÅÂÆÍ
êËçÅòÅðÆ åÅÕå» çÅ ò¼âÆ ê¼èð À°µå¶ ÇòÕÅà ÁÕÃð êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» çÆ åìçÆñÆ å¯º ìÅÁç Ô¹¿çÅ ÔËÍ ÇÂÔ ÇÂµÕ Ãðì ÇòÁÅêÕ Çéïî ÔËÍ ÃðîŶçÅðÅ ÃîÅÜ Çò¼Ú òÆ êËçÅòÅðÆ åÅÕå» çÅ ò¼âÆ ê¼èð À°µå¶ ÇòÕÅà ì¹ðܹÁÅ ÇÂéÕñÅì ÕÅðé Ü×ÆðÈ êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» ç¶ à¹¼àä Áå¶ ÃðîŶçÅðÆ êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» ÓÚ å¶Ü ÇòÕÅà 寺 ìÅÁç ÔÆ Ô¯ÇÂÁÅÍ À°çÅÔðä ç¶ å½ð Óå¶ Ç³×ñ˺â ù ç¶Ö¯, ÇÜ¼æ¶ êËçÅòÅðÆ åÅÕå» çÅ ò¼â¶ ê¼èð À°µå¶ ÇòÕÅà ÃåÅð·òƺ ÃçÆ ç¶ ì¹ðܹÁÅ ÇÂéÕñÅì Áå¶ ÁáÅðòƺ ç¶ çÈÃð¶ î¼è Áå¶ À°éÆòƺ ÃçÆ ç¶ êÇÔñ¶ Á¼è ç¶ Ã¼éÁåÆ ÇÂéÕñÅì ç¶ ÁèÅð À°µêð Ô¯ÇÂÁÅÍ ëð»Ã, ÜðîéÆ, ÁîðÆÕÅ Áå¶ ÜêÅé Çò¼Ú ÁÅè¹ÇéÕ Ã¼éÁå» çÅ å¶ÜÆ
éÅñ ÇòÕÅà ê¹ðÅä¶ À°ÃÅð ã»Ú¶ Áå¶ êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» çÆ ò¼Ö-ò¼Ö åðÆÇÕÁ» éÅñ åìçÆñÆ å¯º ìÅÁç ÔÆ Ô¯ÇÂÁÅÍ
êËçÅòÅðÆ Ãì¿è Áå¶ êËçÅòÅðÆ åÅÕå» ç¶ î¹¼ç¶ À°µêð îÅðÕÃòÅçÆÁ» Áå¶ Ã¯òÆÁå ïèòÅçÆÁ» ÇòÚÕÅð ¦ì¶ ÿØðô çÅ ÇÂ¼Õ îÔ¼åòêÈðé êµÖ ÇÂÔ ÇðÔÅ ÔË ÇÕ çò¿çòÅçÆ Â¶ÕåÅ çÅ é÷ðÆÁÅ ÁêäÅÀ°ä À°µêð ÷¯ð ç¶äÅ ÚÅÔÆçÅ ÔË Ü» ÒÒêÇÔñ» À°åêÅçÕåÅÓÓ òÅÿÅ ÇêÛÅÖóÆ é÷ðÆÁÅ ê¶ô ÕÆåÅ ÜÅäÅ ÚÅÔÆçÅ ÔËÍ Çñé ÇêÁÅú é¶ Ú¶é-ê¯-åÅ éÅñ Çîÿ Õ¶ ÇÂÔ çñÆñ Çç¼åÆ ÇÕ é½òƺ êÅðàÆ Õ»×ðà 寺 ìÅÁç î¹¼Ö ÕÅðÜ êËçÅòÅð òèÅÀ°äÅ ÔËÍ ÇÂÔ Á¼áòƺ êÅðàÆ Õ»×ðÃ ç¶ îå¶ Çò¼Ú Çñú-ôÅú-ÚÆ Áå¶ Ú¶é-ê¯-åÅ ç¹ÁÅðŠعÃŶ À°Ã¶ ïèòÅçÆ ÛñÅò¶ çÆ éÕñ ÔË ÇÜà Çò¼Ú ÒÒÇòÕÇÃå ÃîÅÜòÅçÆ êÌì¿è Áå¶ ê¼ÛóÆÁ» Ô¯¯ÂÆÁ» êËçÅòÅðÆ åÅÕå» çÆ Çòð¯èåÂÆÓÓ çÆ ×¼ñ ÕÔÆ ×ÂÆ ÃÆÍ ÚÆé Çò¼Ú ÃîÅÜòÅçÆ êËçÅòÅðÆ Ãì¿è êËçÅòÅðÆ åÅÕå» ç¶ ÇòÕÅÃ ç¶ îÈñ ðÈê Çò¼Ú Áé°Õ±ñ ÔéÍ ÇÂà éÅñ êËçÅòÅðÆ åÅÕå» ç¶ ÇòÕÅà çÅ ÇÂÕ éò» ðÅÔ Ö¹ñ·çÅ ÔËÍ êð ÇÂÃ ç¶ ÕÂÆ ç¯ôêÈðé ê¼Ö òÆ ÔéÍ ÇÂÔé» ÕîÆÁ» çÆ êËçÅòÅðÆ åÅÕå» ç¶ ÇòÕÅà éÅñ Çòð¯èåÅÂÆ ÔËÍ ÃîÅÜòÅçÆ ÇÂéÕñÅì çÅ åÜðìÅ ÃÅù ÇÂÔ ç¼ÃçÅ ÔË ÇÕ Ôî¶ô» ÇìÔåð ÃîÅÜòÅçÆ êÌì¿è ÔÆ êËçÅòÅðÆ åÅÕå» ç¶ ÇòÕÅà ù Ô¹ñÅðÅ Çç³çÅ ÔËÍ Ôî¶ô» ÔÆ,êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» ç¶ À°Ôé» ÇÔ¼ÇÃÁ» çÆ ðÈêìçñÆ ç¶ ìÅÁç ÔÆ, ܯ êËçÅòÅðÆ åÅÕå» ç¶ ÇòÕÅà éÅñ î¶ñ éÔƺ Ö»ç¶, êËçÅòÅðÆ åÅÕå» ç¶ ÇòÕÅà ù Ô¹ñÅðÅ ÇîñçÅ ÔËÍ Çëð ÒÒÇòÕÇÃå ÃîÅÜòÅçÆ êÌì¿è Áå¶ ê¼ÛóÆÁ» Ô¯ÂÆÁ» êËçÅòÅðÆ åÅÕå» çðÇîÁÅé Çòð¯èåÅÂÆÓÓ ÇÕæ¶ ÔË? Çñú-ôÅú-ÚÆ, Çñé ÇêÁÅú Áå¶ ÁÇÜÔ¶ Ô¯ð è¯Ö¶ìÅÜ» çÆ ÁÇÜÔ¶ íðî» çÆ òÕÅñå ç¶ Çê¼Û¶ î¹ÜðîÅéÅ éÆÁå Û°êÆ Ô¯ÂÆ ÃÆ, ܯ î÷çÈð ÜîÅå çÆ åÅéÅôÅÔÆ ÁèÆé ÜÅðÆ ÇÂéÕñÅì Áå¶ ÃîÅÜòÅç ç¶ êóÅÁ ñÂÆ îÅú ç¹ÁÅðÅ åËÁ ÕÆåÆÁ» ì¹ÇéÁÅçÆ êÅðàÆ éÆåÆÁ» çÅ Çòð¯è Õðé ñÂÆ ÒÒêÇÔñ» ¹À°åêÅçÕåÅÓÓ ç¶ ÇòÚÅð ù ÔÇæÁÅð ç¶ ðÈê ÇòµÚ ÇÂÃå¶îÅñ Õðé çÆ ÁÃëñ Õ¯Çôô ç¶ ðÈê Çò¼Ú ÃÅÔîä¶ ÁÅÂÆÍ ÇÂÔ À°Ôé» çÅ ÔòÅÂÆ Ã¹êéÅ ÔËÍ
êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» ù êËçÅòÅðÆ åÅÕå» ç¶ Áé°Õ±ñ Ô¯äÅ ÚÔÆçÅ ÔËÍ êËçÅòÅðÆ åÅÕå» ç¶ ÇòÕÅà ñÂÆ ÇÂÔ ÷ðÈðÆ Ô¯ Ü»çÅ ÇÕ ÇÂÃ ç¶ ê¹ðÅä¶ êËçÅòÅðÆ Ãì¿è, ܯ ÇÂÃ ç¶ Áé°Õ±ñ éÔƺ ðÔ¶, éôà Ô¯ä Áå¶ À°Ôé» çÆ æ» éò¶º êËçÅòÅðÆ Ãì¿è ñËä ܯ êËçÅòÅðÆ åÅÕå» ç¶ Áé°Õ±ñ Ô¯äÍ êð ê¹ðÅä¶ êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» ç¶ à¹¼àä Áå¶ éò¶º êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» ç¶ êÌ×à Ô¯ä çÅ Áîñ Ç¿éÅ Çüè ê¼èðÅ éÔƺ Ô¯ ÃÕçÅÍ ê¹ðÅä¶ êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» çÆ ðÈê ìçñÆ Áå¶ éò¶º êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» çÆ ÃæÅêéÅ Áå¶ Ã¿êÈðéåÅ ÁÅî å½ð å¶ ÇÂéÕñÅìÆ Ã¿Øðô» 寺 ìÅÁç ÔÆ Ã¿íò Ô¹¿çÆ ÔËÍ ÇÂà ñÂÆ Ü¶Õð ê¹ðÅä¶ êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» çÆ ðÈê ìçñÆ Áå¶ éò¶º êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» çÆ ÃæÅêéÅ Áå¶ Ã¿êÈðéåÅ ù ÃîÞäÅ Ô¯ò¶ å» êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» Áå¶ êËçÅòÅðÆ åÅÕå» çÆ Çòð¯èåÅÂÆ çÆ ÇòÁÅÇÖÁÅ ÔÆ ÕÅëÆ éÔƺ Ô¯ò¶×ÆÍ À°ÃÅð ã»Ú¶ Áå¶ ÁÅðæÕ ÁèÅð ç¶ Ãì¿è» çÆ êóåÅñ òÆ ÷ðÈðÆ ÔËÍ
À°ÃÅð ã»Ú¶ 寺 íÅò ÔË Õ½îÆ ÃðÕÅð, ë½Ü, Õùé Áå¶ ÇÃÁÅÃÆ Ã¿ÃæÅò» Áå¶ ÇÂÔé» ç¶ Áé°ÃÅðÆ ÇòÚÅðèÅðÕ ð±ê ÇÜò¶º ÇÕ ëñÃëÅ, ÃÅÇÔå, Õ¯îñ ÕñÅò» ÁÅÇçÍ ÁÅðæÕ ÁèÅð çÅ Áðæ ÔË êËçÅòÅðÆ Ãì¿èÍ ÒÒ ÇÂÔé» êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» çÅ Õ°¼ñ ܯó ÔÆ ÃîÅÜ çÅ ÁÅðæÕ ÁèÅð Ô¹¿çÅ ÔËÍ ÇÂÔ¯ À°Ô ÁÃñ ÁèÅð Ô¹¿çÅ ÔË, ÇÜà À°êð ÕùéÆ Áå¶ ÇÃÁÅÃÆ À°ÃÅð ã»ÚÅ À°íðçÅ ÔË Áå¶ ÇÜÃç¶ Áé°ÃÅðÆ Ú¶åéÅ ç¶ ÇéôÇÚå ÃîÅÜÕ ðÈê Ô¹¿ç¶ ÔéÍ ÓÓ F îÅðÕà çÅ ÇÂÔ Õæé À°ÃÅð ã»Ú¶ Áå¶ ÁÅðæÕ ÁèÅð ç¶ Ãì¿è» çÆ ÇòÇ×ÁÅéÕ ã¿× éÅñ ÇòÁÅÇÖÁÅ ÕðçÅ ÔËÍ
À°ÃÅð ã»Ú¶ Áå¶ ÁÅðæÕ ÁèÅð çÆ Çòð¯èåÅÂÆ Çò¼Ú ÁÅî å½ð Óå¶ ÁÅðæÕ ÁèÅð ëËÃñÅÕ°é åÅÕå Ô¹¿çÅ ÔËÍ ÁÅðæÕ ÁèÅð Çò¼Ú åìçÆñÆ éÅñ, ÒÒ êÈðÅ ÇòôÅñ À°ÃÅð ã»ÚÅ Ô½ÿÆ-Ô½ÿÆ Ü» å¶ÜÆ éÅñ åìçÆñ Ô¯ Ü»çÅ ÔËÍ ÓÓ G íÅò Ü篺 ê¹ðÅäÅ ÁÅðæÕ ÁèÅð ÇÖ³â Ü»çÅ ÔË, å» ÇÂà ÁèÅð À°êð Öó·¶ À°ÃÅð ã»Ú¶ é¶ òÆ ÇÖ³âäÅ Ô¹¿çÅ ÔËÍ êð ÇÂà ÇÖâÅÁ çÆ çð ò¼Ö-ò¼Ö Ô¹¿çÆ ÔËÍ Ü篺 ÇêÛÅÖóÆ ðÅÜ îôÆéðÆ åìçÆñ Ô¯ Ü»çÆ ÔË å» ê¹ðÅä¶ ÁÅðæÕ ÁèÅð ç¶ ñ¯ê Ô¯ä ç¶ éÅñ-éÅñ ÇêÛÅÖóÆ ÜîÅå» ÁÅêäÆ îð÷Æ éÅñ ÇÂÇåÔÅÃ ç¶ î³Ú 寺 ñ»í¶ éÔƺ Ô¹¿çÆÁ»Í À°Ô ñÅ÷îÆ ÔÆ, ÇòÕÇÃå ÜîÅå» ç¶ ÇÖñÅë ÇÃÁÅÃÆ, ÇòÚÅðèÅðÕ Áå¶ Ã¼ÇíÁÅÚÅðÕ Ö¶åð» Çò¼Ú ¦ìÆ Áå¶ Ãõå ñóÅÂÆ ñóçÆÁ» ÔéÍ ÖÅà ÕðÕ¶, ÔÅðÆÁ» Ô¯ÂÆÁ» ÜîÅå» éÅñ ܹó¶ ê¹ðÅä¶ ÇòÚÅðèÅðÕ ðÈê ¦ì¶ Ã å¼Õ ÕÅÇÂî ðÇÔç¶ ÔéÍ
À°ÃÅð ã»ÚÅ, ÁÅðæÕ ÁèÅð ðÅÔƺ åËÁ Ô¹¿çÅ ÔËÍ Ü篺 ÇÂÔ ÇÂ¼Õ òÅð ÃæÅêå Ô¯ Ü»çÅ ÔË å» ÇÂÔ î¯óò¶º ðÈê Çò¼Ú ÁÅðÇæÕ ÁèÅð ù ÷ìðçÃå ðÈê ÇòÚ êÌíÅÇòå ÕðçÅ ÔËÍ ÃàÇñé é¶ ÇÕÔÅ ÃÆ,ÒÒ ÁÅðæÕ ÁèÅð Ö¹ç çÆ ÃæÅêéÅ Áå¶ ê¼Õ¶ êËðƺ Ô¯ä ñÂÆ Áå¶ ê¹ðÅä¶ ÁèÅð Áå¶ À°Ãç¶ À°ÃÅð ã»Ú¶ ù éôà Õðé ñÂÆ ÁÅêä¶ À°ÃÅð ãλڶ çÆ À°ÃðÆ ÕðçÅ ÔËÍÓÓ ÇÂÔ çÃçÅ ÔË ÇÕ À°ÃÅð ã»ÚÅ ÇÕÀ°º Ôî¶ô» ÁÅêä¶ ÁÅðæÕ ÁèÅð çÆ Ã¶òÅ ÕðçÅ ÔËÍ ÃîÅÜòÅçÆ À°ÃÅð ã»ÚÅ ÁÅêä¶ ÃîÅÜòÅçÆ ÁÅðæÕ ÁèÅð çÆ Ã¶òÅ ÕðçÅ ÔË Áå¶ ÃðîŶçÅðÆ À°ÃÅð ã»ÚÅ ÁÅêä¶ ÃðîŶçÅðÅ ÁÅðÇæÕ ÁèÅð çÆ Ã¶òÅ ÕðçÅ ÔËÍ
ÃðîŶçÅðÆ ÃîÅÜ Çò¼Ú êËçÅòÅð ç¶ ÃîÅÜÆÕðé Áå¶ êËçÅòÅð ç¶ ÃÅèé» çÆ Çé¼ÜÆ îÅñÕÆ çðÇîÁÅé Çòð¯èåÅÂÆ Çå¼ÖÆ Ô¹¿çÆ ÜÅä ç¶ éÅñ ÔÆ ÃðîŶçÅðÅ Çé¼ÜÆ îÅñÕÆ çÆ æ» ÃîÅÜòÅçÆ ÃîÈÔÕ îÅñÕÆ ÃæÅêå Õðé çÆ ÷ðÈðå ñÅ÷îÆ Ô¯ Ü»çÆ ÔËÍ êð ì¹ðܹÁÅÜÆ çÅ ÇêÛÅÖóÆ ðÅÜ îôÆéðÆ À°êð Õ¿àð¯ñ Ô¹¿çÅ ÔË Áå¶ À°Ô ÃðîŶçÅðÅ ÁÅðæÕ ÁèÅð ù ÕÅÇÂî ðµÖä ñÂÆ ÇÂÃçÅ ÇÂÃå¶îÅñ ÕðçÆ ÔËÍ Ü¶Õð îÜçÈð ÜîÅå êÇÔñ» ÃðîŶçÅðÅ ðÅÜ îôÆéðÆ ù åìÅÔ éÔƺ ÕðçÆ å» ÃðîŶçÅðÅ ÁÅðÇæÕ ã»Ú¶ çÆ åìÅÔÆ
