ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ 2008-2

ਪ੍ਰੇਮ, ਪ੍ਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਵਿਦਰੋਹ

—ਕਾਤਿਆਇਨੀ

ìÅìÈ ìÜð¿×Æ ÁµÜ ÇÂ¾Õ Õ½îÆ òðåÅðÅ ìä ü¾ÕÅ þÍ ÁÇÔîçÅìÅç ç¶ ÇÂÃ ÃÖô çÅ çÅÁòÅ þ ÇÕ Ô¹ä å¾Õ ÃËºÕó¶ ÇÔ¿çÈ Õ¿ÇéÁÅò» ù ÒÒî¹ÕåÓÓ ÕðÅ ü¾ÕÅ þÍ ÒÒî¹ÕåÆÓÓ çÅ ÇÂÔ Õ¿î ìÅìÈ ìÜð¿×Æ î¹Ãñî é½ÜòÅé» éÅÿ ÇÔ¿çÈ ñóÕÆÁ» ç¶ êÌ¶î ÇòÁÅÔ ù ÷ìðçÃåÆ å¹óòÅ Õ¶ ÕðçÅ þÍ ÷ÅÇÔð þ ÇÕ Á¿åðèÅðÇîÕ ÇòÁÅÔ», Ü» ÇÂ¿Þ ÕÔÆÂ¶ ÇÕ ç¯ ìÅñ×» ç¹ÁÅðÅ ÁÅêÃÆ ÇòòÅÇÔÕ Ãì¿è ÕÅÇÂî Õðé ç¶ Ã¹å¿åð ëËÃñ¶ ù Ã¿ÇòèÅÇéÕ ÁÇèÕÅð ç¶ ðÈê ÓÚ îÅéåÅ êÌÅêå Ô¯ä ç¶ ìÅòÜÈç ìÅìÈ ìÜð¿×Æ çÆ ÒÒî¹ÕåÆ î¹ÇÔ¿îÓÓ Ü¶ Ô¹ä å¾Õ Çìé» ð¹ÕÅòà Ú¾ñçÆ ðÔÆ þ å» ÇÂÃ ÇêµÛ¶ ×¹ÜðÅå çÆ íÅÜêÅ ÃðÕÅð å¯º êÌÅêå ÁÇÃµè¶ Ã¾å·Å-Ãîðæé çÆ òÆ ÇÂ¾Õ ÁÇÔî íÈÇîÕÅ þÍ

êð ×¾ñ ÇÃðë ÇÂ¿éÆ ÔÆ éÔÄ þÍ ñ¯Õ» çÅ ÇÂ¾Õ ò¾âÅ ÇÔµÃÅ, Ü¯ ÇëðÕÈ Õ¾àóê³æÆ éÔÄ þ, À¹Ô òÆ ÁÅêä¶ ðÈóÆòÅçÆ ÇòÚÅð» ÕðÕ¶, Á¿åðÜÅåÆ-Á¿åðèÅðÇîÕ êÌ¶î ÇòÁÅÔ» çÅ ÔÆ Çòð¯èÆ þ Áå¶ ìÅìÈ ìÜð¿×Æ ÇÜÇÔÁ» çÆÁ» ÔðÕå» ç¶ Çìé» ð¹ÕÅòà ÜÅðÆ ðÇÔä ÓÚ ÃîÅÜ ç¶ ÇÂÃ ÇÔ¾Ã¶ çÆ òÆ ÇÂ¾Õ ÁÇÃ¾èÆ íÈÇîÕÅ Ô¹¿çÆ þÍ ÃîÅÜ ç¶ êó¶·-ÇñÖ¶, êÌì¹¾è î¿é¶ ÜÅä òÅÿ¶ ñ¯Õ» çÆ ìÔ¹Ç×äåÆ Á¾Ü òÆ ÁÇÜÔÆ ÔÆ þ Ü¯ é½ÜòÅé» ÓÚ ê¶Ìî-Ãì¿è» ù ÔÆ ×ñå î¿éçÆ þ Áå¶ À¹Ã¶ ÚÇðµåðÔÆäåÅ å¶ ÁéËÇåÕåÅ çÆ ôÌ¶äÆ ÓÚ ð¾Ö Õ¶ ç¶ÖçÆ þÍ ìÔ¹å Ø¾à ÔÆ ÁÇÜÔ¶ îÅê¶ Ôé Ü¯ ÁÅêä¶ ê¹¾å» Ü» èÆÁ» ç¶ ê¶Ìî Ãì¿è» ù Ö¹ôÆ-Ö¹ôÆ êÌòÅé Õðç¶ Ô¯ä Áå¶ ÁÅêäÆ Ç÷¿ç×Æ ìÅð¶ ëËÃñÅ ñËä ç¶ À¹é·» ç¶ ÁÇèÕÅð ù Ççñ¯º îÅéåÅ Çç¿ç¶ Ô¯ä, Ü¶ À¹Ô êÌòÅé Õðç¶ òÆ Ôé å» Ç÷ÁÅçÅåð îÅîÇñÁ» Çò¾Ú î÷ìÈðÆ Áå¶ ÁäÇÂµÛÅ éÅÿ ÔÆ Áå¶ Üç¯º ×¾ñ ÇÕÃ¶ Ô¯ð èðî Ü» ÁÅêä¶ å¯º Û¯àÆ î¿éÆ ÜÅä òÅÿÆ ÇÕÃ¶ ÜÅå (õÅÃÕð çÇñå) ç¶ î¿¹â¶ Ü» Õ¹óÆÁ» éÅÿ, ÁÅêä¶ ê¹µå» Ü» èÆÁ» ç¶ êÌ¶î çÅ Ô¯ò¶ å» òè¶ð¶ À¹çÅð î¿é¶ ÜÅä òÅÿ¶ éÅ×ÇðÕ òÆ Ü¯ ðò¾ÂÆÁÅ ÁêäÅÀ¹ºç¶ Ôé, À¹Ã éÅÿ ÇÂÔ ÃÅø Ô¯ Ü»çÅ þ ÇÕ ÃÅâ¶ ç¶ô çÅ À¹çÅð Áå¶ ÃËÕÈñð Ççñ-ÇçîÅ× òÆ ÁÃñ Çò¾Ú ÇÕ¿éÅ À¹çÅð Áå¶ ÃËÕÈñð Ô¹¿çÅ þÍ ÇÂÔ¯ ÕÅðé þ ÇÕ Üç¯º èðî Ü» ÜÅå å¯º ìÅÔð ÇêÁÅð Õðé ç¶ ÕÅðé ÇÕÃ¶ èÆ ù ÁÅêä¶ ÔÆ Øð ÓÚ ò¾ã Õ¶ Ü» Áµ× ñÅ Õ¶ îÅð Çç¾åÅ Ü»çÅ þ Ü» ÇÕÃ¶ çÇñå Ü» î¹Ãñî é½ÜòÅé ù ôð¶ÁÅî ë»ÃÆ Óå¶ ñàÕÅ Õ¶ îÅð Çç¾åÅ Ü»çÅ þ Ü» À¹Ãç¶ à¹Õó¶-à¹Õó¶ Õð Çç¾å¶ Ü»ç¶ Ôé Ü» À¹Ãç¶ êÇðòÅð ù Çê¿â-ôÇÔð Û¾âä å¾Õ î÷ìÈð Õð Çç¾åÅ Ü»çÅ ÔË å» ÁÇÜÔ¶ îÅîÇñÁ» ù ñËÕ¶ ÇÃðë îÔ»é×ð» çÅ ÃËÕÈñð Áå¶ êÌ×åÆôÆñ ì¹¾èÆÜÆòÆ òð× ÔÆ (ÇèÁÅé ç¶ä ï¯× þ ÇÕ ÁÇÜÔ¶ ì¹¾èÆÜÆòÆ îÔ»é×ðÆ ì¹¾èÆÜÆòÆÁ» Çò¾Ú òÆ Øµà Ç×äåÆ ÔÆ Ôé) æ¯ó·Å ÚÆÕçÅ ÇÚñÅªçÅ þ, ôÅÃé êÌôÅÃé ù î¿× êµåð ç¶ Õ¶ ç¯ôÆÁ» Çòð¹¾è ÕÅðòÅÂÆ çÆ î¿× ÕÆåÆ Ü»çÆ þ, Õ¹¾Þ êÌåÆÖÅåî¶Õ èðé¶ î¹÷ÅÔð¶ Ô¹¿ç¶ Ôé, Õ¹¾Þ Ü»Ú àÆî» ØàéÅ òÅÿ¶ ÃæÅé çÅ ç½ðÅ ÕðçÆÁ» Ôé, ÁõìÅð» ÓÚ ñ¶Ö-Çà¾êäÆÁ» ÛêçÆÁ» Ôé (Áå¶ ñ¾×ç¶ Ôµæ ëÌÆñ»Ãð éÅîèÅðÆÁ» çÆ Õ¹¾Þ ÕîÅÂÆ òÆ Ô¯ Ü»çÆ þ), àÆ. òÆ. ÚËéñ» ù Òî¹ÕÅìñÅÓ, ÒàµÕðÓ Ü» ÁÇÜÔ¶ ÔÆ éÅî òÅÿ¶ ÇÕÃ¶ êÌ¯×ðÅî ñÂÆ îÃÅñÅ Çîñ Ü»çÅ þ Áå¶ Õ¹¾Þ êÌÚÅð-ÇêÁÅÃ¶, èé-ÇêÁÅÃ¶ ì¹¾èÆÜÆòÆÁ» ù òÆ ÁÅêäÆÁ» ð¯àÆÁ» Ã¶Õä çÅ î½ÕÅ Çîñ Ü»çÅ þÍ Û¶åÆ ÔÆ îÅîñÅ á¿âÅ êË Ü»çÅ þ Áå¶ Çëð ÁÇÜÔ¶ ÔÆ ÇÕÃ¶ éò¶º îÅîñ¶ çÅ ÇÂ¿å÷Åð Ô¹¿çÅ þ ÇÜÔóÅ ñ¿ìÅ Õç¶ éÔÄ Ô¹¿çÅÍ

î¹µçÅ ÇÃðø ÇÕÃ¶ ÇÂµÕ ìÅìÈ ìÜð¿×Æ çÅ éÔÄ þÍ ç¶ô ç¶ òè¶ð¶ Û¯à¶-ò¾â¶ ôÇÔð» Áå¶ ê¶ºâÈ ÇÂñÅÇÕÁ» Çò¾Ú ÁÇÜÔ¶ Ç×ð¯Ô î½ÜÈç Ôé Ü¯ èðî Áå¶ Ã¾ÇíÁÅÚÅð ç¶ é» Óå¶ ÁÇÜÔ¶ ÕÅðîÅÇîÁ» ù Á¿ÜÅî Çç¿ç¶ Ôé Áå¶ ×¾ñ ÇÃðø èÅðÇîÕ Õ¾àóê³æÆ ëÅÃÆòÅçÆ ðÅÜéÆåÆ å¯º êÌ¶Çðå Ç×ð¯Ô» çÆ éÔÄ þÍ ÁÇÜÔ¶ ÇêåÅò» Áå¶ êÇðòÅð» ìÅð¶ òÆ Ôð ð¯÷ õìð» ÛêçÆÁ» ðÇÔ¿çÆÁ» Ôé Ü¯ ÜÅå-èðî å¯º ìÅÔð ÇêÁÅð Ü» ÇòÁÅÔ Õðé ÕðÕ¶ ÁÅêäÆÁ» ÔÆ Ã¿åÅé» çÆ ÜÅé ç¶ ç¹ôîä ìä Ü»ç¶ ÔéÍ ç¶ô ç¶ Õ¹¾Þ ÇÔ¾ÇÃÁ» Çò¾Ú, õÅÃ ÕðÕ¶ êµÛîÆ À¹µåð êÌç¶ô Áå¶ ÔÇðÁÅäÅ Çò¾Ú ÜÅå-íÅÂÆÚÅð¶ çÆÁ» ê³ÚÅÇÂå» çÆ îµèï¹¾×Æ Ã¾å·Å ÇÂ¿éÆ î÷ìÈå þ ÇÕ ÜÅå-èðî å¯º ìÅÔð ÇòÁÅÔ ÕðéÅ å» çÈð, Ã×¯åðÆ ÇòÁÅÔ çÆ îéÅÔÆ å¾Õ ù å¯óé ÕðÕ¶ ê³ÚÅÇÂå» ç¹ÁÅðÅ ôð¶ÁÅî î½å çÆ Ã÷Å ç¶ Çç¾åÆ Ü»çÆ þÍ êµÛîÆ À¹µåð êÌç¶ô ç¶ î¹Ü¾øðé×ð, ÃÔÅðéê¹ð, î¶ðá ÁÅÇç Ç÷Çñ·Á» å¯º ñË Õ¶ ÔÇðÁÅäÅ å¾Õ å¯º Ôð ÃÅñ ÁÇÜÔÆÁ» ÕÂÆ ØàéÅò» çÆÁ» õìð» ÁÅÀ¹ºçÆÁ» ðÇÔ¿çÆÁ» Ôé Áå¶ À¹é·» Çò¾Ú¯º ÕÂÆ ×¹ä» ØàéÅò» ÁÇÜÔÆÁ» Ô¹¿çÆÁ» Ôé Ü¯ õìð ìäé å¯º êÇÔñ» ÔÆ çìÅ Çç¾åÆÁ» Ü»çÆÁ»ÔéÍ ÇÂé·» ÃÅð¶ îÅîÇñÁ» Çò¾Ú ê¹ÇñÃ Áå¶ êÌôÅÃé çÅ ðò¾ÂÆÁÅ òÆ êÈðÆ åð·» ê³ÚÅÇÂå» éÅÿ Ô¹¿çÅ þÍ ÁÅêä¶ ÜÅå-êÅåÆ Áå¶ èÅðÇîÕ å¹ÁµÃì» ÕðÕ¶ ê¹ÇñÃ Áå¶ êÌôÅÃé ç¶ ÕðîÚÅðÆÁ» çÆ ÔîçðçÆ òÆ ê³ÚÅÇÂå» ç¶ ðÈóÆòÅçÆ ò¾â¶ ì÷¹ð×» éÅÿ ÔÆ Ô¹¿çÆ þÍ ÇÂµæ¯º å¾Õ ÇÕ ÇéÁ»êÅÇñÕÅ òÆ ÇÂé·» å¹ÁµÃì» å¯º î¹Õå éÔÄ Ô¹¿çÆÍ Ôð ð¯÷ Çç¾ñÆ-î¿ìÂÆ å¯º ñË Õ¶ ç¶ô ç¶ Û¯à¶-Û¯à¶ ôÇÔð» Çò¾Ú êÅðÕ»-ÇÃéîÅ Øð»-ÕËºê» ÁÅÇç ÃðòÜéÕ ÃæÅé» Óå¶ Ø¹Ã Õ¶ ìÜð¿×ÆÁ»-ÇôòÃËÇéÕ» Áå¶ ê¹ÇñÃ ç¹ÁÅðÅ êÌ¶îÆ Ü¯ÇóÁ» çÆ Õ¹¾à ù òÆ ÇÂÃ¶ ÁÅî ÃðòÜéÕ êÌÇòðåÆ éÅÿ Ü¯ó Õ¶ ç¶ÇÖÁÅ ÜÅäÅ ÚÅÔÆçÅ þ ÇÕÀ¹ºÇÕ ÁÅî ñ¯Õ ÁÇÜÔÆÁ» ØàéÅò» çÅ Ö¹µñ· Õ¶ Çòð¯è éÔÄ Õðç¶Í

ÇÕÔÅ ÜÅ ÃÕçÅ þ ÇÕ ÇêÁÅð Õðé çÆ Á÷ÅçÆ Ãî¶å ÇÕÃ¶ òÆ åð·» çÆ ÇòÁÕåÆ×å Á÷ÅçÆ, Çé¾ÜåÅ Áå¶ øËÃñ¶ çÆ Á÷ÅçÆ Çòð¹¾è ÇÂµÕ ìðìð ÇÕÃî çÆ Çéð¿Õ¹ôåÅ êÈð¶ íÅðåÆ ÃîÅÇÜÕ ã»Ú¶ ç¶ åÅä¶-ìÅä¶ Çò¾Ú ÃðòÇòÁÅêå êÌåÆÕ Ô¹¿çÆ þÍ Ã¯Úä çÆ ×¾ñ ÇÂÔ þ ÇÕ À¹åêÅçé çÆ ÁÅè¹ÇéÕ êÌÇÕÇðÁÅ ÁêéÅÀ¹ä, ÁÇå ÁÅè¹ÇéÕ À¹êí¯×åÅ Ãîµ×ðÆÁ» çÆ òðå¯º Õðé Áå¶ êçÅðæÕ ÜÆòé Çò¾Ú ÁÅè¹ÇéÕ å½ð åðÆÕ¶ ÁêéÅÀ¹ä ç¶ ìÅòÜÈç ÃÅâ¶ ÃîÅÜ Çò¾Ú Çé¾ÜåÅ ÇòÁÕåÆ×å Á÷ÅçÆ, åðÕ ÁÅÇç ÁÅè¹ÇéÕ ÜÆòé Õçð» ÕÆîå» çÆ ÃîÅÇÜÕ-Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ Ô¯ºç ÁµÜ å¾Õ ÇÕÀ¹º éÔÄ ÃæÅÇêå Ô¯ ÃÕÆ? íÅðå Çò¾Ú ñ×ÅåÅð ÇòÕÅÃîÅé ê³ÈÜÆòÅç îµèï¹¾×Æ Õçð»-ÕÆîå» éÅÿ ÇÂ¿éÅ Õ¹ôñ Ãëñ åÅñî¶ñ ÇÕÀ¹º Áå¶ ÇÕÃ åð·» ìäÅÂÆ ìËáÅ þÍ ÇÂÃ ×¾ñ ù ÇÂµÕÃÅðåÅ éÅÿ ÇÃðë ÇÂÇåÔÅÃÕ êÇðê¶Ö Çò¾Ú ÔÆ ÃîÇÞÁÅ ÜÅ ÃÕçÅ þÍ ÇÂÔ ÃÔÆ þ ÇÕ ÁµÜ êµÛîÆ ÃîÅÜ Ö¹ôÔÅñÆ çÆ ÇÃÖð Óå¶ êÔ¹¿Ú¶ Ô¯ä ç¶ ìÅòÜÈç, ÁÅðÇæÕ êµèð Óå¶ ÁÃÅè ã»ÚÅ×å Ã¿Õà, ðÅÜéÆåÕ êµèð Óå¶ ê³ÈÜÆòÅçÆ ÜîÔÈðÆÁå ç¶ Ö¹ðé-ÇÖ¿âä Áå¶ Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ-ÃîÅÇÜÕ êµèð Óå¶ ÇÖ¿âÅÁ, ÁñÇÔç×Æ, éËÇåÕ Ç×ðÅòà Áå¶ ÁðÅÜÕåÅ çÅ ÇôÕÅð þÍ êÇðòÅð ã»Ú¶ çÅ åÅäÅìÅäÅ À¹µæ¶ ÇÖ¿â ÇðÔÅ þÍ ÁêðÅè», îÅéÇÃÕ ð¯×» Áå¶ ÁÅåÇîÕ Ã¾Öä¶êä çÅ ×ÌÅë ñ×ÅåÅð À¹µêð ò¾ñ ÜÅ ÇðÔÅ þÍ êÈðÆ ç¹éÆÁ» ù ÇÜ¾å Õ¶ Ö¹ôÔÅñÆ çÅ àÅêÈ òÃÅÀ¹ä òÅÿ¶ êµÛîÆ Ú½èðÆÁ» å¯º ÇÂÇåÔÅÃ À¹é·» çÆ ÕðéÆ çÅ òÅÇÜì ÇÔÃÅì òÃÈñ Õð ÇðÔÅ þÍ êð ÇÂÃ Ãí ç¶ ìÅòÜÈç ÇÂÃ å¾æ å¯º ÇÂéÕÅð éÔÄ ÕÆåÅ ÜÅ ÃÕçÅ ÇÕ êµÛî Çò¾Ú éÅ×ÇðÕ» ç¶ ÁÅêÃÆ ÇðôÇåÁ» Áå¶ êÇðòÅð ÃÇÔå ÃÅðÆÁ» ÃîÅÇÜÕ Ã¿ÃæÅò» Çò¾Ú ÜîÔÈðÆÁå çÆÁ» Õçð» ÇÂÃ åð·» ðÃÆÁ»-ìÃÆÁ» Ô¯ÂÆÁ» Ôé ÇÕ ÕËæ¯ÇñÕ, êÌ¯à¶ÃàËºà, ïÔÈçÆ, î¹ÃñîÅé, ÕÅÿ¶, ×¯ð¶—ÇÕÃ¶ òÆ èðî Ü» éÃñ ç¶ ÇòÁÕåÆ Ü¶ ÁÅêÃ Çò¾Ú ÇêÁÅð Ü» ÇòÁÅÔ Õðé å» ÃîÅÇÜÕ ìÅÂÆÕÅà Ü» ê³ÚÅÇÂåÆ ç¿â ÇÜÔÆ ÇÕÃ¶ ×¾ñ çÆ å» ÕñêéÅ ÔÆ éÔÄ ÕÆåÆ ÜÅ ÃÕçÆÍ Ô¯ ÃÕçÅ þ ÇÕ êÇðòÅð çÆ ê¹ðÅäÆ êÆó·Æ ÇÕå¶-ÇÕå¶ ÇÂÃ ×¾ñ çÅ Çòð¯è Õð¶Í êð ÇÂÔ Çòð¯è ÇÃðø ÁÃÈñÆ îµåí¶ç ç¶ Ø¶ð¶ å¾Õ ÔÆ ÃÆîå ðÇÔ¿çÅ þÍ ÇÜ¾æ¯º å¾Õ ÃîÅÜ çÅ Ãì¿è þ, ñ¯Õ ÇÂÃù ÇÕÃ¶ ç¯ ÇòÁÕåÆÁ» çÅ Çé¾ÜÆ îÃñÅ ÔÆ î¿éç¶ ÔéÍ ÇÂÔ ÃÔÆ þ ÇÕ ÇìÌà¶é, ëÌ»Ã ÜðîéÆ, ÁîðÆÕÅ ÁÅÇç ç¶ô» Çò¾Ú ÕÅÇÿÁ» Áå¶ Ô¯ð êÌòÅÃÆÁ» çÆ ÁñÇÔç×Æ, ç¯î çðÜ¶ çÆ ÁÅðÇæÕ ÔÅñå Áå¶ À¹Ôé» êÌåÆ éøðå çÆ íÅòéÅ ñ×ÅåÅð î½ÜÈç ðÇÔ¿çÆ þ Áå¶ ÇêÛñ¶ Õ¹¾Þ çÔÅÇÕÁ» ç½ðÅé Õ¹¾Þ éÅ÷ÆòÅçÆ Ç×ð¯Ô ÇÂé·» ù ÇÔ¿ÃÅ Áå¶ ×¹¿âÅ×ðçÆ çÅ òÆ ÇôÕÅð ìäÅÀ¹ºç¶ ðÔ¶ ÔéÍ ÁîÆð-×ðÆì ç¶ øðÕ Áå¶ ÜîÅåÆ Çòð¯èåÅÂÆÁ» òÆ À¹µæ¶ Çå¾Ö¶ ðÈê ÓÚ î½ÜÈç ÔéÍ êð ÃîÅÇÜÕ åÅä¶ ìÅä¶ Çò¾Ú ÇÂÔ Çé¾ÜåÅ Áå¶ ÇòÁÕåÆ×å Á÷ÅçÆ çÆÁ» ÜîÔÈðÆ Õçð» ÇÂÃ åð·» ðÃÆÁ»-òÃÆÁ» Ôé ÇÕ èðî Ü» éÃñ å¯º ìÅÔð ÇêÁÅð Ü» ÇòÁÅÔ ù îé ÔÆ îé öñå î¿éä òÅÿ¶ ñ¯Õ òÆ ÇÂÃçÅ Ü¾æ¶ì¿ç Ö¹µñ·Å Çòð¯è éÔÄ Õðç¶Í êµÛî Çò¾Ú ÒîËÚî¶ÕðÃÓ ç¹ÁÅðÅ êÇðòÅð» Çò¾Ú ×¾ñìÅå ÕðÕ¶ ÇòÁÅÔ ÕðÅÀ¹ä çÆ ðÆå À¹éÆòÄ ÃçÆ ç¶ Á¿å å¾Õ ÔÆ çî å¯óé ñ¾×Æ ÃÆÍ êÌ¶î Áå¶ ÇòÁÅÔ ç¶ îÅîÇñÁ» Çò¾Ú À¹µæ¯º ç¶ ÃîÅÜ Çò¾Ú î¹µÖ Áå¶ ÃæÅÇêå êÌÇòðåÆ é½ÜòÅé» ù êÈðÆ Á÷ÅçÆ ç¶ä çÆ þÍ ÇÂÃçÅ î¹µÖ ÕÅðé ÇÂÔ þ ÇÕ îÅéòòÅç, ÇÂÔñ½ÇÕÕåÅ, ÇòÁÕåÆåÅ Áå¶ ÜîÔÈðÆÁå çÆÁ» Õçð» ù ÃîÅÇÜÕ-Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ ñÇÔð» Áå¶ ÇÂéÕñÅì» ç¶ ÕÂÆ ÃçÆÁ» ñ¿ì¶ ÇÃñÇÃñ¶ é¶ ïÈðêÆ ÃîÅÜ çÆ éÃ-éÃ Çò¾Ú ÇÂÃ Õçð ðÃÅ-òÃÅ Çç¾åÅ ÃÆ ÇÕ ÃÅîðÅÜòÅç çÆ ÇÂ¾Õ êÈðÆ ÃçÆ ìÆå ÜÅä ç¶ ìÅòÜÈç, êµÛîÆ ê³ÈÜÆòÅçÆ ðÅÜ Ã¾å·Åò» ç¶ ò¾èç¶ Çéð¿Õ¹ô ÚÇðµåð Áå¶ ê³ÈÜÆòÅçÆ ÜîÔÈðÆÁå ç¶ êåä-ÇÖ¿âÅÁ çÆ êÌÇÕÇðÁÅ ç¶ ÖÅåî¶¶ ç¶ é¹Õå¶ ç¶ é¶ó¶ êÔ¹¿Úä ç¶ ìÅòÜÈç, Ãí ÃîÅÇÜÕ êÅÇóÁ», ÁÅðÇæÕ «¾à, ÃîÅÇÜÕ-Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ-éËÇåÕ Ç×ðÅòà Áå¶ ÇÜäÃ êÈÜÅ (Õî¯ÇâàÆ ë¶ÇàÇÃ÷î) Áå¶ ÁñÇÔç×Æ (Â¶ñÆé¶ôé) ç¶ ìÅòÜÈç, À¹µæ¶ éÅ×ÇðÕ» ç¶ ÁÅêÃÆ ÇðôÇåÁ» Áå¶ Õçð»-ÕÆîå» Çò¾Ú ÇòÁÕåÆÁ» çÆ Çé¾ÜåÅ Áå¶ ÇòÁÕåÆ×å Á÷ÅçÆ ù êÈðÅ ÃéîÅé ç¶ä çÆ êÌÇòðåÆ ÁµÜ òÆ êÈðÆ åð·» ÃæÅÇêå þ ÇÕ À¹Ãù òÅêÃ ÇêµÛ¶ éÔÄ è¾ÇÕÁÅ ÜÅ ÃÕçÅÍ ê³ÚÅÇÂåÆ ÇéÁ» çÆ îµèï¹¾×Æ ÕìÆñÅÂÆ ìðìðåÅ ìÅð¶, Á¿åðèÅðÇîÕ-Á¿åðÜÅåÆ ÇòÁÅÔ Õðé Óå¶ ÃîÅÇÜÕ ìÅÂÆÕÅà, ÁÅêäÅ Çê³â-ôÇÔð Û¾âä ñÂÆ î÷ìÈð Ô¯ä Ü» Ô¾ÇåÁÅ çÆ ÕÆîå ÁçÅ Õðé ìÅð¶ Ü» êÌ¶îÆ Ü¯ÇóÁ» çÆ êÅðÕ» Çò¾Ú ÃîÈÇÔÕ Õ¹¾à-îÅð ÇÜÔÆ ØàéÅ ìÅð¶ À¹µæ¯º çÅ ÇÂ¾Õ ÁÅî éÅ×ÇðÕ Ã¯Ú òÆ éÔÄ ÃÕçÅÍ

ïÈðêÆ ê³ÈÜÆòÅçÆ ÃîÅÜ ê¹éðÜÅ×ðä-êÌì¯èé-ÇÂéÕñÅì (Çðé¶Ã»-ÇÂéñÅÂÆàéîËºà-ðËò¯ÇñÀÈôé) çÆ ÃçÆÁ» ñ¿îÆ êÌÇÕÇðÁÅ ÓÚ¯º ×¹÷ð Õ¶ Ô¯ºç Çò¾Ú ÁÅÇÂÁÅ ÃÆÍ ÇÂÃ êÌÇÕÇðÁÅ Çò¾Ú Ç÷ÁÅçÅåð îµèï¾¹×Æ Õçð»-îÅéåÅò» çÅ çìçìÅ ñ¾×í× õåî Ô¯ Ç×ÁÅ ÃÆÍ Ü¶ Ã¾å·Å Óå¶ ÕÅì÷ Ô¯ä å¯º ìÅÁç ïÈðêÆ ì¹ðÜÈÁÅ÷Æ é¶ ÚðÚ éÅÿ ÒÒêÇò¾åð ×¾áÜ¯óÓÓ ÕðÕ¶ åðÕäÅ (Reason) Áå¶ ÜîÔÈðÆÁå ç¶ Þ¿â¶ ù ÇîµàÆ Çò¾Ú Ã¹¾à Çç¾åÅ ê¹éðÜÅ×ðä-êÌì¯èé ç¶ ÃÅð¶ îÅéòòÅçÆ-ÜîÔÈðÆ ÁÅçðô» ù Çåñ»ÜñÆ ç¶ Çç¾åÆ, êð ÇÂÔ Õçð» ÃîÅÇÜÕ-Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ À¹µÚ-À¹ÃÅð ç¶ åÅä¶-ìÅä¶ Çò¾Ú ÇÂÃ Õçð ðÃ-ò¾Ã ü¾ÕÆÁ» Ãé ÇÕ ñ¯Õ îé» ÇòÚ ÇÂÃ åð·» âÈ¿ØÆÁ» À¹µåð ü¾ÕÆÁ» Ãé ÇÕ ÇÂÔé» ù éôà ÕðÕ¶ îµè ï¹¾× ò¾ñ òÅêÃ éÔÄ î¹ÇóÁÅ ÜÅ ÃÕçÅ ÃÆÍ ê³ÈÜÆòÅç ç¶ ÇÂÇåÔÅÃÕ ÇòôòÅôØÅå Áå¶ ÁÃñÆ ÚÇðµåð ù À¹íÅðé Çò¾Ú À¹éÆòÄ ÃçÆ ç¶ Áñ¯ÚéÅåîÕ ïæÅðæòÅçÆ ÕñÅ ÃÅÇÔå é¶ òÆ ÇÂµÕ Çòô¶ô íÈÇîÕÅ ÁçÅ ÕÆåÆÍ ÇÂÔ å¹ñéÅåîÕ ÁÇèÁËé ò¾Öð¶ å½ð Óå¶ òè¶ð¶ âÈ¿ØÅÂÆ Áå¶ ÇòÃåÅð çÆ î¿× ÕðçÅ þ, Ü¯ ÇÂµæ¶ Ã¿íò éÔÄ þÍ

íÅðåÆ ÇÂÇåÔÅÃ çÆ ×åÆ Áå¶ ÇçôÅ ÇÂÃ Ã¿çðí Çò¾Ú ïÈðê å¯º ÇìñÕ¾¹ñ ò¾ÖðÆ ðÔÆ þÍ ÇÂµæ¶ îµèï¹¾×Æ ÃîÅÇÜÕ-ÁÅðÇæÕ-ðÅÜéÆåÕ ã»Ú¶ çÅ åÅäÅ-ìÅäÅ Üç¯º Á¿çð¯º à¹¾àä-ÇÖ¿âä çÆ ÇçôÅ Çò¾Ú ò¾è ÇðÔÅ ÃÆ Áå¶ ÇÂÃç¶ Á¿çð¯º êÌ×åÆôÆñ ê³ÈÜÆòÅç ç¶ Üéî Áå¶ ÇòÕÅÃ çÆ êÌÇÕÇðÁÅ ×åÆ ëó ðÔÆ ÃÆ, À¹Ã Ãî¶º ç¶ô ç¶ ìÃåÆÕðé çÆ êÌÇÕÇðÁÅ ô¹ðÈ Ô¯ ×ÂÆÍ ìÃåÆÕðé çÆ ÇÃñÇÃñ¶òÅð êÌÇÕÇðÁÅ é¶ ÇÂµÕ ÃçÆ Á¿çð íÅðåÆ ÃîÅÜ çÆ Ã¹íÅÇòÕ Á¿çðÈéÆ ×åÆ çÆ Ô¾ÇåÁÅ Õð Çç¾åÆ Áå¶ ÇÂµæ¯º çÆ Ã¿ÕðîäôÆñ ç¶ôÆ ÃîÅÇÜÕ ÁÅðÇæÕ Ã¿ðÚéÅ ù éôà ÕðÕ¶ À¹µêð¯º ÇÂ¾Õ ìÃåÆòÅçÆ ÃîÅÇÜÕ-ÁÅðÇæÕ Ã¿ðÚéÅ çÆÁ» ÁÅêäÆÁ» Çòô¶ôåÅò» Ãé, ÇÂÔ ïÈðêÆ Ü×ÆðçÅðÆ å¯º ÕÅëÆ ò¾ÖðÆ ÃÆ Áå¶ ê³ÈÜÆòÅçÆ ÇòÕÅÃ çÆÁ» Áé¶Õ» ð¹ÕÅòà»-ÃîµÇÃÁÅò» òÆ ÃéÍ êð ÇÂÔ ð¹ÕÅòà» ê³ÈÜÆòÅçÆ ÇòÕÅÃ ù ð¯Õ éÔÄ ÃÕçÆÁ» ÃéÍ êÈðò-ÇìÌÇàô íÅðå Çò¾Ú ê³ÈÜÆòÅçÆ ÇòÕÅÃ ç¶ ÕÅðÕ î½ÜÈç ÃéÍ Ü¶ íÅðå ìÃåÆ éÔÄ ìäçÅ å» À¹åêÅçÕ ôÕåÆÁ» ç¶ ÇòÕÅÃ ç¶ éÅÿ ÔÆ ê³ÈÜÆ íÅðåÆ ÃîÅÜ ç¶ ð¯î-ð¯î Çò¾Ú Ø¹Ã Ü»çÆ Áå¶ Çëð À¹Ô Ãî» òÆ ÁÅÀ¹ºçÅ Üç¯º ÇÂµÕ Ú½åðë¶ ÃîÅÇÜÕ òÅ-òð¯ÿ¶ éÅÿ ÇÂµæ¶ òÆ ÇÂÇåÔÅÃ ù å¶÷ ×åÆ ç¶ä òÅÿÅ ê³ÈÜÆòÅç ÁÅêäÆ êçÅðæÕ-ÁÅåÇîÕ Ãî¹¾ÚåÅ éÅÿ Ô¯ºç Çò¾Ú ÁÅÀ¹ºçÅÍ îµèï¹¾×Æ ÃîÅÜ ç¶ êÌîÅäÈ ç¶ Õ¶ºçð Óå¶ ñ×ÅåÅð ñ×ÅåÅð Ôîñ¶ À¹Ãù ÇÖ¿âÅ Çç¿ç¶ Áå¶ ÀÈðÜÅ çÅ Áî¹µÕ ÃÌ¯å ë¹¾à êËºçÅÍ î¹µÖ å½ð Óå¶ ÇÕÃÅé»-çÃåÕÅð» çÆ åÅÕå éÅÿ Ü¾æ¶ì¿ç îµèïµ¹×Æ íÅðå çÆ í×åÆ ñÇÔð Áå¶ ÇÕÃÅé-Ø¯ÿ» é¶ ÇÂÃ ÇçôÅ Çò¾Ú ÇÂ¾Õ êÈðò Ã¿Õ¶å ç¶ òÆ Çç¾åÅ ÃÆÍ ÔÅñå» ç¶ ÃÅð¶ òÖð¶ÇòÁ» ç¶ ìÅòÜÈç íÅðåÆ í×åÆ ñÇÔð Áå¶ ïÈðêÆ èðî Ã¹èÅð-ñÇÔð Çò¾Ú å¾å çÆ ÃîÅéåÅ ç¶ òè¶ð¶ Á¿ô î½ÜÈç ÇçÖç¶ ÔéÍ íÅðåÆ ÇÂÇåÔÅÃ ÔÈ-ì-ÔÈ ê¹éðÜÅ×ðä-êÌì¯èé-ì¹ðÜÈÁÅ ÇÂéÕñÅì ç¶ ïÈðêÆ ðÅÔ Óå¶ Ú¾ñçÅ Ô¯ÇÂÁÅ Áµ×¶ ò¾èçÅ, ÇÂÔ î¿éäÅ îÈðÖåÅ Ô¯ò¶×ÆÍ ðÈÃ Áå¶ ÜêÅé ÇÜÔ¶ ç¶ô» é¶ ê³ÈÜÆòÅçÆ ÇòÕÅÃ çÅ ÁÅêäÅ ÃÅê¶ÖÕ ðÈê ÓÚ ò¾ÖðÅ ðÅÔ üÇäÁ» ÃÆ Áå¶ ïÈðê Çò¾Ú òÆ ÜðîéÆ Áå¶ êÈðìÆ ïÈðêÆ ç¶ô» çÅ ðÅÔ ÇìÌà¶é, ëÌ»Ã, ÁîðÆÕÅ ÁÅÇç ç¶ô» Çò¾Ú ÕÅøÆ ò¾ÖðÅ ÃÆÍ êð ÇÂ¿éÅ åËÁ þ ÇÕ íÅðå çÅ ìÃåÆÕðé éÔÄ Ô¹¿çÅ å» ÁÅêäÆ Ã¹íÅÇòÕ ×åÆ Áå¶ êÌÇÕÇðÁÅ ðÅÔÄ ÇÂ¾æ¶ Ü¯ ê³ÈÜÆòÅç ÇòÕÇÃå Ô¹¿çÅ, À¹Ô ÁµÜ ç¶ íÅðåÆ ê³ÈÜÆòÅç ÇÜÔÅ ð¯×Æ-ì½äÅ-Áê³× éÔÄ Ô¹¿çÅÍ ÇÂÃ Çò¾Ú À¹Ô åÅÕå Ô¹¿çÆ ÇÕ îµèï¹×Æ ÁÅðÇæÕ ÁèÅð ç¶ éÅÿ ÔÆ À¹µÚ À¹ÃÅð ù òÆ ÚÕéÅÚÈð Õð Çç¿çÅÍ ÇÂ¾æ¶ òÆ ïÈðêÆ ê¹éðÜÅ×ðä-êÌì¯èé çÆ åð·» Õ¹¾Þ ðËâÆÕñ ÃîÅÇÜÕ-Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ-ÇòÚÅðÕ åÈëÅé À¹µá Öó·¶ Ô¹¿ç¶ Ü¯ îÅéòòÅç, ÜîÔÈðÆÁå Áå¶ åðÕäÅ çÆÁ» Õçð» ù ÃîÅÜ ç¶ ð¯î-ð¯î Çò¾Ú òÃÅ Çç¿ç¶Í ÁÇÜÔÆ ÃÇæåÆ Çò¾Ú íÅðåÆ îé¹¾Ö çÆ êÌÅÚÆé íÅðå çÆ êçÅðæòÅçÆ ÇÚ¿åé-êð¿êðÅ ù î¹ó ïÅç ÕðçÅ Áå¶ øñÃë¶-ÕñÅ-ÃÅÇÔå å¯º ñË Õ¶ ÜÆòé Õçð» ÕÆîå» å¾Õ ç¶ êµèð Óå¶ Ü¹ÞÅðÈ êçÅðæòÅçÆ ÇÚ¿åé çÆ ÇÂ¾Õ åÅÕåòð ÁÅè¹ÇéÕ êÌ¿êðÅ Ô¯ºç Çò¾Ú ÁÅÀ¹ºçÆÍ êð ìÃåÆÕðé é¶ ÇÂé·» ÃÅðÆÁ» Ã¿íÅòéÅò» ù ÃçÅ ñÂÆ õåî Õð Çç¾åÅÍ Á¿×ð¶÷» é¶ éÅ ÇÃðë êÈð¶ ç¶ô ù Ãî¹¿çðÆ âÅÕÈÁ» å¯º òÆ òè¶ð¶ ìðìð åðÆÕ¶ éÅÿ «¾ÇàÁÅ, Ã×¯º À¹é·» çÆÁ» éÆåÆÁ» é¶ ÇÂ¾æ¶ Ö¶åÆ å¶ çÃåÕÅðÆ å¯º À¹çï¯× å¾Õ çÆ Ã¹íÅÇòÕ ïÅåðÅ çÆÁ» ÃÅðÆÁ» Ã¿íÅòéÅò» çÆ íðÈä Ô¾ÇåÁÅ Õð Çç¾åÆÍ íÈîÆ ç¶ ìÃåÆòÅçÆ ì¿ç¯ìÃå é¶ íÅðå Çò¾Ú ÇÂ¾Õ éòÄ ÇÕÃî çÆ ÁðèÜ×ÆðÈ íÈîÆ-ÇòòÃæÅ ù Üéî Çç¾åÅÍ Ã¿ÃÅð êÌÇÃ¾è íÅðåÆ çÃåÕÅðÆ åìÅÔ Ô¯ ×ÂÆ Áå¶ íÅðå çÆ ÁÅðÇæÕ ÃîÅÇÜÕ Ãð¿ÚéÅ ÁÅêäÆ Á÷Åç ×åÆ Áå¶ Á÷Åç Ã¿íÅòéÅò» éÅÿ î½å çÅ ÇôÕÅð Ô¯ ×ÂÆÍ ÇÂÃçÆ ÇçôÅ Áå¶ éÆåÆ êÈðÆ åð·» ÇìÌÇàÃ Çò¾åÆ ê³ÈÜÆ ç¶ ÇÔ¾å» ç¶ ÁèÆé Ô¯ ×ÂÆÍ

ÇÜÃù íÅðåÆ ÇÂÇåÔÅÃÕÅð ÒÒíÅðåÆ ê¹éðÜÅ×ðäÓÓ ç¶ éÅî éÅÿ êÇðíÅÇôå Õðç¶ Ôé, À¹Ã Çò¾Ú ïÈðêÆ ê¹éðÜÅ×ðä ÇÜÔÅ ÇÂéÕñÅìÆ Õ¹¾Þ òÆ éÔÄ ÃÆÍ À¹Ô Õ¯ÂÆ îÔÅé Ü» êÌ×åÆôÆñ ÃîÅÇÜÕ ÇÂéÕñÅì Õç¶ éÔÄ ÃÆÍ À¹Ô ìÃåÆòÅçÆ ÃîÅÇÜÕ-ÁÅðÇæÕ Ã¿ðÚéÅ ç¶ Á¿çð êÿ¶-òè¶ ÇÂ¾Õ Û¯à¶ ÇÜÔ¶ êó·¶ ÇñÖ¶ îµèòð× çÆ ÁÅòÅ÷ ÃÆ Ü¯ ÃòÅîÆí×å ÇìÌÇàô êÌÜÅ ç¶ ðÈê ÓÚ Õ¹¾Þ ÁÇèÕÅð» çÆ î¿× Õð ÇðÔÅ ÃÆÍ íÅðåÆ ÃîÅÜ Çò¾Ú Ã¹èÅð» çÆ ÇÂÃ î¿× Áå¶ ÇÂÃçÆÁ» Ã¹èÅð ñÇÔð» çÅ êÌíÅò ôÇÔðÆ îµèòð× å¾Õ ÃÆîå ÃÆ Áå¶ ÇÕÃÅé»-çÃåÕÅð» å¶ ÁÅî ÇÕðåÆ ñ¯Õ À¹Ãå¯º ÇìñÕ¾¹ñ êð·¶ ÃéÍ Á÷ÅçÆ çÆ ÁµèÆ ÃçÆ ìÅÁç òÆ íÅðåÆ ì½ÇèÕ Ü×å çÆ éê³¹ÃÕåÅ, ñ¯Õ» å¯º ì¶î¹µÖåÅ Áå¶ ÕÅÇÂðåÅ ÇÂÃ¶ ×¾ñ çÅ êÌîÅä þ ÇÕ íÅðåÆ ÇÂÇåÔÅÃ Çò¾Ú ê¹éðÜÅ×ðä Ü» êÌì¯èé ÇÜÔÆ Õ¯ÂÆ ÚÆ÷ Õç¶ òÅêðÆ ÔÆ éÔÄÍ ÃÅâÆ ÃîÅÇÜÕ Ã¿ðÚéÅ Çò¾Ú ÜîÔÈðÆÁå Áå¶ åðÕäÅ çÆÁ» Õçð» çÆ ÕîÆ Áå¶ ÁÅè¹ÇéÕ ì¹ðÜÈÁÅ ÜÆòé êÌäÅÿÆ éÅÿ îµèï¹¾×Æ Õçð» ÕÆîå» çÆ ÁÜÆì ÃÇÔÔ¯ºç òÆ çðÁÃñ ÇÂÃ¶ å¾æ ù êÌîÅÇäå ÕðçÆ þÍ

ìÃåÆòÅçÆ ç½ð Çò¾Ú íÅðå Çò¾Ú ÇÜÃ ì¹ðÜÈÁÅ÷Æ çÅ ÇòÕÅÃ Ô¯ÇÂÁÅ, À¹Ô ÇÕÃ¶ ÇÂéÕñÅìÆ åìçÆñÆ çÅ éÔÄ Ã×¯º ÇìÌÇàô Çò¾åÆ ê³ÈÜÆ ç¶ ÇÔ¾å ÃÅèé ñÂÆ ü¾Õ¶ ×Â¶ Õçî» çÆ ×½ä ×åÆ çÅ ÇÃµàÅ ÃÆ Ü¯ ìÃåÆòÅçÆÁ» çÆ ÇÂµÛÅ å¯º Á÷Åç ÃÆÍ ÇÂÃ îðÆÁñ, ðÆó· ðÇÔå ê³ÈÜÆòÅç çÆ Ã¹íÅÇòÕ ×åÆ ù òÆ ìÃåÆòÅç é¶ êËð-êËð Óå¶ Õ¿àð¯ñ Õðé Áå¶ ð¯Õä çÅ Õ¿î ÕÆåÅÍ êð ÇÂÇåÔÅÃ çÆ ×åÆ ÔÅÕî ÜîÅå çÆ ÇÂµÛÅ Áé¹ÃÅð éÔÄ Ô¹¿çÆ Áå¶ À¹é·» ç¹ÁÅðÅ ü¾ÇÕÁÅ Ç×ÁÅ Ôð Õçî ÁÅê î¹ÔÅð¶ ã¿× éÅÿ ÇÂ¾Õ àÕðÅòÄ ×åÆ å¶ êÌíÅò ù ×½ä ê¾Ö ç¶ ðÈê ÓÚ Üéî Çç¿çÅ þ Áå¶ Çëð Ãî» êÅÕ¶ ÇÂÔ ×½ä êµÖ î¹µÖ êµÖ òÆ ìä Ü»çÅ þÍ ìÃåÆòÅçÆ ç½ð Çò¾Ú ì¹ðÜÈÁÅ÷Æ çÅ ÇòÕÅÃ ÇÂÃ¶ ðÈê Çò¾Ú Ô¯ÇÂÁÅ Áå¶ Çëð ìÃåÆòÅç ç¶ Ã¿Õà, Á¿åð ÃÅîðÅÜòÅçÆ í¶ó Áå¶ Ã¿ÃÅð Ü¿×» çÅ ëÅÇÂçÅ ñË Õ¶ íÅðåÆ ì¹ðÜÈÁÅ÷Æ é¶ ÁÅêäÆ åÅÕå òèÅÀ¹ä çÅ Õ¿î ÕÆåÅÍ ÁÅêäÆ ò¾èçÆ åÅÕå ç¶ Áé¹êÅå Çò¾Ú ÔÆ ÇÂÃçÆ ÁÅòÅ÷ òÆ Çå¾ÖÆ Ô¹¿çÆ ×ÂÆ Áå¶ Çëð ÇÂµÕ Ççé ÇÂÃé¶ ðÅÜéÆåÕ Á÷ÅçÆ òÆ ÔÅÃñ Õð ñÂÆ, êð ÇÂÔ Õ½îÆ ÜîÔÈðÆ ÇÂéÕñÅì ÇÜÔÅ Õ¹¾Þ òÆ éÔÄ ÃÆÍ íÅðåÆ ì¹ðÜÈÁÅ÷Æ é¶ ÃÅîðÅÜòÅç éÅÿ ëËÃñÅÕ¹¿é å¯ó ÇòÛ¯óÅ Õðé çÆ ìÜÅÂ¶ À¹Ãç¶ ÜÈéÆÁð êÅðàéð çÆ íÈÇîÕÅ ÇéíÅÂÆ Áå¶ ÷ð¾ÂÆ ÇÂéÕñÅì ç¶ ÜîÔÈðÆ ÕÅðÜ ù òÆ ÇÂ¾Õ ÞàÕ¶ éÅÿ êÈðÅ Õðé çÆ ìÜÅÇÂ ´îòÅð ê³ÈÜÆòÅçÆ ð¹ê»åðä çÅ ÁÃÇÔ åÃÆÔÅçÅÇÂÕ ðÅÔ ÁêäÅÇÂÁÅÍ ÷ÅÇÔð þ ÇÕ ÁÇÜÔÆ ÔÅñå Çò¾Ú ÃîÅÇÜÕ-Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ-ÇòÚÅðÕ À¹µÚ À¹ÃÅð Çò¾Ú òÆ, ìÃåÆòÅçÆ ç½ð Áå¶ À¹µåð ìÃåÆòÅçÆ ç½ð Çò¾Ú Õç¶ ÇÂéÕñÅìÆ åìçÆñÆ çÆ Õ¯ÂÆ êÌÇÕÇðÁÅ òÅêðÆ ÔÆ éÔÄÍ ïÈðêÆ ê³ÈÜÆòÅç Øµà å¯º Øµà ê¹éðÜÅ×ðä-êÌì¯èé-ÇÂéÕñÅì çÆ êÌÇÕÇðÁÅ Çò¾Ú ñ¯Õ» éÅÿ Ü¹ÇóÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ Áå¶ êÌ×åÆôÆñ Õçð» çÅ òÅÔÕ ÃÆÍ íÅðå Çò¾Ú ÁÇÜÔÆ Õ¯ÂÆ êÌÇÕÇðÁÅ éÔÄ òÅêðÆÍ íÅðåÆ ì¹ðÜÈÁÅ÷Æ é¶ ô¹ðÈ å¯º ÔÆ êÈðò-ê³ÈÜÆòÅçÆ Õçð»-ÕÆîå» éÅÿ ÃîÞ½å¶ çÅ ðò¾ÂÆÁÅ ÁêéÅÇÂÁÅ Áå¶ ÃÅîðÅÜòÅç çÆ ÃçÆ Çò¾Ú ´îòÅð ÇòÕÅÃ çÆ êÌÇÕÇðÁÅ Çò¾Ú ÇÜé·» ì¹ðÜÈÁÅ Õçð» ù ÇÂÃé¶ ´îòÅð ÁêéÅÇÂÁÅ À¹Ô åðÕäÅ, îÅéòåÅòÅç, ÜîÔÈðÆÁå Áå¶ Ü¹ÞÅðÈ êçÅðæòÅç çÆÁ» Õçð» éÔÄ Ãé, Ã×¯º ÃóÆÁ»-×ÿÆÁ» ÇêÛÅÖóÆ ì¹ðÜÈÁÅ Õçð» ÔÆ ÃéÍ