Áÿíò ÔËÍ éò¶º Áå¶ ê¹ðÅä¶ Ã¯èòÅçÆÁ» çÅ ÇÂÔ çÅÁòÅ ÇÕ ÒÒ ÃðîŶçÅðÆ ô»åÆêÈðé åðÆÕ¶ éÅñ ÇòÕÇÃå Ô¯Õ¶ ÃîÅÜòÅç Çò¼Ú ìçñ ÃÕçÆ ÔË,ÓÓ ÇÂ¼Õ ÞÈá çŠ깦çÅ ÔËÍ
ÃîÅÜòÅçÆ ÃîÅÜ Çò¼Ú À°ÃÅð ã»ÚÅ Áå¶ ÁÅðÇæÕ ÁèÅð ì¹ÇéÁÅçÆ å½ð å¶ ÇÂµÕ çÈÃð¶ ç¶ Áé°Õ±ñ Ô¹¿ç¶ ÔéÍ êð ì¹ðܹÁÅÜÆ Áå¶ À°Ãç¶ ÇòÚÅðèÅðÕ ðÈê» çÆ î½ÜÈç×Æ, ðÅÜ ç¶ Á³×» Çò¼Ú Õ¿î çÆÁ» Õ°¼Þ é½ÕðôÅÔÅéÅ ôËñÆÁ» Áå¶ ðÅÜ êÌì¿è ç¶ Õ°¼Þ ÇÔ¼ÇÃÁ» Çò¼Ú î½ÜÈç ÕîÆÁ» ç¶ ÕÅðé , ÃîÅÜòÅçÆ ÁÅðæÕ ÁèÅð ç¶ ê¼Õ¶ êËðƺ Ô¯ä, ÿêÈðéåÅ Áå¶ ÇòÕÅà çÆ êÌÇÕÇðÁÅ ÇòÚ ð¹ÕÅòà êËçÅ Ô¹¿çÆ ÔËÍ ÃÅù ÃîÅÜòÅçÆ À°ÃÅð ã»Ú¶ ù ÃîÅÜòÅçÆ ÁÅðÇæÕ ÁèÅð çÆ ì¶Ôåð ã¿× éÅñ öòÅ Õðé ï¯× ìäÅÀ°äÅ ÚÅÔÆçÅ ÔËÍ ÃÅù À°ÃÅð ã»Ú¶ ç¶ Ö¶åð Çò¼Ú ÿØðô ù ÇçzóåÅ éÅñ Áå¶ ×ÇÔðÅÂÆ Çò¼Ú ÃîÞäÅ ÚÅÔÆçÅ ÔË Áå¶ À°ÃÅð ã»Ú¶ Çò¼Ú ÃîÅÜòÅçÆ ÇÂéÕñÅì ù Á³å å¼Õ ÚñÅÀ°äÅ ÚÅÔÆçÅ ÔËÍ
ðÅÜéÆåÕ ÁðæôÅÃåð ò¼Ö-ò¼Ö ÜîÅå» Áå¶ åìÇÕÁ» ç¶ Ãí 寺 òè¶ð¶ ÇòòÔÅðÕ Áå¶ ë½ðÆ ÇÔ¼å» À°êð ÇòÚÅð ÕðçÅ ÔËÍ ÇÂÔ ÜîÅåÆ Ã¿Øðô çÆÁ» Ãí 寺 ò¼è À°ØóòÆÁ» Áå¶ åÆìð Ãî¼ÇÃÁÅò» çÆ ÇòÁÅÇÖÁÅ ÕðçÅ ÔËÍ îÅðÕÃòÅçÆ ëñÃë¶ çÆ åð·» îÅðÕÃòÅçÆ ðÅÜéÆåÕ ÁðæôÅÃåð Ö¹¼ñ·¶ ÁÅî ÇÂÔ ÁËñÅé ÕðçÅ ÔË ÇÕ À°Ô î÷çÈð ÜîÅå çÆ ÇÃÁÅÃå çÆ Ã¶òÅ ÕðçÅ ÔËÍ ðÅÜéÆåÕ ÁðæôÅÃåð ÜîÅåÆ ô¿Øðô ìÅð¶ ÇÂ¼Õ ÇòÇ×ÁÅé ÔËÍ
ðÅÜéÆåÕ ÁðæôÅÃåð êÅðàÆ çÆ ì¹ÇéÁÅçÆ ñÆÔ åÇÔ Õðé çÅ ÇÃè»åÕ ÁèÅð ÔËÍ
îÅðÕÃòÅçÆ ÁðæôÅÃåð ÁÅè¹ÇéÕ îÜçÈð ÜîÅå Áå¶ ò¼âÆÁ» êËçÅòÅðÆ åÅÕå» íÅò ò¼âÆ Ã¼éÁå ç¶ êÌ×à Ô¯ä éÅñ Ô¯ºç Çò¼Ú ÁÅÇÂÁÅÍ îÅðÕÃ é¶ ÁÅêä¶ Ã ç¶ ÜîÅåÆ Ã¿Øðô» Çò¼Ú ÇÔ¼ÃÅ ÇñÁÅÍ À°Ôé» é¶ ÃðîŶçÅðÆ ÃîÅÜ ç¶ Çòôñ¶ôä ñÂÆ ÇÂéÕñÅìÆ êçÅðæòÅçÆ çò¿çòÅç çÅ êÌï¯× ÕÆåÅÍ À°Ôé» é¶ ÃðîŶçÅð» ç¹ÁÅðÅ î÷çÈð» çÆ «µà çÅ êðçÅëÅô ÕÆåÅ Áå¶ êËçÅòÅð ç¶ ÃîÅÜÆÕðé Áå¶ ÃðîŶçÅðÅ îÅñÕÆ çðÇîÁÅé Çòð¯èåÅÂÆ ù ÇòÇ×ÁÅéÕ ã¿× éÅñ À°ÜÅ×ð ÕÆåÅÍ ÇÂÔ Çòð¯èåÅÂÆ î÷çÈð ÜîÅå Áå¶ ì¹ðܹÁÅ÷Æ ÇòÚÕÅð Çå¼ÖÆ ç¹ôîäÅéÅ Çòð¯èåÅÂÆ ç¶ ðÈê Çò¼Ú ÃÅÔîä¶ ÁÅÂÆÍ ÃðîŶçÅðÅ ÃîÅÜÕ Çòð¯èåÅÂÆÁ» ç¶ Ççé-êÌåÆ Ççé òèç¶ ÜÅä ç¶ éÅñ ÃðîŶçÅðÅ ã»Ú¶ çÆ Õìð ê¹µàä òÅñÆ î÷çÈð ÜîÅå Ççé-êÌåÆ Ççé î÷ìÈå Ô¹¿çÆ ×ÂÆÍ ÒÒÃðîŶçÅðÅ ÇéÜÆ îÅñÕÆ çÆ î½å çÆ Ø³àÆ òµÜä òÅñÆ ÔËÍ «¼àä òÅÇñÁ» ù «µà ÇñÁÅ ÜÅò¶×ÅÍÓÓ (I) ÇÂà çÅ ÇÂéÕñÅìÆ Áå¶ ÇòÇ×ÁÅéÕ éåÆÜÅ ÇéÕÇñÁÅ ÇÕ ÃðîŶçÅðÆ êÌì¿è çÆ æ» ÃîÅÜòÅçÆ êÌì¿è Áå¶ ì¹ðܹÁÅ åÅéÅôÅÔÆ çÆ æ» î÷çÈð ÜîÅå çÆ åÅéÅôÅÔÆ çÅ ÁÅÀ°äÅ Áà¼ñ ÔËÍ ÒÒîÅðÕà ÁÅè¹ÇéÕ ÃîÅÜ Çò¼Ú ÁÅðæÕ ×åÆ ç¶ Çéïî Áé°ÃÅð ÇÂà éåÆܶ À°êð êÔ¹¿Ú¶Í ÓÓ (A@) ÇÂà åð·» îÅðÕÃòÅçÆ ëñÃë¶ çÅ ÇòÇ×ÁÅéÕ ÃîÅÜòÅç éÅñ îÅðÕÃòÅçÆ ðÅÜéÆåÕ ÁðæôÅÃåð îÜçÈð ÜîÅå çÆ ÇÃÁÅÃÆ êÅðàÆ ñÂÆ ÁÅêäÆ ìÇéÁÅçÆ éÆåÆ åÇÔ Õðé çÅ ÁèÅð ìä Ç×ÁÅÍ îÅðÕÃòÅç ç¶ ÇÃè»åÕ ÁèÅð À°êð ÃðîŶçÅðÅ ÔÅñå» Çò¼Ú, î÷çÈð ÜîÅå ç¶ ÇÂéÕñÅìÆ ÁÅ×ÈÁ» é¶ î÷çÈð ÜîÅå çÆ êÅðàÆ ñÂÆ, ðÅÜÃÆ Ã¼åÅ Ö¯Ôä ñÂÆ ÇÂéÕñÅìÆ ÇÔ³ÃÅ ç¶ êÌï¯× çÆ ì¹ÇéÁÅçÆ ÕÅðÜéÆåÆ ÃÈåðì¼è ÕÆåÆÍ À°Ôé» é¶ ì¹ðܹÁÅ÷Æ Ãî¶å ÃÅðÆÁ» «à¶ðÆÁ» ÜîÅå» ù Üó¯º ê¹¼àä, ì¹ðܹÁÅ åÅéÅôÅÔÆ çÆ æ»ò¶º î÷çÈð ÜîÅå çÆ åÅéÅôÅÔÆ ÃæÅêå Õðé, êÈ¿ÜÆòÅç À°êð îÅðÕÃòÅç çÆ Çܼå Áå¶ ÕÇîÀ°Çé÷î ñÂÆ Ã¿Øðô Çò¼Ú î÷çÈð ÜîÅå çÆ ðÅÔé°îÅÂÆ ÕÆåÆÍ
ÃîÅÜòÅçÆ ÃîÅÜ Çò¼Ú òÆ îÅðÕÃòÅçÆ ðÅÜéÆåÕ ÁðæÃÅôåð î÷çÈð ÜîÅå çÆ êÅðàÆ çÆ ì¹ÇéÁÅçÆ ñÆÔ åËÁ Õðé ñÂÆ ÇÃè»åÕ ÁèÅð î¹Ô¼ÂÆÁÅ ÕðçÅ ÔËÍ îÅú é¶ ÃîÅÜòÅçÆ êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» Áå¶ êËçÅòÅðÆ åÅÕå», À°ÃÅð ã»Ú¶ Áå¶ ÁÅðæÕ ÁèÅð çðÇîÁÅé Çòð¯èåÅÂÆÁ» çÅ â¿°ØÅÂÆ ÓÚ Çòôñ¶ôä ÕÆåÅ ÔË Áå¶ ÃîÅÜòÅç ç¶ ç½ð Çò¼Ú ÜîÅåÆ Ã¿Øðô Áå¶ ñÆÔ» ç¶ ¦ì¶ Áå¶ ×¹¿ÞñçÅð ÖÅö ù çðÃÅÇÂÁÅ ÔËÍ ÇÂà ÇÃè»åÕ ÁèÅð À°êð À°Ôé» é¶ êÈð¶ ÃîÅÜòÅçÆ êóÅÁ òÅÃå¶ ÃÅâÆ êÅðàÆ çÆ ì¹ÇéÁÅçÆ ñÆÔ ù Á¼×¶ òèÅÇÂÁÅ ÔËÍ ÇÂÔ ì¹ÇéÁÅçÆ ñÆÔ ÃÅù çÃçÆ ÔË, ÒÒÃîÅÜòÅçÆ ÃîÅÜ ÇÂ¼Õ ÕÅëÆ ¦ì¶ ÇÂÇåÔÅÃÕ Ã å¼Õ î½ÜÈç ðÇÔ¿çÅ ÔËÍ ÇÂà êÈð¶ ÇÂÇåÔÅÃÕ ç½ð Çò¼Ú ÜîÅå», ÜîÅåÆ Çòð¯èåÅÂÆÁ» Áå¶ ÜîÅåÆ Ã¿Øðô î½ÜÈç ðÇÔ¿ç¶ Ôé, ÃîÅÜòÅçÆ ðÅÔ Áå¶ ÃðîŶçÅðÅ ðÅÔ çðÇîÁÅé ÿØðô î½ÜÈç ðÇÔ¿çÅ ÔËÍ ÃÅîðÅÜòÅç ç¹ÁÅðÅ ÃÅÇÜÃ-í³é å¯ó Áå¶ Ôîñ¶ çÅ ÖåðÅ î½ÜÈç ðÇÔ³çÅ ÔËÍ ÇÂÔ Çòð¯èåÅÂÆÁ» î÷çÈð ÜîÅå çÆ åÅéÅôÅÔÆ ç¶ åÇÔå ñ×ÅåÅð ÇÂéÕñÅì À°êð íð¯ÃÅ ÕðÕ¶ Áå¶ À°ÃçÆ ðÅÔé°îÅÂÆ Çò¼Ú ÁÇíÁÅà ðÅÔƺ ÔÆ Ô¼ñ ÕÆåÆÁ» ÜÅ ÃÕçÆÁ» ÔéÍÓÓ (AA) êÅðàÆ çÆ ì¹ÇéÁÅçÆ ñÆÔ, îÜçÈð ÜîÅå çÆ åÅéÅôÅÔÆ ç¶ åÇÔå ñ×ÅåÅð ÇÂéÕñÅì ÜÅðÆ ð¼Öä, î÷çÈð ÜîÅå çÆ åÅéÅôÅÔÆ ù ê¼Õ¶ êËðƺ Õðé ñÂÆ Ã¿Øðô Õðé, ÃðîŶçÅðÆ çÆ î¹óìÔÅñÆ ù ð¯Õä, ÃîÅÜòÅç çÆ À°ÃÅðÆ Áå¶ ÃÅð¶ ÿÃÅð Çò¼Ú ÕÇîÀ°Çé÷î çÆ ÃæÅêéÅ ç¶ îÔÅé ÁÅçðô ñÂÆ Ã¿Øðô Çò¼Ú ÚÆéÆ ñ¯Õ» çÆ ðÅÔé°îÅÂÆ ÕðçÆ ÔËÍ ÃîÅÜòÅçÆ ðÅÜéÆåÕ ÁðæÃÅôåð çÅ ì¹ÇéÁÅçÆ ÕÅðÜ ÃîÅÜòÅçÆ êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» çÆ, ÕÇîÀ°Çéôà êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» Çò¼Ú ðÈê ìçñÆ ç¶ Çéïî çÅ ÁÇèÁËé Áå¶ ÇòÁÅÇÖÁÅ ÕðéÅ ÔËÍ ðÅÜéÆåÕ ÁðæôÅÃåð çÆ Õ°¼Þ ÃîÞçÅðÆ ÃîÅÜòÅçÆ ÁÅðæÕ ×åÆ ç¶ ìÅÔðî¹ÖÆ Çéïî Áå¶ ò¼Ö-ò¼Ö êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» ç¶ ìäé, À°Ôé» çÆÁ» Çòô¶ôåÅò» Áå¶ ÇòÕÅà çÆ ÁàµñåÅ ù ÃîÞä Çò¼Ú ÃÅâÆ îçç ÕðçÆ ÔËÍ ÇÂÔ êÅðàÆ çÆ ì¹ÇéÁÅçÆ ñÆÔ çÆ ÃÅâÆ ÃîÞ ù òèÅò¶×Æ Áå¶ À°Ãù ñÅ×È Õðé ò¼ñ ÃÅâÆ Ú½ÕÃÆ ç¶ ê¼èð ù À°ÚÅ Ú¹¼Õ¶×ÆÍ
êÅðàÆ çÆ ì¹ÇéÁÅçÆ ÕÅð÷ôËñÆ À°êð ܯð ç¶ä çÅ ìÔ¹å ÇÜÁÅçÅ îÔ¼åò ÔËÍ ÃèÅðé ðÈê Çò¼Ú ÇÂÃçÅ íÅò ÔË,ÒÒîÅðÕÃòÅç ù ñÅ×È Õð¯ ïèòÅç ù éÔƺ ÓÓ îÅðÕÃòÅç ù ñÅ×È Õðé ñÂÆ êÇÔñ» ÃÅù îÅðÕÃòÅç ÇüÖäÅ êò¶×ÅÍ Ã¯èòÅç çÅ Çòð¯è Õðé ç¶ ñÂÆ ÃÅù ÇÂÔ ç¼Ã ÃÕä ç¶ Ãîð¼æ Ô¯äÅ ÚÅÔÆçÅ ÔË ÇÕ Ã¯èòÅç ÕÆ ÔËÍ êð îÅðÕÃòÅç Çò¼Ú ëñÃëÅ, ðÅÜéÆåÕ ÁðæÃÅôåð Áå¶ ÇòÇ×ÁÅéÕ ÃîÅÜòÅç Á»À°ç¶ ÔéÍ Ü¶Õð ÁÃƺ îÅðÕÃòÅç ù ÃîÞäÅ ÚÅÔ¹¿ç¶ Ô» å» ÃÅù îÅðÕÃòÅçÆ ëñÃë¶ Áå¶ ÇòÇ×ÁÅéÕ
ÃîÅÜòÅç çŠ׿íÆðåÅ éÅñ ÁÇèÁËé ÕðéÅ ÚÅÔÆçÅ ÔËÍ êð ÃÅù îÅðÕÃòÅçÆ ðÅÜéÆåÕ ÁðæôÅôåð çÅ òÆ ×¿íÆðåÅ éÅñ ÁÇèÁËé ÕðéÅ ÚÅÔÆçÅ ÔËÍ
îÅðÕÃòÅçÆ ðÅÜéÆåÕ ÁðæÃÅôåð Ãî¹¼Ú¶¶ ì¹ðܹÁÅ Áå¶ Ã¯èòÅçÆ ÁðæôÅÃåð ç¶ Çòð¯è Çò¼Ú ÔË Áå¶ ÇÂÔ ì¹ðܹÁÅ Áå¶ Ã¯èòÅçÆ ðÅÜéÆåÕ ÁðæÃÅôåð ù Ú¹ä½åÆ ç¶ä çÆ êÌÇÕÇðÁÅ Çò¼Ú ÔÆ ÇòÕÃå Ô¯ÇÂÁÅ ÔËÍ îÅðÕÃòÅçÆ ðÅÜéÆåÕ ÁðæÃÅôåð ÇüÖä éÅñ îÅðÕÃòÅç Áå¶ Ã¯èòÅç, ÃîÅÜòÅç Áå¶ êÈ¿ÜÆòÅç, îÜçÈð ÜîÅå Áå¶ ì¹ðܹÁÅ÷Æ Çò¼Ú ëðÕ Õðé Çò¼Ú îçç ÇîñçÆ ÔËËÍ ÇÂÔ íàÕÅÁ ò¼ñ òè ðÔ¶ ð¹ÞÅé» ù òÆ çð¹Ãå Õð¶×Å Áå¶ ÃÅâÆ ÇòÚÅðèÅðÕ Ú¶å¿éåÅ ç¶ ê¼èð ù òÆ À°µÚÅ Ú¹µÕ¶×ÅÍ
ÿֶê Çò¼Ú, ܶÕð ÁÃƺ êÅðàÆ Çòð¯èÆ Ã¯Ú À°êð Çܵå ÔÅÃñ ÕðéÅ ÚÅÔ¹¿ç¶ Ô», ÃîÅÜòÅç ç¶ êóÅÁ Çò¼Ú êÅðàÆ çÆ ì¹ÇéÁÅçÆ ñÆÔ ù ì¶Ôåð ã¿× éÅñ ñÅ×È ÕðéÅ ÚÅÔ¹¿ç¶ Ô», Çñé ÇêÁÅú çÆ ×ÇÔðÅÂÆ ÓÚ Áñ¯ÚéÅ ÕðéÅ ÚÅÔ¹¿ç¶ Ô» Áå¶ ÕÅð÷ôËñÆ Çò¼Ú ùèÅð ÕðéÅ ÚÅÔ¹¿ç¶ Ô» Áå¶ îÔÅé ÃîÅÜòÅçÆ ÇÂéÕñÅì Áå¶ ÃîÅÜòÅçÆ À°µçî ç¶ Ö¶åð Çò¼Ú éòÆÁ» Áå¶ ò¼âÆÁ» ÇÜ¼å» ÔÅÃñ ÕðéÅ ÚÅÔ¹¿ç¶ Ô» å» ÃÅù æ¯ó·Å ðÅÜéÆåÕ ÁðæôÅÃåð çÅ ÁÇèÁËé ÷ðÈð ÕðéÅ ÚÅÔÆçÅ ÔËÍ
ðÅÜéÆåÕ ÁðæôÅÃåð ù Ú¿×Æ åð·» ÃîÞä ñÂÆ ÇÃè»å Áå¶ ÁÇíÁÅà çŠùî¶ñ Õð¯
ðÅÜéÆåÕ ÁðæôÅÃåð çò§çòÅçÆ êçÅðæòÅç Áå¶ ÇÂÇåÔÅÃÕ êçÅðæòÅç çÅ êÌ×àÅÁ Áå¶ êÌï¯× ÔËÍ ðÅÜéÆåÕ ÁðæôÅÃåð ÇüÖä ñÂÆ ÃÅù çò¿çòÅçÆ êçÅðæòÅç Áå¶ ÇÂÇåÔÅÃÕ êçÅðæòÅç 寺 Á×òÅÂÆ ñËäÆ ÚÅÔÆçÆ ÔËÍ ÒÒçò¿çòÅçÆ ÇòèÆ Ôð¶Õ ðÚéÅ ù À°ÃçÆ ñ×ÅåÅð ×åÆ Áå¶ À°Ãç¶ ÁÃæÅÂÆ ÖÅö ç¶ ÁèÅð À°êð ÃîÞä çÆ Õ¯Çôô ÕðçÆ ÔËÍ ÇÂÔ ÇÕö ÚÆ÷ ù êÈÜçÆ éÔƺ ÇÂÃçŠùíÅÁ Áñ¯ÚéÅåîÕ å¶ ÇÂéÕñÅìÆ ÔËÍÓÓ (AB) ÇÂÔ î÷çÈð ÜîÅåÆ é÷ðÆÁÅ ÇòÚÅðòÅç Áå¶ ÁÇèÁÅåîòÅç çÅ êÌå¼Ö Çòð¯èÆ ÔËÍ Ü篺 ÁÃƺ çò¿çòÅçÆ êçÅðæòÅç Áå¶ ÇÂÇåÔÅÃÕ êçÅðæòÅç ù Ú¿×Æ åð·» ÜÅä ñò»×¶ Áå¶ ê¿ÈÜÆòÅçÆ ÃîÅÜ Áå¶ ÁðæÚÅð¶ Çò¼Ú ×åÆ ç¶ Çéïî çÅ ÇéðÆÖä Õðé Áå¶ À°Ãç¶ Çòôñ¶ôä ñÂÆ À°Ôé» çÅ ÇÂÃå¶îÅñ Õð»×¶, åç ÔÆ ÁÃÄ ÇÂÔ ÃîÞ Ãջ׶ ÇÕ ÇÕÀ°º ÃðîŶçðÆ çÅ ÖÅåîÅ Áå¶ ÃîÅÜòÅç çÆ Çܼå ñÅ÷îÆ ÔËÍ Ü篺 ÁÃÄ À°Ôé» çÅ ÇÂÃå¶îÅñ ÕðÕ¶ ÃîÅÜòÅçÆ ÃîÅÜ Áå¶ ÁðæÚÅð¶ Çò¼Ú ×åÆ ç¶ Çéïî çÅ ÇéðÆÖä Áå¶ Çòôñ¶ôä Õðλ׶ åç ÔÆ ÁÃƺ ÃîÅÜòÅçÆ ÃîÅÜ Çò¼Ú ÜîÅåÆ Ã¿Øðô Áå¶ ñÆÔ» ç¶ Ã¿Øðô çÆ ÇîÁÅç Áå¶ ê¶ÚÆç×Æ ù ÃîÞ Ãջ׶ Áå¶ ÇÃðë å» ÔÆ ÁÃÄ ÃîÅÜòÅç 寺 ÕÇîÀ°ÇéÜî òµñ ÇòÕÅÃ ç¶ ÁÅî ð¹ÞÅé Áå¶ ÇÂà ׼ñ ù ÃîÞ Ãջ׶ ÇÕ ÇÕÀ°º ÇÂà ù îé°¼ÖÆ Ç¼ÛÅ Áé°ÃÅð ð¯ÇÕÁÅ éÔƺ ÜÅ ÃÕçÅÍ ÇÂÔ ÕÇîÀ°ÇéÃà À°µçî çÆ ÁÅÖðÆ Çܼå ñÂÆ êÈðÆ ÇçzóåÅ, Õ°ðìÅéÆ çÆ íÅòéÅ éÅñ Áå¶ î¹ôÕñ» ç¶ âð 寺 ùðÖðÈ Ô¯ Õ¶ ÿØðô Õðé ç¶ ÃÅⶠÇòôòÅô ù î÷ìÈå ìäŶ×ÅÍ
ðÅÜéÆåÕ ÁðæôÅÃåð ç¶ ÁÇèÁËé ñÂÆ ÃÅù ÇüÖä çÆ ÇÂéÕñÅìÆ ôËñÆ À°êð ÷¯ð ç¶äÅ ÚÅÔÆçÅ ÔË Ü¯ ÇÃè»å Áå¶ ÁÇíÁÅà çÅ î¶ñ ÕðçÆ ÔËÍ Ú¶ÁðîËé îÅú ÃÅù çÃç¶ Ôé,ÒÒ ÇÕ ÃÅù îÅðÕÃòÅçÆ ÇÃè»å ù êÈðÆ åð·» ÜÅéäÅ ÚÅÔÆçÅ ÔË Áå¶ À°Ãù ñÅ×È Õðé ç¶ Ãîð¼æ Çò¼Ú Ô¯äÅ ÚÅÔÆçÅ ÔËÍ ÇÂà ù êÈðÆ åð·» ÜÅéä çÅ À°ç¶ô ÇÂà ù ñÅ×È Õðé Çò¼Ú ÇéÇÔå ÔËÍÓÓ (AC) ÇÃè»å Áå¶ ÁÇíÁÅà çÅ î¶ñ ÕðéÅ ÇÂéÕñÅìÆ ÷Åìå¶ Áå¶ êÅðàÆ ç¶ ÖÅö çÅ ÃòÅñ ÔËÍ ÃÅù ðÅÜéÆåÕ ÁðæôÅÃåð ç¶ ÁÇèÁËé ù ÁÅè¹ÇéÕ Ã¯èòÅç çÆ Áñ¯ÚéÅ ç¶ éÅñ, Çñú-ôÅú-ÚÆ, Çñé ÇêÁÅú Áå¶ ÁÇÜÔ¶ è¯Ö¶ìÅÜ» ç¹ÁÅðÅ ëËñŶ ÜÅä òÅñ¶ ÇêÛÅÖóÆ íðîêÈðé ÇòÚÅð» çÆ Áñ¯ÚéÅ éÅñ, ÜîÅåÆ Ã¿Øðô, êËçÅòÅð ñÂÆ Ã¿Øðô Áå¶ ÇòÇ×ÁÅéÕ êÌï¯× ç¶ Çå¿é îÔÅé ÇÂéÕñÅìÆ ÁÇíÁÅû éÅñ Áå¶ Ã¿ÃÅð é÷ðƶ çÆ ðÈê ìçñÆ éÅñ ܯóéÅ ÚÅÔÆçÅ ÔËÍ ÒÒîÅðÕÃòçÆ ëñÃëÅ ÇÂÔ î³éçÅ ÔË ÇÕ Ãí 寺 òè¶ð¶ îÔ¼åòêÈðé ÃòÅñ ìÅÔðî¹ÖÆ Ã¿ÃÅð ç¶ Çéïî» çÆ ÃîÞ ç¶ ÷ðƶ ç¹éÆÁ» çÆ ÇòÁÅÇÖÁÅ Õðé ç¶ ï¯× Ô¯ä çÅ éÔƺ Ãׯº ÇÂà ÃîÞ ù ç¹éÆÁ» ù ìçñä ç¶ ñÂÆ ÇÂÃå¶îÅñ Õðé ç¶ ï¯× Ô¯ä çÅ ÔËÍ ÓÓ (AD)
ÕÆ îÅðÕÃòÅçÆ ðÅÜéÆåÕ ÁðæôÅÃåð ù ÇüÖäÅ î¹ôÇÕñ ÔË? Ô»! ê¿ÈÜÆ ç¶ êÇÔñ¶ ÁËâÆôé çÆ íÈÇîÕÅ Çò¼Ú îÅðÕÃ é¶ ÇÕÔÅ ÃÆ,ÒÒ Ôð ÚÆ÷ ô¹ðÈ Çò¼Ú î¹ôÇÕñ Ô¹¿çÆ ÔËÍ Ôð ÇòÇ×ÁÅé ÁÇÜÔÅ ÔÆ Ô¹¿çÅ ÔËÍ ÓÓ ìÅÔðî¹ÖÆ òðåÅÇðÁ» ç¶ á¯Ã Çòôñ¶ôä Çò¼Ú îÅðÕÃòÅçÆ ðÅÜéÆåÕ ÁðæÃÅÃåð ÃåÔ ù Çò¿é·çÅ ÔË, ÃÅð ù ëóçÅ ÔË Áå¶ ÇòÇ×ÁÅéÕ ÁîÈðåé Çò¼Ú Ü»çÅ ÔËÍ ÇÂà ñÂÆ Ü篺 ÁÃƺ ô¹ðÈ Õðç¶ Ô» å» ÁÅî å½ð Óå¶ ÃÅâÅ òÅÔ ÁÇÜÔ¶ ôìç» Áå¶ Ã¿Õñê» éÅñ ê˺çÅ ÔË ÇÜ¿é·» ù ÃîÞäÅ î¹ôÇÕñ Ô¹¿çÅ ÔËÍŒêð îÅðÕÃòÅçÆ ðÅÜéÆåÕ ÁðæôÅÃåð îÜçÈð ÜîÅå ñÂÆ ÇñÇÖÁÅ Ç×ÁÅ ÔË Áå¶ ÇÂÔ î÷çÈð ÇÂéÕñÅì çÆ ×µñ ÕðçÅ ÔËÍ Ü¶Õð ÁÃƺ ׿íÆðåÅ éÅñ À°ÃçÅ ÁÇèÁËé Õð»×¶ å» Ô½ñÆ-Ô½ñÆ ÇÂà ù ÃîÞä ñ¼×»×¶Í ÒÒÕ¯ÂÆ òÆ ÚÆ÷ î¹ôÇÕñ éÔÄ Ô¹¿çÆ, ÇÃðë ñ¯Õ» Çò¼Ú ñ¯óƺçÆ ÇçzóåÅ éÔÄ Ô¹¿çÆÍ ô¹ðÈ ÕðéÅ î¹ôÇÕñ éÔÄ ÔË Áå¶ Àµ°éå ÁÇèÁËé òÆ ÇìñÕ°ñ ÿíò ÔËÍ ì¼Ã Ççzó ÇÂðÅçÅ Áå¶ ÇüÖä çÆ ï¯×åÅ Ô¯äÆ ÚÅÔÆçÆ ÔËÍÓÓ (AE)
îÅðÕÃ é¶ ÇÂ¼Õ òÅð ÇÕÔÅ ÃÆ,ÒÒÇòÇ×ÁÅé Çò¼Ú Õ¯ÂÆ Çõè êµèðÅ ðÃåÅ éÔÄ ÔËÍ êÌÇåíÅ ç¶ ÇÃÖð Óå¶ À°ÔÆ êÔ¹¿Ú ÃÕç¶ Ôé ܯ ÇÃ¼è¶ Öó¶ êÔÅóÆ ðÅÔ» À°êð Úó鯺 éÔƺ âðç¶ÍÓÓAF îÜçÈð ÜîÅå ç¶ ÇÂéÕñÅìÆ ÁÅ×ÈÁ» é¶ ÁÅêäÆ ÃÅðÆ ÇÜ¿ç×Æ îÅðÕÃòÅçÆ ëñÃë¶ ù ÃæÅÇêå Õðé Áå¶ ÇòÕÇÃå Õðé Çò¼Ú ñ×ÅÂÆÍ À°Ôé» çÆÁ» Ü×î×ÅÀ°ºçÆÁ» ÇîÃÅñ» 寺 Á×òÅÂÆ ñËºç¶ Ô¯Â¶ Áå¶ îÅðÕÃ, ñËÇéé Áå¶ îÅú çÆÁ» ÇñÖå» ù ÇîÔéå éÅñ êó·ç¶ ԯ¶ ÃÅù ÇÂà îÅðÕÃòÅçÆ ÔÇæÁÅð ç¶ òðåä Çò¼Ú î¹ÔÅðå ÔÅÇÃñ Õðé ñÂÆ, ÃîÅÜòÅçÆ ÇÂéÕñÅì Áå¶ ÃîÅÜòÅçÆ À°ÃÅðÆ ç¶ À°µçî ñÂÆ Áå¶ ç¹éÆÁ» íð Çò¼Ú ÕÇîÀ°Çé÷î çÆ ÃæÅêéÅ ñÂÆ Ã¿Øðô ÕðéÅ ÚÅÔÆçÅ ÔËÍ
ÁÇèÁËé ç¶ î¹¼Ö Ã¿çðí
îÅðÕÃ, ÒðÅÜéÆåÕ ÁðæôÅÃåð çÆ Áñ¯ÚéÅÓ çÆ í¹ÇîÕÅ
¶º×ñ÷, Òâ±ÔÇð³× Çòð¹¹¼èÓ íÅ× ç¯, êÅá ǼÕ
ñËÇéé, ÒÕÅðñ îÅðÕÃÓ (îÅðÕÃ ç¶ ÁÅðæÕ ÇÃè»å)
îÅú, ÒÇòð¯èåÅÂÆ ìÅð¶Ó íÅ× Ú½æÅ
îÅú, Òñ¯Õ» çðÇîÁÅé Çòð¯èåÅÂÆÁ» ù Ô¼ñ Õðé ìÅð¶Ó íÅ× êÇÔñÅ
ÃîÆÇÖÁÅåîÕ ÃòÅñ¸
(A) ðÅÜéÆåÕ ÁðæôÅÃåð ÜîÅåÆ Ã¿Øðô çÅ ÇòÇ×ÁÅé ÇÕÀ°º ÔË?
(B) ÁÃƺ ÁÇÜÔÅ ÇÕÀ°º ÕÇÔç¶ Ô» ÇÕ îÅðÕÃòÅçÆ ðÅÜéÆåÕ ÁðæôÅÃåð êÅðàÆ çÆ ì¹ÇéÁÅçÆ ñÆÔ ñÂÆ ÇÂ¼Õ îÔ¼åòêÈðé ÇÃè»åÕ ÁèÅð ÔË?
(C) ðÅÜéÆåÕ ÁðæôÅÃåð ù Ú¿×Æ åð·» ÇÕò¶º ÇüÇÖÁÅ ÜÅ ÃÕçÅ ÔË?
é¯à
(A) ¶º×ñ÷,ÒÒ ÕÅðñ îÅðÕÃ Ò ðÅÜéÆåÕ ÁðæôÅÃåð çÆ Áñ¯ÚéÅÓÓ îÅðÕà ¶º×ñ÷ Ú¯äòÆÁ» ÇÕðå», Ã˺ÚÆ-B, ÚÆéÆ ÁËâÆôé AIGB, ê³éÅ ABC.
(B) ÒÁÇíÁÅà ìÅð¶Ó îÅú ÷¶ å°¿× çÆÁ» Ú¯äòÆÁ» ðÚéÅò», ÚÆéÆ ÁËâÆôé, AIFH, ê³éÅ BEI.
(C) î ÅðÕÃ, ÒÀ°÷ðåÆ ÇÕðå Áå¶ êÈ¿ÜÆÓ, îÅðÕà ¶º×ñ÷ Ú¯äòÆÁ» ÇÕðå», Ã˺ÚÆ B, ÚÆéÆ ÁËâÆôé, AIGB ê³éÅ CFB.
(D) ÒñîÕò¶º ñ¯Õ ï°¼è ìÅð¶Ó îÅú ÷¶ å°¿× çÆÁ» Ãî¹¼ÇÚÁ» ÇñÖå», Ã˺ÚÆ B, ÚÆéÆ Á˲âÆôé, AIFH ê¿éÅ DCG.
(E) ÒÒÇÂÇåÔÅÃ ç¶ ÇòÚÅðòÅçÆ Ã¿Õñê çÅ çÆòÅñÆÁÅêäÓÓ îÅú ÷¶ å°¿× çÆÁ» Ãî¹¼ÚÆÁ» ÇñÖå», Ã˺ÚÆ D, AIFH ê³éÅ DCG.
(F) îÅðÕÃ, ÒÒðÅÜéÆåÕ ÁðæôÅÃåð çÆ Áñ¯ÚéÅ çÆ í¹ÇîÕÅÓÓ, îÅðÕà ¶º×ñ÷ Ú¯äòÆÁ» ÇñÖå», ÇÜñç B, ÚÆéÆ ÁËâÆôé, AIGB ê³éÅ HBA.
(G) À°êð¯Õå, ê³éÅ HCA.
(H) ÃàÅÇñé, îÅðÕÃòÅç Áå¶ íÅôÅ ÇòÇ×ÁÅé çÆÁ» ÃîµÇÃÁÅò»Ó ÚÆéÆ ÁËâÆôé AIGA ê³éÅ DA
(I) îÅðÕÃ, ÃðîÅÇÂÁÅ, íÅ× A, îÅðÕà ¶º×ñ÷ Ãî¹¼ÚÆÁ» ÇÕðå», Ã˺ÚÆ BC, ê³éÅ HCA-CB.
(A@) ÒÒÕÅðñ îÅðÕà ÓÓ, ñËÇéé çÆÁ» Ãî¹¼ÚÆÁ» ÇñÖå», Ã˺ÚÆ B, ÚÆéÆ ÁËâÆôé, AIGB ê³éÅ EII.
(AA) ÒÒÚÆéÆ ÕÇîÀ°Çéôà êÅðàÆ çÅ ÃÇòèÅéÓÓ ÚÆéÆ ÕÇîÀ°Çéôà êÅðàÆ çÆ çÃòƺ Õ»×ðÃ ç¶ çÃåÅò¶÷,ÚÆéÆ ÁËâÆôé, AIGC, ê³éÅ DD.
(AB) îÅðÕÃ, ÒÒÃðîŶ ç¶ çÈÃð¶ ÁËâÆôé çÆ Á³ÇåÕÅÓÓ îÅðÕÃ-¶º×ñ÷ Ãî¹¼ÚÆÁ» ÇÕðå» Ã˺ÚÆ BC ê³éÅ BD.
(AC) ÒÒêÅðàÆ çÆ ÕÅðÜôËñÆ Çò¼Ú ùèÅð Õð¯ ÒÒ îÅú ÷¶ å°¿×, Ãî¹¼ÚÆÁ» ÇñÖå», Ã˺ÚÆ C, ÚÆéÆ ÁËâÆôé AIFH, ê³éÅ GGC.
(AD) ÒÒÁÇíÁÅà ìÅð¶ÓÓ îÅú ÷¶ å°¿× çÆÁ» Ãî¹¼ÚÆÁ» ÇñÖå», Ã˺ÚÆ A, ÚÆéÆ ÁËâÆôé, AIFH ê³éÅ BFH.
(AE) ÒÒÚÆéÆ ÇÂéÕñÅìÆ ï°¼è çÆÁ» ï°¼èéÆåÕ Ãî¼ÇÃÁÅò»ÓÓ îÅú ÷¶ å°¿×, Ãî¹¼ÚÆÁ» ÇÕðå» Ã˺ÚÆ A,ÚÆéÆ ÁËâÆôé AIFH ê³éÅ AFE.