íÅðåÆ ê³ÈÜÆòÅç Ö¶åÆ å¯º çÃåÅÕðÆ Áå¶ çÃåÕÅðÆ å¯º À¹çï¯× çÆ Ã¹íÅÇòÕ êÌÇÕÇðÁÅ ÓÚ¯º éÔÄ ÜéÇîÁÅ ÃÆÍ ÇÂÔ ìð×ð» çÆ Ã¿åÅé éÔÄ ÃÆÍ ÇÂÔ æ¯êÆ Ô¯ÂÆ ìÃåÆòÅçÆ ÃîÅÇÜÕ-ÁÅðÇæÕ Ã¿ðÚéÅ çÆ Ã¿åÅé ÃÆ Áå¶ ÇÂÃçÅ ÇòÕÅÃ ìÃåÆòÅç çÆ ÷ðÈðÆ Á¿çðÈéÆ Çòð¯èåÅÂÆ çÅ ÇÃ¾àÅ ÃÆÍ ÇÂéÕñÅìÆ Ø¯ÿ çÆ ìÜÅÂ¶ ÇÂÃé¶ ÒÃîÞ½åÅ-çìÅÁ-ÃîÞ½åÅÓ çÆ ï¹¾èéÆåÆ ÁêéÅÕ¶ ðÅÜéÆåÕ Á÷ÅçÆ å¾Õ çÆ ïÅåðÅ åËÁ ÕÆåÆÍ ÇÂÔ ÖÅÃÅ ô¹ðÈ å¯º ÔÆ ç¯ÔðÅ ÃÆÍ Õ½îÆ ñÇÔð çÆ î¹µÖèÅðÅ çÆ Á×òÅÂÆ Õðç¶ Ô¯Â¶ ÇÂÃé¶ ÇÜé·» òÅÁÇçÁ» éÅÁÇðÁ» Óå¶ ñ¯Õ» ù éÅÿ ÇñÁÅ, À¹Ã å¯º òÅð-òÅð î¹µÕðçÅ ÇðÔÅ Áå¶ ÇòôòÅÃØÅå ÕðçÅ ÇðÔÅÍ ÷ÅÇÔð þ ÇÕ ìÃåÆòÅçÆ ÃîÅÇÜÕ-ÁÅðÇæÕ Ã¿ðÚéÅ ç¶ ×ðí ÓÚ¯º êËçÅ Ô¯ÇÂÁÅ Áå¶ ÃÅîðÅÜòÅçÆ Ã¿ÃÅð òÅåÅòðä Çò¾Ú êÇÿÁÅ-òÇèÁÅ ê³ÈÜÆòÅç ÁÇÜÔÅ ÔÆ Ô¯ ÃÕçÅ ÃÆÍ íÅðåÆ ÃîÅÜ ç¶ ìÃåÆòÅçÆ ÇêÛ¯Õó çÆ ÇÂÃ åðÅÃçÆ ù ÃîÞäÅ ÔÆ Õ½îÆ î¹ÕåÆ Ø¯ÿ ç½ðÅé Áå¶ ÁµÜ ç¶ íÅðå Çò¾Ú ò¾Ö-ò¾Ö ÜîÅå» çÆ íÈÇîÕÅ ù, À¹é» ç¶ Ø¯ÿ» çÆÁ» Õî÷¯ðÆÁ» ù, ÁèÅð å¶ À¹µÚ À¹ÃÅð ç¶ ò¾Ö-ò¾Ö êµÖ» ù, íÅòÆ åìçÆñÆ çÆ ÇçôÅ å¶ ÃîµÇÃÁÅò» ù Áå¶ ÁµÜ ç¶ ÁÅè¹ÇéÕ ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ Çò¾Ú ÇÜäÃ êÈÜÅ Áå¶ ÁñÇÔç×Æ ÁÅÇç ê³ÈÜÆòÅçÆ Çò×Åó» ç¶ éÅÿ-éÅÿ îµè ï¹¾×Æ ìðìð êð¿êðÅò»-ðÈóÆÁ»-îÅéåÅò» ç ¶Áé¯Ö¶ ÃÇÔî¶ÿ ù ÃîÞä çÆ ÇÂ¾Õ Õ¹¿ÜÆòå ÕóÆ þÍ ìÃåÆòÅçÆ ÁåÆå ç¶ ÜéîÇÚ¿é· ÇÃðë íÅðåÆ ì¹ðÜÈÁÅ÷Æ ÔÆ éÔÄ Ã×¯º Ô¯ð ÜîÅå» ç¶ ÃðÆð Óå¶ òÆ Á¿ÇÕå ÔéÍ ê¹éðÜÅ×ðä-êÌì¯èé-ÇÂéÕñÅì çÆ êÌÇÕÇðÁÅ ç¶ ÔÅôÆÂ¶ Óå¶ Öó·Å ðÈÃ òÆÔòÄ ÃçÆ ç¶ ô¹ðÈ å¾Õ îµèï¹¾×Æ ìðìðåÅ ç¶ ÕñÅò¶ Çò¾Ú ÜÕÇóÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÃÆ, êð ÇÕÀ¹ºÇÕ ìÃåÆòÅçÆ ×¹ñÅîÆ é¶ À¹ÃçÆ Á÷Åç Á¿çðÈéÆ ×åÆ çÅ ×ÿÅ éÔÄ Ø¹µÇàÁÅ ÃÆ, ÇÂÃ ñÂÆ À¹Ã ç¶ô Çò¾Ú ÔðÜé, ì¶Çñ¿ÃÕÆ, Ú¶ðé¶ôòÃÕÆ, ç¯ìð¯ÇñÀÈì¯ò Ü¶Ô¶ ÇÂéÕñÅìÆ ÜîÔÈðÆ ÇòÚÅðÕ» Áå¶ ê¹ôÇÕé, ×¯×¯ñ, ñðîéå¯ò, å¹ð×¶é¶ò, åÅñÃåÅÂ¶, ç¯Ãå¯òÃÕÆ, Õ¯ð¯ñ¶ºÕ¯, Ú¶Öò ÁÅÇç ïæÅðæòÅçÆ ñ¶ÖÕ» é¶ ÁÅêäÆÁ» ðÚéÅò» éÅÿ Áå¶ À¹éÆòÄ ÃçÆ ç¶ îµè òð×Æ ÇÂéÕñÅìÆÁ» é¶ ÁÅêäÆ òÆðåÅ éÅÿ éÅ ÇÃðë ÇÂ¾Õ íÅòÆ ï¹¾×êÿàÅÀÈ ÇÂéÕñÅì çÆ ÷îÆé ÇåÁÅð ÕÆåÆ, Ã×¯º ÇÂéÕñÅìÆ ÜîÔÈðÆ ÇòÚÅð» éÅÿ êÈð¶ ñ¯Õ îé» ù ÇÃ¿Üä çÅ Õ¿î ÕÆåÅÍ ÚÆé òÆ ì¶Ô¾ç ÇêÛóÅ Áå¶ ÃÅîðÅÜòÅçÆ «¾à éÅÿ åìÅÔ ç¶ô ÃÆ, êð íÅðå çÆ åð·» À¹ÃçÅ êÈðé ìÃåÆÕðé éÔÄ Ô¯ ÃÇÕÁÅÍ ÇÂÃ ñÂÆ éÅ Õ¶òñ À¹Ã ç¶ô é¶ Ã¹é ïÅå-Ã¶é, ¬ ô¹é Áå¶ îÅú òð×¶ ñ¯Õ éÅÇÂÕ êËçÅ ÕÆå¶, Ã×¯º À¹µæ¯º çÆ ÕÇîÀÈÇéÃà êÅðàÆ é¶ Õ½î»åðÆ ñÆâðÇôê Óå¶ Á¿é·Æ ÇéðíðåÅ Áå¶ éÕñ çÆ ìÜÅÇÂ ÁÅêä¶ ÇÂéÕñÅì çÅ ðÅÔ Ö¹ç íÅÇÿÁÅÍ ÚÆéÆ ÇÂéÕñÅì é¶ ÁµèÆ ÃçÆ ç¶ Á¿çð ÔÆ À¹åêÅçé-Ãì¿è» ç¶ éÅÿ-éÅÿ ÚÆéÆ ñ¯Õ îé» Çò¾Ú âÈ¿ØÅÂÆ å¾Õ Ü¿îÆÁ» îµèï¹¾×Æ ìðð Õçð», ðÔ¾ÃòÅç Áå¶ èÅðÇîÕ ðÈóÆÁ» ù ÕÅëÆ Ô¾ç å¾Õ À¹ÖÅó Ã¹¾ÇàÁÅ ÃÆÍ ÇÂÃ å¹ñéÅ ç¹ÁÅðÅ (ÇèÁÅé ð¾Öç¶ Ô¯Â¶ ÇÕ Ôð å¹ñéÅ ñ¿×óÆ Ô¹¿çÆ þ) ÁÃÄ ÕÇÔäÅ ÇÂÔ ÚÅÔ¹¿ç¶ Ô» ÇÕ ìÃåÆÕðé çÆ åðÅÃçÆ é¶ éÅ Õ¶òñ íÅðåÆ ì¹ðÜÈÁÅ÷Æ ù, Ã×¯º ì¹¾èÆÜÆòÆÁ» Áå¶ î÷çÈð ÜîÅå ÃÇÔå ÃÅâ¶ ÃîÅÜ çÆÁ» ÃÅðÆÁ» ÜîÅå» ù êÌíÅÇòå ÕÆåÅ Áå¶ À¹é·» çÆÁ» ÇòÚÅðÕ-ÃîÅÇÜÕ-ðÅÜéÆåÕ ñÇÔð» ù Õî÷¯ð ìäÅÀ¹ä çÅ Õ¿î ÕÆåÅÍ ÇéôÚ¶ ÔÆ Õ½îÆ ñÇÔð Áå¶ ÜîÅåÆ Ø¯ÿ çÆÁ» ÇÕðé» é¶ íÅðå Çò¾Ú òÆ ðÅèÅî¯Ôé ×¯Õ¹ñ Áå¶ ðÅÔ¹ñ Ã¿ÕðåÅÇÂé ÇÜÔ¶ À¹µ×ð ê³ÌêðÅå¯óÕ ÇÚ¿åÕ, í×å ÇÃ¿Ø ÇÜÔ¶ é½ÜòÅé ÇòÚÅðÕ ÇÂéÕñÅìÆ Áå¶ êÌ¶îÚ¿ç òð×¶ îÔÅé ÜîÔÈðÆ ïæÅðæòÅçÆ ñ¶ÖÕ» ù Üéî Çç¾åÅ, êð ç¹î¶ñ Óå¶ ñ×ÅåÅð ÜñçÆÁ» ÇÂé» îôÅñ» çÆ Ã¿ÇÖÁÅ ìÔ¹å Øµà þ, ÇÕÀ¹ºÇÕ ìÃåÆòÅçÆ íÅðå Çò¾Ú ÇÕÃ¶ ï¹¾×êÿàÅÀÈ ÇòÚÅðÕ-ÃîÅÇÜÕ-Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ ñÇÔð çÆ ÷îÆé ÔÆ ìÔ¹å Õî÷¯ð ÃÆÍ Õ¯ÂÆ þðÅéÆ éÔÄ ÇÕ ÇåñÕ ÇÜÔ¶ À¹µ×ð Õ½îòÅçÆ å¶ ï¹×»åð-Áé¹ôÆñé ç¶ îµèòð×Æ ÇÂéÕñÅìÆ Õ½îÆ î¹ÕåÆ çÅ éò» ÇòÚÅðÕ ÁèÅð åðÕäÅ å¶ êçÅðæòÅçÆ Ã¿ÃÅð é÷ðÆÂ¶ Óå¶ ÁèÅÇðå îÅéòòÅç-ÜîÔÈðÆÁå ç¶ ÁèÅð Óå¶ ÇåÁÅð Õðé çÆ ìÜÅÂ¶ ×¹ÁÅÚ¶ Ô¯Â¶ ÒÒ×½ðòôÅñÆÓÓ ÁåÆå çÆ î¹óìÔÅñÆ Áå¶ èÅðÇîÕ ÇòôòÅÃ» çÅ ÃÔÅðÅ ñËºç¶ ÃéÍ ×»èÆ íÅðåÆ ÔÅñå» Çò¾Ú ì¹ðÜÈÁÅ îÅéòòÅç ç¶ êÌåÆÕ ÕÔ¶ ÜÅ ÃÕç¶ ÔéÍ êð ñ¯Õ» ù éÅÿ ñËä ñÂÆ À¹é·» é¶ ðÈóÆÁ», èÅðÇîÕ Á¿èÇòôòÅÃ» Áå¶ ê¹ðÅåéê³æÆ ðÆå» çÅ íðêÈð ÃÔÅðÅ ÇñÁÅÍ ÇÂÃ åð·» (ÒÒîÔÅåîÅÓÓ ìäÕ¶) ñ¯Õ» ù éÅÿ ñËä Çò¾Ú å» À¹Ô Ãëñ ðÔ¶ êð éÅÿ ÔÆ, ðÈóÆÁ»-êð¿êðÅò» ù î¹ó-Ã¿ÃÕÅÇðå ÕðÕ¶ éò» ÜÆòé ç¶ä Çò¾Ú òÆ À¹é·» çÆ íÈÇîÕÅ ÁÇÔî Ô¯ ×ÂÆÍ Õ½îÆ ñÇÔð çÆÁ» ò¾Ö-ò¾Ö èÅðÅò» ç¶ Ç÷ÁÅçÅåð î¹µÖ éÅÇÂÕ» ç¶ ÇòÚÅð» çÆ å¹ñéÅ Ü¶ òÅñà¶Áð, Ççç¶ð¯, ðÈÃ¯ Ü» àÅîÃ ê¶é, Ü¶ëðÃé, òÇÃ¿×àé Ü» ÔðÜé, Ú¶ðé¶ôòÃÕÆ ÁÅÇç ç¶ À¹µ×ð ðÈóÆ å¯óÕ ÇòÚÅð» éÅÿ ÕðÆÂ¶ å» ÇÂÔ Ãêµôà Ô¯ Ü»çÅ þ ÇÕ Õ½îÆ ñÇÔð» Çò¾Ú ÁÅÀ¹ä òÅÿ¶ Ç÷ÁÅçÅåð íÅðåÆ Õ½îÆ ÜîÔÈðÆ ÇòÚÅðÕ» é¶ ÕÅøÆ Ô¾ç å¾Õ ÒÒíÇò¾Ö çÆ ÕÇòåÅÓÓ çÆ ìÜÅÂ¶ ÒÒÁåÆå çÆ ÕÇòåÅÓÓ ù ÁÅêäÅ ÁÅçðô Áå¶ êÌ¶ðéÅ ÃÌ¯å ìäÅÇÂÁÅ Áå¶ éåÆÜé ÁÅêä¶ ç½ð Çò¾Ú ÇÂµÕ êÌ×åÆôÆñ íÈÇîÕÅ ÇéíÅÀ¹ä ç¶ ìÅòÜÈç, çÈððÃ å½ð Óå¶, ìÅÔðî¹ÖÆ ðÈê ÓÚ îÈñòÅçÆ Áå¶ ðÈóÆòÅçÆ ïæÅÃÇæåÆòÅç çÆ ÷îÆé ù ÔÆ î÷ìÈå Õðé çÅ Õ¿î ÕÆåÅÍ

Á÷ÅçÆ Çîñä å¯º ìÅÁç ç¶ Û¶ çÔÅÇÕÁ» ç½ðÅé ÃÅâ¶ ç¶ô Çò¾Ú Ü×ÆðÈ íÈîÆ Ãì¿è» ç¶ à¹¾àä Áå¶ ê³ÈÜÆòÅç ÇòÕÅÃ çÆ Ü¯ ´îòÅð èÆîÆ êÌÇÕÇðÁÅ ðÔÆ þ, À¹Ô ÁÅðÇæÕ êµèð Óå¶ Ø¯ð ç¹¾ÖçÅÂÆ å¶ ñ¯Õ Çòð¯èÆ ðÔÆ þ, Õçð»-ÕÆîå»-Ã¿ÃæÅò» ç¶ êµèð Óå¶ òÆ ÇÂÔ êÌÇÕÇðÁÅ Õ¹¾Þ òÆ ÀÈðÜÅòÅé å¶ ÃÅÕÅðåîÕ ç¶ ÃÕä çÆ ï¯×åÅ å¯º ÇìñÕ¾¹ñ ò»ÞÆ ðÔÆ þÍ íÅðåÆ ì¹ðÜÈÁÅ÷Æ ÇÕÃ¶ òÆ ÃîÅÇÜÕ ñÇÔð Çò¾Ú ñ¯Õ» çÆ êÇÔñÕçîÆ Áå¶ ÇÃðÜäôÆñåÅ ç¶ ë¹àÅð¶ å¯º Ôî¶ô» ÔÆ íËíÆå ðÔÆ þÍ ÇÂÃ ñÂÆ ÃÅâ¶ ç¶ô Çò¾Ú ê³ÈÜÆòÅçÆ ÇòÕÅÃ çÅ ðÅÔ ÒÒÔ¶á» å¯ºÓÓ éÔÄ Ã×¯º ÒÒÀ¹µêð¯ºÓÓ ÁêäÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ, ïÅäÆ ñ¯Õ-êÇÔñÕçîÆ Áå¶ ÃîÅÇÜÕ ñÇÔð» çÆ ìÜÅÂ¶ ì¹ðÜÈÁÅ ðÅÜ Ã¾å·Å çÆÁ» éÆåÆÁ» Óå¶ Áîñ ç¹ÁÅðÅ ÇÂµæ¶ ê³ÈÜÆòÅç çÅ ñ×ÅåÅð ÇòÕÅÃ Ô¯ÇÂÁÅ, ÇÜÃçÆ Ãí å¯º å¶÷ ðøåÅð ÚÅð çÔÅÇÕÁ» ìÅÁç AII@ ç¶ çÔÅÕ¶ Çò¾Ú ç¶Öä ù ÇîÿÆ, Üç¯º êÈðÆ ç¹éÆÁ» ÃÅîðÅÜòÅçÆ ÇòôòÆÕðé çÆ ñê¶à Çò¾Ú ÁÅ ü¾ÕÆ ÃÆÍ

ÁÇÜÔÆ ÃÇæåÆ Çò¾Ú ÇÂÔ Ã¹íÅÇòÕ å½ð Óå¶ ÃîÇÞÁÅ ÜÅ ÃÕçÅ þ ÇÕ ì¹ðÜÈÁÅ ÜîÔÈðÆÁå çÆÁ» ÇÃÔåî¿ç ÃÅÕÅðåîÕ Õçð» ÇÕÀ¹º ÃÅâ¶ ÃîÅÜ ç¶ åÅä¶ ìÅä¶ ÓÚ Ãî¯ éÔÄ ÃÕÆÁ»Í ÇÕÃ¶ éÅ×ÇðÕ ù Ü¯ ÃÆîå ÜîÔÈðÆ Áå¶ Õùé çÆÁ» èÅðÅò» êÌçÅé ÕðçÆÁ» òÆ Ôé, À¹é·» ù éÅ ÇÃðë ê¹ÇñÃ Áå¶ êÌôÅÃé çÅ ã»ÚÅ À¹Ã å¾Õ êÔ¹¿Úä éÔÄ Çç¿çÅ, Ã×¯º îµèï¹¾×Æ ðÈó·ÆÁ» (Dogmas)-ê³ÌêðÅò» çÅ ÃîÅÇÜÕ-Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ ×ñìÅ òÆ À¹Ôé» ù êÌíÅòÔÆä ìäÅÀ¹ä Çò¾Ú ÇÂ¾Õ ÁÇÔî íÈÇîÕÅ ÇéíÅÀ¹ºçÅ þÍ ðÈó·ÆÁ» çÅ ÇÂÔ ÃîÅÇÜÕ Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ ×ñìÅ ÔÆ À¹Ô êÌî¹µÖ ÕÅðÕ ÔË, ÇÜÃç¶ ÷ðÆÂ¶ ÔÅÕî ÜîÅå Áå¶ À¹ÃçÆ ðÅÜÃ¾å·Å ÁÅî ñ¯Õ» å¯º ÁÅêä¶ ôÅÃé ç¶ êµÖ Çò¾Ú ÒÒÁÅê î¹ÔÅðÆÓÓ ÇÜÔÆ êÌåÆå Ô¯ä òÅÿÆ ÃÇÔîåÆ êÌÅêå ÕðçÆ þÍ

ÇÕÔÅ ÜÅ ÃÕçÅ þ ÇÕ íÅðåÆ ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ ÕñÅÇÃÕÆ Áðæ» Çò¾Ú, êÈðÆ åð·» éÅ×ÇðÕ ÃîÅÜ éÔÄ ìä ÃÇÕÁÅ þ, ÇÕÀ¹ºÇÕ éÅ ÇÃðë êÈðò-ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ çÆÁ» ò¾Ö-ò¾Ö íÅÂÆÚÅðÕ êÇÔÚÅäÅ, Ã×¯º Õçð»-ÕÆîå»-Ã¿ÃæÅò» òÆ ÁµÜ êÌíÅòÆ å¶ Ú½èð òÅÿÆ ÔÅñå Çò¾Ú î½ÜÈç ÔéÍ êð ÇÂÔ Õçð»-ÕÆîå» Ã¿ÃæÅò» ÇÕÃ¶ Ü×ÆðÈ Õ¹ñÆé ÃîÅÜ çÆÁ» éÔÄ Ã×¯º íÅðåÆ ì¹ðÜÈÁÅ÷Æ Ü» ÕÔÆÂ¶ ÇÕ íÅðåÆ ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ ç¶ éò¶º, ÁÅè¹ÇéÕ Õ¹ñÆé ÃîÅÜ çÆ Ã¶òÅ ÕðçÆÁ» ÔéÍ Ü¯ íÅðåÆ ì¹ðÜÈÁÅ÷Æ éòÆÁ» ì¹ðÜÈÁÅ Õçð» çÆ ÇÃðÜäÅ Çò¾Ú Üéî å¯º ÔÆ ÁÃîð¾æ ÃÆ, À¹Ãé¶ ÇÂ¾Õ ´ÇîÕ êÌÇÕÇðÁÅ Çò¾Ú ÁðèÜ×ÆðÈ ÁÅðÇæÕ Ãì¿è» ù éôà ÕÆåÅ êð Ü×ÆðÈ Õçð»-ÕÆîå»-Ã¿ÃæÅò» ù Õ¾¹Þ Ã¯è-Ã¹èÅð ç¶ éÅÿ ÁêäÅ ÇñÁÅ Áå¶ ì¹ðÜÈÁÅ ðÅÜ Áå¶ ÃîÅÜ çÆ Ã¶òÅ Çò¾Ú, Ü» ÕÔÆÂ¶ ÇÕ ê³ÈÜÆòÅç çÆ Ã¶òÅ Çò¾Ú åËéÅå Õð ÇñÁÅÍ ÇÂÔ Ö¶åÆ Áå¶ À¹çï¯Ç×Õ À¹åêÅçé Çò¾Ú å» ì¹ðÜÈÁÅ åðÕôÆñåÅ çÆ ÇÃ¾ÇÖÁÅ Çç¿çÅ þ, êð ÕñÅ-ÃÅÇÔå-Ã¾ÇíÁÅÚÅð Áå¶ ÃîÅÇÜÕ ÜÆòé Çò¾Ú ÁÇòÇ×ÁÅéÕ îµèï¹¾×Æ Õçð» ù ÇÜÀ¹º çÅ ÇåÀ¹º ìä¶ ðÇÔä Çç¿çÅ þ Áå¶ éÅ ÇÃðë ìä¶ ðÇÔä Çç¿çÅ þ, Ã×¯º À¹é·» ù ÖÅç êÅäÆ ç¶ä çÅ òÆ Õ¿î ÕðçÅ þÍ

Õ¹¾Þ À¹çÅÔðä» ñÂÆÂ¶Í çÔ¶Ü ÇÂµÕ ê¹ðÅäÆ Ü×ÆðÈ Ã¿ÃæÅ þÍ êð ÁµÜ ôÇÔð» ç¶ ÁÅè¹ÇéÕ îµèòð× Áå¶ òêÅðÆÁ» Çò¾Ú ÇÂÃçÅ ÇðòÅÜ Ãí å¯º Ç÷ÁÅçÅ þÍ çÔ¶Ü ñÂÆ Á½ðå» ÜñÅ Çç¾åÆÁ» Ü»çÆÁ» Ôé Áå¶ Çëð çÔ¶Ü ìà¯ðé ñÂÆ ÇÂµÕ Ô¯ð ÇòÁÅÔ çÅ ðÅÔ ÃÅë Ô¯ Ü»çÅ þÍ ïÅäÆ çÔ¶Ü, òêÅð Ü» À¹µçî ñÂÆ êËÃ¶ ÇÂÕ¾á¶ Õðé çÅ ÇÂµÕ ÷ðÆÁÅ ìä Ç×ÁÅ þ, éÅ ÇÕ Ü×ÆðÈ ôÅé çÅ êÌåÆÕ ðÇÔ Ç×ÁÅ þÍ ÇÂÔÆ ÕÅðé þ ÇÕ êÇÔñ» çÔ¶Ü çÅ õÈì êÌçðôé Ô¹¿çÅ ÃÆ, êð ÁµÜ ÇÂÔ «ÕÅ Õ¶, êðç¶ ÓÚ ñË ÇñÁÅ Ü»çÅ þÍ ÃÅðÆÁ» ì¹ðÜÈÁÅ ò¯à êÅðàÆÁ» ÁÅêäÆÁ» éÆåÆÁ» ì¹ðÜÈÁÅ÷Æ ç¶ ÇÔ¾å ÃÅèé» ñÂÆ ÇåÁÅð ÕðçÆÁ» Ôé Áå¶ ÁÅî ñ¯Õ òÆ ÜÅäç¶ Ô¹¿ç¶ Ôé ÇÕ À¹é·» Çò¾Ú¯º Õ¯ÂÆ òÆ À¹é·» çÆ Ç÷¿ç×Æ Çò¾Ú Õ¯ÂÆ ÁÇÔî åìçÆñÆ éÔÄ ÇñÁÅ ÃÕçÆ, êð íÅðå Çò¾Ú ò¯à ìËºÕ çÆ ðÅÜéÆåÆ ÇÕÃ¶ òÆ êÅêÈñð ÁÅðÇæÕ òÅÁç¶ Ü» ðÅÜéÆåÕ éÅÁð¶ å¯º ò¾è Õ¶ ÜÅåÆ×å ÃîÆÕðé» Óå¶ ÁèÅÇðå Ô¹¿çÆ þÍ ÜÅåÆÁ» Áå¶ À¹é·» çÆÁ» ê³ÚÅÇÂå» ç¶ Ãðê³Ú» ð»ÔÆ ÁÅî ñ¯Õ» çÆ ÜÅå ÁèÅÇðå Â¶ÕåÅ ç¶ Ã¿ÃÕÅð» çÅ ëÅÇÂçÅ ñË Õ¶, À¹é·» çÆÁ» ò¯à» ÁÃÅéÆ éÅÿ ÔÅÃñ Õð ñÂÆÁ» Ü»çÆÁ» ÔéÍ íÅðå ç¶ Ú¯ä îÅÇÔð» çÆ ÃÅðÆ î¹ÔÅðå ÇÂÃ ×¾ñ Çò¾Ú ÇéÇÔå Ô¹¿çÆ þ ÇÕ À¹Ô ÜÅåÆ ÁèÅÇðå ÃîÅÇÜÕ ÃîÆÕðé» ù ÇÕÃ Ô¾ç å¾Õ ÃîÞç¶ ÔéÍ àËñÆòÆ÷é ÁÅè¹ÇéÕ àËÕé¯ñ½ÜÆ ÁèÅÇðå ÇÂµÕ ÁÇÜÔÅ îÅÇèÁî þ ñ¯Õ îé» Áå¶ Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ Õçî ù ìçñä Çò¾Ú ôÅÇÂç Ãí å¯º êÌíÅòÆ íÈÇîÕÅ ÇéíÅ ÃÕçÅ þÍ êð àËñÆÇò÷é Óå¶ èÅðÇîÕ êÌÚÅð ç¶ ÚËéñ» çÆ Ã¿ÇÖÁÅ ÇÂµÕ çðÜä ç¶ ÕðÆì þ, Üç¯º ÇÕ ÇòÇ×ÁÅé-àËÕéÅñ¯ÜÆ-ÇòÇ×ÁÅéÕ ÜÆòé ÇçzôàÆ Óå¶ Õ¶ºÇçÌå ÇÂµÕ òÆ ÚËéñ éÔÄ þÍ ÇéÀÈ÷ ÚËéñ» å¯º ñË Õ¶ îé¯ð¿Üé ç¶ ÚËéñ» å¾Õ Ãí å¯º òè¶ð¶ Ãîµ×ðÆ, ÜÅçÈ-àÈäÅ, íÈå-êÌ¶å, Á¿èÇòôòÅÃ, ê³ÌêðÅ êÈÜÅ Áå¶ ðÈó·ÆÁ» ç¶ êÌÚÅð éÅÿ Ü¹óÆ Ô¹¿çÆ þÍ

ÇÂé·» ÃÅðÆÁ» À¹çÅÔðä» ðÅÔÄ ÁÃÄ ÕÇÔäÅ ÇÂÔ ÚÅÔ¹¿ç¶ Ô» ÇÕ íÅðåÆ ÃîÅÜ ÇÂµÕ ÁÇÜÔÅ, Çòô¶ô åð·» çÅ ê³ÈÜÆòÅçÆ ÃîÅÜ þ ÇÜÃ Çò¾Ú À¹åêÅçé Áå¶ òà»çð¶ çÆ êÌäÅÿÆ ç¶ êµèð Óå¶ ê³ÈÜÆ çÅ, î¿âÆ çÅ ×ñìÅ ÃæÅÇêå Ô¯ Ç×ÁÅ þÍ êð ÇÂÃ Çòô¶ô ÖÅÃ¶ ç¶ ê³ÈÜÆòÅç é¶ Ç÷ÁÅçÅåð êÈðò-ê³ÈÜÆòÅç Õçð»-îÅéåÅò»-Ã¿ÃæÅò» ù å¯óé çÆ ìÜÅÇÂ ÁêäÅ ÇñÁÅ þ Áå¶ ÕÂÆ ðÈê» Çò¾Ú ê³ÈÜÆ Áå¶ ê³ÈÜÆòÅçÆ ã»Ú¶ çÆ Ã¶òÅ Çò¾Ú åËéÅå Õð Çç¾åÅ þÍ ÃÅâ¶ ÃîÅÜ Çò¾Ú ÃÅðÆÁ» Õçð»-îÅéåÅò» éÅÿ ÔÆ ÁñÇÔç×Æ, ÇÜäÃ êÈÜÅ, ÇòÁÕåÆòÅç Áå¶ ì¹ðÜÈÁÅ Çéð¿Õ¹ôåÅ ÇÜÔÆÁ» êåäôÆñ ì¹ðÜÈÁÅ Õçð» çÅ ÇÂµÕ Áé¯ÖÅ ÃÇÔî¶ñ î½ÜÈç þÍ ê¹ðÅäÆÁ» ì¹ðÅÂÆÁ» éÅÿ ÔÆ éòÆÁ» ì¹ðÅÂÆÁ» çÆ ÃÇÔÔ¯ºç ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ ç¶ Ôð åð·» ç¶ ÁÇéÁ» ù ÃîÅÇÜÕ îÅéåÅ ç¶ä çÅ Õ¿î ÕðçÆ þÍ ÇÂÔ ÇÂµÕ ÁÇÜÔÅ ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ þ ÇÜÃ Çò¾Ú êÈðò-éÅ×ÇðÕ ÃîÅÜ ç¶ î¹µñ» îÅéåÅò» çÅ ÃÔÅðÅ ñË Õ¶ ñ¯àÈ ÜîÅå «¾àÆ ÜÅ ðÔÆ ÜîÅå Çò¾Ú ÇÂÔ íðî êËçÅ ÕðçÆ þ ÇÕ ã»ÚÅ À¹ÃçÆ ÃÇÔîåÆ (ÕéÃ¶ºà) éÅÿ Ú¾ñ ÇðÔÅ þÍ ÇÂÃ ðÈê Çò¾Ú ÔÅÕî ÜîÅå ôÅÇÃå ÜîÅå» Óå¶ ÁÅêäÅ ×ñÅì, ïÅäÆ ÃÇÔï¯Üé (Adjustment) ç¶ éÅÿ ÔÕÈîå, ôæÅÇêå ÕðçÆ þ ÇÜò¶º ÇÕ Ôð¶Õ îé¹¾ÖÆ ÃîÅÜ Çò¾Ú Ô¹¿çÅ þÍ ÇÂÃ ×ñì¶ ù ìäÅÂÆ ð¾Öä çÆ íÈÇîÕÅ ÁçÅ ÕðçÅ þÍ ïÅäÆ íÅðå çÅ ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ ÇÂµÕ ÁÇÜÔÅ éÅ×ÇðÕ ÃîÅÜ þ, ÇÜÃ Çò¾Ú ÔÅÕî ÜîÅå ç¶ ×ñì¶ ù ìäÅÂÆ ð¾Öä Çò¾Ú êÈðò-éÅ×ÇðÕ ÃîÅÜ çÆÁ» êÇÔÚÅä»-çð»-îÅéåÅò»-Ã¿ÃæÅò» çÆ ÁÇÔî íÈÇîÕÅ þÍ ÇÂé·» Áðæ» Çò¾Ú ÇÂµæ¯º çÆ ÃÇæåÆ ïÈðêÆ éÅ×ÇðÕ ÃîÅÜ» å¯º ÕÅøÆ Ô¾ç å¾Õ ò¾ÖðÆ þÍ

êð ÇÂÃçÅ îåñì ÇÂÔ ÇìñÕ¾¹ñ éÔÄ þ ÇÕ ÇòÚÅðÕ Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ êµèð Óå¶ ÁµÜ êÈðò-éÅ×ÇðÕ ÃîÅÜ çÆÁ» Õçð»-îÅéåÅò» Çòð¾¹è Ø¯ÿ ÕðÕ¶ ÇÂ¾Õ ïÈðêÆ ã¿× ç¶ éÅ×ÇðÕ ÃîÅÜ (ïÅäÆ ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ) çÆÁ» Õçð»-îÅéåÅò» ù ÃæÅÇêå ÕÆåÅ ÜÅ ÃÕçÅ þÍ ÇÂÇåÔÅÃ ç¶ ÇÂÃ ç½ð Çò¾Ú ÇÂÔ Ã¿íò éÔÄ þÍ ÁÃÄ ÇêµÛ¶ î¹óÕ¶ ì¹ðÜÈÁÅ-ê¹éðÜÅ×ðä-êÌì¯èé-ÇÂéÕñÅì çÆ êÌÇÕÇðÁÅ éò¶º ÇÃð¶ å¯º ô¹ðÈ éÔÄ Õð ÃÕç¶Í ÇÂÇåÔÅÃ çÆ Çòô¶ô ×åÆ å¯º êËçÅ Ô¯ÇÂÁÅ Ü¯ òÆ íÅðåÆ ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ ÃÅâ¶ ÃÅÔîä¶ î½ÜÈç þ, À¹Ã ù éôà ÕðÕ¶ ÔÆ ÇÂÃ çÆÁ» ÃÅðÆÁ» ì¹ðÅÂÆÁ» å¯º Û¹àÕÅðÅ êÅÇÂÁÅ ÜÅ ÃÕçÅ þ ÇÜé·» Çò¾Ú îµèï¹¾×Æ Õçð»-îÅéåÅò» òÆ ôÅÇîñ ÔéÍ éò¶º ÇÃð¶ å¯º ÇÂµÕ ÁÅçðô ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ éÔÄ ìäÅÇÂÁÅ ÜÅ ÃÕçÅÍ î½ÜÈçÅ ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ çÅ ìçñ ÇÂµÕ ÁÇÜÔÅ ÃîÅÜ ÔÆ Ô¯ ÃÕçÅ þ, ÇÜÃ Çò¾Ú À¹åêÅçé î¹éÅë¶ ñÂÆ éÔÄ Ã×¯º ÃîÅÇÜÕ ñ¯ó» ù î¹µÖ ð¾ÖÕ¶ Ô¹¿çÅ þ, ÇÜÃ Çò¾Ú À¹åêÅçé ðÅÜÕÅÜ Áå¶ ÃîÅÜ Óå¶ ìÔ¹Ç×äåÆ À¹åêÅçé ñ¯Õ» çÅ Õ¿àð¯ñ ÕÅÇÂî Ô¯ò¶Í ÁÇÜÔ¶ ÃîÅÜ Çò¾Ú éÅ ÇÃðø ÇÕðå ò¿â, ÁñÇÔç×Æ Áå¶ ÇÜäÃ êÈÜÅ çÅ Ã¾ÇíÁÅÚÅð éÔÄ Ô¯ò¶×Å, Ã×¯º åðÕäÅ, ÜîÔÈðÆÁå Áå¶ ÇòÁÕåÆ×å Á÷ÅçÆ çÅ Çòð¯è Õðé òÅÿÆÁ» ÃÅðÆÁ» îµèï¾×Æ Õçð» îÅéåÅò» çÆ Ô¯ºç òÆ õåî Ô¯ ÜÅò¶×ÆÍ ÷ÅÇÔð þ ÇÕ ÇÂÔ Ãí Õ¹¾Þ ÇÂµÕ ÞàÕ¶ éÅÿ éÔÄ Ô¯ò¶×ÅÍ ðÅÜéÆåÕ êÌì¿è ìçñä Áå¶ ÁÅðÇæÕ Ãì¿è» ç¶ ìçñÅÁ ç¶ éÅÿ-éÅÿ Áå¶ À¹Ãå¯º ìÅÁç òÆ ñ×ÅåÅð ÃîÅÇÜÕ-Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ ÇÂéÕñÅì çÆ ÇÂµÕ ñ¿ìÆ êÌÇÕÇðÁÅ å¯º ìÅÁç ÔÆ ÁÇÜÔÅ Ã¿íò Ô¯ ÃÕ¶×ÅÍ

Ôð¶Õ ÇÃÁÅÃÆ ñÇÔð å¯º êÇÔñÆÁ», éÅÿ-éÅÿ Ú¾ñä òÅÿÆÁ» Áå¶ ìÅÁç çÆÁ» ÃîÅÇÜÕ Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ ñÇÔð çÆÁ» ÁÅêî¹ÔÅðÆÁ» èÅðÅò» ñÅ÷îÆ î½ÜÈç Ô¹¿çÆÁ» ÔéÍ êð ÇÂ¿é·» éÅÿ-éÅÿ Ú¾ñä òÅÿÆÁ» Áå¶ ìÅÁç çÆÁ» èÅðÅò» çÆ ÁÅêî¹ÔÅðÆ ×åÆ å¶ éåÆÜ¶ Óå¶ ÇéðèÅðéòÅçÆ ã¿× éÅÿ ÷¯ð éÔÄ Çç¾åÅ ÜÅäÅ ÚÅÔÆçÅÍ ïÅäÆ ÇÂÔ î¿éÕ¶ éÔÄ Ú¾ÇñÁÅ ÜÅäÅ ÚÅÔÆçÅ ÇÃÁÅÃÆ ã»ÚÅ-åìçÆñÆ Áå¶ ÁÅðÇæÕ Ãì¿è» ç¶ ìçñä éÅÿ ÔÆ ÃîÅÇÜÕ Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ À¹µÚ À¹ÃÅð òÆ õ¹ç-ì-õ¹ç ÷ðÈð ÔÆ ìçñ ÜÅò¶×ÅÍ ÁÅðÇæÕ ÁèÅð å¯º êËçÅ-åËÁ Ô¯ä ç¶ ìÅòÜÈç À¹µÚ À¹ÃÅð çÆ ÁÅêäÆ ÃÅê¶ÖÕ Á÷Åç ×åÆ Ô¹¿çÆ þ Áå¶ À¹Ãù ìçñä ñÂÆ À¹µÚ À¹ÃÅð ç¶ èðÅåñ Óå¶ òÆ Ú¶åé Õ¯Çôô çÆ, À¹µÚ À¹ÃÅð Çò¾Ú ÇÂéÕñÅì çÆ ñ¯ó Ô¹¿çÆ þÍ ðÅÜéÆåÕ åìçÆñÆ çÆ êÌÇÕÇðÁÅ ÃîÅÇÜÕ-Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ ñÇÔð» ù Üéî Áå¶ ×åÆ Çç¿çÆ þ Áå¶ éÅÿ ÔÆ ÃîÅÇÜÕ Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ ñÇÔð» ðÅÜéÆåÕ åìçÆñÆ çÆ êÌÇÕÇðÁÅ ù î÷ìÈå, ×åÆîÅé å¶ âÈ¿ØÅ ìäÅÀ¹ºçÆÁ» ÔéÍ íÅðå Çò¾Ú ìÃåÆòÅçÆ ç½ð, Õ½îÆ ñÇÔð Áå¶ À¹Ãå¯º ìÅÁç ê³ÈÜÆòÅçÆ ÃîÅÜ ÇòÕÅÃ çÅ Ü¯ Çòô¶ô ÇÂÇåÔÅÃ ÇðÔÅ, ÁµÜ ç¶ ÃîÅÜ Çò¾Ú îµèï¹¾×Æ Õçð»-îÅéåÅò»-Ã¿ÃæÅò» çÆ î½ÜÈç×Æ À¹Ã¶ çÅ ÇÂµÕ êÌåÆëñ þÍ Ü¯ Õ¿î Õ½îÆ ÜîÔÈðÆ ÇÂéÕñÅì ç¶ ç½ð Çò¾Ú Ô¯ ÃÕçÅ ÃÆ, À¹Ô éÔÄ Ô¯ÇÂÁÅÍ ÃîÅÇÜÕ-Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ Üó·åÅ Õ¹¾Þ ÔñÚñ Áå¶ ÃåÔÆ åìçÆñÆÁ» ç¶ ìÅòÜÈç ìäÆ ðÔÆÍ Ô¹ä ÇÂµÕ ÷¯ðçÅð ò¶×îÂÆ ÃîÅÇÜÕ åÈëÅé ÔÆ ÇÂÃ Üó·åÅ ù å¯ó Õ¶ íÅðåÆ ÃîÅÜ çÆÁ» éÃ» Çò¾Ú éòÄ ÀÈðÜÅ å¶ Ã¿ò¶× çÅ Ã¿ÚÅð Õð ÃÕçÅ þÍ ÇÂÔ åÈëÅé ê³ÈÜÆòÅçÆ ÃîÅÇÜÕ ÁÅðÇæÕ ã»Ú¶ Áå¶ ðÅÜéÆåÕ êÌì¿è ç¶ éÅÿ ÔÆ À¹é·» ÃÅðÆÁ» éòÄÁ» ê¹ðÅäÆÁ» Õçð» Áå¶ Ã¿ÃæÅò» ù òÆ ÁÅêäÅ ÇéôÅéÅ ìäÅÂ¶×Å Ü¯ ÇÂÃ ã»Ú¶ çÅ ÃÔÅðÅ ñËºç¶ Ôé å¶ ÇÂÃù ÃÔÅðÅ Çç¿ç¶ ÔéÍ

ÇêÁÅð çÆ Á÷ÅçÆ ç¶ ÃòÅñ ù òÆ ÇÂÃ¶ ÇÂÇåÔÅÃÕ-ÇÃè»åÕ êÇðê¶Ö Çò¾Ú ç¶ÇÖÁÅ ÃîÇÞÁÅ ÜÅ ÃÕçÅ þÍ ÇòÁÕåÆ×å Áå¶ ÇÖ¿âò¶º Ã¿Øðô ÇÂÃ ÃòÅñ ù Â¶Ü¿â¶ Óå¶ å» ÇñÁÅ ÃÕç¶ Ôé, êð Ô¾ñ éÔÄ Õð ÃÕç¶Í ÃîÅÇÜÕ åÅä¶-ìÅä¶ Çò¾Ú ÜîÔÈðÆÁå Áå¶ ÇòÁÕåÆ×å Á÷ÅçÆ çÆ ØÅà Áå¶ îµèï¹¾×Æ ÕìÆñÅÂÆ, Çéð¿Õ¹ôåÅ ç¶ çìçì¶ ù å¯ó¶ Çìé», êð¿êðÅò» Áå¶ ðÈó·ÆÁ» çÆ ÜÕó ù åìÅÔ ÕÆå¶ Çìé», êÌ¶î çÆ Á÷ÅçÆ ÔÅÃñ éÔÄ ÕÆåÆ ÜÅ ÃÕçÆÍ ÇÂÃ ñÂÆ ÇÂÔ ÃòÅñ ÇÂµÕ ðËâÆÕñ ÃîÅÇÜÕ-Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ ÇÂéÕñÅì çÅ ÃòÅñ þÍ ÃÅù í¹¾ñäÅ éÔÄ ÚÅÔÆçÅ ÇÕ êÌ¶î Áå¶ ÜÆòé-ÃÅæÆ üäé çÆ Á÷ÅçÆ çÅ ÃòÅñ ÜÅå ç¶ ÃòÅñ Áå¶ ÇÂÃåðÆ ÃòÅñ éÅÿ å¶ èÅðÇîÕ ÁèÅð Óå¶ ÕÅÇÂî ÃîÅÇÜÕ òÖð¶ò¶º (Sgregation) çÆ ÃîµÇÃÁÅ éÅÿ ì¹ÇéÁÅçÆ å½ð Óå¶ Ü¹ÇóÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ þÍ ÇÂÃ ÃòÅñ Óå¶ ÇÂ¾Õ ÇòÁÅêÕ ÃîÅÇÜÕ-Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ ñÇÔð ÔÆ ÃîµÇÃÁÅ ç¶ Á¿Çåî Ô¾ñ çÆ ÇçôÅ Çò¾Ú ÜÅä òÅñÅ ÇÂµÕ¯-ÇÂµÕ ðÅÔ þ Áå¶ éÅÿ ÔÆ, ÇÂÃå¯º Çìé» ðÅÜéÆåÕ êÌì¿è ìçñä çÆ ÇÕÃ¶ ñóÅÂÆ ù òÆ ÇÕÃ¶ Á¿ÜÅî å¾Õ éÔÄ êÔ¹¿ÚÅÇÂÁÅ ÜÅ ÃÕçÅÍ Ü¯ ÃîÅÜ ÁÅêäÆ é½ÜòÅé êÆó·Æ ÁÅêäÆ Ç÷¿ç×Æ ìÅð¶ ì¹ÇéÁÅçÆ ëËÃñ¶ ñËä çÆ ÇÂÜÅ÷å éÔÄ Çç¿çÅ, ÇÜ¾æ¶ êÇðòÅð Çò¾Ú ê¹ðÅäÆ êÆó·Æ Áå¶ ê¹ðô» çÆ Çéð¿Õ¹ô åÅéÅôÅÔÆ ÁµÜ òÆ êÌíÅòÆ þ, ÇÜÃ ÃîÅÜ ç¶ ñ¯Õ» Óå¶ ðÈó·ÆÁ»-êð¿êðÅò» çÆ ÁÅÕà¯êÃÆ ÜÕó ÕÅÇÂî þ, À¹Ô ÃîÅÜ ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ ç¶ ÃÅð¶ ÁÇéÁ» ç¹ðÅÚÅð ù Áå¶ ì¹ðÜÈÁÅ÷Æ ç¶ ×ñì¶ ù êÌòÅé Õðé ñÂÆ ÃðÅÇêÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ þÍ ÇÂÃ ñÂÆ Õ¯ÂÆ þðÅéÆ éÔÄ ÇÕ Ã¿ÇòèÅé Áå¶ Õùé çÆÁ» ÇÕåÅì» Çò¾Ú ÇòÁÕåÆ×å Á÷ÅçÆ Áå¶ ÜîÔÈðÆÁå çÆ ç¹ÔÅÂÆ ç¶ä òÅÿÆ ì¹ðÜÈÁÅ ðÅ¾ÜÃ¾å·Å ÁÅêä¶ ÃÅð¶ êÌÚÅð îÅÇèÁî» ÷ðÆÂ¶ èÅðÇîÕ-ÜÅåÆ×å ðÈó·ÆÁ»-îÅéåÅò», Á¿èÇòôòÅÃ» Áå¶ îµè ï¹¾×Æ Õçð» ù Ô¾ñÅô¶ðÆ ç¶ä çÅ Õ¿î ÕðçÆÁ» Ôé, ÇÕÀ¹ºÇÕ ÇÂÔé» ðÅÔÄ ÔÆ À¹Ô ñ¯Õ» å¯º ÁÅêä¶ ôÅÃé ñÂÆ ÇÂµÕ ÇÕÃî çÆ ÒÁÅêî¹ÔÅðÆÓ ÃÇÔîåÆ ÔÅÃñ ÕðçÆÁ» Ôé Áå¶ ÇÂÔ íðî êËçÅ ÕðçÆÁ» Ôé ÇÕ À¹Ôé» çÅ çìçìÅ ñ¯Õ» çÆ ÃÇÔîåÆ éÅÿ ÕÅÇÂî þÍ Ü¯ ÃîÅÜ íÇò¾Ö ç¶ éÅ×ÇðÕ» ù ðÈó·ÆÁ» Çòð¹¾è Çòçð¯Ô Õðé çÆ ÇÂÜÅ÷å éÔÄ Çç¿çÅ À¹Ô ÁÅêäÆ ×¹ñÅîÆ çÆÁ» Ü¿÷Æð» ù õ¹ç ÔÆ î÷ìÈå ìäÅÀ¹ä çÅ Õ¿î ÕðçÅ þÍ ÇÂÔé» ðÈó·ÆÁ» êð¿êðÅò» ç¶ ÇÂÇåÔÅÃÕ ÕÈó¶ ÕÚð¶ ç¶ ã¶ð å¯º À¹Ô ëÅÇÃÃà Ç×ð¯Ô ÖÅç êÅäÆ ÔÅÃñ Õðç¶ Ôé Ü¯ î¹µÖ å½ð Óå¶ ÇÂ¾Õ ÁÃÅè Ã¿Õà ×ÌÃå ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ çÆ êËçÅòÅð Ô¿¹ç¶ ÔéÍ ÒÒÁåÆå ç¶ ×½ðòÓÓ çÆ òÅêÃÆ çÅ éÅÔðÅ Çç¿çÆÁ» Ô¯ÂÆÁ» ÇÂÔ ëÅÇÃÃà åÅÕå» îÈñ ðÈê ÓÚ ê³ÈÜÆ ç¶ Çéð¿Õ¹ô ÃðòÃ¾å·ÅòÅçÆ ôÅÃé çÆ òÕÅñå ÕðçÆÁ» Ôé Áå¶ èÅðÇîÕ-ÜÅåÆ×å-Çñ¿×Õ ðÈó·ÆÁ» ù î÷ìÈå ÕðÕ¶ ã»Ú¶ çÆ ì¹ÇéÁÅç ù Ô¯ð î÷ìÈå Õðé Çò¾Ú ÇÂµÕ ÁÇÔî íÈÇîÕÅ ÁçÅ ÕðçÆÁ» ÔéÍ ìÅìÈ ìÜð¿×Æ Áå¶ êÌ¶îÆ Ü¯ÇóÁ» Óå¶ Ôîñ¶ Õðé òÅÿ¶ ×¿¹âÅ Ç×ð¯Ô ÇÂé·» ôÕåÆÁ» çÆÁ» êÌåÆÇéè À¹çÅÔðä» ÔéÍ