(AF) îÅðÕÃ, ÃðîŶ ç¶ ëð»ÃÆÃÆ ÁËâÆôé çÆ í¹ÇîÕÅ, îÅðÕà ¶º×ñ÷ Ãî¹¼ÚÆÁ» ÇÕðå», Ã˺ÚÆ BC ê³éÅ BF JJ
ðÅÜéÆåÕ ÁðæôÅÃåð çÆ ÁÅñ¯ÚéÅ çÆ íÈÇîÕÅ ÇòÚ îÅðÕà ÁÅêä¶ éåÆÇÜÁ» çÅ ÇéÚ¯ó ԶỠÇñÖ¶ òÅÕ» ÇòÚ ê¶ô Õðç¶ Ôé:
(A) ÒÒîé°¼Ö Ü¯ ÃîÅÇÜÕ êËçÅòÅð Õðç¶ Ôé À°Ã ç¶ ÷ðƶ À°Ô ÁÇÜÔ¶ ÇéôÇÚå ÿì¿è» Çò¼Ú çÅÖñ Ô¹¿ç¶ Ôé ܯ Áà¼ñ Áå¶ À°é·» çÆ Ç¼ÛŠ寺 ÁÅ÷Åç Ô¹¿ç¶ Ôé, êËçÅòÅð ç¶ ÇÂÔ Ã¿ì¿è, êËçÅòÅð çÆÁ» À°é·» çÆÁ» í½ÇåÕ åÅÕå» ç¶ ÇòÕÅÃ ç¶ ÇÂ¼Õ ÇéôÇÚå êóÅÁ ç¶ Áé°ÃÅðÆ Ô¹¿ç¶ ÔéÍÓÓ
(B) ÒÒêËçÅòÅð ç¶ ÇÂé·» ÿì¿è» çÅ Õ°¼ñ ܯó ÔÆ ÃîÅÜ çÅ ÁÅðÇæÕ ã»ÚÅ-À°Ô ÁÃñ ÁÅèÅð ìäŪçÅ ÔË, ÇÜÃ ç¶ À°µêð ÇÂ¼Õ ÕÅùéÆ Áå¶ ðÅÜéÆåÕ À°ÃÅð ã»ÚÅ À°µá Öó·Å Ô¹¿çÅ ÔË Áå¶ À°Ã ç¶ Áé°ÃÅðÆ ÃîÅÇÜÕ Ú¶åéÅ ç¶ ÇéôÇÚå ðÈê Ô¹¿ç¶ ÔéÍÓÓ
(C) ÒÒí½ÇåÕ ÜÆòé Çò¼Ú êËçÅòÅðÆ êÌäÅñÆ ÔÆ ÁÅî å½ð Óå¶ ÃîÅÇÜÕ, ðÅÜéÆåÕ Áå¶ ì½ÇèÕ ÜÆòé çÆÁ» êÌÇÕÇðÁÅò» ù Çî¼æçÆ ÔËÍ ÇÂÔ îé°¼Ö» çÆ Ú¶åéÅ éÔÄ ÔË, ܯ À°é·» çÆ Ô¯ºç ù Çî¼æçÆ ÔË, Ãׯº ÇÂÃ ç¶ À°ñà, ÇÂÔ å» À°é·» çÆ ÃîÅÇÜÕ Ô¯ºç ÔË Ü¯ À°é·» çÆ Ú¶åéÅ ù Çî¼æçÆ ÔËÍÓÓ
ÇÂà åð·» ÁÃÄ ç¶Öç¶ Ô» : A. êËçÅòÅðÆ åÅÕå» ÇÜé·» Çò¼Ú ôÅÇîñ Ôé êËçÅòÅð ç¶ Ã¿ç Áå¶ ñ¯Õ ܯ ÁÅêäÆ ÇÕðå ç¶ åÜðì¶ Áå¶ Ô¹éð éÅñ ÇÂà çÆ òð寺 Õðç¶ ÔéÍ B. êËçÅòÅð ç¶ Ã¿ì¿è – ÿê¼åÆ Ã¿ì¿è Ü» ÜîÅåÆ Ã¿ì¿è – ÇÂÔ ÔÆ Ôð ÇÂ¼Õ êóÅÁ Çò¼Ú ÃîÅÜ çÅ ÁÅðÇæÕ ã»ÚÅ ìäÅªç¶ Ôé, ÇÂÔÆ À°Ô ÒÁèÅðÓ ÔË ÇÜÃ ç¶ À°µêð C. Ôð ÇÂÕ êóÅÁ çÅ ÒÀ°ÃÅð ã»ÚÅÓ – èÅðéÅò», ÇçzôàÆÕ¯ä Áå¶ ÃîÅÇÜÕ Ã¿ÃæÅò» À°ÃðçÆÁ» ÔéÍ D. êËçÅòÅðÆ êÌäÅñÆ (êÈ¿ÜÆòÅç, ÃîÅÜòÅç) ÇÜÃ ç¶ åÇÔå êËçÅòÅðÆ åÅÕå» Áå¶ êËçÅòÅðÆ Ã¿ì¿è ç¯ò¶º ÔÆ ôÅÇîñ ÔéÍ ÇÂÔÆ ÒÒÁÅî å½ð Óå¶ ÃîÅÇÜÕ, ðÅÜéÆåÕ Áå¶ ì½ÇèÕ ÜÆòé çÆÁ» êÌÇÕÇðÁÅò» ù Çî¼æçÅ ÔËÍÓÓ
íÅôÅ-ôÅÃåð ÿì¿èÆ ÁÅêä¶ Õæé» ÇòÚ ÃàÅÇñé ÇÂÔ çðÃÅªç¶ Ôé ÇÕ íÅôÅ ù éÅ å» ÁèÅð» Ü» À°ÃÅðÈ ã»ÇÚÁ» çÆ ÇÕÃî Çò¼Ú ð¼ÇÖÁÅ ÜÅ ÃÕçÅ ÔË Áå¶ éÅ ÔÆ ÇÂÔ Õ¯ÂÆ Òî¼èòðåÆÓ òðåÅðÅ ÔË (ÒÕÅðé ÇÂÔ ÇÕ ÁÇÜÔ¶ î¼èòðåÆ òðåÅÇðÁ» çÆ Õ¯ÂÆ Ô¯ºç éÔÄ ÔËÓ) ÇÂà åð·» ÇÂà ù êËçÅòÅð ç¶ Ã¿ç» çÆ ÇÕÃî Çò¼Ú éÔÄ ð¼ÇÖÁÅ ÜÅ ÃÕçÅÍ ÁÃñ Çò¼Ú ÇÂÔ ÇÂ¼Õ ò¼ÖðÆ åð·» çÅ ÃîÅÇÜÕ òðåÅðÅ ÔË Ü¯ îÅðÕà ç¹ÁÅðÅ Ç×äÅÂÆÁ» ×ÂÆÁ» ÇÕÃî» Çò¼Ú éÔÄ ÁŪçÅÍ
ÇÂà ñÂÆ ÇÂÔ ÃòÅñ À°áÅÇÂÁÅ Ü»çÅ ÇðÔÅ ÔË ÇÕ ÕÆ ÁÇÜÔ¶ Ô¯ð òÆ ÃîÅÇÜÕ òðåÅð¶ Ôé ܯ ÇÂé·» ÇÕÃî» Çò¼Ú ôÅÇîñ éÔÄ Áå¶ ÇòÇ×ÁÅé çÆ æ» ÇÕà Çò¼Ú ÔË, éÅñ ÔÆ ÇÂÔ ÃòÅñ òÆ À°áŶ Ü»ç¶ ðÔ¶ Ôé ÇÕ ÕñÅ çÅ ÃæÅé ÇÕ¼æ¶ ÔË?
ÇÂÔ ñ¶Ö ÁÇÜÔÆÁ» Ãî¼ÇÃÁÅò» Çò¼Ú¯º Õ°Þ ù ð¶Ö»ÇÕå Õðé Áå¶ Õ°Þ ÁÇÜÔ¶ ÇòÚÅð ùÞÅÀ°ä çÆ ÇÂ¼Õ Õ¯Çôô ÔË Ü¯ íÇò¼Ö ç¶ ÇòÚÅð-Çòîðô ñÂÆ ñÅíçÅÇÂÕ Ô¯ ÃÕçÅ ÔËÍ
ÒîÅðÕÃòÅç Áå¶ íÅôÅ ôÅÃåð çÆÁ» Ãî¼ÇÃÁÅò»Ó-ê¹ÃåÕ Çò¼Ú ÃàÅÇñé ÇÂÔ ç¼Ãç¶ Ôé ÇÕ ÃÅð¶ ÃîÅÇÜÕ òðåÅð¶, ÃîÅÜ çÆ Ã¶òÅ Õðé 寺 ÇÂñÅòÅ, ÒÒÁÅê¯ ÁÅêäÆÁ» Çé¼ÜÆ ÖÅÃÆÁå» ð¼Öç¶ Ôé ܯ ÇÂ¼Õ çÈÃð¶ éÅñ¯º ò¼ÖðÆÁ» Ô¹¿çÆÁ» ÔéÓ ÇÜò¶º ÇÕ î½Çðà սðéë¯ðæ é¶ Ç÷Õð ÕÆåÅ ÔË, ÃàÅÇñé çÆ íÅôŠÿì¿èÆ êÔ¹¿Ú îéîÅéÆ éÔÄ ÔË – ÇÕ À°Ã ù ñÅ÷îÆ ÔÆ ÁèÅð Ü» À°ÃÅð ã»Ú¶ éÅñ ܯó ç¶ò¯Í Ãׯº ÒÀ°Ã ù À°Ã¶ ðÈê Çò¼Ú, À°Ã ç¶ ÁÃñÆ ÇòÕÅà ù À°Ã çÆ ÁÃñÆ ÃîÅÇÜÕ íÈÇîÕÅ ùÓ ÃîÞä ìÅð¶ ÔËÍ
ܶ ÁÃÄ ÇÂà ã¿× éÅñ ÇòÇ×ÁÅé ìÅð¶ ïåé Õðƶ å» Òí½ÇåÕòÅç Áå¶ Áé°íòòÅçÆ ÁÅñ¯ÚéÅÓ ê¹ÃåÕ Çò¼Ú ñËÇéé çÅ Õæé ÿêÈðé ÁÃñÆ ÇòÇ×ÁÅé ìÅð¶ ÇÂ¼Õ îÔ¼åòêÈðé Çòô¶ôåÅ ò¼ñ ÇÂôÅðÅ ÕðçÅ ÔËÍ
ÒÒÃÅù Õ篺 Áå¶ ÇÕé·» ÃÇæåÆÁ» Çò¼Ú ÚÆ÷» ç¶ ì¹ÇéÁÅçÆ ÖÅö ìÅð¶, Õ¯ñåÅð Çò¼Ú ÇÂñÜðÆé çÆ Ö¯Ü ìÅð¶ Ü» êÌîÅä± Çò¼Ú ÇÂñËÕàzÅé ç¯ Ö¯Ü ìÅð¶ Ç×ÁÅé êÌÅêå Ô¯ÇÂÁÅ, ÇÂÔ Ãí Õ°¼Þ ÇÂÇåÔÅÃÕ ðÈê Çò¼Ú ôðåÆÁÅ ÃÆ, êð ÇÂÔ ÇÕ ÁÇÜÔÆ Ôð ÇÂ¼Õ Ö¯Ü Ü¯ ÒÇéðê¶ÖÓ ðÈê ÓÚ ìÅÔðî¹ÖÆ Ç×ÁÅé Çò¼Ú ÇÂÔ Á×ñ¶ðÅ ÇòÕÅà Թ¿çÆ ÔË, ôðåÆÁÅ éÔÄ Ô¹¿çÆÍ Ã¿Ö¶ê Çò¼Ú, Ôð Õ¯ÂÆ ÇòÚÅðèÅðÅ ÇÂÇåÔÅÃÕ ðÈê Çò¼Ú ôðåÆÁÅ å» Ô¹¿çÆ ÔË êð ÇÂÔ ÇÂ¼Õ Áà¼ñ üÚÅÂÆ ÔË ÇÕ Ôð ÇÂ¼Õ ÇòÇ×ÁÅéÕ ÇòÚÅðèÅðÅ (ܯ ÇÕ À°çÅÔðä ñÂÆ, èÅðÇîÕ ÇòÚÅðèÅðÅ éÅñ¯º Ãê¼ôà ðÈê Çò¼Ú ò¼ÖðÆ Ô¹¿çÆ ÔË) ç¶ Áé°ðÈê ÇÂ¼Õ ìÅÔðî¹ÖÆ Ã¼ÚÅÂÆ Çéðê¶Ö ÖÅÃÅ òÆ Ô¹¿çÆ ÔËÍÓÓ
ÇÂà êÌÕÅð ÇòÇ×ÁÅé ÇÂ¼Õ ÃîÅÇÜÕ À°åêÅç ÔË ÇÜÃ ç¶ Áé°ÃÅð ÔÆ ìÅÔðî¹ÖÆ Ã¼ÚÅÂÆ, Õ°çðå Áå¶ Õ°çðåÆ Çéïî Ô¹¿ç¶ ÔéÍ ÇÂÔ Õ°çðå çÅ ÇÂ¼Õ ñóÆì¼è Ç×ÁÅé ÔË Ü¯ îé°¼Ö ç¶ ÇÔ¼å ñÂÆ Õ°çðå ù ìçñä ñÂÆ Áîñ Çò¼Ú òðÇåÁÅ Ü»çÅ ÔË (ÇÕªÇÕ Ç×ÁÅé Áå¶ Áîñ éÅñ-éÅñ Úñç¶ Ôé Áå¶ éÅñ-éÅñ ÇòÕÇÃå Ô¹¿ç¶ Ôé)Í Õ°çðå çÅ ÇÂÔ Ç×ÁÅé Áå¶ ÇÂà çÆ Áîñ Çò¼Ú òð寺 îé°¼ÖÆ ÃîÅÜ ç¶ ÃÅð¶ êóÅò» Çò¼Ú ÃîÅÇÜÕ êËçÅòÅð ç¶ éÅñ îÜìÈåÆ éÅñ ܹó¶ ԯ¶ Ôé Áå¶ ÖÅà å½ð Óå¶ ÇÂö ç¶ ÷ðƶ Õ°çðåÆ ÇòÇ×ÁÅé êËçÅ Áå¶ ÇòÕÇÃå Ô¹¿ç¶ ÔéÍ ÇÂà ÒÇéðê¼Ö ìÅÔðî¹ÖÆ Ç×ÁÅéÓ Çò¼Ú Áð¹Õ òÅèÅ Ô¹¿çÅ ðÇÔ¿çÅ ÔË, ÇÜÃ ç¶ ìÅð¶ ñËÇéé ÇñÖ Ú¹¼Õ¶ Ôé Áå¶ Ç×ÁÅé çÆ ÇÂÔ ðÅôÆ ÃîÅÜ ç¶ ÇÂ¼Õ êóÅÁ éÅñ¯º çÈÃð¶ êóÅÁ Çò¼Ú ÿÕðÇîå Ô¹¿çÆ ðÇÔ¿çÆ ÔË Áå¶ ìÅÁç ç¶ Ôð ÇÂ¼Õ êóÅÁ Çò¼Ú Õ¿î ÁŪçÆ ÔËÍ ÇÂÔ Ã¼Ú ÔË ÇÕ Õ°çðå ç¶ Ç×ÁÅé Çò¼Ú Ôð ÇÂ¼Õ òÅèÅ, ÿֶÇêÕ Ô¹¿çÅ ÔË, ÕÅðé ÇÕ ÇòÇ×ÁÅé çÅ Á×ñ¶ðÅ ÇòÕÅà ñ×ÅåÅð éò¶º Ç×ÁÅé ù êÇÔñ¶ ç¶ éÅñ¯º ÒÇ×ÁÅé å¼æÓ éÅñ ܯóç¶ Ô¯Â¶ ÒÇéðê¶Ö ìÅÔðî¹ÖÆ Ç×ÁÅéÓ çÆ î½ÜÈç ðÅôÆ ÓÚ òÅèÅ, ×¹ä òÅèÅ Ü» ÇòÃåÅÇðå ÕðçÅ ðÇÔ¿çÅ ÔËÍ (ÇÂà ׼ñ ù ¶º×ñ÷ ÒÁ˺àÆ â±ÔÇð¿×Ó ê¹ÃåÕ Çò¼Ú ìÅÇÂñ ç¶ Çéïî çÅ ÔòÅñÅ ç¶ Õ¶ ç¼Ã Ú¹¼Õ¶ ÔéÍ) êð ÇÂ¿é¶ Ãí ç¶ ìÅòÜÈç Õ°çðå ç¶ Ç×ÁÅé Çò¼Ú ñ×ÅåÅð òÅèÅ Ô¹¿çÅ ðÇÔ¿çÅ ÔË Áå¶ ÇÂÔ ÇÂÕ¼åÇðå Ç×ÁÅé ÃîÅÜ ç¶ ÃÅð¶ ìÅÁç ç¶ êóÅò» ù ÇòðÅÃå Çò¼Ú êÌÅêå Ô¹¿çÅ ðÇÔ¿çÅ ÔËÍ
ÇÂà îÅîñ¶ Çò¼Ú íÅò êËçÅòÅð çÆÁ» ò¼Ö-ò¼Ö êÌäÅñÆÁ» 寺 ¦Ø Õ¶ ñ×ÅåÅð ÜÅðÆ ðÇÔä ç¶ îÅîñ¶ Çò¼Ú ÁÇÜÔÅ Áé°íò Ô¹¿çÅ ÔË ÇÕ ÇòÇ×ÁÅé êËçÅòÅðÆ åÅÕå» éÅñ Õ°Þ ÃîÅéåÅ ð¼ÖçÅ ÔËÍ ÃîÅÇÜÕ êËçÅòÅð ðÅÔÄ Õ°çðåÆ ÇòÇ×ÁÅé» çÅ ÇòÕÅà Áå¶ ÖÅà å½ð Óå¶ ÁÅè¹ÇéÕ ç½ð Çò¼Ú êËçÅòÅð ç¶ Ã¿ç» Áå¶ åÕéÆÕ» Áå¶ ÇòÕÅÃ ç¶ éÅñ çŠܹóÅÁ ÇÂÔ ÇÂôÅðÅ ÕðçÅ ÔË ÇÕ ÇòÇ×ÁÅé (Ü» ؼà 寺 ؼà Õ°Þ ÇòÇ×ÁÅé) êËçÅòÅðÆ åÅÕå» ç¶ éÅñ îÜìÈåÆ éÅñ ܹÇóÁÅ Ô¹¿çÅ ÔËÍ ÇÂà Çò¼Ú Õ¯ÂÆ ô¼Õ éÔÄ ÇÕ ÇÂ¼Õ ÇòÇ×ÁÅéÕ ù, ÇÂ¼Õ Çòô¶ô ÇÕÃî ç¶ À°Ã ç¶ ÃÅð¶ ÇÕðå ç¶ åÜðì¶ Áå¶ Ô¹éð ç¶ éÅñ ÇÂ¼Õ Õ°ôñ î÷çÈð çÆ åð·» ÔÆ, êËçÅòÅðÆ åÅÕå» ç¶ åÇÔå ÇÂ¼Õ ÕÅðÕ ç¶ ðÈê Çò¼Ú ôÅÇîñ ÕðéÅ ÃÔÆ ÔËÍ
ܶÕð ÇòÇ×ÁÅé ù ÇÃðë Õ°çðå Áå¶ Õ°çðåÆ Çéïî» ç¶ Ç×ÁÅé ç¶ ÔÆ Áðæ Çò¼Ú éÔÄ Ãׯº Áîñ íÅò ÒÇòÇ×ÁÅéÕ ÇÕðåÓ ç¶ òÆ Áðæ Çò¼Ú ÇñÁÅ ÜÅò¶, å» ÇÂà ù êËçÅòÅðÆ åÅÕå» åÇÔå ôÅÇîñ ÕÆåÅ ÜÅ ÃÕçÅ ÔËÍ êð ÇÂÔ ÇÂ¼Õ í½ÇåÕ êËçÅòÅðÆ åÅÕå éÔÄ ÔË, ÇÕªÇÕ ÇÂÔ êËçÅòÅð ç¶ Ã¿ç» ç¶ ÇòÕÅà Çò¼Ú ÃÔÅÂÆ Ô¹¿çÆ ÔËÍ
ÇÂ¼Õ ÚÆ÷ ܯ Ãê¼ôà êÌåÆå Ô¹¿çÆ ÔË, À°Ô ÇÂÔ ÔË ÇÕ Õ°Þ ÇòÇ×ÁÅé êËçÅòÅð ç¶ éÅñ îÜìÈåÆ éÅñ ܹó¶ ԯ¶ Ôé Üç ÇÕ çÈÃð¶ úéÆ î÷ìÈåÆ éÅñ éÔÄ Ü¹ó¶ ԯ¶ Ôé Áå¶ ÇÂé·» 寺 ÇÂñÅòÅ ÇòÇ×ÁÅé» (À°çÅÔðä ñÂÆ, íÅôÅ çÅ ÇòÇ×ÁÅé Ü» íÅôÅ ôÅÃåð) ç¶ Ã¿ì¿è Çò¼Ú ÇÂÔ åÇÔ Õð êÅÀ°äÅ ÔÆ Á½ÖÅ ÔË ÇÕ ÇÕà Áðæ Çò¼Ú À°é·» çÅ êËçÅòÅðÆ åÅÕå» éÅñ òð×ÆÕðé ÕÆåÅ ÜÅò¶Í
ÇÕö òÆ åð·», ÇÂà Çò¼Ú Õ¯ÂÆ ô¼Õ éÔÄ Ô¯ ÃÕçÅ ÇÕ ÁÅèÅð (ÃîÅÜ ç¶ Ôð ÇÂ¼Õ êóÅÁ Çò¼Ú êËçÅòÅðÆ Ã¿ì¿è) ÇòÇ×ÁÅé À°µå¶ ñÅ×ÅåÅð ÇÕÇðÁÅôÆñ ðÇÔ¿ç¶ Ô¯Â¶, ÇÂÔ åËÁ ÕðçÅ ðÇÔ¿çÅ ÔË ÇÕ ÒÇéðê¶Ö, ìÅÔðî¹ÖÆ Ç×ÁÅéÓ ÇÕà ÇçôÅ Çò¼Ú ÇòÕÅà Õð¶ Áå¶ ÇÕ À°Ô êËçÅòÅð Çò¼Ú ÇÂÃå¶îÅñ Ô¯ò¶ Ü» éÅ Ô¯ò¶Í ê¶à˺à ÕÅùé Ü» ê¶à˺à çÆ ÖðÆç Áå¶ ð¯Õ ÇÂà ׼ñ çÆ Ãê¼ôà À°çÅÔðä Ôé ÇÕ ÇÕò¶º ÇòÁÕåÆ×å ÿê¼åÆ Áå¶ ÇÂÜÅð¶çÅðÆ ÇòÇ×ÁÅé ç¶ íÇò¼ÖÆ ÇòÕÅà ù êÌíÅÇòå ÕðçÆ ÔË, ê¼ÛîÆ Ü×å Çò¼Ú êÌîÅä±-Ö¯Ü çÆ ÇçôÅ ÇÂö åð·» çÅ ÇÂ¼Õ çÈÜÅ ÜÅÇäÁÅ-êÛÅÇäÁÅ À°çÅÔðä ÔËÍ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÃîÅÜ ç¶ ÁÅð¿ÇíÕ ç½ð Çò¼Ú êÈ¿ÜÆòÅçÆ Ã¿ê¼åÆ Ã¿ì¿è êËçÅòÅð ç¶ Áå¶ ÇòÇ×ÁÅé ç¶ ÇòÕÅà Çò¼Ú ÃÔÅÇÂÕ Ô¹¿ç¶ Ôé, êð êÈ¿ÜÆòÅç ç¶ ÇéØÅð ç¶ êóÅÁ Çò¼Ú êÈ¿ÜÆòÅçÆ Ã¿ì¿è» çÅ ÁÇó¼ÕÅ âÅÔÈ êÌíÅò êËçÅòÅð Áå¶ ÇòÇ×ÁÅé ç¯é» Çò¼Ú ÔÆ îÇÔÃÈà ԯä ñ¼×çÅ ÔËÍ
êð êËçÅòÅðÆ Ã¿ì¿è» Ü» ÜîÅåÆ Ã¿ì¿è» Ü» ÒÁÅèÅðÓ çÅ ÇòÇ×ÁÅé À°µå¶ ÇÂà åð·» éÅñ êÌíÅò Õ¶òñ êÌå¼Ö ðÈê Çò¼Ú ÔÆ éÔÄ ê˺çÅÍ ÁÅèÅð ç¶ À°µêð À°µá Öó·¶ Ô¯ä òÅñ¶ À°ÃÅð ã»Ú¶ ç¶ Ô¯ð íÅ×» ç¹ÁÅðÅ Ü» ÖÅà å½ð Óå¶ ÃðîŶçÅð ÜîÅå ç¶ ëñÃë¶ Áå¶ èÅðÇîÕ ÇòÚÅðèÅðÅ ç¹ÁÅðÅ ÇòÇ×ÁÅé ÁêÌå¼Ö å½ð Óå¶ òÆ êÌíÅÇòå Ô¹¿çÅ ÔËÍ
èÅðÇîÕ ÇòÚÅðèÅðÅ Áå¶ ÇòÚÅðòÅçÆ ëñÃë¶ çÅ í½ÇåÕòÅçÆ é÷ð¶ Áå¶ ÁÇíÁÅÃ ç¶ éÅñ Ôî¶ôÅ çò¿ç ÚñçÅ ðÇÔ¿çÅ ÔË, ܯ ÇÕ ÒÒÇéðê¶Ö ìÅÔðî¹ÖÆ Ç×ÁÅéÓÓ ù êÌÅêå Áå¶ ´îì¼è Õðé ç¶ ñÂÆ ÷ðÈðÆ ÔËÍ ÇÂÔ çò¿ç ð¯Üî¼ðÅ ÜÆòé Çò¼Ú êËçÅòÅð çÆÁ» ë½ðÆ ÷ðÈðå» ÕÅðé çðÇÕéÅð Õð Çç¼åÅ Ü»çÅ ÔË åç ÇÂÔ À°Ã¶ Áé°êÅå ÇòÚ Ô¯ð òÆ Çå¼ÖÅ Ô¯ Ü»çÅ ÔËÍ ÇÜà Áé°êÅå Çò¼Ú ÇÕ Ôð¶Õ ÇòÇ×ÁÅé çÅ ÁÅÇîÁÅÀ°äÅ ò¼è 寺 ò¼è ÁîÈðå Ü» êÌå¼Ö êð¶Öä Áå¶ ÁÇíÁÅà êðÖ éÅñ¯º ò¼è 寺 ò¼è çÈð Ô¯ Ü»çÅ ÔËÍ
ÇÂà åð·» ÇêÛñ¶ ÃîÅÜ» 寺 ÇòðÅÃå Çò¼Ú Ü» éò¶º-éò¶º êÌÅêå ÒÇéðê¶Ö ìÅÔðî¹ÖÆ Ç×ÁÅéÓ ç¶ éÅñ îÜìÈåÆ éÅñ ×¹¿ç¶ ÇÂÕ ÜîÅå» Çò¼Ú ò¿â¶ ÃîÅÜ Á³çð, ÇÕö òÆ ÁÃñ ÇòÇ×ÁÅé Çò¼Ú ÇÃè»å, êÔ¹¿Ú çÆÁ» ê¼èåÆÁ» Áå¶ é÷ðƶ êŶ Ü»ç¶ Ôé, ܯ êÌå¼Ö ðÈê Çò¼Ú Ü» ÁêÌå¼Ö ðÈê Çò¼Ú êËçÅòÅðÆ Ã¿ì¿è» 寺 êËçÅ Ô¹¿ç¶ ÔéÍ ÜîÅåÆ Ã¿ì¿è» 寺 êËçŠԯ¶ ÁÇÜÔ¶ ÇÃè»å Áå¶ é÷ðƶ Á³Çåî ðÈê Çò¼Ú ÃîÅÜ ç¶ À°Ã êóÅÁ Çòô¶ô Çò¼Ú ÜîÅåÆ ÇÔ¼å» Áå¶ çò¿ç» ù ÔÆ êÌ×à Õðç¶ Ôé Áå¶ À°Ô êÌ×åÆôÆñ Ü» ÇêÛÅÖóÆ, ÃîÅÜ ù Á¼×¶ ñË ÜÅä Çò¼Ú ÃÔÅÇÂÕ Ü» ð¯Õä òÅñ¶ Áå¶ Ç¼毺 å¼Õ ÇÕ ÇÕö éÅ ÇÕö Ô¼ç å¼Õ ÇÂÕÇÔð¶, ÃÆîå Ü» Çî¼æ òÆ Ô¯ ÃÕç¶ ÔéÍ
î˺ ÒÒÇéðê¶Ö ìÅÔðî¹ÖÆ Ç×ÁÅéÓÓ ç¶ éÅñ ÒÒîÜìÈåÆ éÅñ ×¹¿ç¶ÓÓ Ô¯ä çÆ ×¼ñ ÇÂà ñÂÆ ÕðçÅ Ô» ÇÕ ÇòÇ×ÁÅé çÆ Õ¯ÂÆ òÆ ÁÅî ÇÕÃî-ÇòÇ×ÁÅéÕ ÇòèÆ, ÕñêäÅò», ÇÃè»å ÁÅÇç-ÁÅèÅð Áå¶ À°ÃÅð ã»Ú¶ ç¹ÁÅðÅ êÌíÅÇòå Ô¹¿ç¶ Ôé Ü» éÔÄ, ÇÂÔ ç¼Ã ÃÕäÅ Á½ÖÅ ÔËÍ ïæÅðæ êÌåÆ Ôð ÇÂ¼Õ êÔ¹¿Ú Áå¶ Ü¶ ÒÁÇíÁÅà ìÅð¶Ó îÅú ܶ å°¿× ç¶ ôìç» çÅ êÌï¯× Õðƶ å» – ÖÅà å½ð Óå¶ òÃå±Á» ç¶ ÃÅðå¼å (ç¯ òÃå±Á» ç¶ ×¹ä» Áå¶ À°é·» çðÇîÁÅé Á³çðÈéÆ Ã¿ì¿è»)ÓÓ êÌåÆ Ôð¶Õ é÷ðÆÁÅ ÷ðÈðÆ ðÈê éÅñ êÌÚ¼Çñå ëñÃëÅéÅ é÷ðƶ 寺 êÌíÅÇòå Ô¹¿çÅ ÔË Ü¯ Ãê¼ôà ðÈê ÓÚ ÁÇíÁÅà ù Áå¶ ÇÂö ñÂÆ Ôð ÇÂ¼Õ Ö¶åð ç¶ îÅÇÔð Çò¼Ú Á×ñ¶ð¶ ÇòÇ×ÁÅéÕ ÇòÕÅà çÆ éÆåÆ ù òÆ êÌíÅÇòå Õð¶×Å ÔÆÍ
êð ÇÂà çÅ ÇÂÔ Áðæ éÔÄ ÔË ÇÕ ÇÂ¼Õ ÜîÅåÆ ÃîÅÜ Çò¼Ú ÒÒÇéðê¶Ö ìÅÔðî¹ÖÆ Ç×ÁÅéÓÓ çŠǼÕåðÆÕé Áÿíò ÔËÍ ÇÂÃ ç¶ À°ñà, ÇÂà êÌÕÅð çÅ Ç×ÁÅé ÃÅð¶ ÃîÅÜ» Çò¼Ú ÁÇíÁÅà éÅñ ܹÇóÁÅ Ô¹¿çÅ ÔË Áå¶ À°Ã¶ ðÅÔÄ Ü»ÇÚÁÅ êðÇÖÁÅ Ü»çÅ ÔË, ÇÂÃ ç¶ Çìé» éÅ å» Õ¯ÂÆ ÃîÅÜ ÇܪçÅ ðÇÔ ÃÕçÅ ÔË Áå¶ éÅ ÔÆ ÇòÕÅà Õð ÃÕçÅ ÔËÍ Ü篺 ÁÃÄ ÒÒì¹ðÜÈÁÅ ÇòÇ×ÁÅéÓÓ çÆ ×¼ñ Õðç¶ Ô» å» ÇÂà çÅ Áðæ ÇÂÔ éÔÄ ÔË ÇÕ ÁÃÄ ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ çÆÁ» À°é·» ÁêÅð ÇòÇ×ÁÅéÕ êÌÅêåÆÁ» ù ؼà ÕðÕ¶ Á³×ç¶ Ô» ܯ ÁÃñ Çò¼Ú ò¼â¶ êËîÅé¶ Óå¶ ÒÒÃîÅÜòÅçÆ ÇòÇ×ÁÅéÓÓ ç¶ ñÂÆ ÇòçÅ Çì¿çÈ ÔËÍ
ÇÂÃ ç¶ ìÅòÜÈç, ÃÅâÅ ÁÅôÅ, ÇòÇ×ÁÅé ç¶ Çòô¶ô Ö¶åð» ç¶ Ã¿ì¿è Çò¼Ú, ÇÕö éÅ ÇÕö Ô¼ç å¼Õ, ÇÂÔ ÔË ÇÕ ì¹ðÜÈÁÅ ÇòÇ×ÁÅé çÆÁ» ÁÃñ êÌÅêåÆÁ» A. ÇòÕÅà çÆ ÇçôÅ Áå¶ éÆåÆ ç¶ îÅîÇñÁ» Çò¼Ú êËçÅòÅðÆ Ã¿ì¿è» ç¹ÁÅðÅ êÌåÆÇì¿ìå ÕÆåÆÁ» Ü»çÆÁ» ðÔÆÁ» ÔéÍ B. ÇòÇ×ÁÅé ç¶ ìÔ¹å ÃÅð¶ Ö¶åð» éÅñ Ãî¶Õä çÆ ÕîÆ Çò¼Ú À°çÅÔðä ñÂÆ, ÿÕÆðä Çòô¶ôÆÕðé ç¹ÁÅðÅ ÇÂÕ»×Æ ìäÅ Çç¼åÆÁ» Ü»çÆÁ» ðÔÆÁ» Ôé Áå¶ ÇÂ¼Õ åÅñî¶ñ ÇìáÅÀ°ä òÅñ¶ ëñÃø¶ çÆ ØÅà ÕÅðé Ôé·¶ðÆ ×ÿÆ ò¼ñ è¼ÕÆÁ» Ü»çÆÁ» ðÔÆÁ» ÔéÍ C. ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ çÆÁ» ÷ðÈðå» ç¹ÁÅðÅ ÃÆîå Õð Çç¼åÆÁ» Ü»çÆÁ» ðÔÆÁ» ÔéÍ À°çÅÔðä ñÂÆ, Ö¶åÆ-ÜÆò ÇòÇ×ÁÅé ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ Çò¼Ú ÇÂà ÕÅðé ÇòÕÇÃå éÅ Ô¯ ÃÇÕÁÅ ÇÕ À°Ã Çò¼Ú Ãî¼ÇÃÁÅ, ÇÜò¶º ÇÕ ÔËî¯ñâ é¶ ï°¼è» ÇòÚñ¶ Ã ç¶ Ã¿ì¿è Çò¼Ú ÇÂôÅðÅ ÕÆåÅ ÔË, ÕîÆ çÆ ìÜŶ òÅëð êËçÅòÅð Áå¶ òÅëð Õçð çÆ ÃÆ Áå¶ ÇÂÔ êÈðÆ åð·» ÇÂ¼Õ ÃîÅÜòÅçÆ ÃîÅÜ Çò¼Ú ÔÆ ÇòÕÇÃå Ô¯ ÃÇÕÁÅ, ÇÕªÇÕ À°Ã ù å» ìÔ¹Ãå çÆ ÚÅÔå Ô¹¿çÆ ÔË, ÁÅêäÆ çÅðôÇéÕ êÔ¹¿Ú çÆ ìç½ñå, ÁÅêä¶ ç¹ÁÅðÅ êÈ¿ÜÆ×å, êÌåÆÇì¿ìå ÒÇéðê¶Ö ìÅÔî¹ÖÆ Ç×ÁÅéÓÓ – À°çÅÔðä ñÂÆ, î˺âñ- îÅð×éòÅçÆ Ü¶é¶ÇàÕà ܻ ÇÂÕ çÈܶ Ö¶åð, îé¯ÇòÇ×ÁÅé çÆ ÁÅêäÆ ÇòÁÅÇÖÁÅ Çò¼Ú Çî¼æ ÔËÍ E. ÇÕªÇÕ ÇÂà Çò¼Ú ÜîÅåÆ ÃòÅðæ ÇÃ¼è¶ çÖñ Çç¿ç¶ Ôé Áå¶ ÜÅäì¹¼Þ Õ¶ å¯ó-îð¯ó Ôé Ü» ïæÅðæ ù é÷ð Á³çÅÜ Õð Ü»ç¶ Ôé, ÇÜò¶º ÇÕ ÖÅà å½ð Óå¶ ÃîÅÇÜÕ ÇòÇ×ÁÅé ç¶ îÅîñ¶ Çò¼Ú Ô¹¿çÅ ÔËÍ
ì¹ðÜÈÁÅ ç½ð Çò¼Ú ÇòÕÇÃå Õ¯ÂÆ Çòô¶ô ÇòÇ×ÁÅé ÇÕà Լç å¼Õ êËçÅòð ç¶ ÜîÅåÆ Ã¿ì¿è» Áå¶ ÜîÅåÆ ëñÃë¶ å¯º À°êܶ À°ÃÅð ã»Ú¶ ç¶ ÕÂÆ Á³×» ç¹ÁÅð êÌíÅÇòå Ô¹¿ç¶ Ôé, ÇÂà ù ÁîÈðåé Çò¼Ú åÇÔ éÔÄ ÕÆåÅ ÜÅ ÃÕçÅÍ êÇÔñ» å» ÇÂÔ å¼æ Ü» Áîñ ÇòÚ ÃìÈå çÅ ÃòÅñ ÔË ÇÕ ÇÕà Լç å¼Õ ÇòÇ×ÁÅé çÆ Õ¯ÂÆ Çòô¶ô Ç×ÁÅé ðÅôÆ ÒÒÇéðê¶Ö ìÅÔðî¹ÖÆ Ç×ÁÅéÓÓ ÔË Áå¶ çÈÜÅ ÃòÅñ ÇÂÔ ÔË ÇÕ ÕÆ À°Ô ÒÒÇéðê¶Ö ìÅÔðî¹ÖÆ Ç×ÁÅéÓÓ ÔË Áå¶ çÈÜÅ ÃòÅñ ÇÂÔ ÔË ÇÕ ÕÆ À°Ô ÒÒÇéðê¶Ö ìÅÔðî¹ÖÆ Ç×ÁÅéÓÓ òÆ – ܯ ÜîÅåÆ ÃîÅÜ çÆÁ» ñ¯ó» ù êÈðÅ Õðé Çò¼Ú Ãîð¼æ ÇðÔÅ Ô¯ò¶ – ÃîÅÜ ç¶ ÇÂ¼Õ éò¶º ðÈê çÆÁ» ñ¯ó» ç¶ é÷ðƶ 寺 ã¹¼Õò» ÔË, Ü» ÇÂÔ ÇÕ ÕÆ ÇÂé·» ñ¯ó» ù êÈðÅ Õðé ñÂÆ ÇÂà Çò¼Ú ò¼è-ؼà ðÈê Çò¼Ú î¹ó ÇÂ¼Õ î½ÇñÕ ÕÅðÜ Õðé Ü» ÇòÃåÅð Õðé çÆ ñ¯ó ÔËÍ