ÇêÁÅð çÆ Á÷ÅçÆ çÅ ÃòÅñ ðÈó·ÆÁ» ç¶ Çòçð¯Ô çÅ ÃòÅñ þÍ ÇÂÔ ÜÅåÆ êÌæÅ ç¶ Çòð¹¾è òÆ Çòçð¯Ô þÍ Ã¾Ú¶ Áðæ» Çò¾Ú ÇêÁÅð çÆ Á÷ÅçÆ çÅ ÃòÅñ Á½ðå çÆ Á÷ÅçÆ ç¶ ÃòÅñ éÅÿ òÆ Ü¹ÇóÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ þ, ÇÕÀ¹ºÇÕ êÌ¶î Á÷Åç Áå¶ ìðÅìð ñ¯Õ» Çò¾Ú ÔÆ ÁÃñ Çò¾Ú Ã¿íò þÍ ÇêÁÅð ç¶ ÃòÅñ ù ÁÃÄ ÃîÅÇÜÕ-ÁÅðÇæÕ î¹ÕåÆ ç¶ ì¹ÇéÁÅçÆ ÃòÅñ å¯º Áñ¾× ÕðÕ¶ éÔÄ ç¶Ö ÃÕç¶Í ÃîÅÇÜÕ-Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ ÇÂéÕñÅì ç¶ Â¶Ü¿â¶ å¯º ÁÃÄ ÇÂÃ ÃòÅñ ù ò¾ÖðÅ éÔÄ Õð ÃÕç¶Í ÇÂÃ ÃòÅñ ù ñË Õ¶ ÃÅâ¶ ÃîÅÜ Çò¾Ú Ã¿Øðô ç¶ ç¯ ðÈê ìäç¶ ÔéÍ ÇÂµÕ ë½ðÆ å¶ çÈÜÅ çÈððÃÍ ë½ðÆ å½ð Óå¶, Üç¯º òÆ Õ¯ÂÆ ìÅìÈ ìÜð¿×Æ Ü» èÅðÇîÕ Õ¾àó ê³æÆÁ» çÅ Õ¯ÂÆ Ç×ð¯Ô Ü» Õ¯ÂÆ ÜÅåÆ-ê³ÚÅÇÂå êÌ¶îÆ Ü¯ÇóÁ» ù Áñ¾× ÕðçÆ þ Ü» Õ¯ÂÆ Ã÷Å Ã¹äÅÀ¹ºçÆ þ, å» ÇÂÔ ÇòÁÕåÆ×å Á÷ÅçÆ Ü» ÜîÔÈðÆ ÁÇèÕÅð çÅ ÇÂµÕ îÃñÅ ìäçÅ þÍ ÇÂÃ îÃñ¶ ù ñË Õ¶ ÇÂéÕñÅìÆ ÇòÇçÁÅðæÆ-é½ÜòÅé Ü¾æ¶ì¿çÆÁ», Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ Ã¿×áé», éÅ×ÇðÕ ÁÇèÕÅð Ã¿×áé» ÁÅÇç ù Áµ×¶ ÁÅÀ¹äÅ ÚÅÔÆçÅ þ Áå¶ ðÃîÆ ÕòÅÇÂç å¯º Áµ×¶ ò¾è Õ¶ êÌåÆð¯è çÆ Ü¾æ¶ì¿ç ÁòÅ÷ À¹áÅÀ¹äÆ ÚÅÔÆçÆ þÍ Ã¿ÇòèÅé Áå¶ Õùé ðÃîÆ å½ð Óå¶ êð ÃÅù Ü¯ ÁÇèÕÅð Çç¿ç¶ Ôé À¹é·» çÅ òÆ ÃÔÅðÅ ñËäÅ ÚÅÔÆçÅ þ Áå¶ ÇòÁÅêÕ ÁÅî ñ¯Õ» Çò¾Ú ÁÅêäÆ ×¾ñ ÇñÜÅÕ¶ Ãîðæé ÔÅÃñ Õðé çÆÁ» Õ¯Çôô» ÕðéÆÁ» ÚÅÔÆçÆÁ» ÔéÍ ÇÂÔ êÌÇÕÇðÁÅ é½ÜòÅé òð× ç¶ êÌì¹¾è å¾å» çÆ Ú¶åéÅ ù ÒðËâÆÕñÓ ìäÅÀ¹ä çÅ òÆ Õ¿î Õð¶×ÆÍ êð ÇÃðë ÇÂÃ¶ ÕÅðòÅÂÆ ù ÃîµÇÃÁÅ çÅ ÁÅÖðÆ Ô¾ñ î¿é ñËäÅ ÇÂµÕ Ã¹èÅðòÅçÆ é÷ðÆÁÅ Ô¯ò¶×Å ÇÂÔ ÇÃðë ë½ðÆ Õ¿î ÔÆ Ô¯ ÃÕçÅ þÍ ÇÂÃç¶ éÅÿ ÇÂµÕ çÈððÃ ÕÅðÜ òÆ ÔË Áå¶ À¹ÔÆ ë½ðÆ ÕÅðÜ ù òÆ ÇÂµÕ ÇÂéÕñÅìÆ êÇðê¶Ö êÌçÅé ÕðçÅ þÍ ÇêÁÅð çÆ Á÷ÅçÆ çÅ ÃòÅñ ì¹ÇéÁÅçÆ å½ð Óå¶ ÃîÅÜ ç¶ î½ÜÈçÅ ÁÅðÇæÕ-ÃîÅÇÜÕ-Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ ðÅÜéÆåÕ ã»Ú¶ ç¶ ÇÂéÕñÅìÆ ìçñÅÁ éÅÿ Ü¹ÇóÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ þ Áå¶ ÇÂÃ ðÈê Çò¾Ú ÇÂÔ ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ-Çòð¯èÆ éò¶º î¹ÕåÆ êÌÅÜËÕà çÅ ÇÂµÕ Á¿× þÍ ÜÅåÆ×å èÅðÇîÕ ðÈó·ÆÁ» å¯º î¹ÕåÆ Áå¶ Á½ðå» çÆ Á÷ÅçÆ ç¶ ÃòÅñ éÅÿ òÆ ÇÂÔ ÁÇé¾Öóò¶º ðÈê ÓÚ Ü¹ÇóÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ þÍ ÇÂÃ ðÈê Çò¾Ú ÇÂÃ ÃîµÇÃÁÅ ç¶ Ô¾ñ ÇÂµÕ ñîÕò¶º Ø¯ÿ ç¶ êÇðê¶Ö å¯º Çìé» Ã¿íò éÔÄÍ êÌì¿è åìçÆñÆ ç¶ ÇÂéÕñÅìÆ Ø¯ÿ çÆÁ» ÕóÆÁ» ç¶ ðÈê ÓÚ Ü¾æ¶ì¿ç é½ÜòÅé» çÆ ñÇÔð, Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ ñÇÔð, ÇÂÃåðÆ ñÇÔð Áå¶ éÅ×ÇðÕ ÁÇèÕÅð ñÇÔð çÆ ÇÂµÕ ñ¿ìÆ å¶ Ü¹ÞÅðÈ êÌÇÕÇðÁÅ ÔÆ ÇÂÃ ÃîµÇÃÁÅ ç¶ ÇéðäÅÇÂÕ Ô¾ñ çÆ ÇçôÅ Çò¾Ú íÅðåÆ ÃîÅÜ ù Áµ×¶ ÇñÜÅ ÃÕçÆ þÍ ÇÂÔÆ éÔÄ, ã»ÚÅ×å åìçÆñÆ å¯º ìÅÁç òÆ ÃîÅÜ çÆÁ» ÇÔðÅòñ åÅÕå» ù ÃîÅÇÜÕ Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ À¹µÚ-À¹ÃÅð Çò¾Ú ñ×ÅåÅð ÇÂéÕñÅì çÆ ñîÕòÄ êÌÇÕÇðÁÅ ÚñÅÀ¹äÆ Ô¯ò¶×Æ, å» ÔÆ Ã¾Ú¶ Áðæ» Çò¾Ú ÃîÅéåÅ Áå¶ Á÷ÅçÆ çÆ ÃîÅÇÜÕ ÇòòÃæÅ ÕÅÇÂî Ô¯ä ç¶ éÅÿ ÔÆ ðÈó·ÆÁ» çÆ ÇçîÅ×Æ ×¹ñÅîÆ å¯º Áå¶ îé¹¾Ö ç¶ÖÆ ê¹ðÅåéê³æÆ Õçð» ç¶ Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ ×ñì¶ å¯º Û¹àÕÅðÅ Çîÿ ÃÕ¶×Å Áå¶ Ã¾Ú¶ Áðæ» Çò¾Ú ÁÅçðô îé¾¹ÖÆ êÌ¶î ù Ç÷¿ç×Æ çÆ Ã¾ÚÅÂÆ ìäÅÇÂÁÅ ÜÅ ÃÕ¶×Å, Ü¯ Øµà å¯º Øµà ÁµÜ, çÈð íÇò¾Ö çÆ Õ¯ÂÆ ÚÆ÷ êÌåÆå Ô¹¿çÆ þÍ

Ô¹ä ÇÂÃ ÃòÅñ ç¶ ÇÂµÕ Ô¯ð êµÖ Óå¶ òÆ ÇòÚÅð Õð ÇñÁÅ ÜÅäÅ ÚÅÔÆçÅ þÍ ÚÅÔ¶ Á¿åðÜÅåÆ-Á¿åð èÅðÇîÕ ÇòÁÅÔ Õðé òÅÿ¶ ÇÕÃ¶ é½ÜòÅé Ü¯ó¶ Óå¶ Ü»å-ÇìðÅçðÆ ç¶ ê³Ú» ç¹ÁÅðÅ ìðìð ÁµÇåÁÅÚÅð çÅ ÃòÅñ Ô¯ò¶, ÚÅÔ¶ ÁËµî. ÁËµë. Ô¹ÃËé ç¶ ÇÚ¾åð» Çòð¹¾è ÇÔ¿çÈåòòÅçÆ ëÅÇÃÃà» çÆ î¹ÇÔ¿î Ô¯ò¶, ÚÅÔ¶ éÅ×ÇðÕ ÁÇèÕÅð, ÜîÔÈðÆ ÁÇèÕÅð Áå¶ ÇòÁÕåÆ×å Á÷ÅçÆ éÅÿ Ü¹ÇóÁÅ Õ¯ÂÆ òÆ îÃñÅ Ô¯ò¶, ÇÂé·» ÃòÅñ» Óå¶ êó·¶ ÇñÖ¶ îµèòð× çÅ Ü» ÁÅî ÇòÇçÁÅðæÆ é½ÜòÅé» çÅ òÆ ò¾âÅ ÇÔµÃÅ Ü¾æ¶ì¿ç Ô¯ Õ¶ ÃóÕ» Óå¶ éÔÄ À¹µåðçÅÍ À¹µêð ÁÃÄ ÇÂÃç¶ ÃîÅÇÜÕ-ÇÂÇåÔÅÃÕ ÕÅðé» çÆ ÁÅî ÚðÚÅ ÕÆåÆ þÍ êð À¹Ã ÁÅî ÕÅðé ç¶ ÇÂµÕ Çòô¶ô ÇòÃåÅð Óå¶ òÆ ÚðÚÅ ÷ðÈðÆ þ, Ü¯ ÁµÜ ç¶ íÅðåÆ ÃîÅÜ Çò¾Ú êÌ×åÆôÆñ å¶ ÜîÔÈðÆ î¿é¶ ÜÅä òÅÿ¶ ì¹¾èÆÜÆòÆÁ» çÆ ÃÇæåÆ Áå¶ ÁÅî ñ¯Õ» ç¶ ò¾Ö-ò¾Ö òð×» éÅÿ À¹é·» ç¶ ÇðôÇåÁ» éÅÿ Ü¹óÆ Ô¯ÂÆ þÍ

Üç¯º òÆ Á¿åðÜÅåÆ-Á¿åð èÅðÇîÕ ÇêÁÅð Ü» ÇòÁÅÔ Õðé òÅÿ¶ ÇÕÃ¶ Ü¯ó¶ Óå¶ ÁµÇåÁÅÚÅð çÆ Ü» éÅ×ÇðÕ ÁÇèÕÅð» Óå¶ ÛÅê¶ çÆ Õ¯ÂÆ ØàéÅ ÃÅÔîä¶ ÁÅÀ¹ºçÆ þ å» Çç¾ñÆ Ü» ÇÕÃ¶ ðÅÜ çÆ ðÅÜèÅéÆ Ü» ÇÕÃ¶ Ô¯ð îÔ»é×ð çÆÁ» ÃóÕ» Óå¶ Õ¹¾Þ æ¯ó¶· ÇÜÔ¶ îµèòð×Æ ì¹µèÆÜÆòÆ À¹Ãç¶ êÌåÆÖÅåî¶Õ Çòð¯è ñÂÆ Áµ×¶ ÁÅÀ¹ºç¶ ÔéÍ (Çç¾ñÆ Çò¾Ú) î¿âÆ ÔÅÀÈÃ å¯º ñË Õ¶ Ü¿åð-î¿åð å¾Õ, ÇÕå¶ òÆ Õ¹¾Þ ñ¯Õ èðé¶ Óå¶ ìËá Ü»ç¶ Ôé, ÇÕÃ¶ ÇÂµÕ ôÅî î¯îì¾åÆ Ü¬Ã Ü» î½é Ü¬Ã Õ¾ã Çç¾åÅ Ü»çÅ þ, ÇÂµÕ Ü»Ú çñ ØàéÅ ÃæÅé çÅ ç½ðÅ Õðé å¯º ìÅÁç òÅêÃ ÁÅ Õ¶ êÌËÃ Áå¶ ì¹¾èÆÜÆòÆÁ» Çò¾Ú ÃÆîå ò¿â ñÂÆ ÇÂµÕ Çðê¯ðà ÜÅðÆ Õð Çç¿çÅ þ Áå¶ Õ¹¾Þ ñ¯Õ ÇÔ¾å êàÆôé» çÅÖñ Õð Çç¾åÆÁ» Ü»çÆÁ» ÔéÍ ÇÂé·» ÃÅðÆÁ» ÕÅðòÅÂÆÁ» çÅ çÅÇÂðÅ ÁÇåÁ¿å ÃÆîå Áå¶ ðÃîÆ Ô¹¿çÅ þÍ ÇÂé·» çÅ ÕðåÅ-èðåÅ Ü¯ ì¹¾èÆÜÆòÆ òð× Ô¹¿çÅ þ À¹Ô ÇÃðë ë½ðÆ Áå¶ å¿× çÅÇÂð¶ çÆÁ» ÇÂé·» Ãð×ðîÆÁ» éÅÿ ÁÅêä¶ ëð÷» çÆ êÈðåÆ ÕðÕ¶ ÁÅêä¶ êÌ×åÆôÆñ Áå¶ ÜîÔÈðÆ Ô¯ä çÅ ÒÒÃìÈåÓÓ ê¶ô Õð Çç¿çÅ þÍ ÇòÁÅêÕ ÁÅî ÁìÅçÆ å¾Õ ÁÅêäÆ ×¾ñ êÔ¹¿ÚÅÀ¹ä çÅ, êÌÚÅð Áå¶ À¹íÅð çÆÁ» ÕÂÆ åð·» çÆÁ» ÕÅðòÅÂÆÁ» ç¹ÁÅðÅ À¹Ãù Ú¶å¿é å¶ Ü¾æ¶ì¿ç Õðé çÅ Áå¶ ÁÇÜÔ¶ ÃÅð¶ î¹µÇçÁ» ù ñË Õ¶ ÃîÅÇÜÕ-Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ ñÇÔð Ü¾æ¶ì¿ç Õðé çÅ Õ¯ÂÆ çÈððÃ-ñ¿ìÅ êÌ¯×ðÅî À¹é·» ç¶ Â¶Ü¿â¶ Óå¶ ÁÃñ Çò¾Ú Ô¹¿çÅ ÔÆ éÔÄÍ À¹é·» çÆ ÁÅÃ ÇÃðë Ã¾å·Å å¯º Ô¹¿çÆ þ ÇÕ À¹Ô Ã¿ÇòèÅÇéÕ-Õùé» çÅ ÃÔÅðÅ ñË Õ¶ ÇêÛÅÖóÆ ÃîÅÇÜÕ åÅÕå» ç¶ ÔîÇñÁ» å¯º ÁÅî ñ¯Õ» ç¶ ÜîÔÈðÆ ÁÇèÕÅð» Áå¶ ÇòÁÕåÆ×å Á÷ÅçÆ çÆ ÇÔëÅ÷å ïÕÆéÆ ìäÅò¶Í ñ¯Õå¿åð ç¶ î¹Ö½à¶ ù ìäÅÂÆ ð¾Öä ñÂÆ ÃðÕÅð Áå¶ êÌôÅÃé òÆ Õ¹¾Þ ðÃîÆ ÕÅðòÅÂÆÁ» Õðç¶ Ôé, Õç¶-Õç¶ Õ¹¾Þ Ü»Ú Õ¹¾Þ Ç×ÌëåÅðÆÁ» Ô¹¿çÆÁ» Ôé Áå¶ Õ¹¾Þ ÕùéÆ ÕÅðòÅÂÆÁ» òÆ ô¹ðÈ Ô¹¿çÆÁ» Ôé Áå¶ Çëð Ãî» ìÆåä ç¶ éÅÿ ÔÆ Ãí Õ¹¾Þ á¿âÅ êË Ü»çÅ þÍ

çðÁÃñ Ã¾å·Å Áå¶ ÃÅðÆÁ» ê³ÈÜÆòÅçÆ ò¯à êÅðàÆÁ» ç¶ ÃîÅÇÜÕ ÃÔÅð¶ ÷îÆéÆ êµèð Óå¶ À¹ÔÆ ÇêÛÅÖóÆ Áå¶ ðÈÈó·ÆòÅçÆ å¾å Ô¹¿ç¶ Ôé, Ü¯ ÃîÅÇÜÕ êµèð Óå¶ ÜÅåÆ-çÅì¶, ÇÂÃåðÆ çÅì¶ Áå¶ èÅðÇîÕ Øµà Ç×äåÆÁ» çÆ ÁñÇÔç×Æ Áå¶ çÅì¶ ç¶ ÃÈåðèÅð Ô¹¿ç¶ ÔéÍ ÇÂÃ ñÂÆ ÃÅâ¶ ç¶ô çÆ ì¹ðÜÈÁÅ Ã¾å·Å Ü¶Õð ÚÅÔ¶ òÆ å» À¹é» Çòð¹¾è Õ¯ÂÆ ÕÅð×Åð Õçî éÔÄ ü¾Õ ÃÕçÆÍ Ü¶ À¹Ãù ÃÆîå Ô¾ç å¾Õ Õ¯ÂÆ êÌíÅòÆ Õçî ü¾Õä ñÆ î÷ìÈð òÆ ÕðéÅ Ô¯ò¶ å» ÇòôÅñ ñ¯Õ» çÆ ôîÈñÆÁå òÅÿÆ ÇÕÃ¶ ÃîÅÇÜÕ ñÇÔð ç¹ÁÅðÅ ÔÆ ÇÂÔ Ã¿íò Ô¯ ÃÕçÅ þÍ ÇÂÃå¯º òÆ ÁÇÔî ×¾ñ ÇÂÔ þ ÇÕ ÁÇÜÔÆ Õ¯ÂÆ ÃîÅÇÜÕ ñÇÔð Ã¾å·Å ç¶ Õçî» Áå¶ Õùé» çÆ î¹ÔåÅÜ éÔÄ Ô¯ò¶×Æ, À¹Ô Ö¹ç éòÆÁ» ÃîÅÇÜÕ Õçð» ù Üéî ç¶ò¶×Æ, ñ¯Õ» Çò¾Ú À¹é» ù ÃæÅÇêå Õð¶×Æ Áå¶ ðÈó·ÆòÅçÆ åÅÕå» å¶ Ã¿ÃæÅò» çÆ Ú½èð ù å¯óé çÆ ðËâÆÕñ êÌÇÕÇðÁÅ ù Áµ×¶ òèÅÂ¶×ÆÍ ÇÂÃ Õ¿î ù À¹Ô ì¹¾èÆÜÆòÆ ÃîÅÜ Õç¶ òÆ Á¿ÜÅî éÔÄ ç¶ ÃÕçÅ Ü¯ êÌ×åÆôÆñ, ÇòÇ×ÁÅéÕ Áå¶ ÜîÔÈðÆ Õçð» çÅ êµÖÆ å» þ, êð ÃîÅÜ Çò¾Ú À¹é·» Õçð» ù ÃæÅÇêå Õðé ñÂÆ é» å» Õ¯ÂÆ åÕñÆë Þ¾ñä ñÂÆ ÇåÁÅð þ å¶ éÅ ÔÆ Õ¯ÂÆ Ü¯õî ñËä ñÂÆ ÇåÁÅð þÍ

ÇÜÔó¶ ì¹¾èÆÜÆòÆ ÁµÜ Öµì¶êµÖÆ, êÌ×åÆôÆñ, ÃËÕÈñð Áå¶ ÜîÔÈðÆ Ô¯ä çÅ çî íðç¶ Ôé å¶ ÃÅðÆÁ» ðÃîÆ å¶ êÌåÆÖÅåî¶Õ ÕÅðòÅÂÆÁ» Çò¾Ú ñ¾×¶ ðÇÔ¿ç¶ Ôé, À¹é» çÆ ÃîÅÇÜÕ ÁÅðÇæÕ ÃÇæåÆ Óå¶ Çé×ÅÔ îÅðé éÅÿ ×¾ñ ÃÅø Ô¯ ÜÅò¶×ÆÍ ÁÅî ÕðÕ¶ ÇÂÔ îÔ»é×ð» Çò¾Ú ðÇÔä òÅÿ¶ ïÈéÆòðÇÃàÆÁ»-ÕÅñÜ» ç¶ ÁÇèÁÅêÕ, îÆâÆÁÅ ÕðîÚÅðÆ, òÕÆñ ëÌÆñ»Ãð êµåðÕÅð Ü» ñ¶ÖÕ Ü» ÁËµé. ÜÆ. ú. Ü» ÇÃòñ Ã¹ÃÅÇÂàÆ Ü¾æ¶ì¿çÆÁ» ç¶ ÕðåÅ-èðåÅ ÔéÍ Õ¹¾Þ æ¯ó¶· ÇÜÔ¶ âÅÕàð, ÇÂ¿ÜéÆÁð Ü¶Ô¶ Ã¹å¿åð êÌ¯ëËôéñ÷ Áå¶ é½ÕðôÅÔ òÆ ÇÂé·» Çò¾Ú ôÅÇîñ Ôé Ü¯ ÁÅî ÕðÕ¶ êÌ×åÆôÆñ ñ¶ÖÕ Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ ÕÅî¶ Ô¹¿ç¶ ÔéÍ ÁÅðÇæÕ ÁÅîçé ç¶ é÷ðÆÂ¶ å¯º ÇÂé·» Çò¾Ú¯º Ç÷ÁÅçÅåð çÅ ÜÆòé Ã¹ð¾ÇÖÁå þ, ÇÂé·» çÆ ÇÂµÕ ÃîÅÇÜÕ þÃÆÁå å¶ ÇÂµ÷å þÍ ÇÂÔ ÁÖ½åÆ êÌ×åÆôÆñ ÜîÅå Á÷ÅçÆ å¯º ìÅÁç çÆ ÁµèÆ ÃçÆ, ÖÅÃ ÕðÕ¶ ÇêÛñ¶ Çå¿é çÔÅÇÕÁ» ç½ðÅé, å¶÷Æ éÅÿ Ã¹¾Ö Ã¹ÇòèÅ Ã¿ê³é Ô¯Â¶ îµè òð× çÆ À¹Ã À¹µêðñÆ êðå çÅ Á¿× ìä ü¾ÕÆ þ, ÇÜÃù ÇÂÃ ê³ÈÜÆòÅçÆ ã»Ú¶ Á¿çð ÁÅðÇæÕ Ã¹ð¾ÇÖÁÅ ç¶ éÅÿ ÔÆ ÃîÅÇÜÕ þÃÆÁå çÆ ìÅó¶ì¿çÆ çÆ Ã¹ð¾ÇÖÁÅ Áå¶ ÜîÔÈðÆ ÁÇèÕÅð òÆ ÔÅÇÃñ ÔéÍ ÇÂÃ Ã¹ÇòèÅ Ã¿ê³é Çòô¶ô ÁÇèÕÅð êÌÅêå Øµà Ç×äåÆ À¹êí¯×åÅ òð× Çò¾Ú êÌ¯ëËÃð, îÆâÆÁÅ ÕÅî¶, òÕÆñ ÁÅÇç ç¶ ðÈê Çò¾Ú ð¯÷Æ ÕîÅÀ¹ä òÅÿ¶ Ü¯ êÌ×åÆôÆñ ñ¯Õ ôÅÇîñ Ôé, À¹Ô ÁÅêä¶ Çé¾ÜÆ ÜÆòé Çò¾Ú Ü¶ èðî-ÜÅå ù éÔÄ î¿éç¶ Ôé, ÁÅê êÌ¶î ÇòÁÅÔ Õðç¶ Ôé, ÁÅêä¶ ì¾ÇÚÁ» ù ÇÂÃçÆ ÁÅÇ×ÁÅ Çç¿ç¶ Ôé Áå¶ êÌ×åÆôÆñ ÁÅÚðä Õðç¶ Ôé, å» òÆ À¹Ô ÇÂé·» Õçð» ù ÇòôÅñ ÁÅî ÁìÅçÆ Çò¾Ú ñË Õ¶ ÜÅä ñÂÆ ÇÕÃ¶ ÃîÅÇÜÕ-Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ î¹ÇÔ¿î çÅ ÇÔµÃ¶çÅð ìäé çÆ ÜÇÔîå Ü» Ü¯ÇÖî éÔÄ ñËºç¶Í éÅÿ ÔÆ, ÇÂé·» Çò¾Ú Õ¹¾Þ ÁÇÜÔ¶ òÆ Ôé Ü¯ êÌ×åÆôÆñåÅ çÆ ×¾ñ å» Õðç¶ Ôé, êð ÁÅêäÆ Çé¾ÜÆ å¶ êÇðòÅÇðÕ Ç÷¿ç×Æ Çò¾Ú ìÔ¹åÆ ê¹ðÅäê³æÆ ÔéÍ Ã¿ÃçÆ Öµì¶ êµÖÆ êÅðàÆÁ» ç¶ ÁÅ×ÈÁ» Çò¾Ú¯º Ç÷ÁÅçÅåð ÁÇÜÔ¶ ÔéÍ ÇÂé·» Çò¾Ú êÇÔñÆ ôÌ¶äÆ ç¶ êÌ×åÆôÆñ» çÆ Õ¹ñÆéåÅòÅçÆ ÜîÔÈðÆÁå Áå¶ Öµì êµÖ Ô¯¯ò¶ Ü» çÈÜÆ ôÌ¶äÆ ç¶ êÌ×åÆôÆñ» çÆ ç¯×ñÆ-ç¯ð¿×Æ ÜîÔÈðÆÁå ÇÕðåÆ Áå¶ ÁÅî îµèòð× ç¶ ñ¯Õ À¹é·» ù Ú¿×Æ åð·» êÇÔÚÅäç¶ Ôé Áå¶ À¹é·» ù éøðå Õðç¶ ÔéÍ Õ¹ñÆéåÅòÅçÆ êÌ×åÆôÆñ» Áå¶ Öµì¶êµÖÆÁ» çÅ ÜÆòé î¹µÖ å½ð Óå¶ ç¶ô çÆ À¹µêðñÆ ê³çð»-òÆÔ Õð¯ó çÆ ÁìÅçÆ ç¶ ÜÆòé çÅ ÇÔµÃÅ ìä ü¾ÇÕÁÅ þ, À¹Ã À¹µÚ îµèòð×Æ ÁìÅçÆ çÅ ÇÔµÃÅ ìä ü¾ÇÕÁÅ þ Ü¯ ÇÂµÕ ñ¿îÆ çðçéÅÕ ´ÇîÕ êÌÇÕÇðÁÅ Çò¾Ú, Çò×ó¶ Áå¶ Áµè¶-ÁèÈð¶ ã¿× éÅÿ, ê³ÈÜÆòÅçÆ ÜîÔÈðÆ ÇÂéÕñÅì ç¶ Õ¿î» ç¶ êÈðÅ Ô¯ä å¯º ìÅÁç, ÁÅî ñ¯Õ» éÅÿ ÇÂÇåÔÅÃÕ ÇòôòÅÃØÅå Õð ü¾ÇÕÁÅ þÍ À¹Ã¶ ç¶ô çÆ ñ×í× êÚò¿ÜÅ Õð¯ó êÌ¯ñ¶åÅðÆ-ÁðèêÌ¯ñ¶åÅðÆ ÁìÅçÆ Ü» Ôð ð¯÷ òÆÔ ð¹êÂ¶ å¯º Øµà Óå¶ ÇÜÀ¹ºç¶ ðÇÔä òÅÿÆ üðÅÃÆ Õð¯ó ÁìÅçÆ ç¶ ÜÆòé Ôé·¶ð¶ Áå¶ åÃÆÇÔÁ» éÅÿ Ô¹ä Õ¹¾Þ ñËäÅ-ç¶äÅ éÔÄ ðÇÔ Ç×ÁÅ þÍ ÇÂµÕ êðÜÆòÆ ÜîÅå ç¶ ðÈê Çò¾Ú À¹Ô ÇÕðåÆÁ» å¯º ÇéÚ¯óÆ ×ÂÆ òÅëð Õçð çÅ ÇÔµÃ¶çÅð ìä ü¾ÇÕÁÅ þÍ ÁÅðÇæÕ-ÃîÅÇÜÕ é÷ðÆÂ¶ å¯º ÇÂÃ êðÜÆòÆ òð× çÅ ÇÔµÃÅ ìä ü¾Õ¶ Ü¯ ì¹¾èÆÜÆòÆ êÌ×åÆôÆñ, ÜîÔÈðÆ Áå¶ ÃËÕÈñð ÇòÚÅð ð¾Öç¶ Ôé, À¹é·» çÆ Õ¹ñÆéåÅòÅçÆ, ðÃîÆ, éê³¹ÃÕ êÌ×åÆôÆñåÅ ÁÅî ñ¯Õ» Çò¾Ú éøðå Áå¶ çÈðÆ å¯º Çìé» íñÅ ÇÕÔóÅ íÅò êËçÅ Õð ÃÕçÆ þ? ÇÂÃ åìÕ¶ çÆÁ» Ü¯ Á½ðå» Ôé, ÃåÔÆ å½ð Óå¶ ÁÅî ñ¯Õ» ù À¹Ô Á÷Åç ñ¾×çÆÁ» Ôé (íÅò¶º ÁÅî ÕðÕ¶ ÁÇÜÔÅ Ô¹¿çÅ éÔÄ) Áå¶ À¹Ô Á÷ÅçÆ À¹é» çÆ Çòô¶ô Ã¹ÇòèÅ êÌåÆå Ô¹¿çÆ þ ÇÜÃ ÕðÕ¶ ÇÕðåÆ Áå¶ ÁÅî îµèòð× çÆÁ» Á½ðå» (À¹êð¯º ÇÂµ÷å Çç¿çÆÁ» Ô¯ÂÆÁ» òÆ) À¹é» éÅÿ ì¶×Åé×Æ Ü» éøðå å¾Õ çÅ íÅò îÇÔÃÈÃ ÕðçÆÁ» Ôé Áå¶ ÁÅêä¶ éÅÿ¯º ÇÂµÕçî Áñ¾× î¿éçÆÁ» ÔéÍ

À¹êð¯Õå êÈðÆ ÚðÚÅ ç¶ ÷ðÆÂ¶ ÁÃÄ ÇÂÃ Ã¾ÚÅÂÆ ò¾ñ ÇèÁÅé ÇçòÅÀ¹äÅ ÚÅÔ¹¿ç¶ Ô» ÇÕ ÇêÁÅð Õðé çÆ Á÷ÅçÆ Óå¶ ð¯Õ ÃÇÔå ÇÕÃ¶ òÆ îµèï¹¾×Æ ìðìðåÅ, èÅðÇîÕ Õ¾àóê³æÆ Ôîñ¶ Ü» ÜÅåÆòÅçÆ çÅì¶ Çòð¹¾è Õ¹ñÆéåÅòÅçÆ êÌ×åÆôÆñ» çÆÁ» ðÃî, êÌåÆÖÅåî¶Õ ÕÅðòÅÂÆÁ» çÅ ðÈó·ÆòÅçÆ åÅÕå» Áå¶ Õçð» Óå¶ å» Õ¯ÂÆ ÁÃð ÔÆ éÔÄ êËºçÅ, À¹ñàÅ ÁÅî ñ¯Õ» Óå¶ òÆ ÇÂé·» çÅ À¹ñàÅ ÔÆ êÌíÅò êËºçÅ þÍ Ã¹ÇòèÅ Ã¿ê³é, Õ¹ñÆéåÅòÅçÆ êÌ×åÆôÆñ» çÅ ÜÆòé ÁÅî ñ¯Õ» å¯º ÇÂ¿é» çÈð ÔË ÇÕ À¹é» çÆÁ» ÜÆòé-Õçð» (Ü¶ ÁÃñ Çò¾Ú Ô¯ä å» òÆ) ñ¯Õ» ù ÇÖµÚçÆÁ» éÔÄÍ

ÇÂµÕ çÈÜÆ ×¾ñ Ü¯ ÇèÁÅé ç¶ä ï¯× þ, À¹Ô ÇÂÔ ÇÕ ÁµÜ ç¶ íÅðåÆ ÃîÅÜ Çò¾Ú îµèï¹¾×Æ ì¹ðÅÂÆÁ» ç¶ éÅÿ-éÅÿ ÁÅè¹ÇéÕ ì¹ðÜÈÁÅ ÜÆòé çÆÁ» Ãí ì¹ðÅÂÆÁ» Áå¶ Çò×Åó òÆ î½ÜÈç ÔéÍÁÅî ñ¯Õ» ù ê¹ðÅäÆÁ» ç¶ ìçñ ç¶ å½ð Óå¶ ÃîÅÜ Çò¾Ú ÁÅè¹ÇéÕ ì¹ðÜÈÁÅ ÜÆòé çÆÁ» ì¹ðÅÂÆÁ» ÔÆ é÷ð ÁÅÀ¹ºçÆÁ» ÔéÍ ê¹ðÅäÆÁ» ì¹ðÅÂÆÁ» ç¶ éÅÿ ÇÜÀÈä çÆ À¹é·» ù ÁÅçå êË ü¾ÕÆ þÍ À¹Ã éÅÿ À¹é·» çÆ ÜÅä-êÇÔÚÅä ê¹ðÅäÆ þÍ ÇÂÃ ñÂÆ éòÆÁ» ì¹ðÅÂÆÁ» À¹é·» ù Ç÷ÁÅçÅ âðÅÀ¹äÆÁ» êÌåÆå Ô¹¿çÆÁ» ÔéÍ ÁÅè¹ÇéÕ ì¹ðÜÈÁÅ ÜÆòé çÆÁ» ÃîÅÇÜÕ-Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ ØÅà» ù ç¶Ö Õ¶ À¹Ô ê¹ðÅäÆÁ» ÜÆòé-Õçð» éÅÿ ÇÚêÕ¶ ðÇÔä çÅ Ã¹íÅÇòÕ ìçñ üäç¶ ÔéÍ îÔ»é×ð» Çò¾Ú åð·»-åð·» ç¶ ÃËÕÃ ðËÕà, ê¶Ìî ÇòÁÅÔ» çÅ ë¶ñ· Ô¯äÅ, ï½é ÁêðÅè» ÁÅÇç çÆÁ» õìð» êó· Ã¹ä Õ¶ Áå¶ îÆâÆÁÅ Çò¾Ú ò¾èçÆ ÁôñÆñåÅ ÁÅÇç ç¶Ö Õ¶ ÁÅî éÅ×ÇðÕ ÇÂé·» ù ÁÅè¹ÇéÕ ï¹¾× çÅ êÌåÆëñ î¿éç¶ Ôé ÇÂé·» éÅÿ ÃÇÔÜ êÌåÆÇ´ÁÅ òÜ¯º À¹é» ðÈó·ÆÁ» ÓÚ ôðé ñËºç¶ Ôé ÇÜé·» éÅÿ ÇÜÀÈä ç¶ À¹Ô ÃçÆÁ» å¯º Áå¶ êÆó·ÆÁ» å¯º ÁÅçÆ ðÔ¶ ÔéÍ ÇÂÃçÅ ÇÂµÕ ìÅÔðî¹ÖÆ ÕÅðé ÁµÜ çÆÁ» ÇÂÇåÔÅÃÕ-ÃîÅÇÜÕ-ðÅÜéÆåÕ ÃÇæåÆÁ» Çò¾Ú òÆ î½ÜÈç þ, Üç¯º êÌ×åÆ çÆ èÅðÅ Óå¶ ÇêµÛñî¯ó¶ Áå¶ ÇêÛÅÖóÆ î¹ó Ã¹ðÜÆåÆ çÆ çÅðÅ íÅðÈ þ Áå¶ Ú½åðëÅ Öó¯å çÅ îÅÔ½ñ þ Á¿åðî¹ÖÆ ÕÅðé ÇÂÔ þ ÇÕ ÇêµÛñî¯ó¶ Áå¶ Öó¯å ç¶ ÇÂÃ ç½ð Çò¾Ú ÇÂÇåÔÅÃÕ åìçÆñÆ çÆÁ» òÅÔÕ Á¿åðî¹ÖÆ åÅÕå» ÁÜ¶ ÇÖ¿âÆÁ» Ô¯ÂÆÁ» Áå¶ ÇéÔÅÇÂå Õî÷¯ð ÔéÍ éò¶º ÇÃð¶ å¯º éòÄ ÷îÆé Óå¶ À¹é·» ç¶ À¹µá Öó·¶ Ô¯ä çÆ êÌÇÕÇðÁÅ Áå¶ ÇÂ¾Õçî ô¹ðÈÁÅåÆ ç½ð Çò¾Ú þÍ ÁÇÜÔÆÁ» ÔÆ åÅÕå» ÁÅêä¶ ÇòÚÅð Áå¶ ÇòòÔÅð ç¹ÁÅðÅ ñ¯Õ» ÃÅÔîä¶ îµèï¹¾×Æ Áå¶ Çò×óÆÁ» ì¹ðÜÈÁÅ ÜÆòé Õçð» çÅ éò», îé¹¾ÖÆ Áå¶ ÇòÇ×ÁÅéÕ ìçñ ê¶ô Õð ÃÕçÆÁ» ÔéÍ

ÇëñÔÅñ çÆ Öó¯å çÆ ÃÇæåÆ ìÅð¶ í×å ÇÃ¿Ø çÅ ÔòÅñÅ ÇìñÕ¹¾ñ ÃàÆÕ ã¿× éÅÿ ñÅ×È Ô¹¿çÅ þ Áå¶ ÁÇÜÔÆ ÃÇæåÆ Çò¾Ú éòÆÁ» ÇÂéÕñÅìÆ åÅÕå» ç¶ ëð÷ ìÅð¶ òÆ ÇÂ¾Õçî ÃÔÆ ×¾ñ ÕÇÔ¿ç¶ Ôé : ÒÒÜç¯º Öó¯å çÆ ÃÇæåÆ ñ¯Õ» ù ÁÅêä¶ ÇôÕ¿Ü¶ Çò¾Ú ÜÕó ñËºçÆ þ å» ÇÕÃ¶ òÆ åð·» çÆ åìçÆñÆ å¯º À¹Ô ÇÔÚÇÕÚÅÀ¹ºç¶ Ôé ÇÂÃ Üó·åÅ Áå¶ öËð Ãð×ðîÆ ù å¯óé ñÂÆ ÇÂµÕ ÇÂéÕñÅìÆ ÃÇêðà êËçÅ Õðé çÆ ñ¯ó Ô¹¿çÆ þ éÔÄ å» êåä Áå¶ ìðìÅçÆ çÅ òÅåÅòðé ÛÅ Ü»çÅ þÍ ñ¯Õ» ù ×¹¿îðÅÔ Õðé òÅÿÆÁ» ÇêÛÅÕóÆ åÅÕå» ñ¯Õ» ù ×ñå ðÅÔ Óå¶ ñË ÜÅä Çò¾Ú Ãëñ Ô¯ Ü»çÆÁ» ÔéÍ ÇÂÃ éÅÿ ÇÂéÃÅé çÆ êÌ×åÆ ð¾¹Õ Ü»çÆ þ Áå¶ À¹Ã Çò¾Ú Öó¯å ÁÅ Ü»çÆ þÍ ÇÂé·» ÔÅñå» ù ìçñä ñÂÆ ÇÂÔ ÷ðÈðÆ þ ÇÕ ÇÂéÕñÅì çÆ ÃÇêðà åÅ÷Å ÕÆåÆ ÜÅò¶, å» ÇÕ ÇÂéÃÅéÆÁå çÆ ðÈÔ Çò¾Ú ÔðÕå êËçÅ Ô¯ ÃÕ¶ÍÓÓ

ÇÜò¶º ÇÕ ÁÃÄ À¹µêð ÚðÚÅ ÕÆåÆ þ, Ã¾Ú¶ Áðæ» Çò¾Ú ç¯ îðç-Á½ðå éÅ×ÇðÕ» Çò¾Ú ÇêÁÅð çÆ Á÷ÅçÆ çÅ ÃòÅñ ÇÂÇåÔÅÃ çÅ ÇÂµÕ ñ¿ì¶ Ãî¶º çÅ ÃòÅñ þÍ ÇÃðë ê¹ðÅåé îµè ï¹¾×Æ ðÈó·ÆÁ», ÜÅå Áå¶ èðî çÆ ì¶óÆÁ» Áå¶ ò¾â¶ ì÷¹ð×» çÅ Çéð¿Õ¹ô ×ñìÅ ÔÆ ÇêÁÅð Õðé çÆ îé¹¾ÖÆ Á÷ÅçÆ ç¶ ðÅÔ çÆÁ» ð¹Õòà» éÔÄ ÔéÍ ÇÜÃ ÃîÅÜ Çò¾Ú ê³ÈÜÆ çÅ ÜÆòé Óå¶ Ú½åðëÅ ×ñìÅ ÃæÅÇêå Ô¯ò¶, À¹Ã ÃîÅÜ Çò¾Ú îé¹¾Ö çÆÁ» Ãí Á÷ÅçÆÁ» ç¶ éÅÿ ÔÆ ÇêÁÅð Õðé çÆ Á÷ÅçÆ Óå¶ òÆ, ÇÃµè¶ Áå¶ ÁÇÃµè¶ ðÈê Çò¾Ú, ÃæÈñ Áå¶ ÃÈÖî ðÈê Çò¾Ú, ÇÂµÕ Ô÷Åð ÇÂµÕ êÅì¿çÆÁ» ñ×ÅåÅð Õ¿î ÕðçÆÁ» ðÇÔ¿çÆÁ» ÔéÍ ê³ÈÜÆòÅçÆ ÃîÅÜ Çò¾Ú Ü¯ À¹÷ðåÆ ×¹ñÅî Ô¾âÆÁ» ×Åÿ Õ¶ òÆ îÇÔÜ ÇÂ¿éÅ ÔÆ ÔÅÇÃñ ÕðçÅ þ ÇÕ À¹åêÅçé Õðé ñÂÆ ìÃ ÇÜÀ¹ºçÅ ðÇÔ ÃÕ¶ å¶ À¹ÜðåÆ ×¹ñÅî» çÆ éòÄ êÆó·Æ êËçÅ Õð ÃÕ¶, ÇÜ¿é·» Õ¯ÿ ÁÅêä¶êä Áå¶ ÃÕÈé ç¶ êñ ×¹÷Åðé ñÂÆ éÅ å» Ãî» Ô¹¿çÅ þ éÅ êËÃÅ Áå¶ Ü¯ îé¹¾ÖåÅ çÆ ÃÅðÆ ÁÅåÇîÕ-Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ ç½ñå å¯º ÁäÜÅä Ô¹¿ç¶ Ôé, À¹é·» ñÂÆ ÇêÁÅð çÆ Á÷ÅçÆ çÅ íñÅ ÕÆ Áðæ Ô¯ ÃÕçÅ ÔË? ê³ÈÜÆ éÅÿ ê³ÈÜÆ ìà¯ðéÅ ÔÆ ÇÜ¿é·Å ê³ÈÜÆêåÆÁ» çÅ ÜÆòé Ô¹¿çÅ þ Áå¶ ê³ÈÜÆ ÁÅê ÇÜ¿é·» Óå¶ ÜÆé-ñ×Åî ÕµÃÕ¶ ÃòÅðÆ ÕðçÆ ðÇÔ¿çÆ þ À¹Ô ê³ÈÜÆêåÆ ÇêÁÅð Õðé çÆ ÇîÌ× ÇåzôéÅ Çò¾Ú ÇÜÀ¹ä å¯º Çìé» íñÅ ÕÆ Õð ÃÕç¶ Ôé? ÇÜÃ ÃîÅÜ ÇòµÚ Ãí ÜîÔÈðÆ ÁÇèÕÅð» Áå¶ ÃîÅéåÅ ç¶ çÅÁÇòÁ» ç¶ ìÅòÜÈç Á½ðå» ç¯î çðÜ¶ çÆÁ» éÅ×ÇðÕ Ô¯ä, À¹µæ¶ íñÅ Ã¾Ú¶ Áðæ» Çò¾Ú ÇêÁÅð ÇÕò¶º Ã¿íò Ô¯ ÃÕçÅ þ, ÇÕÀ¹ºÇÕ ÇÂÔ å» Ã¾Ú¶ Áðæ» Çò¾Ú Á÷Åç Áå¶ ÃîÅé éÅ×ÇðÕ» ÓÚ ÔÆ Ã¿íò Ô¯ ÃÕçÅ þ Áå¶ Ãí å¯º ì¹ÇéÁÅçÆ ÃòÅñ ÇÂÔ þ ÇÕ ÇÜÃ ÃîÅÜ Çò¾Ú ÇÜäÃ êÈÜÅ (Õî¯ÇâàÆ ëËÇàÇÃ÷î) ÃîÅÇÜÕ-ÇÕðå ò¿â éÅÿ êËçÅ Ô¯ÂÆ ÁñÇÔç×Æ (ÇÂñÆé¶ôé), ÒðÆÇëÕ¶ôéÓ, ÁÅåî ÜñÅòåéÆ Áå¶ ÇòÁåÆåò ç¶ ÇÖ¿âÅÁ é¶ ÁÅî éÅ×ÇðÕ» ù îé¹¾ÖÆ Õçð» Áå¶ îé¹¾ÖÆ ÃÅðå¾å å¯º ì¶×ÅéÅ ìäÅ Çç¾åÅ þ, À¹Ã ÃîÅÜ Çò¾Ú ÇêÁÅð çÆ Á÷ÅçÆ ÕÆ ÇÂµÕ ìÅÔðî¹ÖÆ ïæÅðæ Ô ¯ÃÕçÆ þ? ïÈðê ç¶ êÌì¯èé ç½ð ç¶ ÇøñÅÃëð» é¶ Áå¶ ì¹ðÜÈÁÅ ÜîÔÈðÆ ÇÂéÕñÅì» é¶ ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô ÃîÅéåÅ Áå¶ ÇòÁÕåÆ×å Á÷ÅçÆ ÁÃÈñ» Óå¶ ÁèÅÇðå Â¶Õ»åÕ êÌ¶î ç¶ ÇÜÃ ðÈê ù Áå¶ À¹ÃçÆ Á÷ÅçÆ ù À¹µéå îé¹¾ÖÆ ÜÆòé ç¶ ÁÅçðô ç¶ ðÈê Çò¾Ú ê¶ô ÕÆåÅ Áå¶ ÇÜÃé¶ ÃÆîå Ô¾ç å¾Õ ïÈðê ç¶ ô¹ðÈÁÅåÆ ì¹ðÜÈÁÅ ÜÆòé Çò¾Ú Õ¾¹Þ ÇÃÔåî¿ç-ÃÕÅðåîÕ Õçð» òÆ êËçÅ ÕÆåÆÁ», ÁÃÄ À¹Ãç¶ ÇÂÇåÔÅÃÕ îÔ¾åò ù êÌòÅé Õðç¶ Ô»Í êð ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÇÜÕ ã»Ú¶ Áå¶ ÇÕðå ò¿â âÈ¿Ø¶ Ô¯ä ç¶ éÅÿ ÔÆ À¹ÃçÅ Á×ñ¶ðÅ ÇòÕÅÃ ð¾¹Õ Ç×ÁÅ, êÌì¯èé ç½ð ç¶ ÁÅçðô Ö¹ð ÇÖ¿â ×Â¶ Áå¶ Çëð òÆÔòÄ ÃçÆ ç¶ îðéÅÀÈ ê³ÈÜÆòÅç é¶ îé¹¾ÖåÅ ù ÁÅåÇîÕ Ã¾Öä¶êä Áå¶ îé¹¾Öç¯ÖÆ Ã¾ÇíÁÅÚÅð ç¶ ×ñì¶ å¯º Çìé» Õ¾¹Þ òÆ éÔÄ Çç¾åÅÍ êÌì¯èé ç½ð ç¶ ÁÅçðô» ç¶ êðÚî ù Çëð ê³ÈÜÆòÅç-Çòð¯èÆ î÷çÈð ÇÂéÕñÅì çÆ ÇòÚÅðèÅðÅ é¶ À¹µÚÅ Ú¾¹ÇÕÁÅ Áå¶ À¹Ã¶ é¶ êÇÔñÆ òÅð ÇÂÔ ÇòÚÅð ê¶ô ÕÆåÅ ÇÕ êÌ¶î çÆ êÈðé Á÷ÅçÆ ÇÃðë À¹Ã¶ Ãî¶º ÁÅî å½ð Óå¶ ÃæÅÇêå Ô¯ ÃÕ¶×Æ Üç¯º ê³ÈÜÆòÅçÆ À¹åêÅçé, À¹Ã éÅÿ êËçÅ Ô¯Â¶ îÅñÕÆ Ãì¿è Áå¶ ÁÅåÇîÕ Õçð» ÃîÅêå Ô¯ ÜÅä×ÆÁ»Í ÇÂÔ ÇÂµÕ çÈð íÇò¾Ö çÆ ×¾ñ þ, êð Ü¯ ÇÂÇåÔÅÃ çÆ òðåîÅé ÃÇæåÆ ù ÔÆ ÇÂÃçÅ Á¿å éÔÄ î¿éç¶, Ã¾Ú¶ îé¹¾ÖÆ êÌ¶î ìÅð¶ ÁµÜ À¹é·» çÅ ÇÂÔÆ ÁÅçðô Ô¯ ÃÕçÅ þ Áå¶ ÇÂÔÆ íÇòµÖ-Ã¹êéÅ Ô¯ ÃÕçÅ þÍ ñ¶Ö ç¶ ÇÂÃ ÇÔµÃ¶ Çò¾Ú ÁÃÄ ÇÂÃ Çòô¶ Óå¶ Õ¹¾Þ ÇòÃåÅð éÅÿ ×¾ñìÅå Õð»×¶Í êÌ¶î ç¶ Ã¿Õñê çÆ ÁîðåÅ Áå¶ Áñ¯ÇÕÕåÅ ç¶ Çîµæ ù Ö¿âå Õðé ñÂÆ Áå¶ ÇÂÃçÆ ÁÃñÆÁå ù ÃîÞä ñÂÆ ÇÂÔ ÷ðÈðÆ þ ÇÕ ÁÃÄ ÇÂÇåÔÅÃÕ-ÃîÅÇÜÕ ÚðÚÅ ç¶ æ¯ó·Å ÇòÃæÅð Çò¾Ú ÜÅÂÆÂ¶Í ÇÂÃ êÌÃ¿× éÅÿ ñ¶Ö ç¶ ÇÂÃ ÇÔµÃ¶ Çò¾Ú æ¯ó·Æ ÇÜÔÆ çÅðôÇéÕ ÜÇàñåÅ òÆ ÁÅ ÃÕçÆ þ, êð ÇÂÃ Áàµñ î÷ìÈðÆ ñÂÆ êÅáÕ ÃÅù îÅë Õðé×¶Í