åÆÜÅ – Ô¯ð ÃÅðÆÁ» ×¼ñ» ù ÇèÁÅé Çò¼Ú ð¼Öç¶ Ô¯Â¶ – ÃòÅñ ÇÂÔ ÔË ÇÕ ÇÕà Լç å¼Õ êÌåÆÇéèÆ ì¹ðÜÈÁÅ îôÆéÆ, ÁÇèÁÅåîòÅçÆ-ÇòÚÅðòÅçÆ êÔ¹¿Ú é¶ ïæÅðæ ù ÁÃñ Çò¼Ú å¯ó îð¯ó ç¶ä êÌåÆÇì¿ìå Õðé Ü» ÜÅä ì¹¼Þ Õ¶ Çî¼æ ìäÅ ç¶ä Áå¶ ÇÂà åð·» ÒÒòÃå±Á» ç¶ ÃÅðå¼åÓÓ ç¶ À°Ã Ç×ÁÅé Çò¼Ú ÁÇó¼ÕÅ âÅÔ¹ä çÅ Õ¿î ÕÆåÅ ÔË, ÇÜà ù Õ¶òñ çò¿çòÅçÆ êÔ¹¿Ú ÔÆ À°ÖÅó ÃÕçÆ ÔËÍ ÇÂÔ å» çò¿çòÅçÆ í½ÇåÕòÅçÆ êÔ¹¿Ú ÔÆ ÔË Ü¯ ÃîÅÜòÅç Çò¼Ú ÕÆåÆÁ» ×ÂÆÁ» éòÆÁ» ܻ֯ Áå¶ ÕÆåÆÁ» ×ÂÆÁ» ÇÃè»åÕ åð¼ÕÆÁ» ç¯ò¶º ÔÆ Ôé ܯ ÇòÇ×ÁÅé ù êÈðé ðÈê Çò¼Ú éò¶º-éò¶º ÕÅðÜ» ù Ô¼ñ Õðé Çò¼Ú ñ×ŪçÆ ÔËÍ
ì¹ðÜÈÁÅ ÇòÇ×ÁÅé ç¶ ÇÕö òÆ Çòô¶ô Ö¶åð çÆ ÁÇÜÔÆ Ü»Ú êóåÅñ Çò¼Ú, ÇÂ¼Õ çÈÜÅ ÕÅðÕ, ÇÜà ù ÷ðÈð ÔÆ ÇèÁÅé Çò¼Ú ð¼ÖäÅ ÚÅÔÆçÅ ÔË, ÁÅêä¶ ÁÅê ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ ç¶ ÇòÕÅà çÅ ÁÃñ êóÅÁ Áå¶ À°Ã ç½ð ç¶ ÇòÇ×ÁÅé Óå¶ À°Ã çÅ êÌíÅò ÔËÍ Ü×ÆðÈ ÇòÚÅð» Çòð¹¼è ì¹ðÜÈÁŠÿØðô Çò¼Ú, í½ÇåÕòÅçÆ ëñÃë¶ é¶ (ÁÅêäÆÁ» ÃÅðÆÁ» îôÆéÆ ÃÆîÅò» ç¶ ìÅòÜÈç) ÇÂ¼Õ îÔ¼åòêÈðé íÈÇîÕÅ ÇéíÅÂÆ Áå¶ ÇÂÔ ÇòÇ×ÁÅé Çò¼Ú ÇÂ¼Õ éòÄ êÔ¹¿Ú éÅñ ÿì¿Çèå ÃÆ Áå¶ éòÆÁ» Áå¶ éòÆÁ» ܻ֯ éÅñ ÇÜà ÕÅðé îé°¼Ö çÆÁ» êËçÅòÅðÆ åÅÕå» Çò¼Ú À°Ô òâ¶ðÅ ÇòÕÅà ԯÇÂÁÅ ÇÕ À°ÔÆ êÈ¿ÜÆòÅç ç¶ ÚÇð¼åð çÅ ÇéðèÅðÕ ìä Ç×ÁÅÍ ìÅÁç Çò¼Ú Ú¼ñ Õ¶ Áå¶ ÖÅà å½ð Óå¶ êÈ¿ÜÆòÅç ç¶ ÇÂà ÇÂ÷Åð¶çÅð êóÅÁ Çò¼Ú, ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ ç¶ ÇÔ¼å ÇÂà åðåÆì¼è í½ÇåÕòÅçÆ êÔ¹¿Ú Áå¶ êËçÅòÅðÆ åÅÕå» ç¶ ñ×ÅåÅð ÇòÃåÅð éÅñ ÃÅèéÅ òÅñ¶ éÔÄ ðÇÔ Ü»ç¶, å» ÇÂÔ íÅðÈ ÔËÃÆÁå ð¼Öä òÅñ¶ ëñÃë¶ ÇòÚÅðòÅç ò¼ñ î¹óé ñ¼×çÅ ÔË, ÇòÚÅðòÅçÆ é÷ðÆÁÅ ÇòÇ×ÁÅé ç¶ ÕÅëÆ Ö¶åð» Çò¼Ú (éÅ ÇÕ Õ¶òñ ÃîÅÇÜÕ ÇòÇ×ÁÅé» Çò¼Ú) çÅÖñ Ô¯ä ñ¼×çÅ ÔË Áå¶ Õ±à ÇòÇ×ÁÅé çÆÁ» ÃÅðÆÁ» ôÅÖÅò» (À°çÅÔðä ñÂÆ, ÒÒÃé¼ÁåÆ îé¯ÇòÇ×ÁÅéÓÓ, ÒÒêÌÇåíÅ êðÖÓÓ) ÇÂ¼Õ çî êËçÅ Ô¯ Ü»çÆÁ» Ôé, ÇÜé·» çÅ ÇÂðÅçÅ ÇÕðåÆÁ» Çòð¼¹è êÈ¿ÜÆêåÆÁ» ç¶ ÇÔ¼å» çÆ Ã¶òÅ ÕðéÅ Ô¹¿çÅ ÔËÍ
ÇÂÔ ×¼ñ» êÈð¶ ÇòÇ×ÁÅé Óå¶ ñÅ×È Ô¹¿çÆÁ» êÌåÆå Ô¹¿çÆÁ» Ôé-ÃîÅÇÜÕ ÇòÇ×ÁÅé» ç¶ éÅñ-éÅñ Õ°çðåÆ ÇòÇ×ÁÅé» Óå¶ òÆÍ ÃîÅÇÜÕ ÇòÇ×ÁÅé» çÅ ÇòôÅ òÃå± îé°¼ÖÆ ÃîÅÜ ÔË, ܯ Õ°çðå çÅ ÔÆ ÇÂÕ Á³× ÔË Áå¶ ÇÂà ñÂÆ ÇÂà ֶåð Çò¼Ú ÒÒÇéðê¶Ö ìÅÔðî¹ÖÆ Ç×ÁÅéÓÓ Áîñ Çò¼Ú ÿíò Áå¶ ÷ðÈðÆ ÔËÍ Çëð òÆ, ÇÂÕ ÜîÅå» ÓÚ ò¿â¶ ԯ¶ ÃîÅÜ Çò¼Ú ÜîÅåÆ é÷ðÆÁÅ ÜîÅåÆ ëñÃøÅ Áå¶ ÜîÅåÆ ÇÔ¼å, ìÅÔðÆ Õ°çðå çÆ Ü»Ú êóåÅñ ç¶ î¹ÕÅìñ¶, ÃîÅÜÕ å¼æ» Áå¶ Çéïî» çÆ Ü»Ú ê²óåÅñ Çò¼Ú, ò¼è ÇÃ¼è¶ ðÈê Çò¼Ú êÌ×à Ô¹¿ç¶ ÔéÍ
êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÃîÅÜ ç¶ ô¹ðÈÁÅåÆ ÇòÕÅÃôÆñ êóÅò» Çò¼Ú, ïæÅðæ êÌåÆ êÔ¹¿Ú çÅ ð¹ÞÅé üÚî¹¼Ú ÇòÇ×ÁÅéÕ Ô¹¿çÅ ÔË, ÇÂ毺 å¼Õ ÇÕ ÃîÅÇÜÕ ÇòÇ×ÁÅé Çò¼Ú òÆÍ êÈ¿ÜÆòÅç ç¶ ÁÅð¿ÇíÕ Áðæ ôÅÃåðÆÁ» ÇÜò¶º ÁËâî ÃÇî¼æ Áå¶ ÇðÕÅðâ¯ é¶ ÁÅêä¶ Çòô¶ çŠⱿØÅ ÁÇèÁËé ÕÆåÅ ÃÆ Áå¶ Ô» ê¼ÖÆ éåÆܶ ÔÅÃñ ÕÆå¶ Ãé, ÇÜé·» ù òðåä Áå¶ ÇòÕÇÃå Õðé Çò¼Ú îÅðÕà Ãîð¼æ Ô¯Â¶Í îÅðÕà ֹç À°é·» ç¶ ÒÒüÚÆ ÇòÇ×ÁÅéÕ Ö¯ÜÓÓ Áå¶ À°é·» 寺 ìÅÁç ç¶ ÒÀ°Ü¼âÓ Áðæ ôÅÃåðÆÁ» ç¹ÁÅðÅ ÇçÖŶ ÒÒØàÆÁÅ Çòò¶Õ Áå¶ ê¼ÖêÅå ç¶ ì¹ð¶ ÇÂðÅç¶ÓÓ Çò¼Ú ëðÕ ÇçÖÅªç¶ ÔéÍ À°Ô Ãê¼ôà Õðç¶ Ôé ÇÕ ÇÂÔ À°Ã ÜîÅåÆ Ã¿Øðô ç¶ ÒÒò¼è 寺 ò¼è Çå¼Ö¶ Áå¶ èîÕÆ íð¶ ðÈêÓÓ Ãé ÇÜé·» é¶ ÒÒÇòÇ×ÁÅéÕ ì¹ðÜÈÁÅ Áðæ ôÅÃåðÓÓ çÆ î½å çÆ Ø³àÆ òÜÅ Çç¼åÆ ÃÆÍ
ÇÂÔ Ãê¼ôà ÔË ÇÕ òðåîÅé ç½ð Çò¼Ú ÜîÅåÆ Ã¿Øðô ÇÜò¶º-ÇÜò¶º ò¼è 寺 ò¼è Çå¼ÖÅ Ô¹¿çÅ ÜÅò¶×Å, À°ò¶º ÔÆ ÇÂà ׼ñ çÆ Ã¿íÅòéÅ òÆ Ø¼à 寺 ؼà Ô¹¿çÆ ÜÅò¶×Æ ÇÕ Õ¯ÂÆ ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÇÜÕ ÇòÇ×ÁÅé ÁÅêä¶ Çòô¶ Çò¼Ú ÒÒüÚÆ ÇòÇ×ÁÅÇéÕ Õ¯ÜÓÓ òðå¶×Å Áå¶ Ç¼毺 å¼Õ ÇÕ À°Ô ܯ òÆ êÌåÆì¿èå ÒÒå¼æÓÓ ÇÂռᶠÕð¶×Å À°Ô ÃÅð¶ ç¶ ÃÅð¶ ÔÅÕî ÜîÅå çÆ Ã¶òÅ Çò¼Ú ê¼Ö êÈðé Áå¶ êÈðÆ åð·» Çî¼æ íðêÈð òðäé Õðé ç¶ ÔÆ Õ¿î ÁÅÀ°ä׶Í
ÕñÅ ç¶ Ö¶åð (ÿ×Æå, ÃÅÇÔå) Çò¼Ú, ÇÜà ù ÁÅî ðÈê Çò¼Ú À°ÃÅð ã»Ú¶ çÅ ÇÂ¼Õ íÅ× î³ÇéÁÅ Ü»çÅ ÔË, ÇìñÕ°ñ Çí¿é, Òò¼ÖðÆÁ»-ò¼ÖðÆÁ» Çòô¶ôåÅò»Ó Ô¹¿çÆÁ» ÔéÍ Çëð òÆ îËù ô¼Õ ÔË ÇÕ-
ÁÅÇç-íÅò ðÈê» Ü» åÕéÆÕ» ç¶ Çéïî Áñ¼× ÕÆå¶ ÜÅ ÃÕç¶ Ôé Áå¶ ÇÕ ÇÂé·» ÒÜîÅåÔÆäÓ, ÒÀ°ÃÅð ã»Ú¶ 寺 ò¼ÖÓ î³éäŠÿíò Ô¯ ÃÕçÅ ÔË, Ü篺 ÇÕ ÇÕö òÆ Çòô¶ô ÕñÅåîÕ ÕÅðÜ ç¶ å¼å ù ÒÀ°ÃÅð ã»Ú¶ çÅ Á³×Ó êÌòÅé ÕÆåÅ ÜÅ ÃÕçÅ ÔËÍ
ÇÂÔ Ã¼Ú ÔË ÇÕ? ÁÅÇç ç¶ ÇÂÔ Çéïî ìÅÔðî¹ÖÆ ïæÅðæ ç¶ íÅ× Ô¹¿ç¶ Ôé, êð ÇÂà Áðæ Çò¼Ú À°Ô ÇòÇ×ÁÅé éÅñ ÿì¿Çèå ÔéÍ Ã¿×ÆåÕÅð Ü» ÕñÅÕÅð Ü» ñ¶ÖÕ ÇÂé·» Çéïî» çÆ òð寺 À°ò¶º ÔÆ ÕðçÅ ÔË ÇÜò¶º À°Ô ÁÅêä¶ Ã ç¶ ÃÅÜ» Ü» ðÅÜ» Ü» àÅÂÆêðÅÂÆàð çÆ òð寺 ÕðçÅ ÔËÍ êð À°Ô ܯ Õ°Þ ðÚçÅ ÔË À°Ô ÇÂÕ ÕñÅåîÕ ÕÅðÜ Ô¹¿çÅ ÔË, ÇÜà çÅ ÇÂ¼Õ ÇéôÇÚå å¼å Ô¹¿çÅ ÔË, ÇÜà ñÂÆ ðÈê Áå¶ ÕÅðÕ ÇÂÃ ç¶ òÅÔÕ Ô¹¿ç¶ Ôé, Áå¶ À°Ô êÈðÆ ðÚéÅ ÁèÅð ÜÅäÆ ÜîÅåÆ Ã¿ì¿è» 寺 À°µá Öó¶ Ô¯ä òÅñÅ À°ÃÅð ã»Ú¶ çÅ ÔÆ ÇÂ¼Õ Á³× Ô¹¿çÆ ÔËÍ
ÇÂÃ ç¶ éÅñ ÔÆ, ÇÂÔ ç¶ÖäÅ òÆ ÷ðÈðÆ ÔË ÇÕ ÇÜò¶º ÇòÇ×ÁÅé ç¶ îÅîñ¶ Çò¼Ú Òì¹ðÜÈÁÅ ÇòÇ×ÁÅéÓÓ ÕÇÔä çÅ íÅò ì¹ðÜÈÁÅ ç½ð Çò¼Ú Ãî¹¼Ú¶ ÇòÇ×ÁÅé çÅ êÈðé ÇåðÃÕÅð ÕðéÅ éÔÄ ÔË, áÆÕ À°ò¶º ÔÆ, ì¹ðÜÈÁÅ ÕñÅ ÕÇÔä çÅ íÅò òÆ ì¹ðÜÈÁÅ ç½ð ç¶ Ü» (Òê̯ñ¶åÅðÆÓ ÕñÅåÇîÕ À°åêÅçÕ» ç¶ Çòð¯è Çò¼Ú) ì¹ðÜÈÁÅÜÆ ç¶ ÃÅð¶ ÕñÅåÇîÕ À°åêÅç» çÅ êÈðé ÇåðÃÕÅð éÔÄ ÔËÍ ÇÂà é°Õå¶ Óå¶ öñå-ëÇÔîÆ ÕñÅ ç¶ êÌåÆ ÇÂ¼Õ Õ¼àó êÔ¹¿Ú ù Üéî ç¶ ÃÕçÆ ÔË, ܯ ÃÅâÆ Ã¿êÈðé üÇíÁÅÚÅðÕ ÇòðÅÃå ù êÅö Õð ç¶ò¶×Æ Áå¶ Òê̯ñ¶åÅðÆÓ ÕñÅ ç¶ ï°¼× ç¶ ÁÅÀ°ä çÅ Ç¿å÷Åð ÕðçÆ ðÔ¶×ÆÍ
íÅò¶º ÇòÇ×ÁÅé çÅ ÖÅö êÌåÆ, ïæÅðæ êÌåÆ, ÇÂ¼Õ Çòô¶ô ÕÅðÜ Ô¹¿çÅ ÔË, êð ÕñÅ çÅ òÆ ÁÇÜÔÅ ÔÆ ÕÅðÜ ÔËÍ íÅò¶º ÇÂÔ ÕÅðÜ ÇòÇ×ÁÅé ç¶ ÕÅðÜ éÅñ¯º Çí¿é ÔËÍ AICD Çò¼Ú, ïòÆÁå ñ¶ÖÕ» ç¶ êÇÔñ¶ ÿî¶ñé Çò¼Ú Çç¼å¶ ׶ ÁÅêä¶ íÅôä Çò¼Ú, îËÕÇÃî ׯðÕÆ é¶, ÁÅÇçî Áå¶ êÌÅÚÆé üÇíÁÅÚÅð çÆ ÚðÚÅ Õðç¶ Ô¯Â¶ ÇÕÔÅ ÃÆ ÇÕ ÇÂÔ ÒÕ°çðå çÆ Õ°çðå éÅñ ÿØðô çÆ Áå¶ ÃîÅÇÜÕ ÜÆòé òðåÅÇðÁ» ç¶ ÇòÁÅêÕ ÕñÅåÇîÕ ÁÅÇîÁÅÀ°ä ç¶ ðÈê Çò¼Ú ÇÂ¼Õ êÌåÆÇì¿ì ÔËÍÓÓ ÇÂà íÅôä çÅ ÇÂÕ çÈÜÅ ÇçñÚÃê ðÈê ê¶ô ÔË :