×¾ñ ÁÃÄ ÇÂÃ êÌÃ¿× Çò¾Ú ô¹ðÈ ÕÆåÆ ÃÆ ÇÕ Ü¶ êÌ¶î Õðé çÆ Á÷ÅçÆ çÆ ×¾ñ Õðç¶ Ô¯Â¶ ÁÃÄ ÇÃðë ê¹ðÅåé îµèï¾¹×Æ Çéð¿Õ¹ôåÅ Áå¶ ðÈó·ÆÁ»-Õçð» ç¶ Çòð¹¾è Çòçð¯Ô çÆ ÔÆ ×¾ñ Õðç¶ Ôé, å» ÇÂÔ ÇÃðø ì¹ðÜÈÁÅ ÜîÔÈðÆ î¿× Ô¯ò¶×Æ Áå¶ ÇÂÇåÔÅÃ ÁµÜ À¹Ã ï¹¾× å¯º ÕÅøÆ çÈð ÇéÕÿ ÁÅÇÂÁÅ þÍ ÁµÜ êçÅðæÕ ÜÆòé ç¶ éÅÿ ÔÆ ÁÅåÇîÕ ÜÆòé Óå¶ òÆ ÃæÅÇêå ê³ÈÜÆ çÆ îé¾¹Ö ç¯ÖÆ ×ñìòÅçÆ Ã¾å·Å å¯º î¹ÕåÆ ç¶ ÃòÅñ Óå¶ Ã¯Ú¶ Çìé» îé¾¹Ö çÆ ÇÕÃ¶ òÆ åð·» çÆ Á÷ÅçÆ çÆ ×¾ñ ÕðéÅ ì¶ÂÆîÅéÆ þ Áå¶ ÇÂÃ Çò¾Ú êÌ¶î Õðé çÆ Á÷ÅçÆ òÆ ôÅÇîñ þÍ (Áµ×¶ ÁÃÄ ÇÂÃ ×¾ñ çÆ òÆ ÚðÚÅ Õð»×¶ ÇÕ ÒÒê¶Ìî Õðé çÆ Á÷ÅçÆÓÓ ù ì¹ðÜÈÁÅ ÁðÅÜÕåÅòÅçÆ ÁéËÇåÕ îé¹¾Ö ÇÕÃ ÁËéÕ éÅÿ ç¶ÖçÅ þ Áå¶ ÇÂÃçÅ ÁÃñÆ ÕÇîÀÈéÃà Áðæ ÕÆ Ô¹¿çÅ þÍ Ü¶ ÁÃÄ ÇÃðë ÇêÁÅð Õðé çÆ ÇÕÃ¶ ÇòÁÕåÆ çÆ Á÷ÅçÆ Óå¶ îµèï¹¾×Æ ðÈó·ÆÁ»-Õçð» çÆÁ» ì¿çô» Áå¶ À¹é·» ç¶ Çòð¹¾è Çòçð¯Ô çÆ ×¾ñ å¾Õ ÔÆ ð¹¾Õ ÜÅò»×¶ å» ÇÂÔ ì¹ðÜÈÁÅ êÌ¶î çÅ ÁÅçðôÆÕðé ÔÆ Ô¯ò¶×ÅÍ ÇÂÃñÂÆ ÃÅù ÇÂÃå¯º Áµ×¶ ÜÅäÅ Ô¯ò¶×ÅÍ ÇÂÃç¶ ñÂÆ ÷ðÈðÆ ÔË ÇÕ ÁÃÄ ÇêÁÅð ç¶ Ã¿Õñê ù ÔÆ òâ¶ð¶ ÇÂÇåÔÅÃÕ êÇðê¶Ö Çò¾Ú ç¶ÖÆÂ¶ Í êµÛî ç¶ ÇÜé·» À¹µéå ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ» Çò¾Ú ç¯ é½ÜòÅé» ç¶ ÇêÁÅð Õðé Ü» ÜÆòé ÃÅæÆ üäé Çò¾Ú ðÈó·ÆÁ»-Õçð» Ü» ì÷¹ð×» çÅ çõñ éÅ ç¶ ìðÅìð ðÇÔ Ç×ÁÅ þ, ÕÆ ÕÅðé þ ÇÕ À¹µæ¶ òÆ ÇòÁÅÔ ìÅÔð Ãì¿è», ì¶òëÅÂÆ, ìñÅåÕÅð, Á½ðå» Óå¶ çÅì¶ Áå¶ éÆðÃ ÇØÃóç¶ Áå¶ à¹¾àç¶ ÇòÁÅÔÕ ÜÆòé çÆÁ» ØàéÅò» ÇÂ¿éÆÁ» ÁÅî Ô¯ ü¾ÕÆÁ» Ôé ÇÕ ÃîÅÇÜÕ åÅäÅ-ìÅäÅ ÔÆ à¹¾àçÅ-ÇÖ¿âçÅ êÌåÆå Ô¹¿çÅ þÍ Ö¹ôÔÅñÆ Áå¶ êÌ¶î Õðé çÆ ðÃîÆ Á÷ÅçÆ ç¶ ìÅòÜÈç ÁòÃÅç Áå¶ ÕÂÆ åð·» ç¶ îé¯Çò×Åó» éÅÿ êµÛîÆ ÃîÅÜ ÇÂÃ Õçð ×ÌÃå ÇÕÀ¹º þ? ÕÅðé ÇÂ¾Õçî Ãêµôà þÍ ç¯ îé¹¾Ö ÇÕÃ¶ çÆê Óå¶ ðÇÔ Õ¶ ÇêÁÅð éÔÄ Õðç¶Í À¹Ô ÇÂÃ¶ ÃîÅÜ Çò¾Ú ÇêÁÅð Õðç¶ Ôé Áå¶ À¹é·» çÅ ÇêÁÅð êçÅðæÕ ÜÆòé-ÃÇæåÆÁ» Áå¶ ÃîÅÇÜÕ-Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ îÔ½ñ å¶ Õçð» å¯º Á÷Åç, ÁäÛ¯ÇÔÁÅ, Çéðê¶Ö éÔÄ Ô¯ ÃÕçÅÍ

ÇÂµÕ ÃîÅÇÜÕ êÌÅäÆ ç¶ ðÈê Çò¾Ú îé¾Ö» Çò¾Ú êÌ¶î Õ¯ÂÆ ÜËÇòÕ ÁÅò¶×, ð¾ìÆ òðçÅé Ü» ÃîÅÜ-Çéðê¶Ö íÅòéÅ éÔÄ Ô¹¿çÅÍ êÌ¶î çÅ Ã¿Õñê ÃîÅÇÜÕ ÜîÅåÆ Ã¿ðÚéÅ å¯º Á÷Åç, Áîð Áå¶ ò¾ÖðÅ éÔÄ Ô¹¿çÅÍ ÇÜÃ åð·» ÜîÅåÆ ÃîÅÜ Çò¾Ú ÜËºâð ÇÂµÕ ÜËÇòÕ å¾æ å¯º òÆ ÇÕå¶ òè¶ð¶ ÇÂµÕ ÒÃ¯ôñ Õ¿ÃàzÕàÓ þ À¹Ã¶ åð·» ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô ÇòÚñÅ êÌ¶î òÆ ÇÂµÕ Ã¯ôñ Õ¿ÃàÌÕàÓ þÍ ÇÂÔ ÇÂµÕ ÃîÅÇÜÕ-ÇòÚÅðèÅðÕ-Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ Ã¿Õñê þ Ü¯ ÃîÅÇÜÕ ã»Ú¶ çÆÁ» ÁÅåÇîÕ Õçð» Çò¾Ú ìçñÅÁ ç¶ éÅÿ ìçñçÅ ÇðÔÅ þÍ ÇêÁÅð Áå¶ ÇêÁÅð Õðé çÆ Á÷ÅçÆ ç¶ Áðæ çÆ ÜîÅåÆ-Ãê¶ÖåÅ Áå¶ ÕÅñ-Ãê¶ÖåÅ ù ÃîÞä ñÂÆ ÇÂÃ ×¾ñ ù ÃîÞäÅ ÷ðÈðÆ þÍ ÇÂÃ ñÂÆ ÁÃÄ ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô Çò¾Ú êÌ¶î ç¶ Ã¿Õñê çÆ ÇÂÇåÔÅÃÕ ÇòÕÅÃ êÌÇÕÇðÁÅ çÆ ÇÂµæ¶ Ã¿Ö¶ê ÚðÚÅ Õð»×¶Í

ÕÅðñ îÅðÕÃ é¶ ÁÅêäÆ ÇÕåÅì øñÃë¶ çÆ Õ¿×ÅñÆ Çò¾Ú ÇñÇÖÁÅ þ : ÒÒîé¹¾ÖÆ Ã¹íÅÁ çÅ ñ×ÅåÅð ð¹ê»åðä ÔÆ ÇÂÇåÔÅÃ þÓÓ (çÅ êÅòðàÆ ÁÅë ÇëñÅÃ½ëÆ, ÇÂ¿àðéËôéñ êìÇñôð÷, ÇéÀÈïÅðÕ, AIFC, ê³éÅ. ADG)Í ÒÒîé¹¾Ö ÇÂµÕ ÁÇÜÔÅ êÌÅäÆ þ, ÇÜÃçÅ ÇÂÔ Ã¹íÅÁ þ ÇÕ À¹Ô ÁÅêäÆÁ» ñ¯ó» çÆ êÈðåÆ ñÂÆ, Õ¹çðå ç¶ Çòð¹¾è ÁÅÚðä ÕðçÅ þÍ Üç¯º À¹Ô ÁÇÜÔÅ éÔÄ ÕðçÅ ÃÆ å» êôÈ Ü×å çÅ ÇÂµÕ Á¿× ÃÆÍ Çëð ÇÕðå çÆ Çòô¶ôåÅ é¶ À¹Ãù îé¹¾Ö ìäÅÇÂÁÅÓÓ (ç¶Ö¯, ëðËâÇðÕ Â¶º×ñ÷ : ì»çð å¯º îé¹¾Ö ìäé Çò¾Ú ÇÕðå çÆ íÈÇîÕÅ) ÜËÇòÕ ñ¯ó» å¯º êÌ¶Çðå êÅôÇòÕ Ã¿í¯× éÅÿ¯º å¯ó-ÇòÛ¯óÅ Õð Õ¶ Áµ×¶ ò¾èä çÆ ÷îÆé òÆ ÇåÁÅð Ô¯ÂÆ, Üç¯º êôÈ Ü×å å¯º ìÅÔð Ã¿Õðîä ÕðÕ¶ îé¹¾Ö é¶ Õ¹çðå éÅÿ¯º êÇÔñÅ ÇéðäÅÇÂÕ å¯ó-ÇòÛ¯óÅ ÕÆåÅ Áå¶ ÁÅêäÆÁ» ñ¯ó» çÆ êÈðåÆ ñÂÆ Õ¹çðå Çòð¹¾è Ø¯ÿ ÕðéÅ ô¹ðÈ ÕÆåÅÍ ÁÅêäÆÁ» Õ¹çðåÆ ñ¯ó» çÆ êÈðåÆ ñÂÆ À¹Ô Õ¹çðå ç¹ÁÅðÅ êÌçÅé ÚÆ÷» Óå¶ Çéðíð ðÇÔä çÆ ìÜÅÇÂ Õ¿î Õðé ñ¾Ç×ÁÅÍ ïÅäÆ ÇÕðå éÅÿ, Õ¹çðåÆ ÚÆ÷» å¯º Õ¾¹Þ éòÆÁ» ÚÆ÷» çÅ ÇéðîÅä Õðé ñ¾Ç×ÁÅÍ ÇÂÔ ÇÂµÕ ÃîÈÇÔÕ êÌÇÕÇðÁÅ ÃÆ, ïÅäÆ ÇÕðå çÅ ÃÅð å¾å ô¹ðÈ å¯º ÔÆ ÃîÅÇÜÕ ÃÆÍ ÁÅêä¶ Üéî Áå¶ îÈñ Ã¹íÅÁ å¯º îé¹¾Ö çÅ ÃÅðå¾å Çé¾Öó¶ Ô¯Â¶ ÇòÁÕåÆÁ» Óå¶ ÁèÅÇðå ÁîÈðåé éÔÄ þÍ îé¹¾ÖÆ Ô¯ºç ÇÕðå Óå¶ ÁèÅÇðå Áå¶ ÇÂÇåÔÅÃÕ ÇòÕÅÃ-êÌÇÕÇðÁÅ ÓÚ¯º ×¹÷ðé òÅÿ¶ ÃîÅÇÜÕ Ãì¿è» ç¶ Ãî¹µÚ ç¶ åÇÔå Áå¶ ÇÂÃ ç¹ÁÅðÅ ìäÆ þÍ ÇÕÔÅ ÜÅ ÃÕçÅ þ ÇÕ îé¹¾Ö çÅ ÜÆòé ÁÅêäÆ Ô¯ºç Áå¶ ÇÂÃç¶ ñÂÆ ÷ðÈðÆ êçÅðæÕ ÚÆ÷» ù ÔÅÃñ ÕðÕ¶ Áå¶ Çëð À¹Ã ÃÇæåÆ ù À¹ñ¿Ø Áµ×¶ ò¾èä çÆ ÇÂµÕ ñ×ÅåÅð êÌÇÕÇðÁÅ þ Ü¯ À¹ÃçÆ Ú¶åéÅ, íÅòéÅò» Áå¶ ÁÅåÇîÕ Ü×å ù òÆ ñ×ÅåÅð ÁîÆð ìäÅÀ¹ºçÆ ðÇÔ¿çÆ þÍ Ã¾ÇíÁåÅ Áå¶ ÇÂÇåÔÅÃ Çò¾Ú, ÇÂÃ¶ êÌÇÕÇðÁÅ Çò¾Ú êçÅðæÕ À¹åêÅçé ñÂÆ ÷ðÈðÆ ÃÇÔÚÅð Áå¶ îé¹¾ÖÆ î¹ó À¹åêÅçé ñÂÆ ÷ðÈðÆ Ã¿í¯×-ÇÕÇðÁÅ é¶ ÃîÅÇÜÕ Ã¿ðÚéÅ Áå¶ êÇðòÅð ç¶ ÕÂÆ ò¾Ö-ò¾Ö ÇòÕÅÃîÂÆ ðÈê» ç¶ åÇÔå ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô çÆ îÅéòÆ Ú¶åéÅ Çò¾Ú ÇÂµÕ Çòô¶ô ÇÖµÚ çÆ íÅòéÅ ù-ÇÂµÕ Çòô¶ô íÅòò¶× ù Üéî Çç¾åÅ Ü¯ çÇÔ ÃçÆÁ» ÓÚ¯º ñ¿Ø Õ¶, ÁÅè¹ÇéÕ, ð¯îÅéÆ Â¶Õ»åÕ ï½é êÌ¶î ç¶ ðÈê ÓÚ ÇòÕÇÃå Ô¯ÇÂÁÅÍ

îÅðÕÃ Áå¶ Â¶º×ñ÷ ÁÅêäÆ ê¹ÃåÕ ÒÜðîé ÇòÚÅðèÅðÅÓ Çò¾Ú ÁÇåÁ¿å åðÕÃ¿×å ã¿× éÅÿ ç¾Ãç¶ Ôé ÇÕ Ã¾ÇíÁåÅ ç¶ ÇòÕÅÃ çÆÁ» Çå¿é ô¹ðÈÁÅåÆ ÃÇæåÆÁ» å¶ ôðå» ðÔÆÁ» ÔéÍ êÇÔñÆ ÇÂÇåÔÅÃÕ ôðå Áå¶ ÃÇæåÆ ðÔÆ þ, Õ¹¾ñÆ, ×¹¾ñÆ Áå¶ Ü¹¾ñÆ Áå¶ Ô¯ð ñ¯ó» çÆ êÈðåÆ ç¶ ÃÅèé» çÅ À¹åêÅçé ÕðéÅÍ çÈÜÆ ÇÂÇåÔÅÃÕ ôðå Áå¶ ÃÇæåÆ ÇÂÔ ðÔÆ þ ÇÕ êÇÔñÆ ñ¯ó çÆ êÈðåÆ (ñ¯ó-êÈðåÆ çÆ êÌÇÕÇðÁÅ Áå¶ À¹Ãç¶ ñÂÆ ÁðÇÜå Á½÷Åð) éòÄÁ» ñ¯ó» êËçÅ Õð Çç¿çÆ þÍ ÇÂÔ ç¯ ôðå» Ü» ÃÇæåÆÁ» ÇîñÕ¶ ÒÒêÇÔñÅ ÇÂÇåÔÅÃÕ Õ¿îÓÓ ìä Ü»çÆÁ» Ôé Áå¶ ÇÂé·» ç¶ éÅÿ ÔÆ åÆÜÆ êÈðòôðé —ÒÇÂµÕ åÆÜÆ ÇÕÃî çÅ Õ¹çðåÆ-ÃîÅÇÜÕ Ãì¿èÓ—Ü¹ó Ü»çÆ þÍ ÇÂÔ åÆÜÆ ÃÇæåÆ Ü» ôðå Ü¯ ÇÂÇåÔÅÃÕ ÇòÕÅÃ çÆ êÌÇÕÇðÁÅ Çò¾Ú ô¹ðÈ Çò¾Ú ÔÆ êÌò¶ô Ô¯ Ü»çÆ þ, ÇÂÔ þ ÇÕ îé¹¾Ö Ü¯ Ôð ð¯÷ ÁÅêä¶ ÜÆòé çÅ î¹ó ÇéðîÅä Õðç¶ Ôé, À¹Ô ÁÅêäÆ éÃñ ù òèÅÀ¹ä ñÂÆ çÈÃð¶ îé¹¾Ö» çÅ òÆ ÇéðîÅä Õðç¶ Ôé : ïÅäÆ ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô ÇòÚñ¶ Ãì¿è çÅ, îÅê¶ Áå¶ ì¾ÇÚÁ» Çò¾Ú Ãì¿è çÅ, êÇðòÅð çÅ ÇéðîÅä Õðç¶ ÔéÍ ÇÂÔ êÇðòÅð ô¹ðÈ Çò¾Ú å» ÇÂµÕ¯-ÇÂµÕ ÃîÅÇÜÕ Ãì¿è ÃÆ, êð éòÆÁ»-éòÆÁ» êËçÅ Ô¯ä òÅÿÆÁ» ñ¯ó» ç¹ÁÅðÅ éò¶º ÃîÅÇÜÕ Ãì¿è» ù Üéî ç¶ä Áå¶ ò¾èçÆ ÁìÅçÆ ÕðÕ¶ éòÄÁ»-éòÄÁ» ñ¯ó» ç¶ êËçÅ Ô¯ä å¯º ìÅÁç ÇÂÔ ÇÂ¾Õ ÃîÅÇÜÕ Ãì¿è ìäÕ¶ ðÇÔ Ç×ÁÅ îÅðÕÃ é¶ ÇÂÔ òÆ Ãêµôà Õð Çç¾åÅ þ ÇÕ Çå¿é ÇÂÇåÔÅÃÕ ôðå» Ü» ÃÇæåÆÁ» Çå¿é-ò¾Ö-ò¾Ö ÔÅñå» ç¶ ðÈê ÓÚ éÔÄ Ã×¯º Ã¾ÇíÁåÅ ç¶ ÜéîÕÅñ å¯º ÔÆ ÃîÅÇÜÕ Ãð×ðîÆ ç¶ Çå¿é êµÖ» ç¶ ðÈê Çò¾Ú î½ÜÈç ðÔÆÁ» Ôé Áå¶ ÇÂÇåÔÅÃ ç¶ î½ÜÈçÅ ç½ð Çò¾Ú òÆ ÇÂé·» çÆ ÇÂÔÆ íÈÇîÕÅ þÍ (ÇòÃæÅð ñÂÆ ç¶Ö¯, îÅðÕÃ Áå¶ Â¶º×ñ÷ : Üðîé ÁÅÂÆâÆÁÅñ¯ÜÆ, ê³éÅ. CA Áå¶ ê³éÅ CI-DA, ê¯Ì×ðËÃ êìÇñôð÷, îÅÃÕ¯, AIFD)

îé¹¾Ö çÅ ÇÂÇåÔÅÃ ÇÂµÕ¯ ò¶ÿ¶, Õ¹çðåÆ Áå¶ ÃîÅÇÜÕ ç¯ò¶º þÍ Ü¯ ÃÇæåÆÁ» Áå¶ Ãì¿è ÇÂÃù Üéî Çç¿ç¶ Ôé, À¹Ôé» ç¶ îÈñ Çò¾Ú ç¯ÔðÅ À¹åêÅçé Ô¹¿çÅ þ : ÇÕðå ç¹ÁÅðÅ êçÅðæÕ ÚÆ÷» çÅ À¹åêÅçé Áå¶ êÌÜäé ç¹ÁÅðÅ îé¹¾ÖÆ ÜÆòé çÅ À¹åêÅçéÍ îé¹¾ÖÆ Ã¹íÅÁ ç¶ Õ¹çðåÆ Áå¶ ÃîÅÇÜÕ-ç¯ò¶º åð·» ç¶ ì¿è¶Ü» éÅÿ Ü¹ÇóÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ þÍ êð îé¹¾Ö ç¶ ÇÂÇåÔÅÃÕ ÖÅÃ¶ ù åËÁ Õðé òÅÿÆÁ» åÅÕå» ç¶ ç¯Ôð¶êä çÆ èÅðéÅ ù îÅðÕÃ ÇÃð¶ å¯º ÖÅðÜ Õðç¶ ÔéÍ ÃËÕÃ¹Áñ ôÕåÆÁ» Áå¶ À¹åêÅçÕ ôÕåÆÁ» ù À¹Ô ÇÂµÕ çÈÜ¶ ç¶ ìðÅìð Ü» Ãîå¹ñ éÔÄ î¿éç¶Í êÌÜäé Ü» îé¹¾ÖÜÅåÆ çÅ î¹ó À¹åêÅçé ÇÂÇåÔÅÃÕ Ô¯ºç çÆ ì¹ÇéÁÅçÆ ôðå þ êð ÇÃðë îé¹¾Ö çÅ Üéî Áå¶ ´îÇòÕÅÃ éÔÄ þÍ ÇÂÇåÔÅÃ çÆ À¹åêµåÆ Áå¶ ÇòÕÅÃ çÆ ÕÅðÕ ôÕåÆ À¹åêÅçÕ ôÕåÆÁ» ç¶ À¹êï¯×, ÇéðîÅä Áå¶ ÇòÕÅÃ Çò¾Ú ÇéÇÔå þ Ü¯ ÁÅî å½ð îé¹¾ÖÆ Ãì¿è» ù Áå¶ éÅÿ ÔÆ, õÅÃ å½ð Óå¶ ÃËÕÃ¹Áñ Ãì¿è» ç¶ ¶îé¹¾ÖÆ å¾å Áå¶ ðÈê ù òÆ åËÁ Õðç¶ ÔéÍ îé¹¾ÖÆ ÃÅð å¾å ô¹ðÈ å¯º ÔÆ Õ¶òñ Õ¹çðåÆ éÔÄ, Ã×¯º Ãí å¯º êÇÔñ» ÇÂÇåÔÅÃÕ ÇðÔÅ þÍ ê¹ðô Áå¶ ÇÂÃåðÆ ÇòÚñ¶ ÇðôÇåÁ» çÅ ÇòÕÅÃ (À¹é·» Çò¾Ú êÌ¶î ç¶ Ã¿Õñê çÅ ÇòÕÅÃ, ï½é ÇÕÇðÁÅ çÅ êôÈÁ» å¯º À¹µêð, îé¾¹ÖÆ ÕñÅåîÕ ÇòÕÅÃ Áå¶ êÇðòÅð Ã¿ÃæÅ çÅ ÇòÕÅÃ) À¹åêÅçÕ ôÕåÆÁ» Áå¶ À¹åêÅçé Ãì¿è» ç¶ ÇòÕÅÃ ç¹ÁÅðÅ ÔÆ åËÁ Áå¶ ÁéÕÈÇñå Ô¿¹çÅ þÍ

ÁÅçî ï¹¾×» ç½ðÅé, Üç¯º îé¹¾Ö ÁÜ¶ ÁÅêä¶ Ãëð Çò¾Ú Õ¹çðå Áå¶ êôÈ Ü×å å¯º ìÔ¹å çÈð éÔÄ ÇéµÕÿ ÁÅÇÂÁÅ ÃÆ, Üç¯º ÁÜ¶ Çé¾ÜÆ ÜÅÇÂçÅç Áå¶ À¹Ã Óå¶ ÁèÅÇðå ÁÃîÅéåÅêÈðé ÃîÅÇÜÕ Ãì¿è» çÅ Üéî éÔÄ Ô¯ÇÂÁÅ ÃÆ, À¹ç¯º ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô ÇòÚñ¶ Çðôå¶ ÕÅøÆ Ô¾ç å¾Õ êÅôÇòÕ ÜËÇòÕ ÇÖµÚ Áå¶ êÌÜäé ç¶ çÅÇÂð¶ Çò¾Ú ÃÆîå Ãé Áå¶ À¹é·» Çò¾Ú ô¯ôä Ü» çÅì¶ çÅ Õ¯ÂÆ êµÖ ÃÆ ÔÆ éÔÄÍ ïÅäÆ Üç¯º ÃîÅÇÜÕ ÇÕðå ò¿â çÆ Ô¯ºç éÔÄ ÃÆ À¹ç¯º ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô Çò¾Ú ÇÂµÕ ÔÆ ÇÕðå ò¿â ÃÆ Áå¶ À¹Ô ÃÆ ÃËÕÃ¹Áñ ÇÕÇðÁÅ Çò¾Ú ÇÕðå-ò¿â (îÅðÕÃ-Â¶º×ñ÷ : Üðîé ÁÅÂÆâÆÁÅñ¯ÜÆ, ê³éÅ DB-DC) ÇÂÃ Çò¾Ú Çòð¯èÆ å¾å» ç¶ Ã¿ØÅå Áå¶ Â¶ÕåÅ çÅ ðÈê Çò¾Ú Á¿åð ÇÕÇðÁÅ çÅ çò¿çÅåîÕ ÇÃè»å å» Õ¿î ÕðçÅ ÃÆ, êð ç¯é» Çò¾Ú¯º ÇÕÃ¶ ÇÂµÕ çÆ íÈÇîÕÅ î÷¬î çÆ Áå¶ çÈÜ¶ çÆ ÷Åìð òÅÿÆ éÔÄ ÃÆÍ ÃîÅÇÜÕ ÇÕðå ò¿â Áå¶ À¹Ã Çò¾Ú ÇéÇÔå ÃÅðÆÁ» Çòð¯èåÅÂÆÁ» ç¶ ÇòÕÅÃ ç¶ éÅÿ ÔÆ ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô ç¶ ÇðôÇåÁ» Çò¾Ú òÆ åìçÆñÆ ÁÅÂÆÍ ï½é-ÇÕÇðÁÅ Áå¶ À¹Ã éÅÿ Ü¹ó¶ îé¯íÅò» ç¶ Ã¿çðí Çò¾Ú òÆ ÇÂµÕ çÆ ÃÇæåÆ ÜÅìð çÆ Áå¶ çÈÃð¶ çÆ î÷¬î çÆ Ô¯ ×ÂÆÍ ÇÂÔ ÃîÅÇÜÕ ÇÕðå-ò¿â êÇðòÅð Çò¾Ú ÇÕðå çÆ Õ¹çðåÆ ò¿â Áå¶ ÃîÅÜ çÆÁ» ÁÅêÅ-Çòð¯èÆ êÇðòÅÇðÕ ÇÂÕÅÂÆÁ» Çò¾Ú ò¿â Óå¶ ÁèÅÇðå ÃÆ éÅÿ-éÅÿ ÇÕðå Áå¶ À¹Ãç¶ À¹åêÅç ç¶ Áå¶ ÇÂÃ ðÈê Çò¾Ú ÜÅÇÂçÅç ç¶ îÅåðÅåîÕ å¶ ×¹äÅåîÕ, ÁÅî ò¿â ù Üéî Çç¿çÆ ÃÆÍ êÇðòÅð Çò¾Ú Á½ðå» Áå¶ ì¾ÇÚÁ» çÆ ê¹ðô» ç¶ ÃÅÔîä¶ ×¹ñÅî» ÇÜÔÆ ÔÅñå ìä ×ÂÆÍ êÇðòÅð Çò¾Ú ÔÆ ×¹ñÅîÆ ì¶Ô¾ç í¾ç¶ ðÈê ÓÚ ÃÆ, êð ÇÂÔÆ «ÕòÄ ×¹ñÅîÆ ÜÅÇÂçÅç ç¶ êÇÔñ¶ ðÈê çÅ ÁèÅð ÃÆ (ÇòÃæÅð ñÂÆ ç¶Ö¯, îÅðÕÃ Áå¶ Â¶º×ñ÷ : Üðîé ÁÅÂÆâÆÁÅñ¯ÜÆ, ê³éÅ, DD)

Çé¾ÜÆ ÜÅÇÂçÅç ç¶ Á×ñ¶ð¶ ÇòÕÅÃ é¶ ÔÆ êÇðòÅÇðÕ ÜÆòé Áå¶ ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô Ãì¿è ç¶ ðÈê» ç¶ ÇòÕÅÃ çÅ ÇéðèÅðé ÕÆåÅÍ Çé¾ÜÆ ÜÅÇÂçÅç Áå¶ ÇÕðå-ò¿â é¶ êÇðòÅð ù íÅÂÆÚÅð Á¿çð Áñ¾× Õð Çç¾åÅ Áå¶ ÇÂÃ¶ íÅÂÆÚÅðÕ ïæÅðæ çÆ ìÜÅÇÂ ÇÂµÕ Çé¾ÜÆ ïæÅðæ ìäÅ Çç¾åÅÍ ÇÂµÕ ÁñÇÔçÅ (Segregated) Øð¶¬ ÁðæÚÅð¶ çÅ ÇéðèÅðé ÇÃµè¶-ÇÃµè¶ Çé¾ÜÆ ÜÅÇÂçÅç çÆ ×åÆ ÔÆ ÕðçÆ þÍ Ü¶ ÁÃÄ ÃîÕÅñÆ ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ ù ÔÆ ç¶ÖÆÂ¶ å» éÅ×ÇðÕ ÃîÅÜ (ÇÃòñ Ã¹ÃÅÇÂàÆ) Áå¶ ðÅÜ çÆ îÅéåÅ êÌÅêå Áå¶ å¹ÁµÃìÆ ì¹ÇéÁÅç ÇÂÃ Çò¾Ú òÆ êÇðòÅð ÔÆ þÍ ÇÕÀ¹ºÇÕ Çé¾ÜÆ ÜÅÇÂçÅç çÅ Ãì¿è ÔÆ À¹Ô ì¿è¶Ü þ Ü¯ ÁÅíÅÃÆ Ü» íðîêÈðé íÅÂÆÚÅð¶ Áå¶ ÇÂÃç¶ îËºìð» ù ÚÆ÷» ç¶ Õ¹çðåÆ Ü×å éÅÿ ì¿é·ä çÅ Õ¿î Õðç¶ Ôé, Ü» ÇÂ¿Þ ÕÔÆÂ¶ ÇÕ À¹Ôé» ù ÇÂÃç¶ éÅÿ ì¶×Åé¶ (Alienated) ðÈê Çò¾Ú Ü¯óç¶ Ôé, ÇÂÃ ñÂÆ ÇÕÔÅ ÜÅ ÃÕçÅ þ ÇÕ ÇòÁÅÔ ÒÒÇéôÇÚå å½ð Óå¶ Çòô¶ô Çé¾ÜÆ ÜÅÇÂçÅç çÅ ÇÂµÕ ðÈê þÓÓ (îÅðÕÃ : îËÇéÀÈÃÕÇðêàÃ ÁÅë AHDD, ê³éÅ. CC, ÇÂ¿àðéËôéñ êìÇñôð÷, ÇéÀÈïÅðÕ, AIFD)Í

ÁÅêäÆ êÌÇÃµè ê¹ÃåÕ êÇðòÅð, Çé¾ÜÆ ÜÅÇÂçÅç Áå¶ ðÅÜ çÆ À¹åêµåÆ Çò¾Ú ëðËâÇðÕ Â¶º×ñ÷ é¶ ÇÂÇåÔÅÃ Áå¶ îÅéò ÇòÇ×ÁÅé çÆÁ» Ö¯Ü» ç¶ ÁèÅð Óå¶ ÇÂÔ çðÃÅÇÂÁÅ þ ÇÕ îé¾¹ÖÆ ÇòÕÅÃ ç¶ Çå¿é î¹µÖ ï¹¾×» ç¶ Áé¹ÃÅðÆ ÇòÁÅÔ ç¶ Çå¿é î¹µÖ ðÈê Çîñç¶ Ôé : Ü¿×ñ ï¹¾× Çò¾Ú ïÈæ ÇòÁÅÔ, ìðìð ï¹¾× Çò¾Ú ìÔ¹å¶ ÇòÁÅÔ Áå¶ Ã¾ÇíÁåÅ ç¶ ï¹¾× Çò¾Ú Â¶Õ»åÕ ÇòÁÅÔ Áå¶ À¹Ã éÅÿ Ü¹ÇóÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÇòíÚÅð Áå¶ ò¶ôòÅ×îéÆÍ ìðìð ï¹¾× çÆ À¹µéå ÁòÃæÅ Çò¾Ú êÇðòÅð å¶ Â¶Õ»åÕ ÇòÁÅÔ ç¶ ç½ð Çò¾Ú, çÅÃÆÁ» å¶ ê¹ðô» çÆ îÅñÕÆ Áå¶ ìÔ¹êåéÆ-êÌæÅ ÁÅî ×¾ñ ÃÆÍ îÅéò ÇòÇ×ÁÅé Áå¶ ÇÂÇåÔÅÃ çÆÁ» ÁÅè¹ÇéÕ Ö¯Ü» òÆ ÇÂÃ¶ ×¾ñ ù ÇÃµè ÕðçÆÁ» Ôé ÇÕ ÕÂÆ Ã¿ÃæÅò» çÆ ÔÆ åð·» îé¾¹ÖÆ ÇòÕÅÃ ç¶ éÅÿ-éÅÿ êÇðòÅð ç¶ ðÈê ÓÚ òÆ ìçñÅÁ ÁÅÇÂÁÅ Áå¶ ÇÂÃ ç¶ êÌî¹µÖ êóÅÁ À¹åêÅçÕ ôÕåÆÁ» ç¶ ÇòÕÅÃ Áå¶ îé¹¾Ö» ÇòÚñ¶ Ãì¿è» Çò¾Ú ÁÅÂÆÁ» ×¹äÅåîÕ åìçÆñÆÁ» ðÅÔÄ åËÁ Ô¯ÂÆÁ» ÁÅçî îé¹¾Ö» ç¶ Ãî¶º å¯º Ã¾ÇíÁÕ Ã¿ÃÅð å¾Õ çÆ ïÅåðÅ ç¶ ç½ðÅé êÇðòÅð ç¶ ÃðÈê ÓÚ ÁÅÂ¶ ì¹ÇéÁÅçÆ ìçñÅÁ ìÅð¶ Â¶º×ñ÷ çÆ êÌî¹µÖ èÅðéÅ ÇÂÔ þ ÇÕ Â¶Õ»åÕ êÇðòÅð çÆ ÁÅÖðÆ ÇÜ¾å Ã¾ÇíÁåÅ çÆ ô¹ðÈÁÅå çÅ ÇÂµÕ ñ¾Ûä ÃÆ Áå¶ ÇÂÔ Â¶Õ»åÕ êÇðòÅð ê¹ðô-À¹åîåÅ Óå¶ ÁèÅÇðå ÃÆ ÇÜÃ Çò¾Ú ÇêåÅ çÆ ÜÅÇÂçÅç ç¶ òÅðÃ ñÂÆ ÇéðÇòòÅç ÇêåÅ òÅÿÆ Ã¿åÅé êËçÅ ÕðéÅ Á½ðå ñÂÆ ÷ðÈðÆ ÃÆÍ êÌÅÚÆé ×ÌÆÕ (ï¹éÅéÆ) ÃîÅÜ ç¶ ÁÇèÁËé ç¶ ÁèÅð Óå¶ Â¶º×ñ÷ é¶ çðÃÅÇÂÁÅ ÇÕ ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô ÇòÚñ¶ Â¶Õ»åÕ Ãì¿è ÇòÁÕÇåÕ ï½é êÌ¶î (ÃËÕÃ-ñò) Ü» ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô Çò¾Ú ìðÅìðÆ ç¶ Çðôå¶ ç¶ ðÈê ÓÚ éÔÄ Ã×¯º Á½ðå çÆ ê¹ðô-ÁèÆéåÅ ç¶ ðÈê ÓÚ ÇÂÇåÔÅÃ çÆ êÇÔñÆ ÜîÅåÆ-ò¿â Áå¶ ÜîÅåÆ ô¯ôä å¶ ÜîÅåÆ çÅì¶ éÅÿ êËçÅ Ô¯ä ç¶ éÅÿ-éÅÿ, ÃæÅÇêå Ô¯ÇÂÁÅÍ Â¶Õ»åÕ ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô Ãì¿è (î¯é¯×¯îÆ) À¹ç¯º êËçÅ Ô¯ÇÂÁÅ Üç¯º ÇÂµÕ ê¹ðô ç¶ Ô¾æ» Çò¾Ú ÕÅøÆ ÜÅÇÂçÅç Õ¶ºçÇðå Ô¯ ×ÂÆ Áå¶ ÚÅÔå êËçÅ Ô¯ÂÆ ÇÕ À¹Ô ÜÅÇÂçÅç ÇÕÃ¶ çÈÃð¶ ç¶ ì¾ÇÚÁ» ù éÅ Çîñ¶Í êð ÇÂÃç¶ ñÂÆ ÇÃðø ÇÂµÕ ÇÂÃåðÆ çÆ Â¶Õ»åÕåÅ ÔÆ ÷ðÈðÆ ÃÆ Áå¶ ÁÇÜÔÅ ÔÆ Ô¯ÇÂÁÅÍ ô¹ðÈ å¯º ÔÆ ñË Õ¶ ÁµÜ å¾Õ ÇÂµÕ Â¶Õ»åÕ Ãì¿è ÇÃðë ÇÂÃåðÆ ñÂÆ ÷ðÈðÆ ðÔ¶ ÔéÍ ê¹ðô çÆ ï¯é-Á÷ÅçÆ ô¹ðÈ å¯º ÁÅÖð å¾Õ Ã¹ð¾ÇÖÁå ðÔÆ þÍ ÇòÁÅÔ ìÅÔð¶ Ãì¿è Ü» ÕÂÆ ê¹ðô» éÅÿ ï½é-Ãì¿è ÇÂÃåðÆÁ» ñÂÆ å» ÇíÁ¿Õð ÃîÅÇÜÕ-ÕùéÆ Ã÷Å çÅ Ô¾ÕçÅð ìäÅÀ¹ä òÅÿÅ ÁêðÅè ÇðÔÅ þ, êð ê¹ðô» ñÂÆ À¹Ô Ü» å» ÇÂµ÷å ï¯× Ü» ÃîÅÇÜÕ îÅéåÅ êÌÅêå Ü» ò¾è å¯º ò¾è ÇÂ¾Õ îÅîÈñÆ ÃÇÔäï¯× éËÇåÕ è¾ìÅ ÇðÔÅ þÍ Â¶º×ñ÷ ÇñÖç¶ Ôé : ÒÒê¹ðÅä¶ êð¿êðÅ×å þà¶Çð÷î ù ÚÆ÷» çÅ òðåîÅé ê³ÈÜÆòÅçÆ À¹åêÅçé ÇÜ¿éÅ ÔÆ ìçñçÅ Áå¶ ÁÅêä¶ ð¿× Çò¾Ú ãÅÿçÅ Ü»çÅ þ, À¹é» ÔÆ ÃîÅÜ Óå¶ À¹ÃçÅ Ç÷ÁÅçÅ íËóÅ ÁÃð êËºçÅ þÍ Á½ðå» Çò¾Ú ò¶ôòÅ×îéÆ Õ¶òñ À¹é·» ÔÆ ÁíÅ×ä» ù êåä ç¶ à¯Â¶ Çò¾Ú è¾ÕçÆ þ Ü¯ À¹Ãç¶ ü¿×ñ Çò¾Ú ëÃ Ü»çÆÁ» Ôé Áå¶ ÇÂé·» Á½ðå» çÅ òÆ úéÅ êåä éÔÄ Ô¹¿çÅ ÇÜé·» ÁÅî å½ð Óå¶ ÃîÇÞÁÅ Ü»çÅ þÍ êð çÈÜ¶ êÅÃ¶, ò¶ôòÅ×îéÆ ÃÅð¶ ê¹ðô Ã¿ÃÅð ç¶ ÚÇðµåð ù Çò×Åó Çç¿çÆ þ Áå¶ ÇÂÃ åð·» çÃ ÇòÚ¯º ù À¹çÅÔðä» Çò¾Ú ÇòÁÅÔ å¯º êÇÔñ» î¿×äÆ çÅ ñ¿ìÅ Ãî» Áîñ Çò¾Ú êÇðòÅÇðÕ (éÅÿ) çÆ àð¶ºÇé¿× çÅ Ãî» ìä Ü»çÅ þÓÓ (Â¶º×ñ÷ : êÇðòÅð, Çé¾ÜÆ ÜÅÇÂçÅç Áå¶ ðÅÜ çÆ À¹µåêåÆ, îÅðÕÃ Â¶º×ñ÷ : Ãî¹µÚÆÁ» ðÚéÅò», íÅ×-C, íÅ×-B, ê³éÅ-HH, êÌ×åÆ êÌÕÅôé îÅÃÕ¯, AIGH)Í

Ô¹ä ÃòÅñ ÇÂÔ À¹µáçÅ þ ÇÕ êÇðòÅð çÆ À¹åêµåÆ å¶ ÃµÇíÁÕ Ã¿ÃÅð Áå¶ À¹Ãç¶ ÁèÅð ìÅð¶ ÇÂÔ ×¾ñ» ÃÔÆ Ôé, å» ÃîÅÜòÆçÆ Ã¿Õðîä (Transition) ç¶ åÇÔå, Üç¯º À¹åêÅçé ç¶ ÃÅèé» ÇòÚ Çé¾ÜÆ îÅñÕÆ çÅ õÅåîÅ Ô¯ ÜÅò¶×Å Áå¶ ÕÇîÀÈÇé÷î ç¶ åÇÔå, Üç¯º ÜîÅåÆ Ãì¿è ÔÆ ñ¯ê Ô¯ ÜÅä×¶, å» À¹é·» ÔÅñå» çÅ êÇðòÅð Ü» ÇòÁÅÔ Ã¿ÃæÅ Óå¶ ÕÆ êÌíÅò êò¶×Å? ÇÂÃç¶ À¹µåð ñÂÆ Áå¶ íÅòÆ ÃîÅÜ Çò¾Ú ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô Ãì¿è ç¶ ÁÅî ðÈê ù ÜÅäé ñÂÆ ÃÅù Çëð ÷ðÅ ÇòÃæÅð éÅÿ Â¶º×ñ÷ çÅ ÔòÅñÅ ç¶äÅ êò¶×Å : ÒÒÔ¹ä ÁÃÄ ÇÂ¾Õ ÁÇÜÔ¶ ÃîÅÇÜÕ ÇÂéÕñÅì ò¾ñ ò¾è ðÔ¶ Ô» ÇÜÃç¶ ëñÃðÈê Â¶Õ»åÕ ÇòÁÅÔ çÅ òðåîÅé ÁÅðÇæÕ ÁèÅð À¹é¶ ÔÆ ÇéôÇÚå ðÈê éÅÿ Çîà ÜÅò¶×Å, ÇÜ¿é¶ ÇéôÇÚå ðÈê éÅÿ Â¶Õ»åÕ ÇòÁÅÔ ç¶ Áé¹êÈðÕ çÅ, ò¶ôòÅ×îéÆ çÅ ÁÅðÇæÕ ÁèÅð Çîà ÜÅò¶×ÅÍ….ÁÅÀ¹ä òÅÿÅ ÃîÅÇÜÕ ÇÂéÕñÅì ÃæÅÂÆ ÇòðÃ¶ çÆ (Ô¶ðÆà¶ìñ) èé-ç½ñå ç¶ ò¾â¶ ÇÔµÃ¶ ù—ïÅäÆ À¹åêÅçé ç¶ ÃÅèé» ù—ÃîÅÇÜÕ ÜÅÇÂçÅç ìäÅ ç¶ò¶×Å Áå¶ ÁÇÜÔÅ ÕðÕ¶ ÜÅÇÂçÅç çÆ ÇòðÅÃå ìÅð¶ ÇÂÃ ÃÅðÆ ÇÚ¿åÅ ù ìÔ¹å Øµà Õð ç¶ò¶×ÅÍ êð Â¶Õ»åÕ ÇòÁÅÔ ÇÕÀ¹ºÇÕ ÁÅðÇæÕ ÕÅðé» ÕÅðé êËçÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÃÆ, ÇÂÃ ñÂÆ ÕÆ ÇÂé·» ÕÅðé» ç¶ Çîà ÜÅä å¯º ìÅÁç À¹Ô òÆ Çîà ÜÅò¶×Å?

ÇÂÃ ÃòÅñ çÅ ÇÂÔ À¹µåð ôÅÇÂç ×ñå éÔÄ Ô¯ò¶×Å : ÇîàäÅ å» çÈð, Â¶Õ»åÕ ÇòÁÅÔ À¹ç¯º ÔÆ êÈðéåÅ êÌÅêå Õðé ò¾ñ òè¶×ÅÍ ÕÅðé ÇÕ À¹åêÅçé ç¶ ÃÅèé» ç¶ ÃîÅÇÜÕ îÅñÕÆ Çò¾Ú ð¹ê»åðä ç¶ ëñÃðÈê À¹÷ðåÆ ÇÕðå, î÷çÈð ÜîÅå òÆ õåî Ô¯ ÜÅò¶×Æ Áå¶ ÇÂÃç¶ éÅÿ-éÅÿ ÇÂÔ ñ¯ó òÆ Ü»çÆ ðÔ¶×Æ ÇÕ ÇÂµÕ ÇéôÇÚå Ã¿ÇÖÁÅ Çò¾Ú-ÇÜÃ Ã¿ÇÖÁÅ ù ÇÔÃÅì ñÅ Õ¶ ç¾ÇÃÁÅ ÜÅ ÃÕçÅ þ—Á½ðå» êËÃ¶ ñË Õ¶ ÁÅêäÆ ç¶Ô ù îðç» ç¶ Ô¾æ» Çò¾Ú ç¶ ç¶äÍ åç ò¶ôòÅ×îéÆ çÅ Á¿å Ô¯ ÜÅò¶×Å Áå¶ Â¶Õ»åÕ ÇòÁÅÔ-êÌæÅ Öåî Ô¯ä çÆ ìÜÅÇÂ, êÇÔñÆ òÅð ê¹ðô» ñÂÆ òÆ ÁÃñÆÁå ìä ÜÅò¶×ÆÍÓÓ (Â¶º×ñ÷ : À¹ÔÆ, ê³éÅ -HH-HI)Í

êð Çëð Â¶º×ñ÷ ÇÂÔ ÃòÅñ À¹áÅÀ¹ºç¶ Ôé ÇÕ Üç¯º À¹åêÅçé ç¶ ÃÅèé» Óå ¶ÃîÅÇÜÕ îÅñÕÆ ÕÅÇÂî Ô¯ ÜÅä å¯º ìÅÁç ÇòÁÕåÆ×å êÇðòÅð ÃîÅÜ çÆ ÁÅðÇæÕ ÇÂÕÅÂÆ éÔÄ ðÇÔ ÜÅò¶×Å, Üç¯º Øð çÅ Çé¾ÜÆ êÌì¿è, ì¾ÇÚÁ» çÅ êÅñä-ê¯ôä Áå¶ ÇÃ¾ÇÖÁÅ ÇÂµÕ ÃðòÜéÕ îÅîñÅ Ô¯ ÜÅò¶×Å, Üç¯º ÇÕÃ¶ ñóÕÆ ù îéÚÅÔ¶ ê¹ðô ù ÇêÁÅð Õðé å¯º ð¯Õä òÅÿ¶ ÁÅðÇæÕ, ÃîÅÇÜÕ Áå¶ éËÇåÕ ÕÅðé» çÅ êçÅðæÕ ÁèÅð ÔÆ õåî Ô¯ ÜÅò¶×Å, å» ÕÆ ò¶ôòÅ×îéÆ ç¶ éÅÿ-éÅÿ Â¶Õ»åÕ ÇòÁÅÔ òÆ (ÇÕÀ¹ºÇÕ ÇÂÔ ç¯ò¶º À¹ÿà Ô¹¿ç¶ Ô¯Â¶ òÆ ÇÂµÕ ÔÆ ÃîÅÇÜÕ ã»Ú¶ ç¶ ç¯ ÇÃð¶ Ôé) õåî éÔÄ Ô¯ ÜÅò¶×Å Áå¶ å» ÕÆ êÈðé å½ð Óå¶ ì¶ÕÅìÈ ð¹îÅéÆ ï½é-Ãì¿è» çÅ ×ðç ×¹ìÅð éÔÄ ÛÅ ÜÅò¶×Å? Â¶º×ñ÷ ÇÂÃ íðî ù ÇÃð¶ å¯º ð¾ç Õðç¶ Ô¯Â¶ ÇÂÇåÔÅÃ Çò¾Ú êËçÅ À¹é·» éò¶º å¾å» çÆ îÔ¾ååÅ ù ð¶ÖÅÁ¿ÇÕå Õðç¶ Ôé ÇÜÃù ÇòÁÕåÆ×å ï½é-êÌ¶î Ü» ÁÅî å½ð Óå¶ ð¹îÅéÆ (ð¯î»ÇàÕ) ÇêÁÅð ÇÕÔÅ Ü»çÅ þÍ ÇÂÔ Ã¾ÇíÁåÅ çÅ ï¹¾× ô¹ðÈ Ô¹¿ç¶ Ãî¶º, ïÅäÆ Â¶Õ»åÕ ÇòÁÅÔ ç¶ ÇòÕÇÃå Ô¯ä Ãî¶º ò¾è å¯º ò¾è Õ¶òñ ìÆÜ ðÈê Çò¾Ú ÔÆ î½ÜÈç ÃÆÍ ÇÂÃçÅ ÁÃñÆ Áðæ» Çò¾Ú ÇòÕÅÃ ê³ÈÜÆòÅç çÆ ÁÅîç å¯º ìÅÁç ÔÆ Ô¯ÇÂÁÅÍ ÃÅðÆÁ» ÁÅðÇæÕ-ÃîÅÇÜÕ ð¯Õ» ç¶ õÅåî¶¶ å¯º ìÅÁç, êÈðÆ åð·» éÅÿ ÁÅêÃÆ ÇÖµÚ, íÅòéÅåîÕ (Áå¶ íÅòéÅ ÇòÚÅð» å¯º ò¾ÖðÆ Õ¯ÂÆ ÚÆ÷ éÔÄ Ô¹¿çÆ) Â¶ÕåÅ, ÃîÅéåÅ Áå¶ Á÷Åç ÚÅÔå Óå¶ ÁèÅÇðå ÇòÁÕåÆ×å ï½é-êÌ¶î Ü» ð¹îÅéÆ êÌ¶î ÔÆ Á½ðå-îðç ç¶ Ãì¿è çÅ ÁèÅð Ô¯ò¶×ÅÍ ÇÂÔ ÇòÁÕåÆ×å ï½é-êÌ¶î ÇÕÀ¹ºÇÕ Õ¹çðåÆ ÔÆ ÇÂÕ»åÕ Ô¹¿çÅ þ, ÇÂÃ ñÂÆ ê³ÈÜÆòÅç ç¶ õÅåî¶¶ å¯º ìÅÁç ÔÆ Ã¾Ú¶ Áðæ» Çò¾Ú Â¶Õ»åÕ ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô Ãì¿è ÃæÅÇêå Ô¯ ÃÕä×¶, Ü» ÕÔÆÂ¶ ÇÕ Õ¶òñ å» ÔÆ ÜÅ Õ¶, ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô ç¯é» ñÂÆ, Ã¾Ú¶ Áðæ» Çò¾Ú êÌ¶î Õðé çÆ Á÷ÅçÆ ÃæÅÇêå Ô¯ ÃÕ¶×ÆÍ ÁµÜ ç¶ êÌ¶î-Ãì¿è Ü» Â¶Õ»åÕ ÇòÁÅÔ Çò¾Ú Ü¯ ÇÂÕ»åÕåÅ Ô¹¿çÆ þ, À¹Ô êÈðé ðÈê Çò¾Ú Õ¶òñ ÇÂÃåðÆ ñÂÆ ÔÆ Ô¹¿çÆ þÍ Üç¯ºÇÕ ê¹ðô ÇÂÃ å¯º Á÷Åç Ô¹¿çÅ þÍ

ÇÂÃ ×¾ñ ù Ú¿×Æ åð·» ÃîÞä ñÂÆ æ¯ó·Å Ô¯ð ÇòÃæÅð Çò¾Ú ÜÅä çÆ ÷ðÈðå þÍ ÁÅè¹ÇéÕ ï¹¾× çÅ ï½é êÌ¶î Ü» ð¹îÅéÆ êÌ¶î Ü» ÒêËôé-ñòÓ êÌÅÚÆé ï¹¾× çÆ Ãðñ ï½é ÇÂµÛÅ Ü» ÒÇÂð¯ÃÓ (Eros) å¯º ìÔ¹å ò¾ÖðÆ ÚÆ÷ þÍ êÌÅÚÆé ï¹¾× ç¶ ÒÇÂð¯ÃÓ Çò¾Ú Á½ðå çÆ ÚÅÔå çÅ Õ¯ÂÆ Çòô¶ô îÔ¾åò éÔÄ Ô¹¿çÅ ÃÆ, Üç¯º ÇÕ ï¯é-êÌ¶î ç¯åðëÅ Ô¹¿çÅ þÍ ïÅéÆ ÇÂÔ î¿é Õ¶ Ú¾ñçÅ þ ÇÕ êÌ¶î Õðé Óå¶ êÌ¶î ÇîñçÅ òÆ þÍ À¹Ô ÇÂµÕ À¹åÕà íÅò Ô¹¿çÅ þÍ ÇÜÃ Çò¾Ú êÌ¶îÆ êÌ¶ÇîÕÅ ù ñ¾×çÅ þ ÇÕ À¹Ô ÇÂµÕ çÈÜ¶ å¯º Çìé» ÇÜÀ¹ºç¶ éÔÄ ðÇÔ ÃÕç¶Í ÇÂÃ Çò¾Ú Ã¿í¯× ù Õ¶òñ ÕÅùéÆ éÔÄ Ã×¯º éËÇåÕ îÅêç¿â» éÅÿ ç¶ÇÖÁÅ Ü»çÅ þ Áå¶ ÁÅêÃÆ ê¶Ìî çÅ éåÆÜÅ Ô¯ä Óå¶ ÔÆ À¹Ã ù êÌòÅé×Æ ï¯× î¿ÇéÁÅ Ü»çÅ þÍ êÌÅÚÆé ï¹¾× Çò¾Ú êÌ¶î çÆ À¹åÕàåÅ Ü» å» Á÷Åç éÅ×ÇðÕ» ç¶ ÁÇèÕÅð òÅÿ¶ ÃîÅÜ å¯º ìÅÔð ×¹ñÅî» Çò¾Ú ç¶Öä ù ÇîñçÆ ÃÆ Ü» Çëð ÇòÁÅÔ ìÅÔðÆÁ» ï½é-ÇÕÇðÁÅò» Çò¾Ú Áå¶ À¹Ô òÆ ÁÇèÕÅð Ô¶áñ¶ ÃîÅÜ å¯º ìÅÔð ÃîÞÆÁ» ÜÅä òÅÿÆÁ» Á½ðå»—ïÅäÆ þà¶ðÅò» ç¶ éÅÿ êÌ¶î Çò¾Ú ç¶Öä ù ÇîñçÆ ÃÆÍ ïÅäÆ êÌÅÚÆé ï¹¾× ç¶ Á÷Åç éÅ×ÇðÕ» Çò¾Ú Ü¶ Ã¾Úîµ¹Ú êÌ¶î Ô¹¿çÅ òÆ ÃÆ å» Õ¶òñ ÇòÁÅÔ ç¶ ì¿è¶Ü å¯ó Õ¶, ÇòíÚÅð ç¶ ðÈê ÓÚÍ êåÆ-êåéÆ Çò¾Ú Ü¯ æ¯ó·Å ìÔ¹å êÌ¶î ç¶Öä Çò¾Ú ÁÅªçÅ òÆ ÃÆ å» À¹Ô Á¿åðî¹ÖÆ êÌÇòðåÆ éÔÄ Ã×¯º ìÅÔðî¹ÖÆ Õðå¾ò ÃÆÍ À¹Ô ÇòÁÅÔ çÅ ÕÅðé éÔÄ Ã×¯º À¹ÃçÅ êÈðÕ ÃÆÍ ÇòÁÅÔ îÅåÅ-ÇêåÅ çÆ îð÷Æ å¶ ò¾â¶ ì÷¹ð×» çÆ ÁÅÇ×ÁÅ éÅÿ ÔÆ Ô¹¿ç¶ ÃéÍ ÇòÁÕåÆ×å Ã¹¿çðåÅ, Á¿åð¿× ÃÇÔÚÅð, ÃîÅé ð¹ÚÆ ÁÅÇç éÅÿ À¹Ã Ãî¶º òÆ ÇÂÃåðÆ ê¹ðô Çò¾Ú ÁÅêÃÆ Ã¿í¯× çÆ ÇÂµÛÅ êËËçÅ Ô¹¿çÆ ÃÆ, êð À¹é·» ñÂÆ ÇÂÃ ×¾ñ çÅ Õ¯ÂÆ îåñì éÔÄ Ô¹¿çÅ ÃÆ ÇÕ À¹Ô ÇÕÃ ç¶ éÅÿ ÇÂÔ Á¿åð¿× Ãì¿è ÃæÅÇêå ÕðéÅ ÚÅÔ¹¿ç¶ ÔéÍ

îµèï¹¾× Çò¾Ú òÆ ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô Çò¾Ú êÌ¶î Áå¶ ÇòÁÅÔ ìÅð¶ ÇÂÔÆ ÃÇæåÆ ìäÆ ðÔÆÍ Ü×ÆðÈ À¹åêÅçé-Ãì¿è ç¶ Áé¹ðÈê ÇòÁÅÔ ÇÂµÕ ÁÇÜÔÅ ÃîÅÇÜÕ Ãì¿è ÃÆ ÇÜÃ Çò¾Ú ñóÕÆ Õ¶òñ í¯× ÇòñÅÃ çÅ ÷ðÆÁÅ ÔÆ Ô¯ ÃÕçÆ ÃÆ Áå¶ ÇòÁÅÔ ÃÈåð Çò¾Ú ì¾Þä òÅÿ¶ Ü¯ó¶ ç¶ Á÷Åç ëËÃñ¶ çÅ Õ¯ÂÆ îåñì éÔÄ ÃÆÍ ê¹ðô ñÂÆ êåéÆ ÇÃðë ò¿ô ÚñÅÀ¹ä çÅ ÷ðÆÁÅ ÃÆ Áå¶ ÕÅî ÇåzêåÆ ñÂÆ À¹Ô Çìé» ÇÕÃ¶ êÌ¶î ç¶ çÅÃÆ Ü» ò¶ÃòÅ Õ¯ÿ ÜÅ ÃÕçÅ ÃÆÍ îµè-ï¹¾× ÓÚ Ü¶ ÁµÜ ç¶ ï½é-êÌ¶î çÅ ô¹ðÈÁÅåÆ ðÈê ÇÕå¶ ÇçÖçÅ òÆ þ å» À¹Ô ÇòÁÅÔ Ãì¿è ç¶ Çòð¹¾è Çòçð¯Ô ç¶ ðÈê ÓÚ, éÅÂÆà»(knights) ç¶ êðÅç¶ ê¶Ìî-Ãì¿è» Ü» ÇòÁÅÔ ìÅð¶ êÌ¶î-ÇòÔÅð Çò¾Ú Çç¾ÃçÅ þÍ ÁÅî å½ð Óå¶ À¹ç¯º ÇòÁÅÔ éÅÂÆà Ü» Ü×ÆðçÅð Áå¶ ðÅÜ¶ Ü» ðÅÜÕ¹îÅð ç¶ ñÂÆ ÇÂµÕ ðÅÜéÆåÕ îÅîñÅ Ô¹¿çÅ ÃÆ ÇÜÃ Çò¾Ú Çé¾ÜÆ ÇÂµÛÅ Ü» ÁÕ»ÕôÅ çÆ ìÜÅÂ¶ Ü×ÆðÈò¿ô Ü» ðÅÜò¿ô ç¶ ÇÔ¾å ÇéðäÅÇÂÕ Ô¹¿ç¶ ÃéÍ ÇÂÔÆ ×¾ñ îµèï¹¾× ç¶ éÅ×ÇðÕ» ñÂÆ òÆ ñÅ×È Ô¹¿çÆ ÃÆÍ Çôñê ô¿ØÅ ç¶ ÁÇèÕÅð-êµåð Áå¶ Çòô¶ô ôðå» ÇÕÃ¶ éÅ×ÇðÕ ù çÈÃð¶ ÇÃñê Ã¿Ø» éÅÿ¯ ÁÅêä¶ ÔÆ Ã¿Ø ç¶ çÈÃð¶ îËºìð» éÅÿ¯ Áå¶ ÁÅêä¶ î÷çÈð ÕÅðÆ×ð» Áå¶ ôÇ×ðç» éÅÿ¯ ÕùéÆ å½ð Óå¶ ò¾Öð¶ ð¾Öä å¶ À¹Ãç¶ Çòô¶ô ÁÇèÕÅð» çÆ ÇÔøÅÜå ñÂÆ Ü¯ éÕñÆ ÃÆîÅò» ìäÅªçÆÁ» Ãé, À¹Ã¶ Ã¿ÕÆðä çÅÇÂð¶ ç¶ Á¿çð ÔÆ À¹Ã éÅ×ÇðÕ çÅ ÇòÁÅÔ Ô¹¿çÅ ÃÆ Áå¶ À¹Ô òÆ ÇòÁÕåÆ×å ÇÂµÛÅ éÅÿ éÔÄ Ã×¯º êÇðòÅÇðÕ ÇÔ¾å ðÅÔÄ åËÁ Ô¹¿çÅ ÃÆÍ

êÌ¶î Áå¶ ÇòÁÅÔ ç¶ ÇÂÔ ðÈê Ã¿ÃÅð ÇÂÇåÔÅÃ ç¶ ð¿×î¿Ú Óå¶ êÈ¿ÜÆòÅç çÆ Ü¶åÈ î¹ÇÔ¿î ç¶ ô¹ðÈ å¾Õ ìä¶ ðÔ¶Í ÇòÁÅÔ çÅ êÌÅÚÆé Áå¶ îµè ï¹¾×Æ ðÈê êÈ¿ÜÆòÅçÆ À¹åêÅçé êÌäÅñÆ ñÂÆ òÆ Ã¾Ú ã¹¾Õò» ÃÆ, êð Çòâ¿ìéÅ ÇÂÔ ÃÆ ÇÕ Ü×ÆðÈ Çòô¶ô ÁÇèÕÅð» ê¹ðÅä¶ êð¿êðÅ×å Ãì¿è», ðÆåÆ ÇðòÅÜ» Áå¶ ÇÂÇåÔÅÃÕ ÁÇèÕÅð» çÆ æ» Áå¶ ÒÒÁ÷ÅçÓÓ ÕðÅð ù ÃæÅÇêå ÕÆå¶ Çìé» Õ¾Ú¶ îÅñ, ÇÕðå ôÕåÆ Áå¶ òðÕôÅê» ç¶ À¹åêÅç ÃÇÔå Ôð ÚÆ÷ ù ÇòÕÅÀÈ îÅñ ìäÅÀ¹äÅ Ã¿íò ÔÆ éÔÄ ÃÆ Áå¶ ÇÂÔ ÒÒÁ÷ÅçÓÓ ÕðÅð ÒÒÁ÷ÅçÓÓ Áå¶ ÒÒÁÅîÓÓ ñ¯Õ» Çò¾Ú ÔÆ Ã¿íò ÃÆÍ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÜîÔÈðÆ ÇÂéÕñÅì» çÆ ÇòÚÅðÕ-Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ ÇêµáíÈîÆ ÇåÁÅð Õðç¶ Ô¯Â¶ ïÈðê ç¶ ê¹éðÜÅ×ðä ï¹¾× ç¶ îÔ»îÅéò» é¶, ¬æð Áå¶ ÕÅñòËº çÆ èðî-Ã¹èÅð ñÇÔð é¶ Áå¶ êÌì¯èé ï¹¾× ç¶ ÇøñÅÃë» é¶ îÎµèï¹¾×Æ Çéð¿Õ¹ôåÅ çÆÁ» ì¶óÆÁ» ù å¯óé ñÂÆ ñ¯Õ îé» ù ÇåÁÅð Õðç¶ Ô¯Â¶ Ü¯ Õ¿î ÕÆåÅ À¹Ô ÇÂ¾Õ îÔÅé êÌ×åÆôÆñ ÇÂÇåÔÅÃÕ Õ¿î ÃÆ, êð ìÅÔðî¹ÖÆ å½ð Óå¶ À¹Ô ì¹ðÜÈÁÅ÷Æ ç¶ ÇÔ¾å» çÅ ÔÆ ÇòÚÅðèÅðÕ êÌ×àÅòÅ ÃÆÍ èðî-Ã¹èÅð ñÇÔð é¶ ÇÂÃ ×¾ñ Óå¶ ÷¯ð Çç¾åÅ ÇÕ Ôð ÇòÁÕåÆ Õ¶òñ å» ÔÆ ÁÅêä¶ Õ¿î» ñÂÆ êÈðé å½ð Óå¶ ÇÜ¿î¶òÅð î¿ÇéÁÅ ÜÅò¶×Å Üç¯º À¹Ô êÈðÆ Á÷ÅçÆ éÅÿ Õ¿î Õð¶, Áå¶ Ôð ÁÅçîÆ çÅ éËÇåÕ Õðå¾ò þ ÇÕ À¹Ô ÁéËÇåÕ Õ¿î Õðé ç¶ Ôð çìÅÁ çÅ Çòð¯è Õð¶Í êÈ¿ÜÆòÅçÆ À¹åêÅçé êÌäÅñÆ ñÂÆ ÷ðÈðÆ ÒÒÁ÷ÅçÓÓ ÇòÁÕåÆÁ» ç¶ Çò¾Ú ÒÒÁ÷ÅçÓÓ ÕðÅð çÆ ÃÇæåÆ ìäÅÀ¹ä Çò¾Ú ÇÂÔ éËÇåÕ-ÃîÅÇÜÕ Çéïî ÃÔÅÇÂÕ ÃÆÍ êð ÇÂµÕ ÁÅî Çéïî ç¶ å½ð Óå¶ ÇÂÃçÅ Ú¾ñä Çò¾Ú ÁÅÀ¹äÅ ÷ÅÇÔðÅ å½ð Óå¶ ÇòÁÅÔ çÆ ê¹ðÅäÆ Ã¿ÃæÅ Óå¶ òÆ Ã¾à îÅðé òÅÿÅ ÃÆÍ áÆÕ ÇÂÃ¶ åð·» ê¹éðÜÅ×ðä ç½ð ç¶ îÔ»éÅÇÂÕ» é¶ îÅéòåÅòÅç ç¶ ÇÃè»å Ö¯Ü Õ¶ Üç¯º Ü×ÆðÈ Çòô¶ô ÁÇèÕÅð» çÆ Áñ¯ÇÕÕ îÅéå» Óå¶ Ã¾à çÆ å» ÇÂÔ ÇòÁÅÔ çÆ Áñ¯ÇÕÕ îÅéå» Óå¶ òÆ ÇÂµÕ Ã¾à ìä ×ÂÆÍ ÇòÁÅÔ ç¶ ÇêµÛ¶ ÇÕÃîå éÔÄ, Ã×¯º ÒÒÁ÷ÅçÓÓ îé¹¾Ö» çÆ ÒÒÁ÷ÅçÓÓ ÁÅêÃÆ ÃÇÔîåÆ Ô¹¿çÆ þ, ÇÂÃ åðÕ çÆ êÌòÅé×Æ å¯º ìÅÁç ÁÅè¹ÇéÕ ï¹¾× ç¶ ï½é-êÌ¶î ç¶ îé¯íÅò çÅ Üéî ÔÆ ÃÆÍ ÇÂÃ åð·», íÅò¶º êÈ¿ÜÆòÅçÆ À¹åêÅçé êÌäÅñÆ çÅ îµèï¹¾×Æ ÇòÁÅÔ-êÌæÅ éÅÿ Õ¯ÂÆ òËð éÔÄ ÃÆ, êð êÈ¿ÜÆòÅçÆ À¹åêÅçé êÌäÅÿÆ çÆ ÃæÅêéÅ ç¶ ñÂÆ ì¹ðÜÈÁÅ÷Æ çÆ ðÅÜéÆåÕ ÇÜ¾å Áå¶ À¹Ãç¶ ñÂÆ ì¹ðÜÈÁÅ îÅéòåÅòÅçÆ å¶ ÜîÔÈðÆ ÇòÚÅð» çÅ ñ¯Õîé» Óå¶ êÌíÅòÆ Ô¯äÅ ÷ðÈðÆ ÃÆ Áå¶ ÇÂÃ êÌÇÕÇðÁÅ çÅ ÷ðÈðÆ åðÕôÆñ éåÆÜÅ ÃÆ, ÃÅðÆÁ» ÃîÅÇÜÕ Ã¿ÃæÅò» ç¶ éÅÿ ÔÆ îµè ï¹¾×Æ ÇòÁÅÔ Áå¶ êÇðòÅð Ã¿ÃæÅ Çò¾Ú ðËâÆÕñ åìçÆñÆÍ ê¹éðÜÅ×ðä ï¹¾× ç¶ ÇëñÅÃëð Üç¯º ÇÂÔ Õ¿î Õð ðÔ¶ Ãé å» À¹Ô ì¹ðÜÈÁÅÜÆ Áå¶ êÈ¿ÜÆòÅçÆ À¹åêÅçé êÌäÅñÆ ç¶ ÃÚ¶å ðÈê ÇòÚ¾ ÇÔ¾å-ÃÅèä çÅ Õ¿î éÔÄ Õð ðÔ¶ ÃéÍ À¹é·» ç¶ îÔÅé ÁÅçðô êÇÔñ» å¯º ÔÆ ÇòòÃÇæå Ô¯ ü¾Õ¶ ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ çÆÁ» ÔÅñå» Çò¾Ú éÔÄ Ã×¯º ÒÒÁÅî ÇÂéÕñÅì Çò¾ÚÓÓ ÇòÕÇÃå Ô¯Â¶ ÃéÍ ÇÂÔ À¹é·» çÆ ÇÂµÛÅ å¯º Á÷Åç ÃÆ ÇÕ À¹é·» ÁÅçðô» çÅ îÈðå ðÈê ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÇÜÕ ã»Ú¶ ç¶ ðÈê ÓÚ ÔÆ ÃÅÔîä¶ ÁÅÀ¹äÅ ÃÆÍ À¹é·» é¶ îÅéòåÅ ù Õ¹¾Þ îµèï¹¾×Æ ì¹ðÅÂÆÁ» å¯º Û¹àÕÅðÅ ÇçòÅÀ¹äÅ ÃÆ Áå¶ Õ¹¾Þ ÁÇÜÔ¶ ÁÅçðô» çÆ Áì¹¾Þ îôÅñ ÜñÅÀ¹äÆ ÃÆ, ÇÜé·» ù êÈ¿ÜÆòÅçÆ ã»Ú¶ ç¶ Á¿å å¾Õ îé¹¾ÖåÅ ÁÅêä¶ êÌ¶ðäÅ ÃÌ¯å î¿éÕ¶ Ú¾ñ¶×ÆÍ ê¹éðÜÅ×ðä ï¹¾× ç¶ ç½ðÅé ÃîÅÇÜÕ Ãì¿è Áð¾¹Õ ðÈê ÓÚ êÌ×åÆôÆñ å¶ êÇðòðåéôÆñ Ãé Áå¶ ÁÜ¶ òÆ ÇòÁÕåÆ×å êÇÔñ, êÌÇåíÅ Áå¶ ï¯×åÅò» ç¶ ÇòÕÅÃ ù ÕÅøÆ Ô¾ç å¾Õ ð¯Õä òÅÿÆ ÁÇÜÔÆ ôÕåÆ éÔÄ ìä¶ Ãé, ÇÜÔÆ ÇÕ À¹Ô ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ Çò¾Ú ìä¶Í ÇÂÃ ÕðÕ¶ ê¹éðÜÅ×ðä ç¶ éÅÇÂÕ» ìÅð¶ Â¶º×ñ÷ é¶ ÇñÇÖÁÅ þ, ÒÒì¹ðÜÈÁÅ÷Æ ç¶ ÁÅè¹ÇéÕ ôÅôé ç¶ î¯ãÆ õ¹ç ì¹ðÜÈÁÅ ÃÆîÅò» å¯º êÈðÆ åð·» î¹Õå ÃéÓÓ Áå¶ ÇÂÔ òÆ ÇÕ, ÒÒÀ¹Ã ï¹¾× ç¶ éÅÇÂÕ ÁÜ¶ å¾Õ ÇÕðå ò¿â çÆ ×¹ñÅîÆ ÓÚ ì¾Þ¶ éÔÄ Ãé, ÇÜÃç¶ ÇÂÕÇÔðÅêä êËçÅ Õðé òÅÿ¶ Ã¿×¯óé òÅÿ¶ êÌíÅò ÁÃÄ À¹é·» ç¶ òÅÇðÃ» ÓÚ ç¶Öç¶ Ô» (ëðËºâÇðÕ Â¶º×ñ÷: âÅÇÂñËÕÇàÕÃ ÁÅë é¶Úð, ê³éÅ B-C, ÇÂ¿àðé¶ôéñ êìÇñôðÜ ÇéÀÈïÅðÕ, AIFC)Í ÇÂÔÆ À¹Ô Çòô¶ôåÅ ÃÆ ÇÜÃ ÕðÕ¶ ê¹éðÜÅ×ðä ï¹¾× ç¶ îÅéòåÅòÅç, ÇòÁÕåÆòÅç Áå¶ ñ½ÇÕÕåÅòÅç ç¶ ï¾¹×êñàÅÀÈ ÇòÚÅð» é¶ ñ¯ÕÜÆòé Óå¶ Â¶éÅ âÈ¿×Å êÌíÅò Û¾ÇâÁÅ, ÇÜé·» êÇÔñ» ôÅÇÂç Õç¶ ÇÕÃ¶ ÇÂéÕñÅì ç¹ÁÅðÅ êËçÅ Ô¯Â¶ ÇòÚÅð» é¶ éÔÄ Û¾ÇâÁÅ ÃÆÍ ÇÂé·» ÇòÚÅð» é¶ êÇÔñÆ òÅð ÇÂÃåðÆ ù í¯×ä ï¯× Ü» ì¾Ú¶ êËçÅ Õðé òÅÿ¶ ÜÆä å¯º ò¾Ö íÅòéÅò» éÅÿ ï¹Õå Á÷Åç êÇÔÚÅä òÅÿÆ éÅ×ÇðÕ î¿éä çÅ ÁèÅð ÇåÁÅð ÕÆåÅ Áå¶ ÁÅè¹ÇéÕ ï½é-êÌ¶î, ð¹îÅéÆ êÌ¶î Ü» íÅòÅò¶×Æ êÌ¶î (êËôé ñò) çÅ Ã¿Õñê êËçÅ Ô¯ÇÂÁÅÍ ÃÔ¹Ü, ÕÅî-íÅòéÅ (êÅôÇòÕ ÁÅò¶× å¯º ò¾ÖðÆ ÃÔ¹Ü ÇÖµÚ Áå¶ ÃÇÔÚÅð å¯º êÌ¶Çðå ÇÂ¿çÇðÁÅòÆ ÇÖµÚ), ÇÂ¿çðÆÕåÅ ÁÅÇç ç¶ éò¶º Ã¿Õñê òÆ ÇÂÃ¶ ÁèÅð Óå¶ êËçÅ Ô¯Â¶Í ÇÂé·» ç¶ ÇÂÇåÔÅÃÕ Ãì¹Èå ÁÃÄ ê¹éðÜÅ×ðä ï¹¾× çÆ ÇÚ¾åðÕñÅ, îÔ»ÕÅò» Áå¶ éÅàÕ» Çò¾Ú ÁÃÅéÆ éÅÿ ñ¾í ÃÕç¶ Ô»Í

îÔÅé ëð»ÃÆÃÆ ì¹ðÜÈÁÅ ÜîÔÈðÆ ÇÂéÕñÅì çÆ ÇêµáíÈîÆ ÇåÁÅð Õðé òÅÿ¶ êÌì¯èé ï¹¾× (Â¶Ü ÁÅë ÇÂéñÅÂÆàéî¶ºà) ÇøñÅÃëð» ìÅð¶ òÆ ÕÅëÆ Ô¾ç å¾Õ À¹ÔÆ ×¾ñ» ÕÔÆÁ» ÜÅ ÃÕçÆÁ» Ôé, Ü¯ ê¹éðÜÅ×ðä ç¶ éÅÇÂÕ» çÆ ÇÂéÕñÅìÆ Çòô¶ôåÅ Áå¶ À¹Ãç¶ ìÅÔðî¹ÖÆ ÕÅðé» ìÅð¶ Àµ¹êð ÕÔÆÁ» ×ÂÆÁ» ÔéÍ êÌì¯èé ÃîÅÇÜÕ, ðÅÜéÆåÕ, çÅðôÇéÕ, ÕñÅåîÕ ÇÚ¿åé ç¶ Ö¶åð Çò¾Ú ÇÂµÕ ñÇÔð ÔÆ éÔÄ ÃÆ Ã×¯º ëð»ÃÆÃÆ ÇÂéÕñÅì ç¶ êÔ¹ë¹àÅñ¶ Çò¾Ú Ü×ÆðçÅðÆ Çéð¿Õ¹ôåÅòÅç ç¶ Çòð¹¾è Ø¯ÿ ñÂÆ À¹µá ÖóÆ Ô¯ ðÔÆ, î¹ÔðËñ ì¹ðÜÈÁÅ÷Æ ç¶ ÇÔ¾å» çÅ ÇòÚÅðèÅðÕ êÌ×àÅòÅ ÃÆÍ ÁÅ÷ÅçÆ, ÃîÅéåÅ Áå¶ íÅÂÆÚÅð¶ ç¶ ÜîÔÈðÆ ÁÅçðô» Áå¶ åðÕäÅ ù øËÃñ¶ çÆ ÕÃ½àÆ ìäÅÀ¹ä ç¶ ÇòÚÅð é¶ ÇòÁÅêÕ ñ¯Õ» ù êÌíÅÇòå ÕÆåÅ å» ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô Ãì¿è» Óå¶ Áå¶ ÇÂÃåðÆ ÁÇèÕÅð» Óå¶ òÆ ñÅ÷îÆ å½ð Óå¶ ÇÂÃçÅ êÌíÅò êËäÅ ÔÆ ÃÆÍ êÇÔñÆ òÅð êÌ¶î ç¶ ÁÇèÕÅð ù Áå¶ ÇòÁÅÔ ç¶ îÅîñ¶ ÓÚ Ü¯ó¶ ç¶ Á÷Åç ëËÃñ¶ ç¶ ÁÇèÕÅð ù ÇÂÃ Ô¾ç å¾Õ ÃîÅÇÜÕ îÅéåÅ ÇîñÆ ÇÕ ÚðÚ ù òÆ ÇÂÃ¶ ì¶îé éÅÿ êÌòÅé ÕðéÅ ÇêÁÅÍ

êð ì¹ðÜÈÁÅ÷Æ çÆ ÇÜ¾å å¯º ìÅÁç, ÇÂé·» ÃÅð¶ ÁÅçðô» çÅ ÇÂµÕ î÷ÅÕÆÁÅ ÇòÁ¿×-ÇÚ¾åð ÃÅÔîä¶ ÁÅÇÂÁÅÍ ÇÂÃ Ãî¶º é¶ ÇÃ¾è ÕÆåÅ ÇÕ êÌì¯èé ï¹¾× ç¶ ÇòÚÅð ì¹ðÜÈÁÅ ÜÆòé ç¶ ïæÅðæ ç¶ ÇÂ¾Õ ÁÅçðôÆÇ´å ÁîÈðåé å¯º Çìé» Ô¯ð Õ¹¾Þ éÔÄ ÃéÍ Á÷ÅçÆ çÅ ÇòòÔÅðÕ ðÈê «¾à çÆ Á÷ÅçÆ Áå¶ ÇÕðå ôÕåÆ ò¶Úä çÆ Á÷ÅçÆ ç¶ ðÈê Çò¾Ú å¶ Û¯à¶ îÅñÕ» Áå¶ ÇÕÃÅé» çÅ ÜÅÇÂçÅç å¯º ÒÒÁ÷ÅçÆÓÓ ç¶ ðÈê ÓÚ ÃÅÔîä¶ ÁÅÇÂÁÅÍ Áîð ÇéÁ» é¶ ì¹ðÜÈÁÅ ÇéÁ» Çò¾Ú îÈðå ðÈê èÅðé ÕÆåÅÍ ÃîÅéåÅ Çò¾Ú åìçÆñ Ô¯ ×ÂÆÍ ì¹ðÜÈÁÅ ÜÅÇÂçÅç ù îé¹¾Ö çÅ î½ÇñÕ ÁÇèÕÅð ÁËñÅé Çç¾åÅ Ç×ÁÅÍ Â¶º×ñ÷ ç¶ ôìç» Çò¾Ú, ÒÒÜç¯º ëð»ÃÆÃÆ ÇÂéÕñÅì é¶ ÇÂÃ åðÕì¹¾èÆ Ã¿×å ÃîÅÜ Áå¶ ÇÂÃ åðÕì¹¾èÆÃ¿×å ðÅÜ ù îÈðå ðÈê Çç¾åÅ, å» éòÆÁ» Ã¿ÃæÅò» êÇÔñ» å¯º î½ÜÈç ã»ÇÚÁ» çÆ å¹ñéÅ Çò¾Ú ÁÅêäÆ ÃÅðÆ åðÕì¹¾èÆÃ¿×åÅ ç¶ ìÅòÜÈç êÈðéåðÕ ì¹¾èÆÃ¿×å ÇìñÕ¾¹ñ òÆ éÔÄ ÇÃ¾è Ô¯ÂÆÍÓÓ ñ¯í Áå¶ ñÅí çÆ ì¹ÇéÁÅç Óå¶ ÕÅÇÂî ÇÂÃ éò¶º ÃîÅÜ Çò¾Ú, ÇÂÃåðÆÁ» çÆ ÃÇæåÆ Çò¾Ú ÁÅÂ¶ ìçñÅÁ À¹Ã ù êÈðé Á÷Åç éÅ×ÇðÕ Õç¶ éÔÄ ìäÅ ÃÕ¶Í À¹Ô éÆÚ çð÷¶ çÆ À¹÷ðåÆ ×¹ñÅî Áå¶ ç¯î çð÷¶ çÆ éÅ×ÇðÕ ìä ×ÂÆÍ Øð¶¬ ×¹ñÅîÆ ç¶ ì¿èé ðÈê ìçñÕ¶ ìä¶ ðÔ¶Í ÁÇÜÔÆ ÔÅñå Çò¾Ú ÇòÁÕåÆ×å ï½é-êÌ¶î çÅ êÌì¯èé ï¹¾× çÅ ÁÅçðô îÈðå Ô¯ ÔÆ éÔÄ ÃÕçÅ ÃÆ, ÇÕªÇÕ À¹Ô ÇÂÃåðÆÁ» çÆ ÁÅî ÃîÅÇÜÕ þÃÆÁå Áå¶ øËÃñÅ ñËä çÆ ÁÃñÆ Á÷ÅçÆ å¯º Çìé» Ã¿íò éÔÄ ÃÆÍ ëðËºâÇðÕ Â¶º×ñ÷ ÇñÖç¶ Ôé: êÇÔñ» Ü×ÆðÈ ç¹ðÅÚÅð Ççé ÇçÔÅó¶ Ô¹¿çÅ ÃÆ, Ô¹ä À¹Ô ÇÂ¾Õçî õåî å» éÔÄ Ô¯ Ç×ÁÅ ÃÆ, êð Øµà å¯º Øµà Çêµá íÈîÆ Çò¾Ú ÷ðÈð ÚñÅ Ç×ÁÅ ÃÆÍ À¹ÃçÆ æ» Óå¶ ì¹ðÜÈÁÅ ç¹ðÅÚÅð, Ü¯ ÇÂÃå¯º êÇÔñ¶ êðç¶ ç¶ ÇêµÛ¶ Ô¹¿çÅ ÃÆ, Ô¹ä íðêÈð îÅåðÅ ÓÚ ò¾èä ñ¾Ç×ÁÅ ÃÆÍ òêÅð ò¾è å¯º ò¾è è¯ÖÅèóÆ ìäçÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂéÕñÅìÆ ÁÅçðô-ÃÈåð ç¶ ÒÒíð¾êäÓÓ é¶ î¹ÕÅìñ¶ ç¶ Ø¯ÿ çÆ á¾×Æ Áå¶ í¶ó Çò¾Ú îÈðå ðÈê êÌÅêå ÕÆåÅÍ ÷¯ð Áå¶ çÅì¶ çÆ æ» ÇízôàÅÚÅð é¶ ñË ñÂÆÍ ÃîÅÇÜÕ Ã¾å·Å çÅ å¯ñÕ åñòÅð ç¶ ÃæÅé Óå¶ Ã¯éÅ ìä Ç×ÁÅÍ éò-ÇòÁÅÔÆ éÅÿ êÇÔñÆ ðÅå Ã½ä çÅ Ô¾Õ Ü×ÆðÈ Ú½èðÆÁ» å¯º êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÕÅðõÅé¶çÅð» Õ¯ñ ÚñÅ Ç×ÁÅÍ ò¶ôòÅ×îéÆ Çò¾Ú ÇÂé·» òÅèÅ Ô¯ Ç×ÁÅ Ü¯ êÇÔñ» Õç¶ Ã¹ÇäÁ» å¾Õ éÔÄ Ç×ÁÅ ÃÆÍ Ö¹ç ÇòÁÅÔ êÌæÅ êÇÔñ» çÆ åð·» Ô¹ä òÆ ò¶ôòÅ×îéÆ çÅ ÕÅéÈ¿éÆ îÅéåÅ êÌÅêå ðÈê å¶ À¹ÃçÅ ÃðÕÅðÆ êðçÅ ìäÆ Ô¯ÂÆ ÃÆ Áå¶ ÇÂÃ å¯º ÇÂñÅòÅ ÇòÁÅêÕ, êðÅÂÆÁ» ÇÂÃåðÆÁ» éÅÿ Ãì¿è À¹Ãç¶ Áé¹êÈðÕ çÅ Õ¿î Õð ÇðÔÅ ÃÆÓÓ (Â¶º×ñ÷ ÇâÀ¹ð× Çòð¹¾è, îÅðÕÃ-Â¶º×ñ÷:ÃÅÇÔå å¶ ÕñÅ Çò¾Ú¯º, ê³éÅ é¿ : CAF-AG, êÌ×åÆ êÌÕÅôé îÅÃÕ¯, AIHA)Í

êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÇòÚÅð» Áé¹ÃÅð, ÇòÁÅÔ òÆ ÕÂÆ ÕéÈ¿éÆ ÕðÅð» ÇÜÔÅ ÕðÅð þ ÇÕ À¹Ã ñÂÆ ç¶ ÇòÁÕåÆÁ» ç¶ åé Áå¶ îé çÅ ÜÆòé íð ñÂÆ (Üç¯º å¾Õ ÕðÅð çÆ ôðå éÅ à¹¾à¶) øËÃñÅ Õð Çç¾åÅ Ü»çÅ ÔËÍ ÇÂÃ åð·» ÃÅð¶ ÕðÅð» çÆ åð·» ÇÂÃ Çò¾Ú òÆ ç¯ é½ÜòÅé ÇòÁÕåÆÁ» ù êÈðé Á÷ÅçÆ ç¶ éÅÿ ÁÅêä¶ ÁÅê çÅ, ÁÅêä¶ ÃðÆð» çÅ À¹êï¯× Õðé çÅ øËÃñÅ Õðé çÅ ÁÇèÕÅð ÇîñäÅ ÚÅÔÆçÅ þÍ ÇÂÔ À¹Ô ï¹¾× ÃÆ Üç¯º êÈðÆ ç¹éÆÁ» ç¶ ì÷Åð Óå¶ Õì÷Å Õðé Áå¶ êÈ¿ÜÆ-Ã¿×ÌÇÔ çÆ ÁÕ»ÇÖÁÅ ç¶ô» çÆÁ» Ô¾ç» ù À¹ñ¿Øä ÔÆ ÃÅð¶ ê¹ðÅä¶ ÃîÅÇÜÕ ì¿è¶Ü» Áå¶ êÌ¿êðÅ×å ÇòÚÅð» ù åìÅÔ Õð ðÔÆ ÃÆÍ ÇÂÃ¶ ÇÂéÕñÅìÆ ï¹¾× Çò¾Ú ÇòÁÕåÆ×å ï½é-êÌ¶î ç¶ éò¶º ÇÂéÕñÅìÆ Ã¿Õñê çÅ ÇòÕÅÃ Ô¯ÇÂÁÅ Ü¯ ÇÜäÃ À¹åêÅçé çÆ êÌäÅñÆ ç¶ ÃæÅÇêå Ô¯ä å¯º ìÅÁç, ÃîÅÇÜÕ ÜÆòé ÓÚ îÈðå ðÈê å» éÔÄ ñË ÃÇÕÁÅ, êð ÇòÁÕåÆ×å ï½é-êÌ¶î çÆ ÇÂÔ íÅòé» Áå¶ ÁÕ»ÇÖÁÅÍ

ÁÅêä¶ ÁÅê ÓÚ ÇÂµÕ ïæÅðæ ìä ü¾ÕÆ ÃÆ ÇÜÃé¶ ÇòÇ×ÁÅéÕ ÃîÅÜòÅç ç¶ î¯ãÆÁ» ù ÇÂÔ ÇçôÅ Çç¾åÆ ÇÕ ÇÜäÃ-À¹åêÅçé çÆ êÌäÅÿÆ ù õåî ÕðÕ¶, ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô Çò¾Ú Ã¾Ú¶ Â¶Õ»åÕ ï½é-êÌ¶î ù ÇÂÃçÆ ðÅÔ Çò¾Ú ÁÅÀ¹ä òÅÿÆÁ» ÁÅðÇæÕ ð¹ÕÅòà» Áå¶ À¹é·» ð¹ÕÅòà» ù Ãí å¯º ò¾è îÈðå ðÈê Çò¾Ú êÌ×à Õðé òÅÿ¶ ì¹ðÜÈÁÅ êÇðòÅÇðÕ ã»Ú¶ ù éôà ÕðÕ¶, îé¹¾ÖÆ-ÃîÅÜ çÆ ÇÂ¾Õ ÁÅî Ã¾ÚÅÂÆ ìäÅÇÂÁÅ ÜÅ ÃÕçÅ þÍ ê³ÈÜÆòÅç é¶ Øµà å¯º Øµà êÌ¶î-ÇòÁÅÔ ç¶ Ô¾Õ (Áå¶ êÌ¶î à¹¾àä Óå¶ Áñ¾× Ô¯ä ç¶ Ô¾Õ) ù îÅéåÅ ç¶ä çÅ ÇÂµÕ êÌ×åÆôÆñ Õ¿î ÕÆåÅ ; ÇÜÃù ÇÂµÕ ÁÃñÆÁå ìäÅÀ¹ä çÅ Õ¿î Çé¾ÜÆ ÜÅÇÂçÅç Óå¶ ÁèÅÇðå ÃîÅÇÜÕ Ãì¿è» ù õåî Õðé òÅÿ¶ Á×ñ¶ð¶ ÃîÅÇÜÕ ÇÂéÕñÅì çÅ Â¶Ü¿âÅ ìä Ç×ÁÅÍ ÇÂÃ Áðæ Çò¾Ú îÅðÕÃòÅç é¶ ê³ÈÜÆòÅçÆ ÜîÔÈðÆ ÇÂéÕñÅì ç¶ àÅÿ¶ ×Â¶ Â¶Ü¿â¶ ù ÔÆ Áµ×¶ òèÅÇÂÁÅ Áå¶ Ãêµôà ÕÆåÅ ÇÕ ê³ÈÜÆòÅçÆ À¹åêÅçé-Ãì¿è» ç¶ ÖÅåî¶¶ ç¶ éÅÿ ÔÆ ÇòÁÅÔ ç¶ ÇêµÛ¶ ÁÅêÃÆ ÇÖµÚ å¯º Çìé» Õ¯ÂÆ Ô¯ð ÕÅðé éÔÄ ðÇÔ ÜÅò¶×Å Áå¶ ÇÕÀ¹ºÇÕ ï½é-êÌ¶î ÁÅêä¶ ÖÅÃ¶ å¯º ÔÆ ÇÂÕ»åÕ Ô¹¿çÅ þ, ÇÂÃ ñÂÆ À¹Ã ÃÇæåÆ Çò¾Ú ï½é-êÌ¶î Óå¶ ÁèÅÇðå ÇòÁÅÔ Ã¾Ú¶ Áðæ Çò¾Ú Â¶Õ»åÕ Ô¯ÇÂÁÅ Õðé×¶Í îÅðÕÃ å¶ Â¶º×ñ÷ é¶ ÇòÁÅÔ Ã¿ÃæÅ çÆ Áá·ÅðòÄ ÃçÆ ç¶ ÇòÚÅðÕ»-ñ¶ÖÕ» Áå¶ ëð»ÃÆÃÆ ÇÂéÕñÅì ç¹ÁÅðÅ ê¶ô Áñ¯ÚéÅ ù ÔÆ Áµ×¶ òèÅÇÂÁÅ Áå¶ åðÕ Ã¿×å ìäÕ¶ åðÕôÆñ éåÆÜ¶ å¾Õ êÔ¹¿ÚÅÇÂÁÅÍ À¹é·» é¶ î¿ÇéÁÅ þ ÇÕ ÇÂé·» ÇòÚÅðÕ» é¶ å¶ ëð»ÃÆÃÆ ÇÂéÕñÅì é¶ ÇòÁÅÔ Ã¿ÃæÅ çÆ ì¹ÇéÁÅç ù ÇÔñÅ Çç¾åÅ ÃÆÍ (îÅðÕÃ-Â¶º×ñ÷ : Üðîé ÁÅâÆÁÅñ¯ÜÆ, À¹ÔÆ, ê³éÅ AIB-AIC)Í À¹é·» ç¶ ÇòÚÅð éÅÿ, ê³ÈÜÆòÅç Çòð¯èÆ ÇÂéÕñÅì çÅ î¹µÖ À¹ç¶ô À¹é·» Ãí Ü¿÷Æð» ù å¯ó ç¶äÅ þ Ü¯ îé¹¾Ö ç¶ îé¹¾ÖÆ Ô¯ä çÆ ðÅÔ Çò¾Ú ð¹ÕÅòà þÍ ÇêÁÅð ÁÅêäÆ ÃðìÇòÁÅêÕåÅ Çò¾Ú ÇêÁÅð ç¶ ðÈê Çò¾Ú êÌ×à Ô¯ò¶, À¹Ã ñÂÆ ì¹ðÜÈÁÅ ÇòÁÅÔ Áå¶ ì¹ðÜÈÁÅ êÇðòÅð ç¶ ÖÅåî¶¶ ù À¹Ô ÷ðÈðÆ î¿éç¶ ÔéÍ Õ¶òñ å» ÔÆ îé¹¾Ö ç¶ Õ¹çðåÆ Áå¶ ÃîÅÇÜÕ ÃÅðå¾å çÅ ÒÁÅòÜËÕÇàÇëÕ¶ôéÓ Ô¯ ÃÕ¶×ÅÍ ÇÂµÕ ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÇÜÕ-ÁÅðÇæÕ ã»Ú¶ Á¿çð ÇÂÔ Ã¿íò ÔÆ éÔÄ þ, ÇÂÃ ×¾ñ ù ÁÇÔÃÅÃ Áå¶ Ô¯ð âÈ¿Ø¶ èðÅåñ Óå¶ ÜÅ Õ¶ ÃîÞä ñÂÆ ÃîÅÇÜÕ ÇÕðå ò¿â éÅÿ êËçÅ Ô¯ä òÅÿÆ ì¶×Åé×Æ Ü» ÁñÇÔç×Æ (Â¶ñÆé¶ôé) ç¶ îÅðÕÃòÅçÆ Ã¿Õñê Óå¶ òÆ æ¯ó·Æ ÚðÚÅ ÷ðÈðÆ þÍ

îÅðÕÃÆ Ã¿Õñê ç¶ ðÈê Çò¾Ú ì¶×Åé×Æ Ü» ÁñÇÔç×Æ ÇÂµÕ ÁÇÜÔÆ ÇÕÇðÁÅ (Áå¶ éÅÿ ÔÆ ÃÇæåÆ) þ ÇÜÃ Çò¾Ú îé¹¾Ö (ÇÂµÕ ÇòÁÕåÆ, ÃîÈÔ, Ã¿ÃæÅ Ü» ÃîÅÜ) (A) ÁÅêä¶ Ö¹ç ç¶ Õ¿î» ç¶ ÇÃµà¶ Ü» ÇÕðå ç¶ À¹åêÅç å¯º (Áå¶ õ¹ç ÁÅêä¶ Õ¿î Ü» ÇÕðå éÅÿ¯º) (B) À¹Ã Õ¹çðå éÅÿ¯º ÇÜÃ Çò¾Ú À¹Ô ðÇÔ¿çÅ þ, (C) çÈÜ¶ îé¹¾Ö» éÅÿ¯º Áå¶ ÇÂé·» Ãí ç¶ ÇÃµà¶ òÜ¯º (D) ÁÅê ÁÅêä¶ ÁÅê éÅÿ¯º (ÇÂÇåÔÅÃÕ ðÈê å¯º ÇÃðÜÆÁ» ÁÅêäÆÁ» Ö¹ç çÆÁ» îé¹¾ÖÆ Ã¿íÅòéÅò» Áå¶ îé¹¾ÖÆ ÃÅðå¾å éÅÿ¯º) ì¶×ÅéÅ Ô¯ Ü»çÅ þÍ ïÅäÆ ì¶×Åé×Æ Ü» ÁñÇÔç×Æ îé¹¾Ö ç¶ ÇòòÔÅðÕ ÕÅðÜ» çÆ À¹êÜ (ÇÕðå çÆ À¹êÜ, î¹çðÅ, ÃîÅÇÜÕ Ãì¿è ÁÅÇç) Áå¶ ÇÃè»åÕ íÅòéÅåîÕ ÕÅðÜ» çÆ À¹êÜ—ÇÂé·» ç¯é» ù Áå¶ éÅÿ ÔÆ îé¹¾Ö ç¶ ×¹ä» Áå¶ ï¯×åÅò» ù ÁÇÜÔÆÁ» ÚÆ÷» Çò¾Ú ìçñ ÜÅä çÆ êÌÇÕÇðÁÅ Áå¶ ÇÃµàÅ þ, Ü¯ ñ¯Õ» å¯º Á÷Åç Ô¯ò¶ Áå¶ ÇÜÃçÅ À¹é·» Óå¶ çìçìÅ Ô¯ò¶Í çÈÜÅ, ÇÂÔ ØàéÅò», êÌÇÕÇðÁÅò» Áå¶ Ãì¿è» çÅ À¹é·» ç¶ Çé¾ÜÆ ðÈê ÇÕÃ¶ ò¾ÖðÆ ÚÆ÷ Çò¾Ú ðÈê»åðä þ Áå¶ ÜÆòé Çò¾Ú ñ¯Õ» ç¶ ÁÃñÆ Ãì¿è» çÅ, À¹é·» çÆ Ú¶åéÅ Çò¾Ú Çò×Åó þÍ Áµ×¶ Ú¾ñ Õ¶ Õ¹¾Þ îÅðÕÃòÅçÆ ÇòçòÅé» é¶ ÁñÇÔç×Æ ç¶ ò¾Ö-ò¾Ö ðÈê» çÅ êÌòð×ÆÕðé Õðé çÆ òÆ Õ¯Çôô ÕÆåÆÍ ÇÜò¶º Â¶âî ôËë (Adam Schoff) é¶ ÇÂÃç¶ ç¯ ì¹ÇéÁÅçÆ ðÈê» çÆ ×¾ñ ÕÆåÆ þ : ìÅÔðî¹ÖÆ ÁñÇÔç×Æ (Ü» ÁÅî ÁñÇÔç×Æ) Áå¶ Á¿åðî¹ÖÆ ÁñÇÔç×ÆÍ ôÅÕå¶ñ (Schachtel) é¶ ÇÂÃç¶ ÚÅð òð× ìäÅÂ¶ Ôé : îé¹¾Ö» çÆ Õ¹çðå å¯º ÁñÇÔç×Æ, ÁÅêä¶ éÅÿ ç¶ îé¹¾Ö» å¯º ÁñÇÔç×Æ, ÁÅêä¶ Ô¾æ» Áå¶ ÇçîÅ× ç¶ Õ¿î» å¯º Áå¶ õ¹ç å¯º ÁñÇÔç×ÆÍ ÃÆîËé é¶ ÇÂÃç¶ ê³Ü òð× åËÁ ÕÆå¶ Ôé : ÁÇèÕÅðÔÆäåÅ, ÃÅðæÕåÅ ÔÆäåÅ, ÃîÅÇÜÕ ò¾ÖðÅêä (Segregation), êÌåÆîÅéÔÆäåÅ (éÅðîññËÃéËÃ) Áå¶ ÁÅåî ì¶×Åé×Æ, (ÃËñë-Â¶ôà¶ºÌÜî¶ºà) (ç¶Ö¯ : Â¶ ÇâÕôéðÆ ÁÅë îÅðÕÇÃÃà æÅà, ê³éÅ. AE, îÅÇÂÁÅ ìñËÕò¶ñ òðñâÇòú ð¶ºëðËºÃ, ÇÂ¿âÆÁé ðÆÇê³Ìà, éòÄ Çç¾ñÆ, B@@@) ÇÂÔ Ãõå Ü» Üó· êÌòð×ÆÕé ÇÂé·» Áðæ» Çò¾Ú áÆÕ éÔÄ þ ÇÕÀ¹ºÇÕ ÇÂÔ ÃîÅÇÜÕ òðåÅð¶ ç¶ ò¾Ö-ò¾Ö ìÅÔðî¹ÖÆ Á¿åðî¹ÖÆ ÁïÅî» çÅ êµÖ ÔéÍ