ÒÒÇî¼æ ÇÂ¼Õ Ö¯Ü ÔËÍ Ö¯Ü Õðé çÅ Áðæ ÔË ÇÂ¼Õ Çç¼å¶ ׶ ïæÅðæ ç¶ Õ°¼ñ ܯó Çò¼Ú¯º ÇÂÃ ç¶ ì¹ÇéÁÅçÆ ÇòÚÅð ù ìÅÔð Õ¼ãäÅ Ü» À°Ã¶ Çì¿ì ÇòèÅé Çò¼Ú ÁÕÅð ç¶äÅ – ÇÂà åð·» ÔÆ ïæÅðæòÅç çÅ Üéî Ô¯ÇÂÁÅÍ êð ܶ ÁÃÄ Çç¼å¶ ׶ ïæÅðæ 寺 ռ㶠ÇòÚÅð Çò¼Ú, ÕñêäÅ ç¶ åðÕ ç¹ÁÅðÅ ÇÂà ÇòÚÅð ù êÈðé ìäÅªç¶ Ô¯Â¶-ǼÛå ù ÿíò éÅñ ܯó ç¶Âƶ Áå¶ ÇÂà åð·» Çì¿ì ù ÿêÈÇðå Õð ç¶Âƶ, Çëð ÃÅù À°Ô ð¹î»ÚòÅç êÌÅêå Ô¹¿çÅ ÔË Ü¯ Çî¼æ çÅ ÁÅèÅð ìäçÅ ÔË Áå¶ ÇÂà Áðæ Çò¼Ú ÁÇåÁ³å À°êï¯×Æ Ô¯ Ü»çÅ ÔË ÇÕ ïæÅðæ êÌåÆ ÇÂ¼Õ ÇÂéÕñÅìÆ é÷ðÆÁÅ ÇÂ¼Õ ÁÇÜÔ¶ é÷ðƶ ù À°ÕÃÅÀ°ä Çò¼Ú ìçñ Ü»çÅ ÔË Ü¯ ÇÂÕ ÇòòÔÅðÕ åðÆÕ¶ éÅñ ÿÃÅð ù ìçñ Çç¿çÅ ÔËÍÓÓ
ÇÂÔ ðÈê ÕñÅ ç¶ Ø¼à 寺 ؼà Õ°Þ ÕÅðÜ» ù ê¶ô Õðç¶ Ô¯Â¶ êÌåÆå Ô¹¿ç¶ Ôé : ÇÜò¶º ÇÕ ÇÂ¼Õ ì¹ÇéÁÅçÆ ÇòÚÅð ù ìÅÔð Õ¼ã Õ¶ À°Ã¶ Çì¿ì ÇòèÅé ù ÁÕÅð ç¶ä ç¹ÁÅðÅ Õ°çðå Áå¶ ÃîÅÇÜÕ ÜÆòé ù êÌåÆÇì¿ìå ÕðéÅÍ êÌ×åÆôÆñ ÕñÅ ÒÒÇÂÕ ÁÇÜÔ¶ é÷ðÆÂ¶Ó ù À°ÕÃÅ Õ¶ ÒÒܯ ÿÃÅð ù ìçñ Çç¿çÅ ÔËÓÓ ÇÂ¼Õ Ô»-ê¼ÖÆ Çì¿ì ÇòèÅé çÆ À°ÃÅðÆ ÕðçÆ ÔËÍ
ÇÂà çÆ ÇòÇ×ÁÅéÕ ÕñêäÅò» éÅñ ÔÈ-ì-ÔÈ å°ñéÅ Ãê¼ôà ÔË, ÕñêéÅ îé°¼Ö çÆ Ôð¶Õ åð¼ÕÆ Çò¼Ú íÈÇîÕÅ ÁçÅ ÕðçÆ ÔËÍ îÅðÕà ù òÆ ç¶Öƶ (êÈ¿ÜÆ, Ö³â-A êÅá VII À°µê êÅá A) ÒÒÇÂ¼Õ Ãí 寺 ØàÆÁÅ ÇôñêÆ Áå¶ ÇÂ¼Õ Ãí 寺 Çé깿é î¼ÖÆ ù ܯ ÚÆ÷ ëðÕ ÕðçÆ ÔË À°Ô ÇÂÔ ÔË ÇÕ ÇÂ¼Õ ÇôñêÆ ÁÅêäÆ Ã¿ðÚéÅ ù ïæÅðæ Çò¼Ú Öó·Å Õðé 寺 êÇÔñ» ÁÅêäÆ ÕñêéÅ Çò¼Ú Öó·Å ÕðçÅ ÔËÍÓÓ ÕñêéÅ, ÁÅêä¶ ÁÅê ù Ç×ÁÅå ïæÅðæ å¶ ÁÅèÅÇðå ÕðÕ¶, ïæÅðæ ù ìçñä ñÂÆ ÒÒÇÂ¼Õ Ã¿ðÚéÅ Öó·Æ ÕðçÆ ÔËÍÓÓ
ÇÂà åð·» ÇÜò¶º ÇòÇ×ÁÅé ç¶ Ö¶åð Çò¼Ú Ô¹¿çÅ ÔË, À°ò¶º ÔÆ ì¹ðÜÈÁÅ ÕñÅ Ö¶åð Çò¼Ú òÆ, îé°¼Ö çÆ Ãð×ðîÆ ç¶ À°åêÅç» ù îÇÔ÷ ì¹ðܹÁÅ ç¶ ðÈê Çò¼Ú ÒÒòð×ÆÇ´åÓÓ ÕðÕ¶ ð¼ç Õð ç¶äÅ éÔÄ, Ãׯº À°é·» ù áÆÕ-áÆÕ Ü»ÚäÅ êðÖäÅ Ô¹¿çÅ ÔËÍ ÕñÅ (ÿ×Æå, ÃÅÇÔå) Çò¼Ú ÃæÅÂÆ î¹¼ñ À°ç¯º ÔÆ ÁŪçÅ ÔË, Ü篺 ÇÂ¼Õ êÈðÅ ÕñÅ ÕÅðÜ Õ°çðå, Õ°çðå éÅñ ÿØðô ù Áå¶ ÃîÅÇÜÕ ÜÆòé ù ÃÔÆ-ÃÔÆ êÌåÆÇì¿ìå ÕðçÅ ÔËÍ – Ü篺 ÇÂÔ, ÇÂ¼Õ ÖÅà Ã Çò¼Ú, ÕÅðÜôÆñ åÅÕå» çÆ ïæÅðæ ×åÆ ç¶ Áé°ÃÅðÆ Ô¹¿çÅ ÔË Áå¶ Ü篺 ÇÂà çÅ ÃÅðå¼å Áå¶ À°Ã çÆ ÒÒô̶ôáåÅÓÓ ù êÌ×àÅÀ°ä òÅñÅ Ô¹¿çÅ ÔËÍ ÇÜò¶º ÇÕ ×¯ðÕÆ é¶ ÇÕÔÅ ÔË, ÒÒïæÅðæ ù ìçñä çÆ îé°¼Ö çÆ Ãîð¼æÅ, À°Ã ç¶ Ô¯ð À°µÚÅ À°µáä ç¶ ê¼Õ¶ ÇÂðÅç¶ Áå¶ Õ°çðå Çòð¹¼è Áå¶ ÃîÅÜ Á³çð ÿØðô çÆ ÇÂà ÒÒô̶ôáåÅÓÓ çÅ êÌ×àÅòÅ ÔÆ ÕñÅ çÅ ÇÂÕ Çòô¶ô ñ¼Ûä ÔË Ü¯ ðÈê ç¶ Ã¹Ú¼Ü¶ ÇÂÃå¶îÅñ Áå¶ ÖÅà ֶåð Çò¼Ú êÌÅêå åÕéÆÕÆ Çé깿éåÅ ç¹ÁÅðÅ ÁÅêäÆ ò¶×îÂÆ åÅÕå Çò¼Ú êÌ×à Ô¹¿çÆ ÔË Áå¶ ÁÇíÁÅà ù î¹ÕÅìñåé òè¶ð¶ êÌíÅòôÅñÆ ã¿× éÅñ ð½ôé ÕðçÆ ÔËÍ êð ÇÂÔ ïÅç ð¼ÖäÅ ÷ðÈðÆ ÔË ÇÕ ðÈê çÆ ò¶×îÂÆ åÅÕå ÁÅêä¶ ÁÅê Çò¼Ú ÇÂ¼Õ ÃîÅÇÜÕ À°åêÅç ÔË Áå¶ ÁÃñ Çò¼Ú ÇÂÕ Õ½îÆ À°åêÅç ÔË, ܯ À°Ã Çòô¶ô îé¯ÇòÇ×ÁÅéÕ ÕñêéÅ çÅ ÇÔ¼ÃÅ ÔË ÇÜà çÅ ÇòÕÅà êÆó·Æ çð êÆó·Æ Ô¯ºç çÆÁ» öËð-ìðÅìð çôÅò» ÕÅðé úà åð·» ÔÆ Ô¯ÇÂÁÅ ÔË, ÒÒÇÜò¶º ÇÕ Õ½îÆ ÃîÈÔ»-ܯ ÇÕ ÷ðÈðÆ éÔÄ ÇÕ ÇÂÇåÔÅÃÕ Áðæ Çò¼Ú Õ½î ÔÆ ÔË – ç¶ Çò¼Ú Ô¯ÇÂÁÅ (ÇÂà êÌ×àÅò¶ ç¶ å°¼ñ ÔË-Òå¼å Çò¼Ú ÃîÅÜòÅçÆ, ðÈê Çò¼Ú Õ½îÆÓÓ Ã¼ÇíÁÅÚÅðÍ)
ÕñÅ Çò¼Ú òÆ ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ ç¶ ÇòÕÅÃ ç¶ êóÅÁ çÅ íÅðÆ êÌíÅò ê˺çÅ ÔËÍ ÁÅêä¶ ÒÒ×½ðòîÂÆÓÓ êóÅÁ Çò¼Ú, Ü篺 À°µíð ðÔÆ ì¹ðÜÈÁÅ÷Æ Ü×ÆðçÅðÆ Çòð¹¼è ÿØðô ñÂÆ ÁÅêäÆÁ» åÅÕå» ìà¯ð ðÔÆ Ô¹¿çÆ ÔË, Ü篺 üå·Å å¶ Çܼå êÌÅêå Õð ñËä 寺 ìÅÁç ÇÂà çÅ ×¹ñÅìÆ Ãò¶ðÅ ÁŪçÅ ÔË, À°ç¯º ì¹ðÜÈÁÅ ÕñÅ ÓÚ ÇÂéÕñÅìÆ å¼å ïÅäÆ îé°¼Ö çÆ Çܼå êÌÅêå Õðé çÆ åÅÕå çÅ ÇÂÔçÅ êÌ×àÅòÅ Õ°çðåÆ ðÈê ÓÚ ñÖäÅÇÂÕ Ô¹¿çÅ ÔËÍ ìÅÁç ç¶ êóÅò» Çò¼Ú, ÃîÅÜ çÆ ÇÂà ïæÅðæ ×åÆ çÆ æ» ô¼Õ, ÇéðÅôÅòÅç Áå¶ Ô¯ôÅêä êÌíÅòÆ ñ¼Ûä ìä Ü»ç¶ Ôé Áå¶ Çëð ïæÅðæ êÌåÆ ÇÂ¼Õ ÇÂéÕñÅìÆ é÷ðƶ ù À°ÕÃÅÀ°ä òÅñÅÓÓ ÕñÅ çÅ ÕÅðÜ îðé ÇÕéÅð¶ ì¹ðÜÈÁÅ÷Æ ç¶ Ô¼æ¯º ÇéÕñ Õ¶ ê̯ñ¶åÅðÆ ç¶ êÌåÆÇéèÆÁ» ç¶ Ô¼æ Çò¼Ú ÚÇñÁÅ Ü»çÅ ÔËÍ êð ÇÂÔ îÇÔ÷ ÇÂ¼Õ ÁÅî êÌÇòðåÆ ÔË Áå¶ ÇÂà ù Á¼Ö» îÆà Õ¶ ÇÂÕ ÇðòÅÜ éÔÄ î³é ñËäÅ ÚÅÔÆçÅ ÔËÍ À°çÅÔðä ñÂÆ, ï±ðê ç¶ ì¹ðÜÈÁÅ ÃÅÇÔå Çò¼Ú, ׯðÕÆ é¶ ÒêÌåÆÇéèÆÓ Òڿ׶ ì¹ðÜÈÁÅÓ ñ¶ÖÕ» – ܯ òè¶ð¶ êÌÇåíÅòÅé éÔÄ, Ãׯº ÁÅêä¶ êÅáÕ» çÆ åð·» ÔÆ Áå¶ Ô¯Û¶ ÃéÓ – ÒÒÀ°é·» îÔÅé ñ¶ÖÕ»ÓÓ ç¶ Çò¼Ú ëïæÅðæòÅç Áå¶ ÇÂéÕñÅìÆ ÃîÅÜòÅçÆ ïåÅðæòÅç çÆ åð·» ìà ðÕ ÕÆåÅ ÃÆ ÒÒÇÜé·» é¶ ÁÅñ¯ÚéÅåîÕ ïæÅðæòÅç Áå¶ ÇÂéÕñÅìÆ ð¹î»ÚòÅç ù Üéî Çç¼åÅ ÃÆÍ ì¹ðÜÈÁÅ ÁÅñ¯ÚéÅåîÕ ÇÂ¼Õ ÔÆ ÚÆ÷ éÔÄ Ôé, Çëð òÆ À°é·» çÅ Õ¿î ÇÂ¼Õ ÃæÅÂÆ î¹¼ñ ð¼ÖçÅ ÔË, ÇÕªÇÕ À°Ô À°é·» ç¶ Ã ç¶ ÃîÅÜ çÆ ïæÅðæÕ ×åÆ ù êÌåÆÇì¿ìå ÕðçÅ ÔË Áå¶ êÈð¶ ÃîÅÜ çÆ ïæÅðæ ×åÆ çÅ, Õ°çðå Çòð¹¼è ÿØðô Áå¶ îé¹¼Ö çÆ ÒÒô̶ôáåÅÓÓ çÅ Áå¶ À°é·» ÃîÅÜÕ åÅÕå» çÅ ÇÂ¼Õ íÅ× Ô¹¿çÅ ÔË, ܯ À°Ã ù ð¯Õ ðÔÆÁ» Ô¹¿çÆÁ» ÔéÍ ÁÇÜÔ¶ îÔÅé Õ¿î, ܯ ïæÅðæ ù êÌåÆÇì¿ìå Áå¶ îé°¼ÖÆ Ãð×ðîÆ ù ð½ôé Õðé òÅñ¶ Ô¹¿ç¶ Ôé, ìÅÁç ç¶ ÃîÅÜ» ç¹ÁÅðÅ ÇÂÕåÇðå Áå¶ ÇòðÅÃå Çò¼Ú êÌÅêå ÕÆå¶ Ü»ç¶ Ôé Áå¶ ÇÂÔ À°é·» ÃîÅÜ» ç¶ ì½ÇèÕ ÜÆòé ÇòÚ ÃÔÅÂÆ Ô¹¿ç¶ ÔéÍ
Á³å Çò¼Ú, î˺ ÇÂà ù Ãí 寺 îÔ¼åòêÈðé ÃîÞçÅ Ô» ÇÕ êËçÅòÅðÆ êÌäÅñÆ Çò¼Ú ÒÒÁÅî å½ð Óå¶ ì½ÇèÕ ÜÆòé çÆÁ» êÌÇÕÇðÁÅò»ÓÓ çÆ ÇéðíðåÅ ù ؼà ÕðÕ¶ éÔÄ Á³Ç×ÁÅ ÜÅ ÃÕçÅ Áå¶ éÅ ÔÆ ÇÂ¼Õ ÜîÅå» Çò¼Ú ò¿â¶ ÃîÅÜ ç¶ ì½ÇèÕ ÜÆòé çÆÁ» êÌÇÕÇðÁÅò» Çò¼Ú Õ¯ÂÆ Ã¹ð¼ÇÖÁå, ÒÒÜîÔÈðÆÁåÓÓ Áå¶ ÒÒÃæÅÂÆÓÓ ÇáÕÅä¶ ÔÆ åñÅÛ¶ ÜÅ ÃÕç¶ ÔéÍ
êð ÇÂÔ ç¶ÖäÅ úéÅ ÔÆ ÷ðÈðÆ ÔË ÇÕ Ü¶ êËçÅòÅðÆ êÌäÅñÆ Óå¶ ÇÂà ÇéðíðåÅ é¶ ì½ÇèÕ ÜÆòé çÆÁ» êÌÇÕÇðÁÅò» ù, À°é·» çÆ Ãî¹¼ÚÆ åðåÆì éÅñ, ÷ðÈðÆ ðÈê éÅñ ò»ÞÅ Õð Çç¼åÅ Ô¹¿çÅ, å» îé°¼Ö Õ°çðå À°µêð ÁÅêäÆ Çܼå ç¶ òðåîÅé ê¼èð ù êÌÅêå ÔÆ éÅ Õð êŪçÅÍ ÇÂÃ ç¶ À°ñà ÒÃîÅÜ ÒÒÇéðê¶Ö ìÅÔðî¹ÖÆ Ç×ÁÅéÓÓ çÅ ÇÂ¼Õ ÇòôÅñ Õ¯ô ÇÂÕ¼åð ÕðçÅ ðÇÔ¿çÅ ÔË Áå¶ ÁÇíÁÅà Çò¼Ú À°Ã çÆ òð寺 ÕðçÅ ÔËÍ
ÇòÇ×ÁÅé ÕñÅ Áå¶ À°ÃÅð ã»Ú¶ Óå¶ ×¼ñìÅå ì¹ðÜÈÁÅ êÌíÅò» Áå¶ Õ¼àó êÌÇòðåÆÁ», ç¯ò» ù ÔÆ çÈð Õðé Çò¼Ú Áå¶ ÃÅð¶ Ö¶åð» Çò¼Ú ÁÅêäÆ Ã¼ÇíÁÅÚÅðÕ ÇòðÅÃå çÅ îÔ¼åò ÃîÞä Çò¼Ú ìÔ¹å ÃÔÅÇÂÕ Çüè Ô¯ ÃÕçÆ ÔË, ìôðå¶ ÇÕ, ÇÂÃ ç¶ éÅñ ÔÆ, ÁÃÄ À°Ã ÁÅô¶ ù Ãê¼ôàåÅ ç¶ éÅñ ×ÌÇÔä Õðƶ, ÇÜà ù îÅðÕà Áå¶ Â¶º×ñ÷ é¶ ÒÕÇîÀ±ÇéÃà îËéÆëËÃà¯Ó Çò¼Ú ÇÂÔ ÇñÖç¶ Ô¯Â¶ êÌ×à ÕÆåÅ ÃÆ :
ÒÒÕÇîÀ±ÇéÃà ÇÂéÕñÅì êð¿êðÅ×å ÿêåÆ – ÿì¿è» éÅñ¯º Ãí 寺 ò¼è ðËâÆÕñ å¯ó ÇòÛ¯óÅ ÔË ÇÂà åð·» Õ¯ÂÆ ÔËðÅéÆ éÔÄ ÇÕ ÇÂà Çò¼Ú êð¿êðÅ×å ÇòÚÅð» éÅñ¯º òÆ ðËâÆÕñ å¯ó ÇòÛ¯ó ôÅÇîñ ÔËÍÓÓ