îÅðÕÃ ç¶ ÇòÚÅð Áé¹ÃÅð ÁñÇÔç×Æ ÃîÅÜ-ÇòÕÅÃ ç¶ ÇÂµÕ ÇéôÇÚå êóÅÁ çÆÁ» Çòð¯èåÅÂÆÁ» ù ÇìÁÅé ÕðçÆ þÍ À¹Ô ÇÕðå-ò¿â å¯º êËçÅ Ô¯ÂÆ Áå¶ Çé¾ÜÆ îÅñÕÆ éÅÿ Ü¹óÆ Ô¯ÂÆ þÍ ÁÇÜÔÆÁ» ÃÇæåÆÁ» Çò¾Ú ÃîÅÇÜÕ Ãì¿è ÁÅê î¹ÔÅð¶ ã¿× éÅÿ ìäç¶ Ôé Áå¶ ñ¯Õ» ç¶ Õ¿àð¯ñ å¯º ìÅÔð Ô¯ Ü»ç¶ Ôé Üç¯º ÇÕ ÕÅðÜ» ç¶ øñ» Áå¶ À¹êÜ» çÆ ÇòÁÕåÆÁ» Áå¶ ÃîÅÇÜÕ ÃîÈÔ» å¯º ÁñÇÔç×Æ Ô¯ Ü»çÆ þ Áå¶ À¹Ô Ü» å» çÈÃð¶ ñ¯Õ» ç¹ÁÅðÅ Ü» ÇÕÃ¶ Áñ½ÇÕÕ ôÕåÆ ç¹ÁÅðÅ æ¯êÆ ×ÂÆ òÃåÈ ç¶ ðÈê ÓÚ êËçÅ Ô¹¿ç¶ ÔéÍ ÁñÇÔç×Æ-Ãì¿èÆ îÅðÕÃ çÅ Ã¿Õñê À¹é·» ç¹ÁÅðÅ ÒÒì¶×ÅéÆ (Estranged) ÇÕðåÓÓ çÆ ÚðÚÅ ÇòµÚ Ãêµôà Ô¯ Õ¶ ÃÅÔîä¶ ÁÅÀ¹ºçÅ þÍ îÅðÕÃ é¶ Ãêµôà ÕÆåÅ ÇÕ ÇÕðå çÆ ÇÕÃ¶ òÃåÈ ÇòµÚ Ãî¯ÂÆ ÁÇÜÔÆ ÇÕðå ÇÜÔóÆ îÈðå Ô¯ ×ÂÆ þÍ ÇÕðå çÅ òÃåÈÕðé (ÁÅìÜËÕàÆÇëÕ¶ôé) þ Áå¶ Çé¾ÜÆ ÜÅÇÂçÅç ç¹ÁÅðÅ ôÅÃå ÃîÅÜ Çò¾Ú ÇÕðå çÅ òÃåÈÕðé ñÅ÷îÆ ÔÆ ÇÕðåÆ ù ÜÆòé ç¶ ÁÅé¿ç» å¯º ò»Þ¶ ÕðçÅ þÍ À¹Ãù ÁÅêäÆ ÇÕðå çÆ òÃåÈ çÅ çÅÃ ìäÅ Çç¿çÅ þÍ À¹ÃçÆ ÇÕðå çÅ À¹åêÅç À¹Ãç¶ ñÂÆ ÇÂµÕ ì¶×ÅéÅ À¹åêÅç ìä Ü»çÅ þ Áå¶ òÃåÈÇ´å ÇÕðå Ü» ÁñÇÔçÅ (ÇÂñÆéÂ¶é¶à¶â) ÇÕðå ìä Ü»çÆ þÍ ÇÕðå êÌÇÕÇðÁÅ ÁÅêäÅ ÇÃðÜäÅåîÕ-å¾å ×òÅ Çç¿çÆ þ Áå¶ î÷çÈð ñÂÆ À¹Ã Çò¾Ú Õ¯ÂÆ ÇçñÚÃêÆ éÔÄ ðÇÔ Ü»çÆÍ î÷çÈð Õ¯ÿ À¹Ã ñÂÆ Õ¯ÂÆ êÌ¶ðéÅ éÔÄ Ô¹¿çÆ ÇÕ À¹Ô ÃÔ¹Ü ç¶ Çéïî» Áå¶ ÃîÈÇÔÕ ñ¯Õ» Áé¹ÃÅð À¹åêÅçé Õð¶Í ÁÅêäÆ ÃðÆðÕ-îÅéÇÃÕ ôÕåÆ ç¶ ÃòË ÇÂµÛå ÇòÕÅÃ å¯º ò»ÞÅ ÇÃðø êôÈÁ» òð×ÆÁ» ÁÅÇçî ñ¯ó» å¯º ò»ÞÅ Ô¯ Ü»çÅ þ Áå¶ ÁîÈðåé, Ã¹êé¶ Áå¶ ÕñêäÅ çÆ ôÕåÆ ù, ÇêÁÅð çÆÁ» îé¹¾ÖÆ Ã¿íÅòéÅò» ù ×òÅ Çç¿çÅ þÍ À¹Ô ÁÅê ÁÅêäÆÁ» ì¶óÆÁ» ìäÅÀ¹ºçÅ þÍ À¹Ô ÁÅêäÅ ðÇÔ ÔÆ éÔÄ Ü»çÅ Ã×¯º ê³ÈÜÆ ç¶ îÅñÕ çÅ Ô¯ Ü»çÅ þÍ ïÅäÆ ÁñÇÔç×Æ îé¹¾Ö ù îé¹¾Ö å¯º Áå¶ îé¹¾ÖÆ ×¹ä»-Ã¿íÅòéÅò» å¯º ò¾ÖðÅ Õð Çç¿çÆ þÍ ÇÂÃ ðÈê Çò¾Ú Ôð ÁñÇÔç×Æ ÷ðÈð ÔÆ ÁÅåÇîÕ ÁñÇÔç×Æ òÆ Ô¹¿çÆ þÍ (ÇÂÃ Óå¶ ÇòÃæÅð ÓÚ ÚðÚÅ ñÂÆ ç¶Ö¯, îÅðÕÃ : ÇÂÕéÅÇîÕ ÁËºâ ÇëñÅÃ¯ÇëÕ îËÇéÀ¹ÃÕÇðêàÃ ÁÅë AHDD, ëÃà îËÇéÀÈ ÃÕÇðêà, ÁËÃàz¶º÷ ñ¶ìð, ê³éÅ FF-H@, éËôéñ ì¹¾Õ Â¶Ü¿ÃÆ ÕñÕ¾åÅ, AIIC)Í

ÁñÇÔç×Æ ç¶ ì¹ÇéÁÅçÆ ìÅÔðî¹ÖÆ ÕÅðé» çÆ ÚðÚÅ À¹Ãç¶ ðÈê» ù ÃÅÔîä¶ ÇñÁÅÀ¹ä Áå¶ ðËâÆÕñ Áñ¯ÚéÅ çÅ ÇéÚ¯ó îÅðÕÃ ÇÂÃ ðÈê Çò¾Ú ê¶ô Õðç¶ Ôé ÇÕ ðËâÆÕñ ÇÂéÕñÅì ç¹ÁÅðÅ ê³ÈÜÆòÅçÆ ÇÕðå ò¿â ù Áå¶ ÇéµÜÆ ÜÅÇÂçÅç ù õåî ÕðÕ¶ ÔÆ îé¹¾Ö ç¶ ÇÖ¿â¶ ÇòÁÕåÆåò ù î¹ó Ü¾æ¶ì¿ç ÕÆåÅ ÜÅ ÃÕçÅ þ, À¹Ãç¶ ÁÅåî ÇéðòÅÃé Áå¶ ÁÅåî-ÁñÇÔç×Æ çÆ ÃÇæåÆ ù À¹ñ¿ÇØÁÅ ÜÅ ÃÕçÅ þ Áå¶ õ¹ç å¾Õ À¹ÃçÆ òÅêÃÆ ù, îé¹¾Ö ç¹ÁÅðÅ îé¹¾Ö ñÂÆ îé¹¾ÖÆ Ã¹íÅÁ çÆ ìÔÅñÆ ù Ã¿íò ìäÅÇÂÁÅ ÜÅ ÃÕçÅ þÍ ê³ÈÜÆòÅçÆ ÃîÅÇÜÕ ÇÕðå ò¿â ù õåî ÕðÕ¶ ÔÆ Á-ÁñÇÔç×Æ (âÆ-Â¶ñÆé¶ôé) ù Ã¿íò ìäÅÇÂÁÅ ÜÅ ÃÕçÅ þ Áå¶ ÇòÁÕåÆ×å ÇÂÕ»åÕ ï½é-êÌ¶î Ü» ð¹îÅéÆ êÌ¶î Ü» íÅòÅò¶×Æ êÌ¶î (êËôé ñò) çÅ Ü¯ ÁÅçðô êÌì¯èé ï¹¾× ç¶ ÇòÚÅðÕ» Áå¶ ï¹à¯êÆÁÅÂÆ ÃîÅÜòÅçÆÁ» é¶ ê¶ô ÕÆåÅ ÃÆ, À¹Ã ù ÇÂµÕ ïæÅðæ Çò¾Ú ìçÇñÁÅ ÜÅ ÃÕçÅ þÍ

ÇÂµæ¶ ÇÂµÕ íðî ÇéòÅðä òÆ ÷ðÈðÆ þÍ îÅðÕÃ Üç¯º îé¹¾ÖÆ-Ã¹íÅÁ Ü» îé¹¾ÖÆ ÃÅðå¾å çÆ Çëð å¯º ìÔÅñÆ çÆ Áå¶ îé¹¾Ö çÆ îé¹¾Ö å¾Õ òÅêÃÆ çÆ ×¾ñ Õðç¶ Ôé å» À¹é·» çÅ îåñì éÅ å» îé¹¾ÖÆ-Ã¹íÅÁ Ü» îé¹¾ÖÆ ÃÅðå¾å ù Üó· Ü» Áìçñ î¿éä å¯º þ, éÅ ÔÆ ÁäÇÂÇåÔÅÃÕ ã¿× éÅÿ À¹Ô ÇÂÔ î¿éç¶ Ôé ÁÅÇÜÔÆ Õ¯ÂÆ ÁÚñ ÕñêäÅ Ü» ÚÆ÷ ÁåÆå Çò¾Ú Ü» ïæÅðæ ðÈê Çò¾Ú î½ÜÈç ÃÆ, Çëð ×òÅÚ ×ÂÆ Áå¶ Ô¹ä À¹Ãù Çëð å¯º ÔÅÃñ ÕðéÅ þÍ ÁñÇÔç×Æ ù îÅðÕÃòÅç ÇÕÃ¶ å¾æîÂÆ Ü» ÁÅçðô (Normative) îé¹¾ÖÆ Ã¹íÅÁ éÅÿ éÔÄ Ã×¯º ÇÂÇåÔÅÃÕ ðÈê ÓÚ ÇÃðÇÜå îé¾¹ÖÆ Ã¿íÅòéÅò» å¯º ÁñÇÔç×Æ ç¶ ðÈê Çò¾Ú, ÖÅÃ ÕðÕ¶ Á÷ÅçÆ Áå¶ ÇÃðÜäÅåîÕåÅ çÆ îé¹¾ÖÆ ï¯×åÅ å¯º ÁñÇÔç×Æ ç¶ ðÈê Çò¾Ú ç¶ÖçÅ-ÃîÞçÅ þÍ ÁÅåî ÁñÇÔç×Æ çÅ Ã¿Õñê îé¾¹Ö çÅ Õ¯ÂÆ Üó·Í Áä ÇÂÇåÔÅÃÕ Ã¿Õñê ê¶ô Õðé çÆ ìÜÅÇÂ îé¹¾Ö ç¶ ñ×ÅåÅð î¹óéòÆéÆÕðé Áå¶ ÇòÕÅÃ çÆ êÌÇÕÇðÁÅ ù Ã¿ò¶× êÌçÅé Õðé çÅ Ã¾çÅ Çç¿çÅ þÍ ÇÜò¶º ÇÕ ÇîñÅé Õ»×Ì×Å ÕÇÔ¿ç¶ Ôé, ÁÅåî-ÁñÇÔç×Æ çÅ ÇôÕÅð Ô¯ä çÅ îåñì þ ÁÅêä¶ Õ¿î å¯º ÁñÇÔç×Æ, ÁÅåî-Ãð×ðîÆ å¯º, ÁÅåî À¹åêÅçé å¯º ÁÅåî ÇÃðÜäÅ å¯º ÁñÇÔç×Æ, îé¹¾ÖÆ ÇòòÔÅð Áå¶ îÅéòÆ À¹åêÅç ç¶ ðÈê Çò¾Ú ÇÂÇåÔÅÃ å¯º ÁñÇÔç×Æ (Â¶ ÇâÕôéðÆ ÁÅë îÅðÕÇÃÃà æÅà Çò¾Ú ÔòÅñÅ, À¹ÔÆ, ê³éÅ.AD)Í ïÅäÆ ÇÂµÕ îé¹¾Ö ç¶ ÁñÇÔç×Æ×ÌÃå Ü» ÁÅåî ÁñÇÔç×Æ×ÌÃå Ô¯ä çÅ îåñì þ ÇÕ À¹Ãç¶ ñ×ÅåÅð îé¹¾Ö Ô¯ä çÆ ÇÕÇðÁÅ ð¹¾Õ ×ÂÆ þ Áå¶ ìäÆ-ìäÅÂÆ ç¹éÆÁ» Çò¾Ú ÇÜÀ¹ºç¶ Ô¯Â¶ À¹Ô ÇòòÔÅÇðÕ Áñ¯ÚéÅåîÕ ã¿× éÅÿ, ÇÂéÕñÅìÆ ã¿× éÅÿ Ãð×ðî éÔÄ þ ïÅäÆ ÇÜÔÅ ÇÕ Â¶. êÆ. Á¯×¹åÃð¯ò (Ã¯òÆÁå ÇÂéÃÅÂÆÕñ¯êÆâÆÁÅ ÁÅë ÇëñÅÃëÆ) ÕÇÔ¿ç¶ Ôé, ÁñÇÔç×Æ ÇÂµÕ çÅðôÇéÕ Áå¶ ÃîÅÜôÅÃåðÆ êÌòð× ÔË Ü¯ îé¹¾Ö ç¶ ÕÅðÜ» Áå¶ À¹Ãç¶ éåÆÇÜÁ» ç¶, ÁÇÜÔÆÁ» Á÷Åç ôÕåÆÁ» ç¶ ìÅÔðî¹ÖÆ ðÈê»åðä ù êÌ×à ÕðçÅ þ Ü¯ À¹Ã À¹µêð Õ¿àð¯ñ ÕÅÇÂî Õð ñËºçÅ þ Áå¶ À¹Ãç¶ êÌåÆÕÈñ Ô¹¿çÅ þÍ éÅÿ ÔÆ ÇÂÔ ÃîÅÇÜÕ êÌÇÕÇðÁÅ çÆ ÇÂµÕ Ãð×ðî Á¿åðî¹ÖÆ ôÕåÆ éÅÿ ÇÂµÕ òÃåÈ Çò¾Ú îé¹¾Ö ç¶ ð¹ê»åðä çÆ ÇÕÇðÁÅ ù òÆ êÌ×à ÕðçÆ þÍ

À¹êð¯Õå íðî çÅ ÇéòÅðä ÇÂÃ ñÂÆ ÷ðÈðÆ ÃÆ ÇÕ ÁÃÄ ÇÂÃ ×¾ñ ù ÜÅä ñÂÆÂ¶ ÇÕ ÃòÅñ ÁåÆå ÇòµÚ î½ÜÈç îé¹¾ÖÆ ÇêÁÅð Ü» Õçð ç¶ ÇÕÃ¶ êÌåÆîÅé çÆ î¹óêÌÅêåÆ çÅ éÔÄ þÍ ÃòÅñ îé¹¾Ö ç¶ Õ¹çðåÆ Ü×å éÅÿ¯º ñ×ÅåÅð çÈð Ü»ç¶ Ô¯Â¶, Ç÷ÁÅçÅ å¯º Ç÷ÁÅçÅ îé¹¾Ö Ô¹¿ç¶ ÜÅä ç¶ À¹Ã ×¹ä ù Çëð å¯º ÔÅÃñ Õðé çÅ þ ÇÜÃ ç¶ ÜîÅåÆ-ÃîÅÜ ç¶ ÇòÕÅÃ ç¶ ç½ðÅé, ÇòÁÕåÆåò ç¶ ÇÖ¿âÅÁ ç¶ éÅÿ Ö¹µÃä çÆ êÌÇÕÇðÁÅ ê³ÈÜÆòÅç çÆ òðåîÅé Çìðè ÁòÃæÅ å¾Õ ÁÅêä¶ ÇÃõð å¾Õ ÜÅ êÔ¹¿ÚÆ þÍ îé¹¾ÖÆ êÌ¶î ç¶ À¹µéå ÁÅçðô çÆ Ã¿Õñê ê³ÈÜÆòÅç çÅ êóÅÁ ç¶ ìÚêé Çò¾Ú ÔÆ Üéî ñË ÃÕçÅ ÃÆÍ ÜÆòé Çò¾Ú Ôð ÚÆ÷ ÁÅêä¶ êÌåÆÕÈñ êµÖ ç¶ éÅÿ ÔÆ Ô¯ºç Çò¾Ú ÁÅÀ¹ºçÆ þÍ ê³ÈÜÆòÅçÆ ÃîÅÜ Çò¾Ú ÇòÁÕåÆåò Áå¶ îé¹¾ÖÆ ÃÅðå¾å ç¶ Úðî ÇÖ¿âÅÁ ç¶ éÅÿ ÔÆ À¹é·» ç¶ ÇéÖ¶è ç¶ êµÖ-À¹Ôé» ç¶ î¹ó ìäé ç¶ ÇòÚÅð Áå¶ ðÅÔ é¶, Ô¯ºç Çò¾Ú ÁÅÀ¹äÅ ÔÆ ÃÆ Áå¶ Çëð ÇéôÇÚå ÔÆ ÇÂÇåÔÅÃ çÆ ×åÆ À¹Ã ÇçôÅ Çò¾Ú ÜÅò¶×Æ Üç¯º ÇÂÔ çÈÃðÅ êµÖ (êÌ¯ñ¶åÅðÆ ÇÂéÕñÅì å¯º ìÅÁç Áå¶ ÃîÅÜòÅçÆ Ã¿Õðîä ç¶ ñ¿ì¶ Ãî¶º ç½ðÅé) êÌèÅé êµÖ ìä ÜÅò¶×Å Áå¶ ÜîÅå-ðÇÔå ÃîÅÜ Çò¾Ú Çé¾ÜÆ ÜÅÇÂçÅç-Ãì¿è» ç¶ ÁèÅð Áå¶ À¹Ã å¯º ìä¶ À¹µÚ À¹ÃÅð ç¶ êÈðé ñ¯ê å¯º ìÅÁç ÔÆ îé¹¾Ö Áå¶ Ã¾Ú¶ îé¹¾ÖÆ ÇêÁÅð ç¶ ÁÅçðô Ã¿êðé Áðæ» Çò¾Ú ìÅÔðî¹ÖÆ ïæÅðæ ìä ÃÕä×¶Í

ÇÂµÕ Ô¯ð íðî çÅ ÇéòÅðä ÇÂµæ¶ ÷ðÈðÆ þÍ ÁÇÜÔÅ éÔÄ þ ÇÕ ê³ÈÜÆòÅçÆ ÃîÅÇÜÕ ÇÕðå-ò¿â ç¶ åÇÔå Õ¶òñ î÷çÈð ÔÆ îé¹¾ÖåÅ å¯º, ÃîÅÜ å¯º Áå¶ îé¾¹ÖÆ Õçð-íÅòéÅò» å¯º ÁñÇÔç×Æ çÅ ÇôÕÅð þÍ ÇÕÀ¹ºÇÕ ÇÕðå-êÌÇÕÇðÁÅ ÃîÅÜ çÆ ì¹ÇéÁÅç Ô¹¿çÆ þ, ÇÂÃ ñÂÆ î÷çÈð çÆ ÁñÇÔç×Æ Ãí å¯º ì¹ÇéÁÅçÆ ÁñÇÔç×Æ Ô¹¿çÆ þÍ êð ÃîÅÜ çÆÁ» Ô¯ð ÜîÅå» òÆ ÁñÇÔç×Æ Áå¶ ÁÅåî ÁñÇÔç×Æ ç¶ ÇÂ¾Õ¯ ÇÜÔ¶ ðÈê éÅÿ ÇôÕÅð Ô¹¿ç¶ ÔéÍ ÃðÆðÕ ÇÕðå Õðé òÅÿ¶ î÷çÈð å¯º Çìé» îÅéÇÃÕ ÇÕðå Õðé òÅÿ¶ ê³ÈÜÆòÅçÆ À¹åêÅçé-ã»Ú¶ ç¶ êÌì¿èé-Ã¿ÚÅñé ç¶ çøåðÆ Õ¿î» Áå¶ êÈðÕ Ã¶òÅ Ö¶åð éÅÿ Ü¹ó¶ îµè òð× ç¶ ñ¯Õ òÆ ÁÅêä¶ ÕÅðÜ» ç¶ ÇÃµÇàÁ» å¯º ÁäÜÅä Áå¶ Áµâ Ô¹¿ç¶ Ôé, À¹Ô À¹åêÅçé-êÌÇÕÇðÁÅ å¯º Áµâ Ô¹¿ç¶ Ôé Áå¶ Ãí å¯º Õ¹çðåÆ îé¹¾ÖÆ ×¹ä—ÇÕðå å¯º Áµâ Ô¹¿ç¶ ÔéÍ ÇÂÃ ÕðÕ¶ À¹Ô Ô¯ð òè¶ð¶ êµèð Óå¶ ÁÅåî-ÁñÇÔç×Æ ç¶ ÇôÕÅð Ô¹¿ç¶ ÔéÍ Üç¯º å¾Õ îÅéÇÃÕ ÇÕðå çÆ ôÌ¶ôáåÅ ÃÇÔå ÃÅð¶ ì¹ðÜÈÁÅ ÁÇèÕÅð Áå¶ À¹é·» Óå¶ ÁèÅÇðå ÇòÁÕåÆÁ» çðÇîÁÅé ÁÃîÅéåÅò» ìäÆÁ» ðÇÔä×ÆÁ», À¹ç¯º å¾Õ ÇÂÔ ÃÇæåÆ ìäÆ ðÔ¶×ÆÍ ê³ÈÜÆêåÆ òÆ ÃîÅÇÜÕ À¹åêÅçé çÆ ì¹ÇéÁÅçÆ ÕÅðòÅÂÆ éÅÿ êÈðé å½ð Óå¶ ò¾Ö ÇÃðë òÅèÈ Õçð ÇéÚ¯óé ç¶ À¹ç¶ô ñÂÆ ÔÆ ÜÆÀ¹ºçÅ þÍ ê³ÈÜÆ Õ¯ÂÆ ÚÆ÷ éÔÄ Ô¹¿çÆ Ã×¯º À¹Ô ÃîÅÜ çÆ Ã¹ÇéôÇÚå ÇÂÇåÔÅÃÕ Ã¿ðÚéÅ Çò¾Ú ÇéÇÔå Ã¹ÇéôÇÚå ÃîÅÇÜÕ À¹åêÅçé-Ãì¿è Ô¹¿çÆ þ Ü¯ ÇÂµÕ ÚÆ÷ ç¶ ðÈê Çò¾Ú êÌ×à Ô¹¿çÆ þ Áå¶ À¹Ã ÚÆ÷ ù Çòô¶ô ÃîÅÇÜÕ ÚÇðµåð Çç¿çÆ þÍ (ÇòÃåÅð ÓÚ ÚðÚÅ ç¶ ñÂÆ ç¶Ö¯, ê³ÈÜÆ, Ö¿â-C, êÅá-DH)Í ê³ÈÜÆêåÆ ÇÜÃçÅ ÇÂµÕ¯ ÇÂµÕ À¹ç¶ô ê³ÈÜÆ Ã¿×ÌÇÔ Ô¹¿çÅ þ, À¹Ô îé¹¾Ö ðÇÔ ÔÆ éÔÄ Ü»çÅÍ À¹Ãç¶ ñÂÆ À¹åêÅçé çÅ î¿åò îé¹¾ÖÆ ñ¯ó» çÆ êÈðåÆ éÔÄ Ã×¯º î¹éÅøÅ Ô¹¿çÅ þÍ À¹Ãç¶ ÃÅð¶ Ã¹êé¶ Áå¶ Ã¾¹Ö ç¶ Ãí Ã¿Õñê î¹éÅø¶ ç¶ ÇÂðçÇ×ðç ìäç¶ ÔéÍ À¹Ô ÁÅê ê³ÈÜÆ çÅ ÇòÁÕåÆ-ðÈê (ÒÕËêÆàñ êðÃÅÇéëÅÂÆâÓ) Ô¹¿çÅ þÍ êåéÆ òÆ À¹Ãç¶ ñÂÆ ÁÅêä¶ ê³ÈÜÆ-ÃÅîðÅÜ çÅ òÅÇðÃ êËçÅ Õðé òÅÿ¶ À¹åêÅçé ç¶ ÃÅèé å¯º òè¶ð¶ Õ¹¾Þ éÔÄ Ô¹¿çÆ Áå¶ À¹Ãù À¹Ô ÇêÁÅð òÆ À¹Ã¶ ðÈê Çò¾Ú ÕðçÅ þÍ ê³ÈÜÆ õ¹ç ÜÆé-ñ×Åî Õ¾ÃÕ¶ ê³ÈÜÆêåÆ Óå¶ ÃòÅð À¹Ãù Ççé ðÅå ç½óÅÀ¹ºçÆ ðÇÔ¿çÆ þÍ À¹Ô õ¹ç ÁÅêäÆ ÁÅåî-ÁñÇÔç×Æ×ÌÃå Ú¶åéÅ éÅÿ ÇÜÃù ÇêÁÅð, ÁÅé¿ç Ü» ÜÆòé À¹êí¯× ÃîÞçÅ þ, À¹Ô ÁÃñ Çò¾Ú ÇÂµÕ Çò×óÆ Áå¶ ÇîµÇæÁÅ Ú¶åéÅ å¯º Çìé» Õ¹¾Þ òÆ éÔÄ þÍ îÅðÕÃ é¶ ÇÂÃ ×¾ñ Óå¶ ÷¯ð Çç¾åÅ ÇÕ ÇÕ ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ çÆÁ» ÃÅðÆÁ» ÜîÅå» ç¶ ñ¯Õ» Çò¾Ú ëËñÆ ÁñÇÔç×Æ ç¶ ÃÅð¶ ðÈê» çÅ ÁèÅð ÇÕðå çÆ ÁñÇÔç×Æ þÍ ÇÂÃ ÕðÕ¶ ÁÃñÆ, ÃîÅÇÜÕ Çòð¯èåÅÂÆ Çò×óÆ Áå¶ ÇîµÇæÁÅ Ú¶åéÅ ç¶ ðÈê Çò¾Ú êÌåÆÇì¿ìå, êÌ×à Áå¶ êÌåÆëÇñå Ô¹¿çÆÁ» ÔéÍ

ÁñÇÔç×Æ-Ãì¿èÆ ÇÂÃ êÈðÆ ÚðÚÅ çÅ À¹ç¶ô ÇÂÃ ×¾ñ ù Ãêµôà ÕðéÅ þ ÇÕ ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ Çò¾Ú Ã¾Ú¶ Áðæ» Çò¾Ú êÌ¶î çÆ Á÷ÅçÆ Ã¿íò ÔÆ éÔÄ þÍ ÃîÅÇÜÕ ÇÕðå-ò¿â éÅ ÇÃðë êÌ¶î, ÇòÁÅÔ-Ãì¿è Áå¶ êÇðòÅð Çò¾Ú Á½ðå ù ìðÅìðÆ çÅ çðÜÅ éÔÄ Çç¿çÆ Ã×¯º îé¹¾ÖÆ ÇêÁÅð ç¶ ÁÅè¹ÇéÕ îé¹¾Ö ç¶ ÃÅÔîä¶ ê¶ô ÁÅçðô ù ÜÆòé çÅ ïæÅðæ ìäÅÀ¹ä çÆ òÆ ÇÂÜÅ÷å éÔÄ Çç¿çÆ ÇÕÀ¹ºÇÕ ì¹ðÜÈÁÅ éÅ×ÇðÕ (ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô) ÁÅåî-ÁñÇÔç×Æ Áå¶ íÅòéÅ, Ãì¿è ÁÅÇç Ôð ÚÆ÷ ù òÃåÈ ç¶ ðÈê Çò¾Ú ç¶Öä çÆ îÅéÇÃÕåÅ (ðÆë¶Õ¶ôé) å¯º ×ÌÃå Ô¯ä ç¶ ÕÅðé ÇêÁÅð Õðé Çò¾Ú ÁÃîð¾æ Ôé, À¹Ô ÁÅåî-ÇéðòÅÃå ÁÅåîÅò» òÅÿ¶ ñ¯Õ ÔéÍ ÷ÅÇÔð þ ÇÕ ì¹ðÜÈÁÅ ÇÕðå-ò¿â çÅ õÅåîÅ ÔÆ ÇÂÃ ÃÇæåÆ ù ìçñ ÃÕçÅ þÍ ÇÂÃ åð·» ÇÕÃ¶ òÆ ÃÈðå Çò¾Ú, íÅðå ÇÜÔ¶ ç¶ô» Çò¾Ú ÁµÜ òÆ î½ÜÈç îµèï¹¾×Æ ì¿è¶Ü» Çòð¹¾è Çòçð¯Ô çÆ ×¾ñ Õðç¶ Ô¯Â¶ ì¹ðÜÈÁÅ êÌ¶î çÅ ÁÅçðôÆÕðé éÔÄ ÕðéÅ Ô¯ò¶×Å, ÇÕÀ¹ºÇÕ ÇÂÃçÆÁ» ÕðÈêåÅò» òÆ íÅðåÆ ÜÆòé çÅ ÃîÕÅñÆ ïæÅðæ ìä ü¾ÕÆÁ» Ôé, (êµÛî Çò¾Ú å» êÇÔñ» ÔÆ ÁÇÜÔÅ Ô¯ ü¾ÇÕÁÅ ÃÆ)Í ÃÅù ì¹ðÜÈÁÅ ÜîÔÈðÆÁå çÆÁ» Ô¾çÅ ù À¹ñ¿ØäÅ Ô¯ò¶×Å Áå¶ ÃîÅÜòÅçÆ êÌÅÜËÕà ç¶ ÁÅåÇîÕ-Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ êµÖ» Óå¶ Ã¯ÚäÅ Ô¯ò¶×ÅÍ

ê³ÈÜÆòÅçÆ À¹åêÅçé ç¶ Ö¶åð Çò¾Ú ÇÕðå-ò¿â ÇÜÃ åð·» ÃîÅÜ ù ñ¯àÈ-÷Åìð Áå¶ ñ¹àÄç¶-ç¾ì¶ Õ¹ÚÇñÁ» ç¶ ç¯ êðÃêð Çòð¯èÆ êµÖ» Çò¾Ú ò¿â Çç¿çÆ þ, À¹Ã¶ åð·» ÇÂÔ êÇðòÅð ç¶ Á¿çð ÇÂÔ îé¹¾ÖÆ î¹ó À¹åêÅçé ç¶ çÅÇÂð¶ Çò¾Ú òÆ ÇÂÃåðÆ Áå¶ ê¹ðô ù ×¹ñÅî Áå¶ îÅñÕ çÅ çðÜÅ ç¶ Çç¿çÆ þ Áå¶ ÇÂÃ¶ ì¹ÇéÁÅç Óå¶ ÇÂÇåÔÅÃÕ ÇòÕÅÃ ´î Çò¾Ú ÇòÕÇÃå Ô¯Â¶ êÌ¶î ç¶ çÅÇÂð¶ Çò¾Ú òÆ ê¹ðô ù ÇÕðêÅôÆñ çÅåÅ Áå ÇÂÃåðÆ ù î÷ìÈð Áå¶ Ç´êÅ ÕÂÆ ÇÂÃåðÆÁ» Óå¶ ÕðéÅ ñÂÆ Á÷Åç Ô¹¿çÅ þÍ À¹Ô ÁÇÜÔÅ Õðé òÅÿÆ Á½ðå ù ÒÒÇêÁÅðÓÓ Õðé çÆ ÇÕðêÅ ÕðçÅ þ Áå¶ ÇÂÃ îÅÇÂé¶ Çò¾Ú ÁÅçî ÒÇÂð¯ÃÓ Áå¶ ÇòíÚÅð çÆ îÅéÇÃÕåÅ Çò¾Ú ÇÜÀ¹ºç¶ Ô¯Â¶ Á½ðå ù ÇÂµÕ ÃðÆð Ü» ÃËÕÃ ç¶ îÈðå ðÈê å¯º òè¶ð¶ Õ¹¾Þ éÔÄ ÃîÞçÅÍ ÇÂÃ Çò¾Ú Õ¯ÂÆ þðÅéÆ éÔÄ ÇÕ ÇÂ¾Õ ì¹ðÜÈÁÅ éÅ×ÇðÕ ù Ãí å¯º òè¶ð¶ õåðéÅÕ Á½ðå çÅ Á÷Åç ÇòÁÕåÆåò ñ¾×çÅ þ, êð Çòâ¿ìéÅ ÇÂÔ ÔË ÇÕ ì¹ðÜÈÁÅ À¹åêÅçé-êÌäÅÿÆ çÆ Á÷Åç Á¿çðÈéÆ ×åÆ éÅÿ Á½ðå» ç¶ Á÷Åç ÇòÁÕåÆåò Áå¶ Á÷Åç êÇÔÚÅä çÅ êËçÅ Ô¯äÅ òÆ Áà¾ñ þÍ Ü¯ éÆÚ çðÜ¶ çÆÁ» À¹÷ðåÆ ×¹ñÅî Ôé À¹é·» Çò¾Ú ÇÂÔ Á÷ÅçÆ (ÁÅðÇæÕ ÃòË ÇéðíðåÅ ÕðÕ¶) ì¹ðÜÈÁÅ Áå¶ îµèòð×Æ Á½ðå» éÅÿ¯º (À¹é·» çÆ Á÷Åç Ú¶åéÅ å» ÁÃñ Çò¾Ú ÇÂµÕ Ü» ÇîÇæÁÅíÅÃÆ Ú¶åéÅ þ) ÕÂÆ ×¹äÅ Ç÷ÁÅçÅ Ô¹¿çÆ þ Áå¶ î÷çÈð ê¹ðô òÆ À¹Ãç¶ Á÷Åç ÇòÁÕåÆåò ù êÌòÅé Õðé ñÂÆ ÇåÁÅð Ô¹¿ç¶ ÔéÍ ÜÆòé ÃÅæÆ üäé-ÇåÁÅ×ä Ü» êÇðòÅðÕ øËÃÇñÁ» Çò¾Ú ÇÔµÃ¶çÅðÆ ç¶ îÅîñ¶ Çò¾Ú ÇÂµÕ Ô¾ç å¾Õ çÆ ÁÃñÆ Á÷ÅçÆ Ü¶ ÇçÖçÆ òÆ þ å» î÷çÈð Á½ðå» Çò¾Ú ÔÆ ÇçÖçÆ þÍ ïÅäÆ ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ é¶ ÕæéÆ Çò¾Ú ÇêÁÅð Õðé ç¶ ÁÇèÕÅð ù ê¹ðô» ç¶ éÅÿ ÔÆ ÇÂÃåðÆÁ» çÅ òÆ ÁÇèÕÅð î¿ÇéÁ», êð ÇÂÔ ÁÇèÕÅð ÇÂµÕ ÃÆîå Ô¾ç å¾Õ Ü¶ ñÅ×È òÆ Ô¯ÇÂÁÅ å» ç¾ìÆ-Õ¹ÚñÆ ÜîÅå Çò¾Ú ÔÆ, Üç¯º ÇÕ Ô¯ð ÁÇèÕÅð ÔÅÕî ÜîÅå å¾Õ ÃÆîå ìä¶ ðÔ¶ Áå¶ ç¾ìÆ Õ¹ÚñÆ ÜîÅå Çò¾Ú ÔÆ, Üç¯º ÇÕ Ô¯ð ÁÇèÕÅð ÔÅÕî ÜîÅå å¾Õ ÃÆîå ìä¶ ðÔ¶ Áå¶ çµìÆ Õ¹ÚñÆ ÜîÅå å¯º ÇÃµè¶-ÁÇÃµè¶ ã¿× éÅÿ Ö¯Ô¶ Ü»ç¶ ðÔ¶Í ÇÂÔ òÆ ÇÂÇåÔÅÃ çÅ ÇÂµÕ ÇòÁ¿× ÔÆ þÍ Õ¹¾Þ ÇéôÇÚå ÁÅðÇæÕ êÌíÅò» ç¶ ÕÅðé «à¶ðÆ ÜîÅå Çò¾Ú ÁÃñ ÃòË-ÇÂµÛÅ éÅÿ ÜÆòé-ÃÅæÆ çÆ Ú¯ä Ü» êÇðòÅðÕ ëËÃÇñÁ» Çò¾Ú ÇÂÃåðÆÁ» çÆ ôîÈñÆÁå çÆÁ» ÇîÃÅñ» Øµà ÇîñçÆÁ» Ôé, Üç¯º ÇÕ ÇÕðåÆÁ» Çò¾Ú ÃÇæåÆ ÇÂÃç¶ À¹ñà Ô¹¿çÆ þ (Â¶º×ñ÷ : êÇðòÅð, Çé¾ÜÆ ÜÅÇÂçÅç å¶ ðÅÜ çÆ À¹åêµåÆ, À¹Ô ê³éÅ IF)Í íÅðå Çò¾Ú òÆ À¹íðçÆ Ô¯ÂÆ Áå¶ Ç×äåÆ ÓÚ ò¾èçÆ Ô¯ÂÆ î÷çÈð ÜîÅå ÇÜò¶º-ÇÜò¶º ÇÕÃÅéÆ ÷îÆé Áå¶ Ã¿ÃÕÅð» å¯º î¹Õå Ô¹¿çÆ ÜÅ ðÔÆ þ Áå¶ ÇÜò¶º-ÇÜò¶º ÇÂÃåðÆÁ» çÅ ò¾âÆ ÁìÅçÆ À¹÷ðåÆ î÷çÈð» çÆÁ» Ãø» Çò¾Ú ôÅÇîñ Ô¹¿çÆ ÜÅ ðÔÆ þ, À¹ò¶º-À¹ò¶º ÇÂÔ ÃÇæåÆ ò¾è å¯º ò¾è Ãêµôà Ô¹¿çÆ ÜÅ ðÔÆ þÍ

ÇÕðå ò¿â éÅÿ Á½ðå» çÆ êÇðòÅðÕ ×¹ñÅîÆ ù Ü¯óç¶ Ô¯Â¶ îÅðÕÃ ÇñÖç¶ Ôé : ÒÒÇÕðå ò¿â, ÇÜÃ Çò¾Ú ÇÂÔ ÃÅðÆÁ» Çòð¯èåÅÂÆÁ» Ãî¯ÂÆÁ» Ô¹¿çÆÁ» Ôé Áå¶ Ü¯ ìçñ¶ Çò¾Ú êÇðòÅð Çò¾Ú ÇÕðå çÆ Õ¹çðåÆ ò¿â Óå¶ Áå¶ êðÃêð Çòð¯èÆ Áñ¾×-Áñ¾× êÇðòÅð» Çò¾Ú ÃîÅÜ ç¶ òÖð¶ò¶º (Segregation) Óå¶ ÁèÅÇðå Ô¹¿çÅ þÍ À¹Ãç¶ éÅÿ-éÅÿ ÇÕðå Áå¶ À¹Ãç¶ À¹åêÅç çÅ Áå¶ ÇÂÃ ñÂÆ ÜÅÇÂçÅç çÆ ò¿â Áå¶ ÷ÅÇÔðÅ å½ð Óå¶ îÅåðÕ å¶ ×¹äÅåîÕ, ç¯ò¶º ÔÆ ðÈê» ÇòÚ ÁÃîÅé ò¿â, Ô¯ºç Çò¾Ú ÁÅ Ü»çÆ þ : ÇÂÔÆ À¹Ô ÇéÀ¹ÕñÆÁÃ þ ÇÜÃçÅ êÇÔñÅ ðÈê êÇðòÅð Çò¾Ú î½ÜÈç Ô¹¿çÅ þ, ÇÂµæ¶ êåéÆ Áå¶ ìµÚ¶ êåÆ ç¶ ×¹ñÅî Ô¹¿ç¶ ÔéÍ êÇðòÅð Çò¾Ú ÇÂÔ «ÕÆ Ô¯ÂÆ, íÅò¶º Çëð òÆ ÁÇåÁ¿å í¾çÆ ×¹ñÅîÆ ÔÆ êÇÔñÆ ÜÅÇÂçÅç þ…ÓÓ (îÅðÕÃ : Üðîé ÁÅÂÆâ¯ÁÅñ¯ÜÆ, À¹ÔÆ, ê³éÅ-DD)Í Áµ×¶ Ú¾ñ Õ¶, Çé¾ÜÆ ÜÅÇÂçÅç çÅ Á×ñ¶ðÅ ÇòÕÅÃ ÔÆ êÇðòÅÇðÕ ÜÆòé ç¶ ðÈê» ç¶ ÇòÕÅÃ ù Áé¹ÕÈÇñå ÕðçÅ þÍ êÇðòÅð ðÅÜ Ã¾å·Å Óå¶ éÅ×ÇðÕ ÃîÅÜ çÅ ÁèÅð Ô¹¿çÅ þ, êð ÇéµÜÆ ÜÅÇÂçÅç Áå¶ ÇÕðå-ò¿â ÇÂÃù íÅÂÆÚÅðÕ Ô¾çì¿çÆ å¯º ìÅÔð (ÇÂµÕ Áñ¾× Øð¶¬ ÁðæÚÅð¶ ç¶ ðÈê Çò¾Ú) ÇÂ¾Õ Çé¾ÜÆ ÚÆ÷ ìäÅ Çç¿çÆÁ» ÔéÍ êÇðòÅð ÔÆ À¹Ô ÇòòÔÅðÕ ì¹ÇéÁÅç þ ÇÜÃ Óå¶ ì¹ðÜÈÁÅ÷Æ çÅ çìçìÅ ÇòÕÇÃå Ô¯ÇÂÁÅÍ (ì¹ðÜÈÁÅ) êÇðòÅð çÆ Ã¿ÃæÅ ÇéÔÅÇÂå ÇòÔÅðÕ îÅîÇñÁ» Óå¶—ÁÅðÇæÕ îÅîÇñÁ» Óå¶ ÇàÕÆ Ô¹¿çÆ þÍ ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ ÇòÚ êÇðòÅð çÆ Á÷Åç îÅéåÅ Ü» ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô çÆ ÁÅêÃÆ ÚÅÔå éÔÄ Ã×¯º ÁÅî å½ð Óå¶ ì¯ðÆÁå Áå¶ Çò¾åÆ ÇÔµå ÔÆ ñ¯Õ» ù ÇòÁÅÔ ñÂÆ êÌ¶Çðå Õðç¶ ÔéÍ ÇÂÃ ñÂÆ ÇòòÔÅðÕ å½ð Óå¶ êÇðòÅð Ã¿ÃæÅ ç¶ ÃÅðÔÆä Áå¶ ÇÖ¿â ÜÅä ç¶ ìÅòÜÈç, ðÃîÆ ðÈê ÓÚ ÇÂÔ ìäÆ ðÇÔ¿çÆ þ ÇÕÀ¹ºÇÕ ì¹ðÜÈÁÅ À¹åêÅçé-êÌäÅñÆ Áå¶ éÅ×ÇðÕ ÃîÅÜ ñÂÆ ÇÂÃçÅ ìÇäÁ» ðÇÔäÅ ÷ðÈðÆ þÍ À¹éÆòÄ ÃçÆ Çò¾Ú ÔÆ ëð»Ã Áå¶ ÇÂ¿×ñËºâ ç¶ ÃîÅÜòÅçÆÁ» Áå¶ Üðîé ÇøñÅÃëð» é¶ ÇÂÃ Ã¾ÚÅÂÆ ù ð¶ÖÅ Á¿ÇÕå ÕÆåÅ ÃÆ Áå¶ Áñ¯ÚéÅåîÕ ïæÅðæòÅç ç¶ î¯ãÆÁ» é¶ ÁÅêä¶ éÅòñ» Çò¾Ú êÇðòÅðÕ ÜÆòé ç¶ åäÅò» åðÅÃçÆÁ» Áå¶ ÇÖ¿âÅÁ çÆ Á¿çðÈéÆ ×åÆ ù êÌíÅòôÅñÆ ã¿× éÅÿ ÇÚåÇðå ÕÆåÅ ÃÆÍ ÇÂÃ çÆÁ» Õ¹¾Þ À¹çÅÔðä» ç¶ å½ð Óå¶ åÅñÃåÅÂ¶ çÆ ÒÁµéÅ ÕÅð¶ÇééÅÓ, Çë¾ñÆâ¿× çÆ ÒàÅî Ü¯é÷Ó, ÜÅðÜ ÇÂñÆÁà çÆ ÒÇîåñ îÅðÚÓ, ×ÅñÃòðçÆ çÆ ÒçÅ ë¯ð ÃÅÂÆà ÃÅ×ÅÓ, ÔÇÚ¿Ãé çÆ ÒëÌÆâîÓ, Ãàðé çÆ Òç îËÇàzïÅðÕÓ Áå¶ êðñ¶Ã ìÕ çÆ ÒâËÌ×é ÃÆâÓ ÇÜÔÆÁ» ÃÅÇÔåÕ ðÚéÅò» çÅ éÅî ÇñÁÅ ÜÅ ÃÕçÅ þÍ îÅðÕÃ Áå¶ Â¶º×ñ÷ é¶ ÇÂÃ¶ Áñ¯ÚéÅ ù ÇÂµÕ ÇÂÇåÔÅÃÕ-ÇòÇ×ÁÅéÕ ÁèÅð Óå¶ Áµ×¶ ÇòÕÇÃå ÕÆåÅÍ êÇðòÅð ç¶ ÇÖ¿âÅÁ ù À¹é·» é¶ ç¯ ðÈê» Çò¾Ú ç¶ÇÖÁÅ; êÇÔñÅ, À¹Ô ÁÃñÆ ÇÖ¿âÅÁ Ü¯ çðÁÃñ Ô¯ ÇðÔÅ þ ÇÕªÇÕ ÁÅê ì¹ðÜÈÁÅ÷Æ ÇÂÃçÆ ÕðåÅ þ Áå¶ çÈÜÅ À¹Ô ñÅ÷îÆ ÇÖ¿âÅÁ, Ü¯ ÇÂÃ ÃÇæåÆ çÆ ÃÚ¶åé êÌòÅé×Æ Áå¶ êÌ¯ñ¶åÅðÆ ÇÂéÕñÅì ç¹ÁÅðÅ ô¹ðÈ ÕÆåÆ ÜÅä òÅÿÆÁ» – ÁñÇÔç×Æ (âÆ-ÇÂñÆé¶ôé) çÆ êÌÇÕÇðÁÅ ç¹ÁÅðÅ êÇðòÅð ç¶ ì¹ðÜÈÁÅ ÃðÈê ç¶ õÅåî¶¶ çÆ êÌòÅé×Æ Óå¶ ÁèÅÇðå þÍ ÇÃè»å Áå¶ ÇòòÔÅð Çò¾Ú êÇðòÅð Ü¶ ÁÜ¶ òÆ î½ÜÈç ÔË å» ÇÂÃ ñÂÆ ÇÕ ì¹ðÜÈÁÅ Ã¾å·Å ÇÂÃ¶ ÁèÅð Óå¶ ÇàÕÆ Ô¯ÂÆ þÍ ÁÅêä¶ Á¿çð å¯º ÔÆ êÅÖ¿âÆ, ì¹ðÜÈÁÅ îé¹¾Ö ÇÂÃ Ã¿ÃæÅ çÆÁ» ôðå» çÅ êÅñä éÔÄ ÕðçÅ, êð Çëð òÆ ÁÅî å½ð Óå¶ ÇÂÃù ìäÅÂÆ ð¾ÖçÅ þÍ ÇòÁÕåÆ ç¶ êµèð Óå¶, ÇÃè»å Áå¶ ÇòòÔÅð Çò¾Ú ÇÂÃ ù ìðÕðÅð ð¾ÇÖÁÅ Ü»çÅ þÍ ÁñÇÔç×Æ×ÌÃå Ô¯ºç çÆ éÆðÃåÅ Áå¶ Ã¾Öä¶êä, ÁÅðÇæÕ ÇÔ¾å, ÇòÁÅÔ Áå¶ êÇðòÅð çÆÁ» ÃÅðÆÁ» ÇÃè»åÕ Áñ¯ÚéÅò» Áå¶ À¹é·» ç¶ ÇòòÔÅðÕ à¹¾à-ë¹¾à ç¶ ìÅòÜÈç êÈ¿ÜÆòÅç À¹çï¯×, òêÅð Áå¶ Çò¾åÆ ã»Ú¶ ç¶ îÅñÕ Áå¶ êÌì¿è ç¶ ÕðåÅ-èðåÅ, ì¹ðÜÈÁÅ ðÅÜ îôÆéðÆ ç¶ ÕðåÅ-èðåÅ ì¹ðÜÈÁÅ éÅ×ÇðÕ, ì¹ðÜÈÁÅ Ã¹å¿åð ê¶ô¶òð ñ¯Õ Áå¶ ì¹ðÜÈÁÅ ì¹¾èÆÜÆòÆ ÇòÁÅÔ Áå¶ êÇðòÅð ç¶ ÁÃñÆ ÇÖ¿âÅÁ çÆ ÇçôÅ Çò¾Ú ÇìñÕ¾¹ñ Áµ×¶ éÔÄ ò¾èç¶Í ì¹ðÜÈÁÅ Ô¯ºç çÅ ÁÅî êÖ¿â ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô çðÇîÁÅé çÅ Ãì¿è çÅ ÇÂ¾Õ ÕÅñêÇéÕ êÇò¾åð Ã¿ÃÅð ðÚçÅ þ, Ü¯ ÁîÅéòÆÇ´å ÒðÆÇëÕ¶ôéÓ ç¶ ðÈê ÓÚ ÕÅÇÂî ÁÅêäÆ ÁÃñÆÁå Çò¾Ú ÇÂµÕ ÕðÈê å¶ ×¿çÆ ÚÆ÷ Ô¹¿çÆ þ À¹ÔÆ êÖ¿â, ÜÆòé çÆ ÕðÈê Áé¹íòòÅçÆ Ã¾ÚÅÂÆ Óå¶ Çéðíð Ô¯ä ÕðÕ¶, ÇòÁÅÔ Áå¶ êÇðòÅð çÆ òÚéì¾èåÅ åº¯ êñÅÇÂé Áå¶ Ã¿Õà Ãî¶º ÇéÕÅÃ ç¹ÁÅð ç¶ ðÈê ÓÚ ìçÚñäÆ, é÷ÅÇÂÜ ÇðôÇåÁ» Áå¶ ò¶ôòÅ×îéÆ çÆ òðå¯º ÕðçÅ þÍ ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ Çò¾Ú ðÇÔ¿ç¶ Ô¯Â¶ ÔÅÕî ÜîÅå çÆÁ» ×Åñì Õçð» Áå¶ Ã¾ÇíÁÅÚÅð ç¶ ÇôÕÅð ÇÕðåÆ òÆ Ô¹¿ç¶ Ôé, ÜÆòé çÅ Ã¾ÖäÅêä À¹é·» ù òÆ ÁîÅéòÆÇ´å Áå¶ ÁñÇÔç×Æ×ÌÃå ÕðÕ¶ ÇòíÚÅð-ç¹ðÅÚÅð ò¾ñ è¾ÕçÅ þ, êð Çé¾ÜÆ ÜÅÇÂçÅç éÅÿ Ü¹ÇóÁÅ Õ¯ÂÆ ÁÅðÇæÕ ÇÔ¾å éÅ Ô¯ä ÕÅðé Çðôå¶ ìäÅÀ¹ä, ÚñÅÀ¹ä Áå¶ å¯óé ç¶ îÅîñ¶ Çò¾Ú À¹é·» ç¶ ÜÆòé ÓÚ ÃòËÇÂ¾ÛÅ çÅ å¾å ò¾è Õ¿î ÕðçÅ þÍ çÈÜÅ À¹é·» ç¶ Àµ¹æ¶ ëËÇñÁÅ ÇòíÚÅð Áå¶ ÜÆòé çÆ ÕðÈêåÅ Óå¶ êÖ¿â çÅ Õ¯ÂÆ êðçÅ éÔÄ Ô¹¿çÅÍ ÇÂÃ Áðæ Çò¾Ú ÃÅê¶ÖÕ å½ð Óå¶ ÜÆòé éËÇåÕ ò¾è Ô¹¿çÅ þÍ Ô», íÅðå ÇÜÔ¶ êµÛó¶ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÃîÅÜ» Çò¾Ú, ÇÕðåÆÁ» ç¶ ÜÆòé Çò¾Ú ÜÅå-èðî ÁÅÇç çÆ êÈðò êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÜÕó çÆ çîØ¯àÈ Ãó»ç ÷ðÈð ÁÜ¶ òÆ î½ÜÈç þ, ÇÜÃ ì¹ðÅÂÆ ù êÈ¿ÜÆòÅç ÁêäÅ òÆ ÇðÔÅ þ å¶ ì¹ðÜÈÁÅ ì¹ðÅÂÆ ç¹ÁÅðÅ ÇòÃæÅêå òÆ Õð ÇðÔÅ þÍ