(Ãð¯å : îÅÃ¶Ü Á˺â î¶éÃàðÆî, Ö³â F, Á³Õ I Ãå¿ìð AIEC)
ê³ÜÅìÆ Áé°òÅç – ñÅñÜÆå
ਬ੍ਰਤੋਲਤ ਬ੍ਰੈਖਤ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ
(A) î¶ðÆ î»
Áå¶ Ü篺 À°Ô éÅ ðÔÆ, À°Ôé» é¶ À°Ãù
Çî¼àÆ Çò¼Ú ×¼â Çç¼åÅ
ë¹¼ñ ÇÖóç¶ ðÔ¶, Çå¼åñÆÁ» À°Ã À°µêð
ìÅ÷Æ×ðÆ ÇçÖÅÀ°ºçÆÁ» ðÔÆÁ»…
À°Ô Ç¿éÆ ÔñÕÆ ÇÕ î¹ôÇÕñ éÅñ
Çî¼àÆ èÃÆ Ô¯ò¶×Æ À°Ãç¶ íÅð éÅñ
ÇÕ¿éÆ î¹ôÇÕñ ÁÅÂÆ Ô¯ò¶×Æ
À°Ãù Ç¿éÅ ÔñÕÅ ìäÅÀ°ä Çò¼ÚÍ
(B) ÃÅñ çð ÃÅñ
Ô¹ä, ÇÂà ðÅå Çò¼Ú, Ü篺 î˺ åËù ÇêÁÅð ÕðçÅ Ô»
Çڼචì¼çñ Ú¹¼ê ÚÅê ÁÕÅô ÇòÚ Ø¹¿îç¶ Ôé
ì÷ðÆ À°µêð êÅäÆ çÅ ×¹¼ÃÅ À°åðçÅ ÔË
Áå¶ ì¿Üð ÷îÆé À°µêð ÃðÃðÅÀ°ºçÆ ÔË ÔòÅÍ
Þðé¶ Çâ¼×ç¶ Ôé
êÔÅó çÆ ãÅñ Òå¶
Ôð ÃÅñ
À°µêð ÁÕÅô ÇòÚ
î½ÜÈç Ôé ì¼çñ ÃçÅÍ
ìÅÁç ÇòÚ, Ü篺 ÃÅñ Ô¯ä׶ òÆðÅé
ì¼çñ Áå¶ Õ¯ð·Å åç òÆ ðÇÔä׶ î½ÜÈç
êÅäÆ ×¹¼ÃÅ À°åÅðçÅ ðÔ¶×Å ìÜðÆ À°µêð
Áå¶ ì¿Üð ÷îÆé À°µêð ÃðÃðÅÀ°ºçÆ ðÔ¶×Æ ÔòÅÍ
(C) Üéðñ å¶ðÅ àËºÕ ÇÂ¼Õ î÷ìÈå òÅÔé ÔË
Üéðñ, å¶ðÅ àËºÕ ÇÂ¼Õ î÷ìÈå òÅÔé ÔË,
À°Ô îñÆÁÅî¶à Õð Çç¿çÅ ÔË Ü¿×ñ ù
Áå¶ Õ¹°Úñ Çç¿çÅ ÔË Ã˺Õó¶ ÇÂéÃÅé» ù
êð À°Ã ÇòÚ ÇÂ¼Õ é¹Õà ÔË-
À°Ãù ÇÂ¼Õ âðÅÂÆòð ÚÅÔÆçÅ ÔËÍ
Üéðñ, å¶ðÅ ì¿ìÅð òðôÕ î÷ìÈå ÔË
À°Ô åÈëÅé 寺 å¶÷²²²À°µâçÅ ÔË Áå¶ ã¯ºçÅ ÔË
ÔÅæÆ å¯º òÆ ò¼è,
êð À°Ã ÇòÚ ÇÂ¼Õ é¹Õà ÔË-
À°Ã ù ÇÂ¼Õ ÇîÃåðÆ ÚÅÔÆçÅ ÔËÍ
Üéðñ, ÁÅçîÆ ÇÕ¿éÅ ñÅÔ¶ò¿ç ÔË
À°Ô À°µâ ÃÕçÅ ÔË Áå¶ îÅð ÃÕçÅ ÔËÍ
êð À°Ã ÇòÚ ÇÂ¼Õ é¹Õà ÔËÍ
À°Ô Ã¯Ú ÃÕçÅ ÔËÍ
(D) ܯ ÇÃÖð Óå¶ ìËᶠÔé, ÕÇÔ¿ç¶ Ôé
ܯ ÇÃÖð Òå¶ ìËᶠÔé, ÕÇÔ¿ç¶ Ôé
ô»åÆ Áå¶ ï¹¼è ç¶ ÃÅð-å¼å ò¼Ö-ò¼Ö Ôé
êð À°Ôé» çÆ ô»åÆ Áå¶ À°Ôé» çÅ ï¹¼è
ÔòÅ Áå¶ åÈëÅé ò»× Ôé
ï¹¼è À°µêÜçÅ ÔË À°Ôé» çÆ ô»åÆ ÓÚ¯º
ÇÜò¶º ÇÕ î» çÆ Õ¼¹Ö ÓÚ¯º ê¹¼å
î» çÆ âðÅÀ°äÆ ÃÈðå çÆ ïÅç ÇçòÅÀ°ºçÅ Ô¯ÇÂÁÅ
À°Ôé» çÅ ï¹°¼è Öåî Õð Çç¿çÅ ÔË
ܯ Õ¹¼Þ À°Ôé» çÆ ô»åÆ é¶ ð¼Ö Û¼ÇâÁÅ ÃÆÍ
(E) Ôð ÚÆ÷ ²²²ìçñçÆ ÔË
Ôð ÚÆ÷²²²ìçñçÆ ÔËÍ
ÁÅêä¶ Ôð ÁÅÖðÆ ÃÅÔ ç¶ éÅñ
å¹ÃÄ ÇÂ¼Õ åÅÜÅ ô¹ðÈÁÅå Õð ÃÕç¶ Ô¯
êð ܯ Ô¯ Ú¹¼ÇÕÁÅ, ï Ô¯ Ú¹¼ÇÕÁÅÍ
ܯ êÅäÆ å¹ÃÄ ÇÂ¼Õ òÅð ôðÅì Çò¼Ú
êÅ Ú¹¼Õ¶ Ô¯, À°Ã ù ÇÖ¼Ú Õ¶
ìÅÔð éÔÄ Õ¼ã ÃÕç¶Í
ܯ Ô¯ Ú¹¼ÇÕÁÅ, ï Ô¯ Ú¹¼ÇÕÁÅ ÔËÍ
À°Ô êÅäÆ Ü¯ å¹ÃÄ ÇÂ¼Õ òÅð ôðÅì ÇòÚ êÅ Ú¹¼Õ¶ Ô¯
À°Ã ù ÇÖ¼Ú Õ¶ ìÅÔð éÔÄ Õ¼ã ÃÕç¶
êð
Ôð ÚÆ÷²²²ìçñçÆ ÔË
ÁÅêä¶ Ôð ÁÅÖðÆ ÃÅÔ éÅñ
å¹ÃÄ ÇÂ¼Õ åÅÜÅ ô¹ðÈÁÅå Õð ÃÕç¶ Ô¯Í
ØàÆÁÅ ÃÅÇÔå çÆ Ôé·¶ðÆ, Õ¯Þ¶ üÇíÁÅÚÅð ç¶ Ôé·¶ð¶ Çò¼Ú, ÇìÔåðÆé, ÇîÁÅðÆ, ñ¯Õ-ê¼ÖÆ, ÇÂéÕñÅìÆ, ÕñÅÇÃÕÆ ÃÅÇÔå ù Øð-Øð å¼Õ êÔ¹¿ÚÅÀ°ä çÆ î¹ÇÔ¿î:
ÁÅî ñ¯Õ» ñÂÆ
÷ðÈðÆ Ôé À°Ô ÇÕåÅì»
ܯ À°é·» çÆ Ç÷¿ç×Æ çÆ Ø¹àä
Áå¶ î¹ÕåÆ ç¶ Ã¹êÇéÁ» å¼Õ
êÔ¹¿ÚŪçÆÁ» é¶ ÇòÚÅð
ÇÜò¶º ÇÕ ìÅðÈç çÆ ã¶ðÆ å¼Õ
Á¼× çÆ ÇÚ¿×ÅðÆ
Øð-Øð å¼Õ ÇÚ¿×ÅðÆ ÇÛóÕä òÅñÅ
å¶÷ ÔòÅ çÅ ì¹¼ñ·Å ìä ÜÅäÅ Ô¯ò¶×Å
Ç÷¿ç×Æ Óå¶ ÁÅÀ°ä òÅñ¶ Ççé» çŠüÚ
ç¼Ãä òÅñÆÁ» ÇÕÅåì» ù
Øð-Øð ÇòÚ êÔ¹¿ÚÅÀ°äÅ Ô¯ò¶×ÅÍ
ÁÇÜÔÆÁ» ÇÕåÅì» ù Øð-Øð å¼Õ êÔ¹¿ÚÅÀ°äÅ éò¶º ê̯ñ¶åÅðÆ éòÜÅ×ðä-êÌì¯èé çÅ ÇÂÕ ÷ðÈðÆ ÕÅðÜ ÔËÍ ÇòÕñê îÆâÆÁÅ Öó·Å Õðé çÆ î¹ÇÔ¿î çÅ ÇÂ¼Õ ÁÇÔî Õçî ÔËÍ ìóì¯ñÆ ÇÂôÇåÔÅðìÅ÷Æ å¯º çÈð ÒÜé Ú¶åéÅÓ ÇêÛñ¶ ê³çð» ÃÅñ» 寺 Ú¹¼êÚÅê ÇÂà î¹ÇÔ¿î Çò¼Ú ñ¼×Æ Ô¯ÂÆ ÔËÍ
Á¼Ü Ü篺 ÇÕåÅì»-ñÅÇÂì̶ðÆÁ» ÇòÚ ÕËç Ô¯ ÜÅä ñÂÆ ÛÅêÆÁ» ÜÅ ðÔÆÁ» Ôé Áå¶ ÁÅî êÅáÕ Áå¶ ÇÕåÅì» ÇòÚÕÅð çÈðÆ òèçÆ ÜÅ ðÔÆ ÔËÍ ÒÜéÚ¶åéÅÓ ÁÅêä¶ ê³Ü î¹¼Ö ò¿â Õ¶ºçð», ç¯ î¯ìÅÇÂñ ÃàÅñ», ÇÂ¼Õ î¯ìÅÂÆñ òËé, Áé¶Õ» ۯචÃàÅñ» Áå¶ ÃÅðÅ ÃÅñ Ú¼ñä òÅñÆÁ» Û¯àÆÁ»-ò¼âÆÁ» êÌçðôéÆÁ» ÷ðƶ ÇÕåÅì» ù ñË Õ¶ ÇüèÅ êÅáÕ» ÇòÚÕÅð Ü»çÆ ÔË, éò¶º êÅáÕ Áå¶ ê¹ÃåÕ ê̶îÆ ÇåÁÅð ÕðçÆ ÔËÍ ÇÂÃ ç¶ ÕÅðÕ°¿é Þ¯ñ¶ ÓÚ ÇÕåÅì» ñË Õ¶, çøåð», ÃéÁåÆ Ö¶åð», î÷çÈð ìÃåÆÁ» Áå¶ ÕÅñÜ» Çò¼Ú Ü»ç¶ ÔéÍ
ç¶ô Çò¼Ú ÇÂÔ ÁÅêäÆ åð·» çÅ Áé¯ÖÅ êÌï¯× ÔËÍ ÇÂÕ òÆ åéÖÅÔçÅð ÃàÅø 寺 Çìé», ÃîðÇêå ò¦àÆÁð» Áå¶ ò¼Ö-ò¼Ö ÃÇÔï¯×Æ ÜéåÕ Üæ¶ì¿çÆÁ» ç¶ ÕÅðÕ°¿é» çÆ ÇîÔéå éÅñ ÇÂÔ êÌÅÜËÕà Á¼×¶ ò¼è ÇðÔÅ ÔËÍ
ÒêÇðÕñêéÅ êÌÕÅôéÓ, ÒðÅÔ¹ñ ëÅÀ±ºâ¶ôé, ÒôÔÆç í×å ÇÃ¿Ø ïÅç×ÅðÆ êÌÕÅôéÓ Áå¶ ÒçÃåÕ êÌÕÅôéÓ çÆÁ» ÇÕåÅì» çÅ ÜéÚ¶åéÅ î¹¼Ö ò¿â Õ¶ºçð ÔËÍ ÇÂÔ êÌÕÅôé ê³Ü Ãð¯å»-ÃðÕÅð», êÅðñÆîÅéÆ ÇÃÁÅÃÆ êÅðàÆÁ», ÕÅðê¯ð¶à ØðÅÇäÁ», ìÔ¹Õ½îÆ ÕÅðê¯ð¶ôé» Áå¶ Çòç¶ôÆ ë¿Çâ¿× ¶ܿÃÆÁ» 寺 ÇÕö òÆ åð·» çÅ çÅé Ü» Çò¼åÆ ÃÔÅÇÂåÅ ñ¶ Çìé» ñ¯Õ» 寺 ÇÂռᶠÕÆå¶ Ãð¯å»-ÃÅèé» ç¶ ÁÅèÅð À°µêð Á¼Ü ç¶ ç½ð ñÂÆ ÷ðÈðÆ å¶ îÔ¼åòêÈðé ÃÅÇÔå ì¶Ô¼ç ÃÃåÆÁ» çð» À°µêð î¹Ô¼ÂÆÁÅ ÕðÅÀ°ä ñÂÆ êÌåÆì¼è ÔËÍ
A. ÇÂéÕñÅì çŠùé¶ÔÅ B@.@@ ð¹ê¶
(ôÔÆç í×å ÇÃ¿Ø Áå¶ À°é·» ç¶
ÃÅæÆÁ» çÆÁ» Ú¯äòÆÁ» ÇñÖå»)
B. ùå¿åð òêÅð çÅ ÃòÅñ A@.@@ ð¹ê¶
(îÅðÕÃ, ¶º×ñÜ Áå¶ ñËÇéé ò¼ñ¯º
ùå¿åð òêÅð Ãì¿èÆ ÁÅêä¶ ÇòÚÅð)
C. ÇëñÅÃëÆ Õ¯ÂÆ ×¯ðÖ è¿çÅ éÔÄ A@.@@ ð¹ê¶
(ÇÂÕ ÚÆéÆ ÇÕåÅì çÅ Áé°òÅç)
D. é½ÜòÅé» éÅñ ç¯ ×¼ñ» @E.@@ ð¹ê¶
(êÆàð ´¯ê½àÇÕé)
E. ÁÇÜÔÅ ÃÆ ÃÅâÅ í×å ÇÃ¿Ø @E.@@ ð¹ê¶
(Çôò òðîÅ)
F. ôÔÆç Ú¿çð ô¶Öð ÁÅ÷Åç A@.@@ ð¹ê¶
(í×òÅé çÅà îÔ½ð)
G. ê³ÜÅì çÅ ÇÕÃÅé Á³ç¯ñé
Áå¶ ÕÇîÀ±ÇéÃà A@.@@ ð¹ê¶
(ÇÕÃÅé Á³ç¯ñé ìÅð¶ ÇòÚÅð
À°å¶ÜÕ çÃåÅò¶÷» çŠÿÇ×ÌÔ)
H. îÅðÕÃòÅç ìÅð¶ Á³ì¶âÕð ç¶ AE.@@ ð¹ê¶
ÇòÚÅð (ð¿×ÅéïÅÕ¿îÅ)
I. Ü¿×ñéÅîÅ-ÇÂÕ ðÅÜéÆÇåÕ
êóÚ¯ñ @C.@@ ð¹ê¶
A@. ÁÇî¼à Ôé î÷çÈð ÿ×ðÅî»
çÆÁ» ÇÚä×» A@.@@ ð¹ê¶
(ÇçêÅïé ì¯Ã)
îÅðÕÃòÅç çÅ ÇÂÇåÔÅÇÃÕ ÇòÕÅÃ-I
AA. ÃîÅÜòÅç çÆÁ» Ãî¼ÇÃÁÅò», B@.@@ ð¹ê¶
êÈ¿ÜÆòÅçÆ î¹ó ìÔÅñÆ
Áå¶ îÔÅé ê̯ñåÅðÆ
üÇíÁÅÚÅðÕ ÇÂéÕñÅì
(îÅðÕÃòÅç çÅ ÇÂÇåÔÅÇÃÕ
ÇòÕÅÃ-II)
AB. ÇÕª îÅúòÅç A@.@@ ð¹ê¶
(îÅðÕÃòÅç çÅ ÇÂÇåÔÅÇÃÕ ÇòÕÅÃ-III)
J ÒÇÔ³ç¯ÃåÅé ïôÇñÃà ðÆêìñÆÕé
ÁËïÃƶôéÓ ç¶ ÇÂéÕñÅìÆÁ» ù
ïÅç ÕðÇçÁ» A
J íÅðåÆ Ö¶åÆ Çò¼Ú êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÇòÕÅà D
J ÇÕðå Áå¶ ÃðîŶ çÆ Çèð, êÈðÆ ç¹éÆÁ»
Çò¼Ú ÇÂ¼Õ òÅð Çëð ÁÅÔî¯-ÃÅÔîä¶ AH
J üÇíÁÅÚÅðÕ ÇÂéÕñÅì ç¶ ÇÃè»åÕ
ÁÅèÅð ìÅð¶ B@
J îÔÅé ê̯ñ¶åÅðÆ Ã¼ÇíÁÅÚÅðÕ ÇÂéÕñÅì
Áîð ðÔ¶ BD
J ðÅÜéÆåÕ Áðæ ôÅÃåð ç¶ îÈñ ÇÃè»å CE
J ÇòÇ×ÁÅé, ÕñÅ Áå¶ À°ÃÅð ã»ÚÅ DB
ÜéòðÆ-ÜÈé B@@F
ñóÆ : A, Á³Õ : B
ÿêÅçÕ :
ùÖÇò¿çð
ÕÆîå
ÇÂÕ ÕÅêÆ : AE ð¹ê¶
ÃÅñÅéÅ Ú¿çÅ
âÅÕ ðÅÔÄ : G@ ð¹ê¶
çÃåÆ : F@ ð¹ê¶
Çòç¶ô : D@
ÁîðÆÕÆ âÅñð
Ü» BE 꽺â
ÇÚ¼áÆ ê¼åð, ðÚéÅò» å¶ Ú¿ç¶ í¶Üä ñÂÆ êåÅ :
ÁòåÅð ÇÿØ
Çê³â Áå¶ âÅÕØð – ðŶÖÅéÅ
åÇÔ: åñò¿âÆ ÃÅì¯,
Ç÷ñ·Å ìÇá§âÅ