ì¹ðÜÈÁÅ éÅ×ÇðÕ Üç¯º ÇÂÃåðÆ ù í¯×äï¯×, çÅÃÆ Áå¶ Áé¿ç í¯× çÆ òÃåÈ î¿éçÅ þ, å» îÅðÕÃ ç¶ Áé¹ÃÅð À¹Ô ÁÅêä¶ ÁÅê ç¶ ÔÆ Ô¾ç ðÇÔå êåä, ÁñÇÔç×Æ Áå¶ ÁñÇÔç×Æ å¯º êËçÅ Ô¯Â¶ ÁîÅéòÆÕðé ù êÌ×à ÕðçÅ þÍ ÇòÁÅÔ ìÔÅé¶

ï½é-Ãì¿è, õÅÃ ÕðÕ¶ Ôð éò¶º ê¹ðÅä¶ ðÈê çÆ ò¶ôòÅ×îéÆ Çò¾Ú îé¹¾Ö ç¶ Ã¾Ú¶ ÃîÅÇÜÕ Ã¹íÅÁ çÆ ÇÂÔ ÁñÇÔç×Æ Ãí å¯º ò¾è Øä¶ å¶ êÌåÆÇéÇèÕ êÌ×àÅÁ êÅªçÆ þ ÇÕªÇÕ ò¶ôòÅ×îéÆ ÇÂµÕ ÁÇÜÔ¶ òêÅðÕ Çðôå¶ Óå¶ ÁèÅÇðå Ô¹¿çÆ þ Ü¯ ò¶ôòÅ ÇÂÃåðÆ å¯º ò¾è, À¹Ã Õ¯ÿ ÜÅä òÅÿ¶ ê¹ðô ù ÁñÇÔç×Æ×ÌÃå Áå¶ ÁÅåî-ÁñÇÔç×Æ çÅ ÇôÕÅð ìäÅÀ¹çÆ ÔË, À¹Ãù ÇÂ¾Õ ÁÇÜÔÆ Á¿åðÁÅåîÅ ìäÅ Çç¿çÆ þ Ü¯ ÇÜäÃ» ç¶ çÆê Óå¶ ÁÅåî ÇéðòÅÃå þ ÇÜ¾æ¶ ÖðÆç¯ ëð¯Öå å¯º Çìé» Ô¯ð Õ¯ÂÆ îé¹¾ÖÆ íÅòéÅåîÕ ÇÕÇðÁÅ ÇòÔÅð Ô¹¿çÅ ÔÆ éÔÄÍ ÁÅêä¶ ÁÅÃ-êÅÃ ç¶ Ã¾ÇíÁÕ ÃîÅÜ Çò¾Ú Ú¾ñ ðÔÆÁ» êÅðàÆÁ», ÇÂ¿àðéËà Áå¶ ì¬ Çëñî» ç¹ÁÅðÅ êð¯Ã¶ ÜÅ ðÔ¶ ï½é-Çò×Åó», ì¹ðÜÈÁÅ ÕÅð¯ìÅð» ç¶ çøåð», Õñ¾ì»-Çð÷Åðà», îÃÅÜ ÃËºàð» Áå¶ ÕÅñ×ðñ÷ çÆ ç¹éÆÁ» Óå¶ Çé×ÅÔ îÅðÆÂ¶, å¹ÔÅù ÇÂÃ ×¾ñ çÆ Ã¾ÚÅÂÆ çÅ ÃÇÔÜ ÁÇÔÃÅÃ Ô¯ ÜÅò¶×ÅÍ ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ çÅ ÇÂÔ ÃÈåð-òÅÕ þ ÇÕ Ãí Õ¹¾Þ ÖðÆç ÃÕä çÆ ôÕåÆ ð¾Öä òÅÿÆ î¹çðÅ îé¹¾ÖÆ íÅòéÅò», ÇðôÇåÁ» Áå¶ ÇêÁÅð ù òÆ ÖðÆç ÃÕçÆ þÍ ÇÜò¶º ÇÕ îÅðÕÃ ç¾Ãç¶ Ôé, î¹çðÅ ÁÅî ÇÂµÕ ÃðìÇòÁÅêÆ ò¶ÃòÅ þ Áå¶ Õ½î» çÆ Ãðì êÌòÅéå ç¾ñÆ þ Ü¯ îé¹¾ÖÆ ñ¯ó» Áå¶ À¹é·» çÆ êÈðåÆ ç¶ ÃÅèé» Çò¾Ú, îé¹¾Ö Áå¶ À¹Ãç¶ ÜÆòé ÓÚ, ÇÂ¾Õ îé¹¾Ö Áå¶ Ô¯ð îé¹¾Ö» Çò¾Ú Ã½ç¶ìÅ÷Æ ÕðÅÀ¹ä Áå¶ Çðôå¶ êàÅÀ¹ä çÅ Õ¿î ÕðçÆ þÍ î¹çðÅ êÌÅäÆÁ» Áå¶ íÅÂÆÚÅðÕ îé¹¾Ö ÜÅåÆ ç¶ ÃÅð¶ Õ¹çðåÆ ×¹ä» ù ðÿ×¾â Õð Çç¿çÆ þ, À¹é·» ù À¹ñàÅ Çç¿çÆ þ Áå¶ À¹é·» ç¶ À¹ÿà» éÅÿ À¹é·» çÅ òà»çðÅ Õð Çç¿çÆ þÍ ÇÂÔ Çòð¯èåÅÂÆÁ» çÆ ÁÅêÃ Çò¾Ú Ü¾ëÆ êòÅ Çç¿çÆ þÍ Áµ×¶ îÅðÕÃ ÇñÖç¶ Ôé : ÒÒîé¹¾Ö ù îé¹¾Ö Áå¶ Ã¿ÃÅð ç¶ éÅÿ À¹Ãç¶ Ãì¿è» ù å¹ÃÄ îé¹¾ÖÆ î¿é ñú : å» Çëð å¹ÃÆ êÌ¶î çÅ éÅ ÇÃðø ê¶Ìî éÅÿ, ÇòôòÅÃ çÅ ÇòôòÅÃ éÅÿ ÁÅÇç-ÁÅÇç òà»çðÅ Õð ÃÕç¶ Ô¯Í Ü¶ å¹ÃÆ ÕñÅ ù îÅäéÅ ÚÅÔ¹¿ç¶ Ô¯ å» åÔÅù ÕñÅåîÕ é÷ðÆÂ¶ å¯º ÇòÕÇÃå ÇòÁÕåÆ Ô¯äÅ ÚÅÔÆçÅ þ, Ü¶ å¹ÃÄ çÈÜ¶ ñ¯Õ» Óå¶ êÌíÅò êÅÀ¹äÅ ÚÅÔ¹¿ç¶ Ô¯ å» å¹ÔÅù çÈÜ¶ ñ¯Õ» Óå¶ åð¯ åÅ÷ Áå¶ À¹åÃÅÔîÂÆ êÌíÅò êÅÀ¹ä òÅÿÅ ÇòÁÕåÆ Ô¯äÅ ÚÅÔÆçÅ ÔËÍ îé¹¾Ö Áå¶ Õ¹çðå éÅÿ å¹ÔÅâ¶ Ôð¶Õ Ãì¿è ù å¹ÔÅâÆ ÕÅîéÅ çÆ òÃåÈ ç¶ Áé¹ÃÅðÆ, å¹ÔÅâ¶ ÁÃñÆ ÇòÁÕåÆ×å ÜÆòé çÆ ÇÂµÕ Çòô¶ô êÌ×àÅòÅ Ô¯äÅ ÚÅÔÆçÅ þÍ Ü¶ å¹ÃÆ ìçñ¶ Çò¾Ú êÌ¶î Ü×ÅÂ¶ Çìé» êÌ¶î Õðç¶ Ô¯-ïÅéÆ Ü¶ ê¶Ìî Õðé òÅÿ¶ ÇÂ¾Õ ÇòÁÕåÆ ç¶ ðÈê Çò¾Ú å¹ÃÄ Ö¹ç ç¶ ÇÂ¾Õ ÜÆò¿å êÌ×àÅò¶ ç¶ ðÈê ÓÚ õ¹ç ù êÌ¶î êÅåð ÇòÁÕåÆ éÔÄ ìäÅ ÃÕç¶ å» å¹ÔÅâÅ ÇêÁÅð åÅÕå å¯º ò»ÞÅ þ— ÇÂ¾Õ ìçÇÕÃîåÆ þ (îÅðÕÃ: ç ÇÂÕéÅÇîÕ ÁËºâ ÇëñÅÃÇëÕ îËÇéÀ¹ÃÇðêà ÁÅë AHDD, À¹ÔÆ ê³éÅ, AFI)Í

ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô Çò¾Ú êÌÃêð ÇÕÇðÁÅ ç¶ ðÈê Çò¾Ú ÇêÁÅð Áå¶ êÈðÆ ìðÅìðÆ å¶ Á÷ÅçÆ Óå¶ ÁèÅÇðå íÅòéÅåîÕ ÃðÆðÕ Ãì¿è ù Ã¿íò ìäÅÀ¹ä ñÂÆ À¹é·» ç¶ Ãì¿è ù ÁñÇÔç×Æ î¹Õå (âÆ ÇÂñÆé¶à) ÕðéÅ Áà¾ñ þ å¶ ÇòÁÅÔ ç¶ ÃÅð¶ ì¹ðÜÈÁÅ ðÈê» ù – À¹é·» çÆÁ» êÈðò ôðå», ÔÅñå» Áå¶ éåÆÇÜÁÅ Ãî¶å— å¾å å¶ ðÈê ç¶ é÷ðÆÂ¶ å¯º ìçñäÅ ñÅ÷îÆ þÍ ÇÕªÇÕ êÇðòÅð òÆ ÇÂ¾Õ Çòô¶ô À¹åêÅçé êÌäÅñÆ þ Áå¶ ÇÂÃç¶ ÁÅî Çéïî» å¯º Á÷Åç éÔÄ þ, ÇÂÃ ñÂÆ Çé¾ÜÆ ÜÅÇÂçÅç Áå¶ ò¾Öð¶ (Segregated) ÁÅðÇæÕ ÜÆòé ç¶ õÅåî¶¶ ù êÇðòÅð ç¶ õÅåî¶¶ å¯º Áñ¾× ÕðÕ¶ éÔÄ ç¶ÇÖÁÅ ÜÅ ÃÕçÅ (îÅðÕÃ-Â¶º×ñ÷ : Üðîé ÁÅÇÂâÆÁÅñ¯ÜÆ, À¹ÔÆ, ê³éÅ-D@, ê³é¶ ç¶ Ô¶á» Çç¾åÆ ×ÂÆ Çà¾êäÆ ÓÚ¯º) îÅðÕÃ ç¶ Áé¹ÃÅð Çé¾ÜÆ Ã¿êåÆ çÅ ÃÅÕÅðÅåîÕ, êÌíÅòÆ ÖÅåîÅ ÔÆ Ãî¹¾ÚåÅ Çò¾Ú Ã¾Ú¶ îé¹¾ÖÆ ÜÆòé çÆ êÌÅêåÆ Áå¶ Ãí ÁñÇÔç×ÆÁ» çÅ ðËâÆÕñ ÖÅåîÅ þÍ ÇÂÃ åð·», ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô ÁÅêä¶ ÜÆòé ç¶ Ãì¿è» Çò¾Ú ÁÅêäÆ îé¹¾ÖÆ Ô¯ºç ù ÃÅÕÅð Õð ÃÕä×¶ Áå¶ À¹é·» çÅ ÜÆòé ì¹ðÜÈÁÅ êÇðòÅð çÅ ÃæÅé ñËä òÅÿÆ êÇðòÅðÕ ÇÂÕÅÂÆ ÷ðÈð ÔÆ : ÇòÁÕåÆ×å Áå¶ íÅÂÆÚÅðÕ – ÇÂ¾Õ¯ ò¶ñ¶ ç¯ò¶º Ô¯ä×¶Í ÇòÁÅÔ ç¶ õÅåî¶¶ çÅ Áðæ ÇÕÃ¶ òÆ ðÈê Çò¾Ú ÇÂÃåðÆ çÅ íÅÂÆÚÅðÕ çðÜÅ éÔÄ Ô¯ò¶×Å, ÇÜò¶º ÇÕ À¹Ô Õ¯ÂÆ Ã»ÞÆ ÜÅÇÂçÅç Ô¯ò¶, ÇÜò¶º ÇÕ ÒÒÀ¹Ü¾â Áå¶ ÇòÚÅðÔÆä ÕÇîÀÈÇé÷îÓÓ çÆ Ôð¶Õ èÅðÅ çÅ î¿éäÅ ÃÆ (îÅðÕÃ : çÅ ÇÂÕéÅÇîÕ ÁËºâ ÇëñÅÃÇëÕ îËÇéÀÈÃÕÇðêàÃ ÁÅë AIDD, À¹ÔÆ ê³éÅ-ACC)Í ÃòÅñ ÇÂ¾æ¶ Çé¾ÜÆ ÜÅÇÂçÅç ç¶ õÅåî¶¶ çÅ þ éÅ ÇÕ À¹Ãç¶ ÁÅÇîÁÅÀ¹ä Áå¶ ÇòÃæÅð çÅÍ îÅðÕÃ ÇÂ¾æ¶ êÈ¿ÜÆòÅç ç¶ ÃðìÇòÁÅêÆÕðé ç¶ ñÂÆ êÇÔñ» ç¶ À¹Ü¾â ÕÇîÀÈÇéÜî çÆ Áñ¯ÚéÅ Õðç¶ Ôé ÇÕªÇÕ ÇÂÔ îé¹¾Ö ç¶ ÇòÁÕåÆåò ç¶ êÌåÆÕÈñ þ Áå¶ ÃîåñÆÕðé çÆ ÇÕÃ¶ êÌÇÕÇðÁÅ ç¹ÁÅðÅ îé¹¾Ö çÆ ÃÇæåÆ çÅ ÇéðèÅðé îé¹¾Ö ç¶ Çòô¶¶ô Ã¹íÅÁ éÅÿ ÇìñÕ¹¾ñ î¶ñ éÔÄ Ö»çÅÍ ÇÂÃåðÆ ê¹ðô Ãì¿è» Çò¾Ú îé¹¾ÖÆ ÁñÇÔç×Æ å¯º î¹ÕåÆ îé¹¾Ö çÆ ÒÒîÅéòÆ, ïÅäÆ ÃîÅÇÜÕ Ô¯ºçÓÓ ù ìÔÅñ ÕðéÅ þ (îÅðÕÃ : À¹ÔÆ)Í

ÃîÅÇÜÕ ã»ÚÅ×å ÕÅðÕ» ù Áñ¾× ÕðÕ¶ ç¶ÖÆÂ¶, å» îÅðÕÃ çÅ ÇÂÔ ÕÇÔäÅ ÃÔÆ þ ÇÕ ÒÒÃËÕÃÈÁñ ÕÅðòÅÂÆ ÃðÆð çÅ ÃðòÀ¹µÚ ÕÅðÜ þÍ (îÅðÕÃ : ÔÆ×ñ÷ ÇëñÅÃëÆ ÁÅë îÂÆà, ê³éÅ-D@ ÕËîÇìÌÜ, AIG@)Í êð ÃËÕÃÈÁñ ÕÅðòÅÂÆ ù îÅðÕÃ ÇÂ¾Õ êôÈÁÅ òÅÿÆ ÇÕÇðÁÅ Ü» Ã¿í¯× çÆ ÇÕÇðÁÅ ç¶ ðÈê Çò¾Ú éÔÄ ç¶Öç¶Í ÁÃñ ÇòÁÕåÆ×å ï½é-êÌ¶î Çò¾Ú îÅðÕÃ ÃðÆðÕ ÇÖµÚ Áå¶ À¹Ã å¯º êËçÅ Ô¯Â¶ ÃÔ¹¹ÜÅåîÕ ÁÅåÇîÕ îé¯íÅò» çÅ Ã¿ôÇñôà ÁîÈðåÅ ç¶Öç¶ Ôé, ÇÂµæ¶ ð¹ÚÆÁ» Áå¶ ÇòÚÅð» çÆ Â¶ÕåÅ å¯º Çìé», ÇÃðë ÃÇÔÚÅð å¯º ï½éÇÖµÚ éÔÄ êËçÅ Ô¹¿çÆÍ îÅðÕÃ îé¹¾ÖÆ ÃËÕÃÈÁñ ÕÅðòÅÂÆ ù Çò×Åóé òÅÿÆ Áå¶ À¹ÃçÅ çî Ø¹¾àä òÅÿÆ Çé¾ÜÆ ÜÅÇÂçÅç çÆ Ã¾å·Å Áå¶ À¹Ã å¯º êËçÅ Ô¯ÂÆ ÁñÇÔç×Æ ù é¿×Å Õðç¶ ÔéÍ Çé¾ÜÆ ÜÅÇÂçÅç ç¶ ÁÅÇîÁÅÀ¹ä ç¶ Çéïî ç¶ ñÂÆ Ôð Çòô¶ô îé¹¾ÖÆ òðåÅð¶ ù ÇÂ¾Õ ÇîÃÅñ ìäÅÀ¹äÅ êÈ¿ÜÆòÅç çÅ ÔÆ ÃðìÇòÁÅêÆÕðé þ Áå¶ ÇÂÃçÆ ìÜÅÇÂ îÅðÕÃ ÇÂ¾Õ ÁÇÜÔ¶ ÃîÅÜ çÆ ×¾ñ Õð ðÔ¶ Ôé ÇÜ¾æ¶ Ôð á¯Ã îé¹¾ÖÆ òðåÅð¶ Ü» Ãì¿è ÃðìÇòÁÅêÆ îé¹¾ÖÆ Õ¹çðåÆ òÅåÅòðé ù êÌåÆÇì¿ìå ÕðéÅ Ô¯ò¶Í À¹Ô ÇñÖç¶ Ôé : ÒÒÇÂÃåðÆ ù íÅÂÆÚÅðÕ ÕÅî-òÅÃéÅ çÆ ÇåzêåÆ çÅ îÅñ Áå¶ çÅÃÆ ÃîÞä ç¶ é÷ðÆÂ¶ Çò¾Ú À¹Ô ÁÃÆîå ÇéØÅð êÌ×à Ô¹¿çÅ þ ÇÜÃ Çò¾Ú ê¹ðô ÇÃðø ÁÅêä¶ ñÂÆ Ô¯ºç ð¾ÖçÅ þ, ÇÕªÇÕ ÇÂÃ é÷ðÆÂ¶ ç¶ ðÔ¾Ã çÅ ô¾Õ ðÇÔå, ëËÃñÅÕ¹é, Ãêµôà Áå¶ À¹í¾ðò» êÌ×àÅòÅ ê¹ðô ñÂÆ ÇÂÃåðÆ éÅÿ Ãì¿è Çò¾Ú Áå¶ À¹Ã ã¿× Çò¾Ú ÃÅÔîä¶ ÁÅªçÅ þ ÇÜÃ Çò¾Ú êÌå¾Ö Áå¶ Õ¹çðåÆ éÃñÆ Çðôå¶ (Ãê¶ôÆô Çðñ¶ôéÇô¾ê) çÆ ÕñêéÅ ÕÆåÆ Ü»çÆ þÍ ÇòÁÕåÆ çÅ ÇòÁÕåÆ éÅÿ êÌå¾Ö, Õ¹çðåÆ Áå¶ ÷ðÈðÆ Ãì¿è ê¹ðô çÅ ÇÂÃåðÆ éÅÿ Ãì¿è þÍ ÇÂÃ Õ¹çðåÆ éÃñÆ Çðôå¶ ç¶ åÇÔå îé¹¾Ö çÅ Õ¹çðå éÅÿ Ãì¿è ÇÃ¾èÅ À¹ÃçÅ îé¹¾Ö éÅÿ Ãì¿è ÔË, áÆÕ À¹ò¶º ÔÆ ÇÜò¶º À¹ÃçÅ îé¹¾Ö éÅÿ Ãì¿è ÇÃ¾èÅ Õ¹çðå éÅÿ À¹ÃçÅ Ãì¿è þ-Ü¯ À¹ÃçÅ Õ¹çðåÆ À¹ç¶ô (éËüðñ â¶ÇÃàé¶ôé) þÍ ÇÂÃ åð·» ÇÂÃ Çðôå¶ Çò¾Ú, ÇÜÃ Ô¾ç å¾Õ îé¹¾ÖÆ ÃÅðå¾å îé¹¾Ö ñÂÆ Õ¹çðå ìä Ç×ÁÅ þ, À¹Ã Ô¾ç å¾Õ ÇÂ¿çÇðÁÅÂÆ ðÈê Çò¾Ú (ÃËÕÃÈÁñÆ) êÌ×àÅÁ, êÌ¶Öäï¯× å¾æ Çò¾Ú ìçñçÅ þÍ ÇÂÃ ñÂÆ ÇÂÃ Çðôå¶ éÅÿ îé¹¾ÖÆ ÇòÕÅÃ ç¶ Ãî¹¾Ú¶ êµèð ù ÜÅÇäÁÅ ÜÅ ÃÕçÅ þÍ ÇÂÃ Çðôå¶ ç¶ ÚÇð¾åð éÅÿ ÇÂÔ êåÅ ñ×çÅ þ ÇÕ ÇÂ¾Õ éÃñÆ êÌÅäÆ (Ãê¶ôÆô ìÆÇÂ¿×) ç¶ ðÈê Çò¾Ú, îé¹¾Ö ç¶ ðÈê Çò¾Ú îé¹¾Ö ÁÅê ÇÕÃ Ô¾ç å¾Õ ìä Ç×ÁÅ þ Áå¶ ÇÕÃ Ô¾ç å¾Õ ÁÅêä¶ ÁÅê ù ÃîÞä ñ¾Ç×ÁÅ þ, ê¹ðô çÅ ÇÂÃåðÆ éÅÿ Ãì¿è îÅéò-êÌÅäÆ çÅ îÅéò-êÌÅäÆ éÅÿ Ãí å¯º Õ¹çðåÆ Ãì¿è þ ÇÂÃ åð·» ÇÂÔ ÇÂÃ ×¾ñ ù ç¾ÃçÅ þ ÇÕ îé¹¾Ö çÅ Ã¹íÅÇòÕ ÁÅÚðä ÇÕÃ Ô¾ç å¾Õ Õ¹çðåÆ ÃÅðå¾å ìä Ç×ÁÅ þÍ ÇÕÃ Ô¾ç å¾Õ À¹ÃçÅ îé¾¹ÖÆ ÖÅÃÅ À¹Ã ñÂÆ Õ¹çðåÆ ìä Ç×ÁÅ þÍ ÇÂÔ ÇðôåÅ ÇÂÔ òÆ êÌ×à ÕðçÅ þ ÇÕ ÇÕÃ Ô¾ç å¾Õ îé¹¾Ö çÆ ñ¯ó ÇÂ¾Õ îé¹¾ÖÆ ñ¯ó ìä ×ÂÆ þ ÇÂÃ åð·» ÇÕÃ Ô¾ç å¾Õ ÇòÁÕåÆ ç¶ éÅå¶ çÈÃðÅ ÇòÁÕåÆ À¹Ã ñÂÆ ÇÂ¾Õ ñ¯ó ìä Ç×ÁÅ ÔË—ÇÕÃ Ô¾ç å¾Õ ÁÅêäÆ ÇòÁÕåÆ×å Ô¯ºç ç¶ éÅÿ-éÅÿ À¹Ô ÇÂ¾Õ ÃîÅÇÜÕ êÌÅäÆ ìä Ç×ÁÅ þÓÓ (îÅðÕÃ : îËÇéÀÈÃÕÇðêàÃ ÁÅë AHDD, À¹ÔÆ, ê³éÅ-ACD)Í

îÅðÕÃ çÆ ÇÂÔ åðÕôÆñ èÅðéÅ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÃîÅÜ çÆ Á¿çðÈéÆ ×åÆÕÆ ç¶ ÁÇèÁËé çÅ ÔÆ ÇÂ¾Õ ÇÃ¾àÅ ÃÆ ÇÕ ì¹ðÜÈÁÅ À¹åêÅçé êÌäÅñÆ Áå¶ ÁñÇÔç×Æ ç¶ ÷ðÈðÆ õÅåî¶¶ å¯º ìÅÁç, ÇòÁÅÔ Áå¶ êÇðòÅð ç¶ ì¹ðÜÈÁÅ ÃðÈê çÅ òÆ õÅåîÅ Ô¯ ÜÅò¶×Å, ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô Á÷ÅçÆ Áå¶ ÃîÅéåÅ éÅÿ Ü¯ó¶ ìäÅÀ¹ä×¶, ÇÂÃåðÆÁ» Çëð í¯× å¶ À¹åêÅçé-î¹ó À¹åêÅçé çÅ ÃÅèé éÔÄ Ô¯ä×ÆÁ», À¹Ô ê¹ðô» Óå¶ Çéðíð éÔÄ Ô¯ä×ÆÁ», ÇòÁÅÔ¶ éÅ×ÇðÕ å¶ ÁÅðÇæÕ ÔÅñå» Óå¶ Çéðíð éÔÄ Ô¯ä×¶Í ì¾Ú¶ ÁÅêä¶ îÅåÅ-ÇêåÅ Óå¶ Çéðíð éÔÄ Ô¯ä×¶ Áå¶ Ú¹¾ñ·¶-Ú½ºÕ¶ çÆ ×¹ñÅîÆ å¯º î¹Õå ÇÂÃåðÆÁ» ÃÅðÆÁ» À¹åêÅçÕ å¶ ÃîÅÇÜÕ Ãð×ðîÆÁ» Çò¾Ú ìðÅìð ÇÔ¾Ã¶çÅð Ô¯ä×ÆÁ»Í ÇÜò¶º ÇÕ ÁÃÄ Â¶º×ñ÷ çÅ êÇÔñ» ÔÆ ÔòÅñÅ ç¶ ü¾Õ¶ Ô», ÇÂÔ ÜÆòé-ÃÇæåÆÁ» Ö¹µñ¶· ï½é-Ãì¿è» ù éÔÄ Ã×¯º ÇÂÕ»åÕ ï½é-êÌ¶î Áå¶ ÇòÁÅÔ¶ ÜÆòé ù Üéî ç¶ä×ÆÁ» ÇÕÀ¹ºÇÕ ï½é-êÌ¶î ÁÅêä¶ ÖÅÃ¶ å¯º ÇÂÕ»åÕ Ô¹¿çÅ þÍ éÅ ÇÃðë À¹µÜâ ÕÇîÀÈÇé÷î ç¶ î½ãÆÁ» é¶ Áå¶ ÁðÅÜÕåÅòÅçÆÁ» é¶ ï½é Ãì¿è» çÆ Ö¹µñ¶·êä çÆ ×¾ñ ÕÆåÆ, Ã×¯º ì¹ðÜÈÁÅÜÆ îÅðÕÃ ç¶ ÷îÅé¶ å¯º ñËÕ¶ ÁµÜ å¾Õ ÕÇîÀÈÇéÃà» ç¹ÁÅðÅ ÒÒï½é î¹ÕåÆÓÓ Áå¶ ÇÂÃåðÆÁ» ç¶ ÃîÅÜÆÕðé çÅ ô¯ð îÚÅÀ¹ºçÆ ðÔÆ þ (Áå¶ ì¹ðÜÈÁÅ éÅðÆòÅçÆ òÆ ÇÂÃåðÆ ×¹ñÅîÆ çÅ ÕÅðé ÇÂÇåÔÅÃÕ-ÃîÅÇÜÕ ÃÇæåÆÁ» Çò¾Ú éÔÄ Ã×¯º ï½é-í¶ç Çò¾Ú ç¶Öç¶ Ô¯Â¶ ÒÒï½é-î¹ÕåÆÓÓ å¶ ÕÂÆ åð·» ç¶ ÇòÚÅð ÁµÜ òÆ ê¶ô ÕðçÆÁ» ðÇÔ¿çÆÁ» Ôé) îÅðÕÃ é¶ AHDH Çò¾Ú ÇÂé·» ÖÈÔ ç¶ â¾âÈê¹ä¶ Áå¶ ØàÆÁÅ ÁàÕñ»-åÔ¹îå» çÅ Ü¯ À¹µåð Çç¾åÅ ÃÆ, À¹Ãù ÇÂÃ ÃòÅñ Óå¶ Ô¯ð òè¶ð¶ ÃêµôàåÅ ñÂÆ ÁÃÄ ÇÂÔ ÔòÅñÅ ç¶ ðÔ¶ Ô» : ÒÒì¹ðÜÈÁÅ ÁÅêäÆ êåéÆ ù À¹åêÅçé ç¶ ÇÂ¾Õ Á½÷Åð ç¶ ÇÃòÅÂ¶ Õ¹¾Þ éÔÄ ÃîÞçÅÍ À¹Ãé¶ Ã¹ä ð¾ÇÖÁÅ ÔË ÇÕ À¹åêÅçé ç¶ Á½÷Åð» çÆ ÃîÈÇÔÕ ðÈê ÓÚ òðå¯º Ô¯ò¶×Æ Áå¶, Ã¿íò å½½ð Óå¶ À¹Ô ÇÂÃ å¯º Çìé» Õ¯ÂÆ éåÆÜÅ éÔÄ Õ¾ã ÃÕçÅ ÇÕ ÃÅðÆÁ» ÚÆ÷» çÆ åð·» ÇÂÃåðÆÁ» òÆ Ãí çÆÁ» Ã»ÞÆÁ» Ô¯ ÜÅä×ÆÁ»Í

ÒÒÀ¹Ô ÇÂÔ Ã¯Ú òÆ éÔÄ ÃÕçÅ ÇÕ çðÁÃñ îÕÃç ÇÂÔ þ ÇÕ ÇÂÃåðÆÁ» çÆ ÁÅî À¹åêÅçé Á½÷Åð Ô¯ä çÆ ÃÇæåÆ çÅ ÔÆ ÖÅåî¶Å Õð Çç¾åÅ ÜÅò¶ºÍ

ÒÒìÅÕÆ å» ×¾ñ ÇÂÔ þ ÇÕ ÃÅâ¶ ì¹ðÜÈÁÅ ç¶ Á½ðå» ç¶ ÃîÅÜÆÕðé ç¶ ÇÖñÅø, Ü¶ À¹Ãç¶ çÅÁò¶ ç¶ î¹åÅÇìÕ ÕÇîÀÈÇéÃà» ç¹ÁÅðÅ Ö¹µñîÖ¹µñ·Å Áå¶ ÁÇèÕÅðÕ å½ð Óå¶ ÃæÅÇêå ÕÆåÅ ÜÅò¶×ÅÍ ÃçÅÚÅðÆ ×¹¾Ã¶ å¯º ò¾è Õ¶ ÔÅÃ¯ÔÆäÆ çÈÃðÆ Ô¯ð Õ¯ÂÆ ÚÆ÷ éÔÄ þÍ ÕÇîÀÈÇéÃà» ù Á½ðå» çÅ ÃîÅÜÆÕðé êµÌÚÇñå Õðé çÆ Õ¯ÂÆ ñ¯ó éÔÄ þ; À¹é·» çÆ ÇÂÔ ÔÅñå å» ñ¾×í× ÁÅÇç ÕÅÿ å¯º Ú¾ñçÆ ÁÅ ðÔÆ þÍ ÓÓ

ÃÅâ¶ ì¹ðÜÈÁÅ ÇÂÃ Óå¶ Ã¿å¯ô éÅ ÕðÕ¶ ÇÕ À¹Ô ÁÅêä¶ î÷çÈðÅ çÆÁ» é¿ÈÔ»-èÆÁ» çÆ ÁÅêäÆ îð÷Æ éÅÿ òðå¯º Õð ÃÕç¶ Ôé, ÁÅî ò¶ôòÅ çÆ å» ×¾ñ ÔÆ ÕÆ, ÇÂ¾Õ çÈÜ¶ çÆÁ» êåéÆÁ» Óå¶ Ô¾æ ÃÅø Õðé Çò¾Ú Çòô¶ô ÁÅé¿ç êÌÅêå Õðç¶ ÔéÍ

ÒÒì¹ðÜÈÁÅ ÇòÁÅÔ ÁÃñ Çò¾Ú Ã»ÞÆÁ» êåéÆÁ» çÆ ÔÆ ÇòòÃæÅ þ, ÇÂÃ ñÂÆ ÕÇîÀÈÇéÃà» ÇÖñÅø ò¾è å¯º ò¾è ÇÂÔÆ ç¯ô ñÅÇÂÁÅ ÜÅ ÃÕçÅ þ ÇÕ À¹Ô ÇÂÃåðÆÁ» ç¶ êÅÖ¿â êÈðòÕ «ÕÅÂ¶ ×Â¶ ÃîÅÜÆÕðé çÆ æ» Ö¹µñ¶· å½ð Óå¶ ÕùéÆ ÃîÅÜÆÕðé ÇñÁÅÀ¹äÅ ÚÅÔ¹¿ç¶ ÔéÍ ìÅÕÆ å» ÇÂÔ ×¾ñ ÁÅêä¶ ÁÅê Çò¾Ú ÃÅø þ ÇÕ ÁÜ¯ÕÆ À¹åêÅçé êµèåÆ ç¶ õåî¶ ç¶ éÅÿ-éÅÿ ÇÂÃ êµèåÆ å¯º êËçÅ Á½ðå» ç¶ ÃîÅÜÆÕðé çÅ, îåñì Öµ¹ñÆ Áå¶ «ÕòÄ, ç¯ò¶º ÔÆ åð·» çÆ ò¶ôòÅ×îéÆ çÅ ñÅ÷îÆ ÖÅåî¶Å Ô¯ ÜÅò¶×ÅÍÓÓ (îÅðÕÃ-Â¶º×ñ÷- ÕÇîÀÈÇéÃà êÅðàÆ çÅ îËéÆëËÃà¯, ê³éÅ-EB, ðÅÔ¹ñ ëÅªâ¶ôé, ñÖéÀÈ, AIII)

ÇÂ¾Õ ÜîÅå-ðÇÔå ÃîÅÜ Çò¾Ú ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô Ãì¿è éÅÿ ÇÕÔó¶ Çò×Åó õåî Ô¯ ÜÅä×¶, ÇÂÃ ìÅð¶ ÁµÜ çÆ ÷îÆé Óå¶ Öó·Å Ô¯ Õ¶ ìÃ ÇÂ¿éÅ ÔÆ åðÕÃ¿×å Áé¹îÅé ñÅÇÂÁÅ ÜÅ ÃÕçÅ þÍ ÃòÅñ ò¾ñ Ô¯ð òè¶ð¶ Ãêµôà ÃîÞ ñÂÆ ÕÇîÀÈÇéÃà íÇò¾Ö ìÅð¶ ÁÃÄ Çëð Â¶º×ñ÷ çÅ ÔòÅñÅ ç¶äÅ ÚÅÔ»×¶:

ÒÒÂ¶Õ»åÕ ÇòÁÅÔ éÅÿ À¹Ô ÃÅðÆÁ» Çòô¶ôåÅò» ÇéôÇÚå å½ð Óå¶ Çîà ÜÅä×ÆÁ» Ü¯ îÅñÕÆ Ãì¿è» éÅÿ À¹Ãç¶ êËçÅ Ô¯ä ÕÅðé êËçÅ Ô¯ ×ÂÆÁ» ÔéÍ ÇÂÔ Çòô¶ôåÅò» Ôé: ÇÂ¾Õ å» ê¹ðô çÆ Ú½èð Áå¶ çÈÜ¶ ÇòÁÅÔ Ãì¿è çÅ Áà¹¾à ðÈêÍ ÇòÁÅÔÕ ÜÆòé Çò¾Ú ê¹ðô çÆ Ú½èð ÇÃðø À¹Ãç¶ ÁÅðÇæÕ çìçì¶ çÅ ÇÂ¾Õ ÇÃ¾àÅ þ Áå¶ À¹Ã çìçì¶ ç¶ Çîà ÜÅä Óå¶ ÔÆ À¹Ô ÁÅêä¶ ÁÅê õåî Ô¯ ÜÅò¶×ÅÍ ÇòÁÅÔ-Ãì¿è çÅ Áà¹¾à ðÈê Õ¹¾Þ Ô¾ç å¾Õ À¹é·» ÁÅðÇæÕ ÃÇæåÆÁ» çÅ ÇÃ¾àÅ þ ÇÜÃ Çò¾Ú Â¶Õ»åÕ ÇòÁÅÔ êËçÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÃÆ Áå¶ Õ¹¾Þ Ô¾ç å¾Õ À¹Ô À¹Ã Ãî¶º å¯º Ú¾ñÆ ÁÅ ðÔÆ ÇÂ¾Õ êð¿êðÅ þ Üç¯º ÇÕ ÇÂé·» ÁÅðÇæÕ ÔÅñå» Óå¶ Â¶Õ»åÕ ÇòÁÅÔ ç¶ Ãì¿è ù áÆÕ-áÆÕ éÔÄ ÃîÇÞÁÅ Ü»çÅ ÃÆ Áå¶ èðî é¶ À¹Ãù òèÅ-Úó·ÅÁ Çç¾åÅ ÃÆÍ ÁµÜ ÇÂÃ êð¿êðÅ Çò¾Ú Ô÷Åð» çðÅð» êË ×ÂÆÁ» ÔéÍ Ü¶ êÌ¶î Óå¶ ÁèÅÇðå ÇòÁÅÔ ÔÆ éËÇåÕ Ô¹¿ç¶ å» ÷ÅÇÔð þ ÇÕ ÇÃðë À¹Ô ÇòÁÅÔ ÔÆ éËÇåÕ î¿é¶ ÜÅä×¶ ÇÜé·» Çò¾Ú ê¶Ìî ÕÅÇÂî ðÇÔ¿çÅ þÍ ÇòÁÕåÆ×å ï½é-ê¶Ìî ç¶ ÁÅò¶× çÅ Ãî» Ôð¶Õ ÇòÁÕåÆ ñÂÆ Çí¿é Ô¹¿çÅ þÍ ÖÅÃ ÕðÕ¶ ê¹ðô» Çò¾Ú å» ÇÂÃ îÅîñ¶ Çò¾Ú ìÔ¹å ÔÆ Á¿åð Ô¹¿çÅ þ Áå¶ ê¶Ìî ç¶ êµÕ¶ å½ð Óå¶ éôà Ô¯ ÜÅä Óå¶ Ü» ÇÕÃ¶ Ô¯ð ÇòÁÕåÆ éÅÿ À¹åÕà ê¶Ìî Ô¯ ÜÅä Óå¶ êåÆ-êåéÆ çÅ ò¾Ö Ô¯ ÜÅäÅ ç¯ò¶º êµÖ» Áå¶ ÃîÅÜ ç¶ òÆ ÇÔ¾å Çò¾Ú Ô¹¿çÅ þÍ Áñì¾åÅ, ñ¯Õ åñÅÕ çÆÁ» ÕÅðòÅÂÆÁ» ç¶ ÇòÁðæ ç¶ Þ¿Üà» å¯º ìÚ ÜÅä×¶Í

ÒÒÇÂÃ åð·», êÈ¿ÜÆòÅçÆ À¹åêÅçé ç¶ ë½ðÆ ÇòéÅô å¯º ìÅÁç ç¶ ï½é-Ãì¿è» çÅ ðÈê ÕÆ Ô¯ò¶×Å, À¹Ã ìÅð¶ ÁµÜ ÁÃÄ ÇÃðë éÅÕÅðÅåîÕ Áé¹îÅé ñÅ ÃÕç¶ Ô»—ÁÜ¶ ÁÃÄ ÇÃðø ÇÂ¿éÅ ÕÇÔ ÃÕç¶ Ô» ÇÕ ÕÆ ÚÆ÷» Çëð éÔÄ ðÇÔä×ÆÁ»Í êð À¹Ã Çò¾Ú ÇÕÔóÆÁ» éòÄÁ» ÚÆ÷» Ü¹ó ÜÅä×ÆÁ»? êð À¹Ã Ãî¶º ÇéôÇÚå Ô¯ò¶×Å Üç¯º ÇÂ¾Õ éòÄ êÆó·Æ êäê¶×Æ—ÁÇÜÔ¶ ê¹ðôÅ çÆ êÆó·Æ ÇÜÃù ÜÆòé íð Õç¶ òÆ ÇÕÃ¶ ÕÅðé ÕðÕ¶ ÇÕÃ¶ ê¹ðô ç¶ Áµ×¶ ÁÅåîÃîðêä Õðé ñÂÆ î÷ìÈð éÔÄ Ô¯äÅ êò¶×Å Áå¶ éÅ ÔÆ ÇÜÃù ÁÅðÇæÕ ÇÃ¾ÇàÁÅ ç¶ âð å¯º ÁÅêä¶ ÁÅê ù ÁÅêä¶ êÌ¶îÆ ç¶ ÃÅÔîä¶ ÁÅåî-Ãîðêä Õðé å¯º Õç¶ ð¯ÕäÅ êò¶×Å Áå¶ Üç¯º ÇÂ¾Õ òÅð ÁÇÜÔ¶ ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô ÇÂÃ ç¹éÆÁ» Çò¾Ú Üéî ñË ñËä×¶ å» À¹Ô ÇÂÃ ×¾ñ çÆ ÇìñÕ¹¾ñ òÆ ÇÚ¿åÅ éÔÄ Õðé×¶ ÇÕ ÁµÜ Ã»ÞÆ ðÅÂ¶ Çò¾Ú À¹é·» ù ÕÆ ÕðéÅ ÚÅÔÆçÅ þÍ À¹Ô ÁÅê åËÁ Õðé×¶ ÇÕ À¹é·» ù ÕÆ ÕðéÅ ÚÅÔÆçÅ þ Áå¶ À¹Ãç¶ Áé¹ÃÅð À¹Ô ÁÅê ÔÆ Ôð¶Õ ÇòÁÕåÆ ç¶ ÁÅÚðä ìÅð¶ ñ¯Õ ðÅÂ¶ çÅ ÇéðîÅä Õðé×¶—Áå¶ ìÃ, îÅîñÅ õåî Ô¯ ÜÅò¶×ÅÍÓÓ (ëËÌ. Â¶º×ñ÷ : êÇðòÅð, Çé¾ÜÆ ÜÅÇÂçÅç å¶ ðÅÜ çÆ À¹åêµåÆ, îÅðÕÃ-Â¶º×ñ÷: Ú¯äòÆÁ» ðÚéÅò», Ö¿â-C, íÅ×-B, À¹ÔÆ, ê³éÅ-IG-IH)

ñ¶Ö ç¶ À¹µêðñ¶ ÇÔ¾Ã¶ Çò¾Ú ÕÆåÆ ×ÂÆ ÚðÚÅ ç¶ ÇéÚ¯ó ç¶ å½ð Óå¶ ÇÕÔÅ ÜÅ ÃÕçÅ þ ÇÕ ì¹ðÜÈÁÅ ÜîÔÈðÆÁå é¶ îé¹¾ÖåÅ ù ÇòÁÕåÆ×å, Â¶Õ»åÕ ï½é-êÌ¶î çÅ ÁÅçðô å» Çç¾åÅ êð ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÇÜÕ ÁÅðÇæÕ Ã¿ðÚéÅ é¶ ÇÂÃù ÃÅÕÅð Õðé çÆ ìÜÅÇÂ ÁÅêä¶ Çòô¶ô ñ¾Ûä» ç¶ ÔÆ Áé¹ÃÅðÆ ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô Ãì¿è ù ÁÅðÇæÕ ÇÔ¾å» ç¶ ÁèÆé å¶ ÇÂÃåðÆÁ» çÆ ÁèÆé×Æ å¶ ê¹ðô» ç¶ ÁîÅéòÆÕðé çÅ êÌåÆÇéèÆ êÌ×àÅòÅ ìäÅ Çç¾åÅÍ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÃîÅÜ Çò¾Ú ÇòÁÅÔ ç¶ ÷ðÈðÆ êÈðÕ ò¶ôòÅ×îéÆ Áå¶ é÷ÅÇÂÜ Ãì¿è ìä ×Â¶ Áå¶ Ö¹ç ÇòÁÅÔ ÁÅî å½ð Óå¶ ÇÂ¾Õ ÕéÈ¿éÆ îÅéåÅ êÌÅêå, Ã¿ÃæÅì¾è, ò¶ôòÅ×îéÆ ìä Õ¶ ðÇÔ Ç×ÁÅÍ êð Ã¾ÚÅ Â¶Õ»åÕ ÇêÁÅð Ü¶ ÜîÅå ðÇÔå ÃîÅÜ Çò¾Ú ÔÆ ÇÂ¾Õ ÃîÅÇÜÕ ïæÅðæ ìä ÃÕçÅ þ å» ÇÂÃçÅ îåñì ÕÆ ÇÂÔ Ô¯ÇÂÁÅ ÇÕ ÕÇîÀÈÇéÃà À¹Ã ÃîÅÜ ç¶ ÁÅÀ¹ä å¾Õ, ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô Ãì¿è ç¶ îÅîñ¶ Çò¾Ú ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ çÆ Ü¯ ÃÇæåÆ þ, À¹Ãù Ü» å» ÇÜª çÅ Çåª êÌòÅéç¶ Áå¶ î¿éç¶ Ôé Ü» Çëð À¹ÃçÅ Çòð¯è Õðç¶ Ô¯Â¶ ÁðÅÜÕ ï½é-Ãì¿è» Áå¶ ÒÒî¹Õå êÌ¶îÓÓ çÆ òÕÅñå Õðç¶ Ôé?

îÅðÕÃòÅçÆ ÇòÚÅðèÅðÅ Áå¶ À¹Ã Óå¶ ÁèÅÇðå ÕÇîÀÈÇéÃà éËÇåÕåÅ ÇÂé·» ç¯ò¶º Ô¾ñ» ù ð¾ç ÕðçÆ þÍ ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ ç¶ ÁÅî éÅ×ÇðÕ å» ÁÅêä¶ ï¹¾× çÆÁ» ì¹ðÜÈÁÅ Ô¾ç» å¯º ÇÃðë éÃÆÔå» ÁÅçðô» ç¶ ÃÔÅð¶ î¹Õå éÔÄ Ô¯ ÃÕç¶, êð êÈ¿ÜÆòÅçÆ çÆ Á¿çðÈéÆ ×ÇåÕÆ å¯º ÜÅäÈ Áå¶ À¹Ãù ìçñä ñÂÆ ïåéôÆñ ÕÇîÀÈÇéÃàÅ å¯º À¹é·» çÅ ðÅÔ çðÃÅòÅ ÇÃè»å ÕÇîÀÈÇéÃà ÃîÅÜ ç¶ Ô¯ºç Çò¾Ú ÁÅÀ¹ä å¯º êÇÔñÅ ÔÆ ÒÒíÇò¾Ö ç¶ éÅ×ÇðÕÓÓ ç¶ ÁÅÚðä çÅ ÇÂ¾Õ ÃÅê¶ÖÕ éîÈéÅ Ü» ÇîÃÅñ ê¶ô Õðé çÆ î¿× þ Áå¶ ÁÅê ÁÅêä¶ ÜÆòé ù ÕÇîÀÈÇé÷î ç¶ ÁÅçðô» ç¶ Áé¹ÃÅðÆ ÇÂ¾Õ À¹µéå éËÇåÕ ÜÆòé çÆ ÇòòÔÅÇðÕ À¹çÅÔðä ìäÕ¶ ñ¯Õ» ù ÇÂé·» ÇòÚÅð» Áå¶ íÅòÆ ÇÂéÕñÅì ç¶ êµÖ Çò¾Ú ÇñÁÅ Öó·Å Õðé ñÂÆ ÇòòÔÅÇðÕ êÌÚÅð çÅ ÇÂ¾Õ ðÈê ìäÅÀ¹ä ù ÕÇÔ¿çÅ þÍ êð ÃòÅñ Çëð À¹ÔÆ À¹µáçÅ þ ÇÕ ÇÂ¾Õ ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ Á¿çð ðÇÔ¿ç¶ Ô¯Â¶ Õ¯ÂÆ ÇòÁÕåÆ ÁÇÜÔÅ ÇÕò¶º Õð ÃÕçÅ þ ÚÅÔ¶ À¹ÃçÆ ÇòÚÅðèÅðÅ Ü¯ òÆ Ô¯ò¶?

ÇÂÃ ×¾ñ ñÂÆ ÃîÞä ñÂÆ ÃÅù Á÷ÅçÆ Áå¶ ñ¯ó (ëÌÆâî ÁËºâ éÃ¶ÃàÆ) ç¶ çò¿çòÅçÆ Ãì¿è» Óå¶ æ¯ó·Æ ÚðÚÅ ÕðéÆ êò¶×ÆÍ ÇÂÔ çÅðôÇéÕ êÌòðåÅ Ôé Ü¯ Á¿åðî¹ÖÆ îé¹¾ÖÆ ÕÅðÜ Áå¶ Õ¹çðå å¶ ÃîÅÜ ç¶ ìÅÔðî¹ÖÆ Çéïî» Çò¾Ú Á¿åð Ãì¿è ù ðÈêîÅé Õðç¶ ÔéÍ ÜÆòé çÆ ìÅÔðî¹ÖÆ ñ¯ó êÇÔñÆ ÚÆ÷ þ Áå¶ îé¹¾Ö çÆ Ú¶åéÅ çÈÜÆ Áå¶ Çé×îéÅåîÕ (ÇâåÇÕàò) Ô¹¿çÆ þÍ ñ¯ó ÃîÅÜ Áå¶ Õ¹çðå ç¶ ìÅÔðÆ Çéïî» ç¶ ðÈê Çò¾Ú î½ÜÈç ðÇÔ¿çÆ þÍ ÇÂÔ Çéïî Üç¯º å¾Õ îé¹¾Ö ù êåÅ éÔÄ ñ×ç¶, À¹ç¯º å¾Õ ÒÒÁ¿é·ÆÓÓ ñ¯ó ç¶ ðÈê Çò¾Ú êÌ×à Ô¹¿ç¶ ÔéÍ ÁÅçî ÕÅñ Çò¾Ú îé¾¹¹Ö Õ¹çðå ç¶ í¶ç» ù ÃîÞä Çò¾Ú ÁÃîðæ ÃÆ, ÇÂÃ ñÂÆ À¹Ô ÁÇ×ÁÅå Ü» ÒÒÁ¿é·ÆÓÓ ñ¯ó çÅ çÅÃ ÃÆÍ ÇÜò¶º-ÇÜò¶º À¹Ô Õ¹çðå ç¶ ìÅÔðî¹ÖÆ ÇéïîÅ ù ÃîÞçÅ Ç×ÁÅ, À¹Ãé¶ ÕÅðÜ À¹µé¶ ÔÆ òè¶ð¶ Ã¹Ú¶åé Ô¹¿ç¶ Úñ¶ ×Â¶ Áå¶ Õ¹çðå å¯º À¹ÃçÆ Á÷ÅçÆ ò¾èçÆ ÚñÆ ×ÂÆÍ êð ÇòÕÅÃ ïÅåðÅ Çò¾Ú Áµ×¶¶ ò¾èç¶ ÔÆ Õ¹çðå å¯º ÇÂñÅòÅ ÃîÅÇÜÕ Ãì¿è» Áå¶ À¹Ãç¶ ÁÇ×ÁÅå Çéïî» çÆ ×¹ñÅîÆ çÅ ÃòÅñ îé¹¾ÖåÅ ç¶ ÃÅÔîä¶ ÁÅ Õ¶ Öó·Å Ô¯ Ç×ÁÅÍ îé¹¾Ö é¶ ÔÆ ÁÅêä¶ ÜÆòé çÆÁ» ñ×ÅåÅð ò¾èçÆÁ» ñ¯ó» çÆ êÈðåÆ ñÂÆ, À¹åêÅçé ç¶ çÅÇÂð¶ å¶ îÅåð ç¶ ñ×ÅåÅð ÇòÃæÅð çÆ êÌÇÕÇðÁÅ Çò¾Ú, Ã¹ÇéôÇÚå ÃîÅÇÜÕ-ÁÅðÇæÕ Ãì¿è ìäÅÂ¶, ÇÜÃçÆ ×ÇåÕÆ À¹é·» çÆ ÇÂ¾ÛÅ å¯º Á÷Åç Ô¯ ×ÂÆ Áå¶ ÇÂé·» ÃîÅÇÜÕ Ãì¿è» çÅ îé¹¾Ö Óå¶ çìçìÅ ÃæÅÇêå Ô¯ Ç×ÁÅÍ ÜîÅåÆ ÃîÅÜ» ç¶ åÇÔå ÃîÅÜ çÆ Á÷Åç ×ÇåÕÆ çÆ ÁèÆé×Æ Çò¾Ú ÇÜÀ¹ä ñÂÆ î÷ìÈð îé¹¾Ö Çëð ÒÒÁ¿é·ÆÓÓ ñ¯ó çÅ çÅÃ Ô¹¿çÅ þ ÇÕªÇÕ À¹Ô À¹Ãç¶ Çéïî» ù éÔÄ ÜÅäçÅ Áå¶ À¹é·» ù ìçñä Çò¾Ú ÁÃîð¾æ þÍ ÇÂÃ Áðæ Çò¾Ú òÆ À¹Ô ÇÜª-ÇÜª ÃîÅÇÜÕ-ÁÅðÇæÕ Ã¿ðÚéÅ ç¶ ìÅÔðî¹ÖÆ Çéïî» ù ÃîÞçÅ Ü»çÅ þ, À¹ÃçÆ Á÷ÅçÆ ò¾èçÆ ÚñÆ Ü»çÆ þÍ ÃîÅÜòÅçÆ ÇÂéÕñÅì Ô¹ä å¾Õ ç¶ ÇÂÇåÔÅÃ çÅ Ãí å¯º òè¶ð¶ ÃÚ¶åé ÇÂéÕñÅì þ, ÇÕªÇÕ ÇÂÔ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÃîÅÜ Áå¶ ÃÅð¶ êÇÔñÅ ç¶ ÜîÅåÆ ÃîÅÜÅ çÅ Ã¿ðÚéÅ Áå¶ ×ÇåÕÆ ù ÃîÞ Õ¶ Ã¹Ú¶åé å½ð Óå¶ ÇÂÃù éôà Õðé, éòÄ ÃîÅÇÜÕ-ÁÅðÇæÕ Ã¿ðÚéÅ ÃæÅÇêå Õðé å¶ ÜîÅå ÔÆä ÃîÅÜ ò¾ñ ñ¿ìÅ Ã¿Õðîä ô¹ðÈ Õðé çÆ ÇçôÅ Çò¾Ú Áµ×¶ Õçî òèÅªçÅ þÍ ÃîÅÜòÅçÆ Ã¿Õðîä ç¶ Ãî¶º Çò¾Ú ñ¯Õ Ã¹Ú¶åé å½ð Óå¶ ÁÅêäÅ ÜÆòé ÇéðîÅä Õðé ñÂÆ Á÷Åç Ô¹¿ç¶ Ôé, ÇÂÃ ñÂÆ êÇÔñÅ ÃçÅ å¯º Øµà À¹Ô ñ¯ó» ç¶ çÅÃ Ô¹¿ç¶ ÔéÍ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ð¹ÕÅòà» å¯º ÃÅê¶ÖÕ ðÈê Çò¾Ú Á÷Åç À¹åêÅçÕ ôÕåÆÁ» Õ¹çðå çÆÁ» ÁÃÆî Ã¿íÅòéÅò» ù ÇéÚ¯ó Õ¶ ÁÅêä¶ ÇòÕÅÃ ñÂÆ ìÔ¹å ÇÜÁÅçÅ Á÷Åç Ô¯ Ü»çÆÁ» ÔéÍ êð ÃîÅÜòÅçÆ ÃîÅÜ Çò¾Ú ìÔ¹Ç×äåÆ ÇÕðåÆÁ» çÆ Ã¾å·Å Áå¶ À¹åêÅçé ç¶ ÃÅèéÅ ç¶ ÃîÅÇÜÕ îÅñÕÆ ç¶ ìÅòÜÈç, ÇÂ¾Õ ñ¿ì¶ Ãî¶º å¾Õ ÜîÅå» Áå¶ ÜîÅåÆ-Ø¯ÿ» çÆ Ô¯ºç ìäÆ ðÇÔ¿çÆ þ, Çé¾Õ êµèðÅ êÈ¿ÜÆòÅçÆ À¹åêÅçé ìÇÚÁÅ ðÇÔ¿çÅ þ (Ü¯ éò¶º ì¹ðÜÈÁÅ å¾å» ù êËçÅ ÕðçÅ ðÇÔ¿çÅ þ) ê¹ðÅäÅ À¹µÚ À¹ÃÅð ìÇÚÁÅ ðÇÔ¿çÅ þÍ ÇÜäÃ Áå¶ î¹çðÅ çÅ Úÿä ÜÅðÆ ðÇÔ¿çÅ þ, ì¹ðÜÈÁÅ ÁÇèÕÅð, Á¿åð ÇòÁÕåÆ ÁÃîÅéåÅò» Áå¶ «¾à ç¶ ìÔ¹å ÃÈÖî ðÈê ìä¶ ðÇÔ¿ç¶ Ôé…..ÁÅÇç-ÁÅÇçÍ ÇÂé·» ÃÅðÆÁ» ÚÆ÷» ç¶ Ô¹¿ç¶ Ô¯Â¶ À¹åêÅçÕ ôÕåÆÁ» Á¿é·ÆÁ» Õ¹çðåÆ ôÕåÆÁ» Óå¶ ÇÜ¾å êÌÅêå Õðé ñÂÆ êÈðÆ åð·» Á÷Åç éÔÄ Ô¹¿çÆÁ»Í À¹åêÅçÕ å¶ ò¿â ç¶ Ã¹Ú¶å å¶ ï¯ÜéÅì¾è Ü¾æ¶ì¿çÆ çÆ Á÷ÅçÆ ç¶ ìÅòÜÈç, ÃîÅÜòÅç ç¶ åÇÔå òÆ îé¹¾Ö Ã¹ÇéôÇÚå ÇÂÇåÔÅÃÕ ÔÅñå» å¯º êÈðÆ åð·» Á÷Åç éÔÄ Ô¹¿çÅ, ÇÕªÇÕ À¹Ô À¹é·» ù Á¿åðî¹ÖÆ ã¿× éÅÿ Ô¾à-ë¾¾à ìçñ éÔÄ ÃÕçÅÍ Õ¹çðå Áå¶ ÃîÅÜ çÆÁ» Á¿é·ÆÁ» ôÕåÆÁ» å¯º ÁÃñÆ Á÷ÅçÆ îé¹¾Ö ÜîÅåÔÆä ÃîÅÜ—ÕÇîÀÈÇé÷î ç¶ êóÅÁ Çò¾Ú ÔÆ ÜÅ Õ¶ ÔÅÃñ Õð ÃÕçÅ þÍ ÇÂÃ ñÂÆ ÇÜò¶º ÇÕ îÅú-÷¶-å¹¿× çÅ ÕÇÔäÅ þ, ÒÒîé¹¾ÖåÅ çÅ ÇÂÇåÔÅÃ ñ¯ó ç¶ ðÅÜ å¯º î¹ÕåÆ ç¶ ðÅÜ å¾Õ ñ×ÅåÅð ÇòÕÅÃ çÅ ÇÂÇåÔÅÃ þÓÓ (Õ¯à¶ôéÜ ëÌÅî Ú¶ÁðîËé îÅú-÷¶-å¹¿×, ê³éÅ-B@C, ëÅðËé ñË×òÂ¶Ü êÌËÃ, êÆÇÕ¿×, AIGB)Í ÃîÅÜòÅçÆ Ã¿Õðîä ñ¯ó ç¶ õ¶åð å¯º Á÷ÅçÆ ç¶ Ö¶åð Çò¾Ú ÇÂ¾Õ ñ¿ìÆ Ûñ»× þ ÇÕªÇÕ ÇÂÔ ÇòÁÅêÕ ñ¯Õ» ù ìÅÔðî¹ÖÆ Çéïî» çÆ Ã¹Ú¶å òðå¯º çÅ êÇÔñ» ç¶ î¹ÕÅìñ¶ Ãí å¯º ò¾è î½ÕÅ Çç¿çÅ þ Áå¶ ÁÇÜÔÆÁ» Ã¿íÅòéÅò» çÅ Ãí å¯º ò¾è å¶÷ ÇòÕÅÃ ÕðçÅ þÍ

ÇÂÃ ÚðÚÅ ç¶ ÁèÅð Óå¶ ÇÕÔÅ ÜÅ ÃÕçÅ þ ÇÕ îé¹¾Ö Ãî¹¾Ú¶ Áðæ» Çò¾Ú, ÁÃîÅéåÅ ç¶ Ôð ðÈê ç¶ ÖÅåî¶¶ å¯º ìÅÁç, ñ¯ó ç¶ ðÅÜ å¯º Á÷ÅçÆ ç¶ ðÅÜ Çò¾Ú êÔ¹¿Ú ÜÅä å¯º ìÅÁç ÔÆ îé¹¾ÖÆ Õçð» çÅ îÈðå ðÈê ìä ÃÕ¶×Æ Áå¶ êÌ¶î çÆ Á÷ÅçÆ ÔÅÇÃñ Õð ÃÕ¶×ÅÍ êð ÇÂÃ ÚðÚÅ Çò¾Ú ÇÂÔ ×¾ñ òÆ ôÅÇîñ þ ÇÕ îé¹¾Ö ÇÜò¶º-ÇÜò¶º Õ¹¹çðå Áå¶ ÃîÅÜ ç¶ ìÅÔðî¹ÖÆ Çéïî» ù ÃîÞçÅ Ü»çÅ þ À¹ò¶º-À¹ò¶º À¹ÃçÆ ÃÚ¶åé Ãð×ðîÆ Áå¶ Á÷ÅçÆ ò¾èçÆ Ü»çÆ þÍ ïÅéÆ Ü¶ ÁÃÄ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÃîÅÜ çÆ ×ÇåÕÆ ù ÃîÞç¶ Ô» å» Ã¾Ú¶, ÇÂÕ»åÕ ï½é-êÌ¶î Ü» ð¹îÅéÆ êÌ¶î ñÂÆ ÁÃÄ Ãê¶ÖÕ ðÈê ÓÚ òè¶ð¶ Ãîð¾æ Áå¶ Á÷Åç Ô¯ò»×¶Í Ü¯ ÁÃñ ÓÚ ÕÇîÀÈÇéÃà Ôé À¹Ô êÈ¿ÜÆòÅçÆ êÌì¿è çÆ ðøåÅð ç¶ Çéïî» ù ÜÅäé Áå¶ À¹Ãù ìçñä çÆ ÇçôÅ Çò¾Ú ñ×ÅåÅð ïåéôÆñ Ô¹¿ç¶ Ôé Áå¶ ÇÂÃ ÇÂÇåÔÅÃÕ ÃÆî» Á¿çð ÇÜªç¶ Ô¯Â¶ òÆ À¹Ô ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ ç¶ ÁÅî éÅ×ÇðÕ ç¶ î¹ÕÅìñ¶ ìÔ¹å ÇÜÁÅçÅ Á÷Åç Áå¶ Ãîð¾æ Ô¹¿ç¶ Ôé Áå¶ Ã¹Ú¶åé å½ð Óå¶ À¹é·» ù ÁÇÜÔÅ Ô¯äÅ òÆ ÚÅÔÆçÅ þÍ ÚÆé Çò¾Ú êÌ¯ñ¶åÅðÆ Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ ÇÂéÕñÅì ç½ðÅé êÌµÚÇñå ÇÂÔ êÌÇÃ¾è ÃÈåð-òÅÕ ÇÂÃ¶ Ã¾ÚÅÂÆ ù çÈÜ¶ ôìç» ÓÚ êÌ×à ÕðçÅ þ: ÒÒÚÆ÷» ù ìçñä ñÂÆ À¹é·» ù ÃîÞäÅ ÷ðÈðÆ þ Áå¶ ÚÆ÷» ù ìçñä çÆ êÌÇÕÇðÁÅ ÓÚ ñ¯¯Õ Ö¹ç ù ìçñç¶ Ü»ç¶ ÔéÍÓÓ ÇÂÔ ÇÂ¾Õ çò¿çòÅçÆ êÌÇÕÇðÁÅ þ, Ü¯ ñ¯Õ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÃîÅÇÜÕ ã»Ú¶ ù ìçñä ñÂÆ ïåéôÆñ Ô¹¿ç¶ Ôé, À¹Ô ÇÂÃ êÌÇÕÇðÁÅ ÓÚ ÁÅêä¶ ÁÅê ù òÆ ìçñç¶ Ü»ç¶ ÔéÍ ÇÂÃ ñÂÆ ñËÇéé ÒÒî¹Õå êÌ¶îÓÓ çÆ ÁðÅÜÕåÅòÅçÆ ì¹ðÜÈÁÅ èÅðéÅ çÅ Çòð¯è Õðç¶ Ôé, ÒÒî¹Õå êÌ¶îÓÓ ç¶ é» Óå¶ Ö¹µñ¶·, ÁðÅÜÕ, ÃîÅÇÜÕ Ç÷¿î¶òÅðÆ ðÇÔå ï½é Ãì¿è» ç¶ êµÖÆ ÕÇîÀÈÇéÃàÅ ù Çé¾Õ-ì¹ðÜÈÁÅ íàÕÅÁ éÅÿ ×ÌÃå î¿éç¶ Ôé Áå¶ ÇÂ¾Õ ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ ÓÚ òÆ ÕÇîÀÈÇéÃà» å¯º êÈðé Á÷ÅçÆ ÃîÅéåÅ Óå¶ ÁèÅÇðå, ÁÅðÇæÕ ÕÅðÕÅ, èÅðÇîÕ ÃîÅÇÜÕ å¹ÁµÃì», ÇêµåðÃ¾åÅåîÕ Áå¶ ì¹ðÜÈÁÅ Ã¿ÕÆðä Ô¾ç» å¯º î¹Õå êÌ¶î Ãì¿è» ñÂÆ Ã¹Ú¶åé ïåé ÁÅÃ Õðç¶ Ôé (ç¶Ö¯, ÇÂé¶ÃîÅÁðîÅ ç¶ éÅî ñËÇéé çÆ ÇÚ¾áÆ, AG ÜéòðÆ AIAE, Á½ðå» Áå¶ ÃÅîòÅç Ã¿Ç×ÌÔ, ê³éÅ-EI-F@, ÃîÕÅñÆ êÌÕÅôé, êàéÅ, AIIG)Í

ðÈÃ Çò¾Ú ÃîÅÜòÅçÆ ÇÂéÕñÅì å¯º ìÅÁç, êÌ¶î Áå¶ ï½é éËÇåÕåÅ Çòô¶ Óå¶ îÅðÕÃ-Â¶º×ñ÷ çÆ Ãêµôà ê¶ôÕÅðÆ ç¶ ìÅòÜÈç, õÅÃ ÕðÕ¶ é½ÜòÅé ÕÇîÀÈÇéÃà Ãø» ÓÚ ÇÂÃ îÅîñ¶ ù ñË Õ¶ ÕÅøÆ íðîêÈðé ÇòÚÅð Áå¶ íàÕÅÁ î½ÜÈç Ãé, ÇÜé·» Çòð¹¾è ñÆâðÇô¾ê é¶ Ã¿Øðô ÕÆåÅ Áå¶ ñ¯Õ» ù ÇÃ¾ÇÖÁå ÕÆåÅÍ ÇÂÃçÆ ÇÂ¾Õ ÞñÕ ÃÅù ÕñÅðÅ Üà¶ÇÕé éÅÿ ñËÇéé çÆ ×¾ñìÅå ÓÚ ç¶Öä ù ÇîñçÆ þÍ Ã¯òÆÁå ÇÂéÕñÅì å¯º Çå¿é ÃÅñ ìÅÁç, AIB@ ÓÚ Ô¯ÂÆ ÇÂÃ ×¾ñìÅå ç½ðÅé ÇêÁÅð Áå¶ ÃËÕÃ ìÅð¶ ñËÇéé é¶ îÅðÕÃòÅçÆ Ã¿Õñê ù Ãêµôà Õðç¶ Ô¯Â¶ Õ¹¾Þ îÔ¾åòêÈðé ×¾ñ» ÕÔÆÁ» ÔéÍ ñËÇéé ÇêÁÅð, ï½é-Ãì¿è Áå¶ ÇòÁÅÔ Ãì¿èÆ é½ÜòÅé» ç¶ ÇòÚÅð» Óå¶ ÇÂéÕñÅì ç¶ ÷ðÈðÆ, Ã¹íÅÇòÕ Áå¶ ÷ìðçÃå êÌíÅò ù êÌòÅé Õðç¶ Ôé êð À¹Ô À¹é·» ÓÚ î½ÜÈç ì¹ðÜÈÁÅ íàÕÅò» ù òÆ ð¶ÖÅÁ¿ÇÕå Õðç¶ Ôé Áå¶ À¹é·» ù ÒÒêÇò¾åð ÜÅÇÂçÅçÓÓ Áå¶ ê¹ðÅä¶ ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ ç¶ êÌíÅò çÅ ÇÃ¾àÅ ç¾Ãç¶ ÔéÍ ñËÇéé êÌòÅé Õðç¶ Ôé ÇÕ ÒÒêÌ¯ñ¶åÅðÆ ÇÂéÕñÅì ç¶ Áé¹ÃÅðÆ ÔÆ ÇòÁÅÔ Áå¶ ï½é-Ãì¿è» ç¶ Ö¶åð Çò¾Ú òÆ ÇÂéÕñÅì Ô¯ä òÅÿÅ þÓÓ êð éÅÿ ÔÆ À¹Ô ÇÂÃ éò¶º ÇÃè»å çÅ Ö¿âé Õðç¶ Ôé ÇÕ ÕÇîÀÈÇéÃà ÃîÅÜ Çò¾Ú ÁÅêäÆ ï½é-ÕÅîéÅ Áå¶ êÌ¶î ÇêÁÅÃ ù Çåzêå ÕðéÅ êÅäÆ çÅ ×ñÅÃ êÆä çÆ åð·» ÃÇÔÜ Áå¶ îÔ¾åòÔÆä Ô¯ò¶×ÅÍ À¹Ô ÕÇÔ¿ç¶ Ôé: ÒÒîºË Ç×ñÅÃ íð êÅäÆ ç¶ ÇÃè»å ù êÈðÆ åð·» öËð-îÅðÕÃòÅçÆ î¿éçÅ Ô», ÇÂ¿éÅ ÔÆ éÔÄ, ÃîÅÜ Çòð¯èÆ òÆ î¿éçÅ Ô»Í ï½é-ÜÆòé ÓÚ ÇÃðë ÃÇÔÜ Ã¹íÅÁ Óå¶ éÔÄ, Ã×¯º Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ Çòô¶ôåÅò» Óå¶ òÆ ÇòÚÅð ÕÆåÅ Ü»çÅ þ ÇÕ À¹Ô À¹µÚ¶ çðÜ¶ çÆÁ» Ôé Ü» éÆò¶º çðÜ¶ çÆÁ»Í ÒÒêÇðòÅð, Çé¾ÜÆ ÜÅÇÂçÅç Áå¶ ðÅÜ çÆ À¹åêµåÆÓÓ ÓÚ Â¶º×ñ÷ é¶ ÇçÖÅÇÂÁÅ ÇÕ ÃèÅðé ï½é-ð¹ÚÆ çÅ ÇòÁÕåÆ×å ï½é-êÌ¶î ÓÚ ÇòÕÇÃå Ô¯ Õ¶ Ã¹èð ÜÅäÅ ÇÕ¿éÆ îÔ¾åòêÈðé ×¾ñ ÔËÍ ÁÅêÃÆ ï½é-Ãì¿è ÃîÅÇÜÕ ÁðæÚÅð¶ Áå¶ ÃðÆðÕ ñ¯ó çÅ ÁÅêÃÆ Ö¶ñ éÔÄ þÍ ÇÂé·» Ãì¿è» ÓÚ Ô¯ä òÅÿ¶ ìçñÅò» ù Ãî¹¾ÚÆ ÇòÚÅðèÅðÅ éÅÿ Ü¯ó ç¶äÅ îÅðÕÃòÅçÆ éÔÄ, ì¹¾èÆòÅç Ô¯ò¶×ÅÍ ÇêÁÅÃ ì¶ô¾Õ ì¹ÞÅÂÆ ÜÅäÆ ÚÅÔÆçÆ þÍ êð ÕÆ Õ¯ÂÆ ÁÅî ÁÅçîÆ ÁÅî ÔÅñå» ÓÚ ×¿ç×Æ ÓÚ Çñà Õ¶ éÅÿÆ çÅ êÅäÆ êÆò¶×Å? ÕÆ À¹Ô ÁÇÜÔ¶ ×ñÅÃ ÓÚ êÅäÆ êÆò¶×Å ÇÜÃ ÓÚ çðÜä» ñ¯Õ êÅäÆ êÆ ü¾Õ¶ Ô¯ä? êð ÃîÅÇÜÕ êµÖ Ãí å¯º ÇÜÁÅçÅ îÔ¾åòêÈðé þÍ êÅäÆ êÆäÅ å» ÇòÁÕåÆ×å îÅîñÅ þÍ êð ÇêÁÅð ÓÚ ç¯ ÜÆòé ôÅîñ Ô¹¿ç¶ Ôé Áå¶ ÇÂ¾Õ åÆÜÅ, éò» ÜÆòé Ô¯ºç ÓÚ ÁÅÀ¹ºçÅ þÍ ÇÂ¾æ¶ ÔÆ ÃîÅÇÜÕ ÇÔ¾å ÇéÇÔå þ Áå¶ ÇÂ¾æ¶ ÃîÅÜ ç¶ êÌåÆ Õðå¾ò çÆ À¹åêµåÆ Ô¹¿çÆ þÍÓÓ

ìÅòÜÈç ÇÂÃç¶ ÇÕ Ò×ñÅÃ íð êÅäÆÓ ç¶ ÇÃè»å Óå¶ ÒêÌ¶î çÆ Ã¿å¹ôàÆÓ çÅ ÖÈìÃÈðå ñ¶ìñ ñ¾Ç×ÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ þ, ÇÂ¾Õ ÕÇîÀÈÇéÃà çÆ þÃÆÁå éÅÿ À¹Ô îËù ÇìñÕ¹¾ñ òÆ êÃ¿ç éÔÄ þÍ ÇÕÃ¶ òÆ åð·» êÌ¶î çÆ ÇÂÔ î¹ÕåÆ éÅ å» éòÄ þ Áå¶ éÅ ÕÇîÀÈÇéÃàÍ ôÅÇÂç å¹ÔÅù ïÅç Ô¯ò¶ ÇÕ ÇêÛñÆ ÃçÆ ç¶ îµè ÓÚ ÒÇçñ ÔÆ î¹ÕåÆÓ ç¶ ðÈê ÓÚ ÇÂÃ ÇÃè»å çÅ ð¹îÅéÆ ÃÅÇÔå ÓÚ êÌÚÅð ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÃÆÍ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÇòòÔÅð ÓÚ À¹Ô ÃðÆð çÆ î¹ÕåÆ ìä Ç×ÁÅÍ À¹Ã Ãî¶º êÌÚÅð ÁµÜ ç¶ î¹ÕÅìñ¶ ÇÕå¶ òè¶ð¶ êÌÇåíÅ éÅÿ ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÃÆ Áå¶ ÇÜ¾æ¯º å¾Õ ÇòòÔÅð çÅ ÃòÅñ ÔË À¹ÃçÅ ëËÃñÅ îËº éÔÄ Õð ÃÕçÅÍÓÓ

ÒÒîËº ÁÅêäÆ Áñ¯ÚéÅ ðÅÔÄ ÃÇéÁÅÃ çÅ êÅá éÔÄ êóÅÀ¹äÅ ÚÅÔ¹¿çÅ—÷ðÅ òÆ éÔÄÍ ÕÇîÀÈÇé÷î ÁÅêä¶ éÅÿ ÃÇéÁÅÃ ù éÔÄ, Ã×¯º ÜÆòé ç¶ ÁÅé¿ç ù, ÜÆòé çÆ ôÕåÆ ù êËçÅ Õð¶×Å Áå¶ ÇÂ¾Õ Ã¿å¹ôà êÌ¶î-ÜÆòé ÇÂÃ ÓÚ ÃÔÅÇÂÕ ÇÃ¾è Ô¯ò¶×ÅÍ êð î¶ð¶ ÇòÚÅð Áé¹ÃÅð ï½é îÅîÇñÁ» çÅ ÇÂ¿éÆ ÇòôÅñ ìÔ¹åÅå, Ü¯ ÁµÜ ÇçÖÅÂÆ Çç¿çÅ þ ÜÆòé ÓÚ Áé¿ç Áå¶ ôÕåÆ éÔÄ íðçÆ þ, Ã×¯º À¹ñàÅ ÜÆòé ÓÚ¯º ÇÂÔ ÚÆ÷» Ö¯Ô ñËºçÅ þÍ ÇÂéÕñÅì ç¶ Ãî¶º ÓÚ ÇÂÔ ì¹ðÆ ×¾ñ þ, ìÔ¹å ì¹ðÆÍÓÓ (ÕñÅðÅ Ü¶àÇÕ¿é : ñËÇéé çÆÁ» ïÅç» ÓÚ¯º, Á½ðå» Áå¶ ÃÅîòÅç, Ã¿×ÌÇÔ, À¹ÔÆ, ê³éÅ-GG-GH)

À¹êð¯Õå ×¾ñìÅå Çò¾Ú ñËÇéé ç¹ÁÅðÅ ê¶ô Çòôñ¶ôä Çò¾Ú éËÇåÕåÅ Áå¶ êÌ¶î çÆ Á÷ÅçÆ ç¶ êËîÅé¶ ÕÆ Ôé? À¹Ô ÇÂµÕ é½ÜòÅé ÕÅîð¶â çÅ ÔòÅñÅ Çç¿ç¶ Ôé Ü¯ ôÅéçÅð Áå¶ êÌÇåíÅòÅé þ êð À¹é» ù À¹ÃçÆ ÃëñåÅ ÇòµÚ Ã¿ç¶Ô þ ÇÕÀ¹ºÇÕ À¹Ô ÇÂµÕ å¯º ìÅÁç ÇÂµÕ êÌ¶î êÌÃ¿×» Çò¾Ú À¹ñÞçÅ ðÇÔ¿çÅ þÍ À¹Ô éÅ å» ÁÇÜÔÆÁ» Á½ðå» çÆ ÇòôòÅôï¯×åÅ Áå¶ ÇçzóåÅ ÇòµÚ íð¯ÃÅ Õðç¶ Ôé ÒÒÇÜé·» çÆ ÇéµÜÆ ð¹îÅÇéÁå ðÅÜéÆåÆ éÅÿ ÇñêàÆ ðÇÔ¿çÆ þÓÓ Áå¶ éÅ ÔÆ ÁÇÜÔ¶ ê¹ðô» Óå¶ ÒÒÜ¯ Ôð Øµ×ðÆ ÇêµÛ¶ ç½óç¶ Ôé Áå¶ Ôð ñóÕÆ çÆ Úê¶à Çò¾Ú ÁÅ Ü»ç¶ ÔéÓÓ (À¹ÔÆ, ê³éÅ-GH)Í ñËÇéé ñÂÆ ÃÔÆ ×ñå Áå¶ éËÇåÕ-ÁéËÇåÕ çÅ êËîÅéÅ ÇÂÔ þ ÇÕ À¹Ô ÚÆ÷ ÃîÅÜ Áå¶ ÇÂéÕñÅì ñÂÆ áÆÕ þ Ü» éÔÄ Áå¶ ÇÂÔ êÌ¶î Áå¶ ï½é Ãì¿è çÆ ×¾ñ Õðç¶ Ô¯Â¶ À¹Ô á¯Ã Ã¹ÞÅÁ Çç¿ç¶ Ôé ÇÕ ï½é ÜÆòé Çò¾Ú ÁéÅð×Æ çÆ ìÜÅÇÂ Ü¯ ÇÕ ê³ÈÜÆòÅçÆ ÇéØÅð çÅ ñ¾Ûä þ, é½ÜòÅé êÆó·Æ ù ÃðÆðÕ-îÅéÇÃÕ ÃÇÔå, ÁÅé¿ç-À¹ñÅÃ ç¶ ò¾Öð¶ Ãð¯å» éÅÿ Ã¿ê³é ÜÆòé ÇìåÅÀ¹ä, ÁÇèÁËé Áå¶ ÃîÅÇÜÕ Õ¿î» Óå¶ ÇèÁÅé Õ¶ºçÇðå ÕðéÅ ÚÅÔÆçÅ þ ÇÕÀ¹ºÇÕ ÒÒÇÂéÕñÅì ñ¯Õ» å¯º, Ôð ÇòÁÕåÆ å¯º ôÕåÆ ç¶ Ã¿Õ¶çðä çÆ î¿× ÕðçÅ þÓÓ (À¹ÔÆ, ê³éÅ. GH)

ÃÅâ¶ ÇòÚÅð Áé¹ÃÅð, À¹êð¯Õå êÈðÆ ÚðÚÅ å¯º ÇÂÔ ×¾ñ êÈðÆ åð·» Ãêµôà Ô¯ ÜÅäÆ ÚÅÔÆçÆ þ ÇÕ ÃËÕÃ, êÌ¶î, ÇòÁÅÔ Áå¶ êÇðòÅð ç¶ îÅîñ¶ Çò¾Ú ÃîÅÜòÅç ÇÂÇåÔÅÃ ç¶ ÃÅð¶ ç¶ ÃÅð¶ êÇÔñ» ç¶ ÃîÅÇÜÕ ÇÂéÕñÅì» Áå¶ êÇÔñ» çÆÁ» ÃîÅÇÜÕ ÔÅñå» çÆ, õÅÃ Õð ê³ÈÜÆòÅçÆ ÜîÔÈðÆ ÇÂéÕñÅì» Áå¶ ê³ÈÜÆòÅçÆ ÜîÔÈðÆ ÃîÅÜ çÆÁ» ÃÅðÆÁ» îÔÅé êÌÅêåÆÁ» Áå¶ ÃÅÕÅðÅåîÕ êµÖ» å¯º, ÇÃè»åÕ å¶ ÇòòÔÅðÕ-ç¯ò¶º ÔÆ ðÈê» Çò¾Ú, ÁÅåîÃÅå Õð ñËºçÅ þ Áå¶ ÇÂÃ ÷îÆé å¯º Á×ñ¶ Ãøð çÆ ô¹ðÈÁÅå ÕðçÅ þÍ ÃîÅÜòÅç ÇÂé·» ÃÅðÆÁ» êÌÅêåÆÁ» ç¶ ÃÅÕÅðåîÕ êµÖ» ù À¹é·» ì¿è¶Ü» Áå¶ Ô¾ç» å¯º î¹Õå ÕðÕ¶ éò» ÜÆòé Çç¿çÅ þ, Ü¯ ê³ÈÜÆòÅç ç¶ çî Ø¯àÈ ÁÅðÇæÕ Ãì¿è», ÁÃîÅéåÅ, ÁñÇÔç×Æ Áå¶ ÁîÅéòÆÕðé çÆ ç¶ä Ô¹¿çÆÁ» ÔéÍ îé¹¾ÖÆ Ãì¿è» ç¶ ì¶ð¯Õ ÇòÕÅÃ ù ð¯Õä òÅÿÆÁ» Áå¶ À¹é» çÆ Õçð ØàÅÂÆ Õðé òÅÿÆÁ» ð¹ÕÅòà» ù ÃîÅÜòÅç ðÅÔ ÓÚ¯º ÔàÅ Çç¿çÅ þ Áå¶ Ã¿ÕÆðä ÁÅðÇæÕ ÃÇæåÆÁ» ç¶ À¹Ã Ã»Ú¶ ù å¯ó Çç¿çÅ þ Ü¯ À¹é·» ù Üó·, Çò×óÆÁ» Áå¶ ÕðÈê ìäÅ Çç¿çÅ þÍ ÇÂÔ ÃÔÆ þ ÇÕ ÇÕÃ¶ íÅðåÆ êð¿êðÅòÅçÆ çÆ Üó· îÅéÇÃÕåÅ ñÂÆ ÇÂÃ ÇÂÇåÔÅÃÕ åðÕ ù êÌòÅé Õð ÃÕäÅ Áå¶ êÌ¶î, ÃËÕÃ, ÇòÁÅÔ Áå¶ êÇðòÅð ìÅð¶ ÇòÇ×ÁÅéÕ ÃîÅÜòÅçÆ ê¯ÜÆôé çÅ ç¯ÔðÅ Ã¹íÅÁ—ÇÂµÕ êÅÃ¶ ô¹µèÅÚÅðòÅç (ÇòÚÅðòÅçÆ ÁÇèÁÅåîòÅçÆ éËÇåÕåÅòÅç) çÅ Áå¶ çÈÜ¶ êÅÃ¶ Ö¹µñ¶· ï½éÅÚÅð ç¶ Çòð¯è ù ÃîÞ ÃÕäÅ ÷ðÅ î¹ôÇÕñ þÍ ÇÂÔ òÆ ÃÔÆ þ ÇÕ ÕÂÆ ÁçÕÚð¶ ÕÇîÀÈÇéÃà òÆ êÌ¶î, ÃËÕÃ ÁÅÇç ç¶ îÅîñ¶ Çò¾Ú ì¯Ô¶îÆÁé ðò¾ÂÆÁÅ ÁêäÅÀ¹ºç¶ ðÔ¶ Ôé Áå¶ Õ¹¾Þ çÈÃð¶ êð¿êðÅòÅçÆ îÅéÇÃÕåÅ òÅÿ¶ ÕÇîÀÈÇéÃà Ã½Ö¶ åñÅÕ, ×ðí-Çéð¯è, ×ðíêÅå, ÇòÁÅÔ-êÈðò ï½é-Ãì¿è ÁÅÇç ìÅð¶ ÇòÇ×ÁÅéÕ é÷ðÆÂ¶ Áå¶ ÃîÅÇÜÕ ÇÔµå ù Õî»â Çò¾Ú ð¾Ö Õ¶ éÔÄ Ã×¯º ÃæÅÇêå-êð¿êðÅò»-Ã¿ÃæÅò» êÌåÆ Ú¶åé-ÁòÚ¶åé Çò¾Ú ìËáÆ ÁÅÃæÅ ç¶ ÁèÅð Óå¶ ÁÅêäÅ ðò¾ÂÆÁÅ åËÁ Õðç¶ ðÔ¶ ÔéÍ ÃËÕÃ, ÇòÁÅÔ Áå¶ êÇðòÅð ìÅð¶, îÅðÕÃòÅçÆ, àÅîÃî¯ð Õ»êÅé¶ñÅ ÇÜÔ¶ ï¹à¯êÆÁÅÂÆ ÃîÅÜòÅçÆÁ» çÆ åð·», ÃÅðÆÁ» ×¹¿Þñ» Áå¶ ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô ÇòÚñ¶ ÇðôÇåÁ» çÆ Áé¿å ù ÇòÇí¿éåÅ (Diversity) Áå¶ éÆåÆ Çéðç¶ô» ç¶ ÷ðÆÂ¶ ÇéðèÅÇðå-ÇéïÇîå Õðé çÆ Õ¯Çôô éÔÄ Õðç¶Í ÁÇÜÔ¶ îÅîÇñÁ» ù åËÁ Õðé òÅÿ¶ ÁÃÈñ» Óå¶ êËîÅÇéÁ» çÅ Õ¯ÂÆ Çéðê¶Ö Ãî¹µÚ —Õ¯ÂÆ Áîð ÁÅÚÅð Ã¿ÇÔåÅ (code of conduct) Ô¯ ÔÆ éÔÄ ÃÕçÆÍ ê³ÈÜÆòÅçÆ Ã¿ÃÅð ÁÇÜÔÅ Õð ÃÕä Çò¾Ú ÁÃëñ ÇðÔÅ þ Áå¶ À¹Ô ÇÂÃ ù êÌòÅé òÆ ÕðçÅ þÍ ÁµÜ ÁÇÜÔÅ Õð ÃÕä çÆ Õ¯Çôô ÇÕÃ¶ òÆ ÃîÅÜ Çò¾Ú ÇÃðë ëÅÇÃÃà åÅÕå» Áå¶ êÌÇòðåÆÁ» ÔÆ ÕðçÆÁ» ÔéÍ éÅÿ ÔÆ, ÇÕÀ¹ºÇÕ îÅðÕÃòÅç ç¶ô ÕÅÿ ÇéðêµÖ ç¶ô-ï¹¾× å¯º Çéðê¶Ö îé¹¾ÖÆ Ã¹íÅÁ Áå¶ îÅéòÆ ×¹ä» ç¶ Ã¿Õñê ù êÌòÅé éÔÄ ÕðçÅ, ÇÂÃ ñÂÆ ÷ÅÇÔð þ ÇÕ À¹Ô ÇÂÔ òÆ éÔÄ î¿éçÅ ÇÕ îé¹¾ÖÆ ÇêÁÅð êÇÔñ» Õç¶ î½ÜÈç ÃÆ Áå¶ À¹Ã¶ ×¹ÁÅÚ¶ Ô¯Â¶ ÁÅçðô çÆ î¹ó êÌÅêåÆ ñÂÆ ÔÆ ÁÃÄ Õ¯Çôô ÕðéÆ ÔËÍ òðåîÅé çÆÁ» î¹ôÕñ» å¯º ØìðÅ Õ¶ ÁåÆå Çò¾Ú ÁÅçðô» çÆ ÕÅñêÇéÕ Ö¯Ü ð¹î»ÃòÅç çÆ ê¹ðÅäÆ ÇÂÇåÔÅÃÕ êÌÇòðåÆ þ (ÇÂÃçÅ Úðî ÇêÛÅÖóÆ ðÈê ëÅÇÃÃà êÌÇòðåÆ çÆ ôÕñ ÁÖÇåÁÅð Õð ñËºçÅ þ)Í îÅðÕÃòÅç ÜÆòé çÆ êÌ¶ðÕ ôÕåÆ ÒÒíÇò¾Ö çÆ ÕÇòåÅÓÓ Çò¾Ú íÅÿçÅ þ, ÒÒÁåÆå çÆ ÕÇòåÅÓÓ Çò¾Ú éÔÄ Áå¶ îé¹¾ÖÆ êÌ¶î ç¶ ÁÅçðô ìÅð¶ òÆ ÇÂÔÆ ×¾ñ ñÅ×È Ô¹¿çÆ þÍ

ÁåÆå Çò¾Ú î¹µÖ å½ð Óå¶ Ã¯òÆÁå ïÈéÆÁé Áå¶ ÚÆé Çò¾Ú å¶ (Áå¶ ÕÂÆ ÇòÚÅðèÅðÅåîÕ ÇæóÕäÅ éÅÿ) Õ¯ðÆÁÅ, ÇòÁåéÅî, ÇÕÀÈìÅ Áå¶ êÈðìÆ ïÈðêÆ ç¶ô» Çò¾Ú ÃîÅÜòÅçÆ Ã¿Õðîä ç¶ ç½ðÅé, ÃîÅÇÜÕ ÁÅðÇæÕ-Ãì¿è» Çò¾Ú ÁÅÂÆÁ» åìçÆñÆÁ» é¶ Á½ðå» çÆ ÃÇæåÆ Áå¶ ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô Ãì¿è» Çò¾Ú ÕÆ åìçÆñÆ ÇñÁ»çÆ Áå¶ ÃËÕÃ, ÇòÁÅÔ, êÇðòÅð ÁÅÇç éÅÿ Ãì¿Çèå ÃîÅÇÜÕ îÅéåÅò»-Çéïî» Çò¾Ú ìçñÅÁ çÆ ÇÂµÕ éòÄ êÌÇÕÇðÁÅ À¹ç¯º ÇÕÃ åð·» ñ×ÅåÅð ÇòÕÅÃîÅé ÃÆ, ÇÂÃ éÅÿ Ã¿ì¿Çèå å¾æ» çÆ ÚðÚÅ ÇÂÃ ñ¶Ö çÆÁ» Ô¾ç» Çò¾Ú Ã¿íò éÔÄ þÍ ÒÇâÃÕòðÆÓ Áå¶ ÒÇÔÃàðÆ ÚËéñÓ ç¶ÖÕ¶ Áå¶ ì¹ðÜÈÁÅ ÁõìÅð» Çò¾Ú ç¯ àÕ¶ ç¶ ÖÈÔ ç¶ â¾âÈ ÕñîØÃÆà» ç¶ ×¾ê êó ·Õ¶ ÃîÅÜòÅçÆ êÌï¯×» Áå¶ À¹é·» çÆÁ» êÌÅêåÆÁ» ìÅð¶ ðÅÂ¶ ìäÅÀ¹ä òÅÇÿÁ» ù ÁÃÄ ÇÂ¿é» ÔÆ ÕÇÔäÅ ÚÅÔ»×¶ ÇÕ À¹é·» ù ñÅÇÂìÌ¶ðÆÁ» Çò¾Ú ÜÅ Õ¶ ×¿íÆð ì¹ðÜÈÁÅ ÇÂÇåÔÅÃÕÅð» Áå¶ ÇÂéÕñÅìÆ êÌï¯×» ç¶ ÚôîçÆç» çÆÁ» ÇÕåÅì» ù êó·éÅ ÚÅÔÆçÅ þ å¶ éÅÿ ÔÆ ÃîÅÜòÅçÆ ÇÂéÕñÅì, ÃîÅÜòÅçÆ Ã¿Õðîä Áå¶ ÕÇîÀÈÇé÷î ìÅð¶ îÅðÕÃòÅç ÁÃñ Çò¾Ú ÕÇÔ¿çÅ ÕÆ þ, ÇÂÃù ÜÅäé ñÂÆ Ú¯äòÆÁ» îÅðÕÃòÅçÆ ÕñÅÇÃÕÆ ðÚéÅò» ù òÆ êñà ñËäÅ ÚÅÔÆçÅ þ Áå¶ Çëð Õ¯ÂÆ ðÅÂ¶ ìäÅÀ¹äÆ ÚÅÔÆçÆ þÍ ÇÂµæ¶ ÁÃÄ ÇÂÔ òÆ Ãêµôà Õð ç¶äÅ ÷ðÈðÆ ÃîÞç¶ Ô» ÇÕ Üç¯º ÁÃÄ ÃîÅÜòÅç çÆ ×¾ñ Õðç¶ Ô» å» ÃÅâÅ îåñì AIAG å¯º AIEC å¾Õ ç¶ Ã¯òÆÁå ÃîÅÜ éÅÿ Áå¶ AIDI å¯¯º AIGF å¾Õ ç¶ ÚÆéÆ ÃîÅÜ å¯º þÍ AIEC ÇòµÚ ÃàÅÇñé çÆ î½å å¯º ìÅÁç, Öð¹ôÚ¶òÆ ç½ð å¯º ñË Õ¶ AII@ å¾Õ Ã¯òÆÁå ÃîÅÜ ÁÃñ ÓÚ ÃîÅÜòÅç éÅîèðÆÕ ðÅÜÕÆ ê³ÈÜÆòÅç ÃÆ ÇÜÃ Çò¾Ú ê³ÈÜÆòÅç ç¶ Çò×Åó ñ×ÅåÅð ò¾èç¶ ÜÅ ðÔ¶ ÃéÍ ÇÂÃ åð·», AIGF Çò¾Ú îÅú çÆ î½å å¯º ìÅÁç ç¶ ÚÆé Çò¾Ú ÃæÅÇêå ÒÒî¿âÆ ÃîÅÜòÅçÓÓ çÅ ã»ÚÅ ÁÃñ Çò¾Ú ÇÂµÕ ê³ÈÜÆòÅçÆ ã»ÚÅ þ—ÇÂµÕ ÁÇÜÔ¶ Çîÿ¶ Ü¹ÿ¶ ÁðæÚÅð¶ òÅÿÅ ê³ÈÜÆòÅçÆ ã»ÚÅ ÇÜÃ Çò¾Ú Çé¾ÜÆ ê³ÈÜÆòÅç Áå¶ ðÅÜÕÆ ê³ÈÜÆòÅç éÅÿ-éÅÿ î½ÜÈç Ôé Áå¶ Ü¯ Ã¿ÃÅð-ê³ÈÜÆòÅçÆ-ã»Ú¶ éÅÿ êÈðÆ åð·» Ü¹ÇóÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ þÍ

ô¾ÕÆ ÁÅåîÅò» ÇÂÔ ÃòÅñ òÆ À¹áÅ ÃÕçÆÁ» Ôé ÇÕ ÁÃÄ ÃîÅÜòÅçÆ êÌï¯×» ç½ðÅé ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô Ãì¿è» Çò¾Ú ÁÅÂ¶ ìçñÅò» çÆ ÚðÚÅ ÔÆ ÇÕÀ¹º Õð ðÔ¶ Ô» Üç¯º ÇÕ ÇÂÇåÔÅÃ À¹é·» êÌï¯×» çÆ ÔÅð çÅ ×òÅÔ ìä ü¾ÇÕÁÅ þ? ÇÂÃ êÌÃ¿× ÇòÚ ÁÃÄ ìÃ ÇÂ¿é» ÔÆ ÕÇÔäÅ ÚÅÔ»×¶ ÇÕ ÃîÅÜòÅç Áå¶ ê³ÈÜÆòÅç Çò¾Ú ÜÅðÆ Ã¿ÃÅð-ÇÂÇåÔÅÃÕ îÔ»ï¹¾è ç¶ êÇÔñ¶ ×¶ó Çò¾Ú ÃîÅÜòÅç çÆ ÔÅð À¹ÃçÆ ëËÃñÅÕ¹é Áå¶ Á¿Çåî ÔÅð éÔÄ þÍ ÁåÆå Çò¾Ú êÇÔñ» òÆ ÁÇÜÔÅ Ô¹¿çÅ ÇðÔÅ þ ÇÕ ëËÃñÅÕ¹é ÇÜ¾å å¯º êÇÔñ¶ ÇÂéÕñÅì ÔÅðç¶ ðÔ¶ ÔéÍ ê³ÈÜÆòÅç é¶ òÆ Çå¿é ÃçÆÁ» å¯º ò¾è ñ¿ì¶ Ãî¶º å¾Õ ç¶ Ø¯ÿ Áå¶ ÕÂÆ ÔÅð» å¯º ìÅÁç Ü×ÆðçÅðÆ Óå¶ ÇéðäÅÇÂÕ ÇÜ¾å ÔÅÃñ ÕÆåÆ ÃÆ Áå¶ Çëð ÁÜ¶ êÇÔñ¶ ÃîÅÜòÅçÆ ÇÂéÕñÅì å¯º ìÅÁç Ã¯ ÃÅñ çÅ Ãî» òÆ éÔÄ ×¹÷ÇðÁÅ ÔËÍ çÈÜÆ ×¾ñ, ô¹ðÈÁÅåÆ ÃîÅÇÜÕ êÌï¯×» çÆ ÔÅð ÇÕÃ¶ òÆ åð·» å¯º ÇòÚÅðèÅðÅ çÆ ÔÅð éÔÄ î¿éÆ ÜÅ ÃÕçÆÍ ÃîÅÜ ÇòÇ×ÁÅéÕ Áé¹íòòÅçÆ êÌ¶Öä éÅÿ éÔÄ Ã×¯º ÃîÅÇÜÕ ×ÇåÕÆ ç¶ Çéïî å¶ åðÕ ç¶ ÁÇèÁËé ç¶ ÁèÅð Óå¶ éåÆÜ¶ Õ¾ãçÅ þ Áå¶ ÃÅù òÆ ÁÇÜÔÅ ÔÆ ÕðéÅ ÚÅÔÆçÅ þÍ ê³ÈÜÆòÅç ç¶ ×ðí Çò¾Ú ÃîÅÜòÅç ç¶ å¾å ÷ðÈð ÔÆ êËçÅ Ô¹¿ç¶ Ôé Ü¯ Ãî» êÅ Õ¶ éò¶º ÃîÅÇÜÕ ã»Ú¶ ç¶ ÇéðîÅä çÆ ÕÅðÕ ôÕåÆ ìä Ü»ç¶ ÔéÍ Ã¿ÃÅð-ê³ÈÜÆòÅç ç¶ ÁÃÅè ã»ÚÅ×å Ã¿Õà Áå¶ ñÅÇÂñÅÜ Çòð¯èåÅÂÆÁ» çÅ ÁÇèÁËé ÃÅù ÇÂÃ éåÆÜ¶ å¾Õ êÔ¹¿ÚÅÀ¹ºçÅ þ ÇÕ îé¹¾ÖåÅ ÃÅÔîä¶ Õ¶òñ ç¯ ÔÆ ìçñ Ôé Ü» Çëð ÇòéÅôÍ ÃîÅÜ Áå¶ Õ¹çðå ç¶ Ôð òðåÅð¶ çÆ åð·» ê³ÈÜÆòÅç òÆ Áîð éÔÄ þ åÆÃðÆ ×¾ñ, ÃîÅÜòÅç ÜîÅåÆ ÃîÅÜ Áå¶ ÜîÅåÔÆä ÃîÅÜ Çò¾Ú ÇÂµÕ ñ¿ìÅ Ã¿Õðîä ç½ð Ô¹¿çÅ þ ÇÜÃ ç½ðÅé ÃîÅÜ Çò¾Ú ê¹ðÅä¶ Áå¶ éò¶º ðÈê» Çò¾Ú ê³ÈÜÆòÅçÆ êËçÅòÅðÆ Ãì¿è, ì¹ðÜÈÁÅ÷Æ Áå¶ ê³ÈÜÆòÅçÆ À¹µÚ-À¹ÃÅð î½ÜÈç ðÇÔ¿çÅ þ, ÜîÅåÆ-Ø¯ÿ ÜÅðÆ ðÇÔ¿çÅ þ å¶ ê³ÈÜÆòÅçÆ î¹óìÔÅñÆ ç¶ Öåð¶ ñ¿ì¶ Ãî¶º å¾Õ ìä¶ ðÇÔ¿ç¶ ÔéÍ ÇÂÃ ñÂÆ ÇêÛñ¶ êÌ¯ñ¶åÅðÆ ÇÂéÕñÅì» çÆ ÁÃëñåÅ Õ¯ÂÆ ÁäÔ¯äÆ ×¾ñ éÔÄ ÃÆÍ ÇÂÔ îÅðÕÃòÅç ù ×ñå éÔÄ Ã×¯º ÃÔÆ ÇÃ¾è ÕðçÆ þ Áå¶ ÇÕðåÆ ñ¯Õ» ç¹ÁÅðÅ êÌ¶ñ¯åÅðÆ ÇÂéÕñÅì ç¶ éò¶º ÁËâÆôé» ç¶ ÇéðîÅä çÅ ðÅÔ ð½ôé ÕðçÆ þÍ (ÇÂÃ Çòô¶ Óå¶ ÇòÃæÅðÆ ÚðÚÅ ñÂÆ ç¶Ö¯, ôôÆ êÌÕÅô ; ÃîÅÜòÅç çÆÁ» ÃîµÇÃÁÅò», ê³ÈÜÆòÅçÆ î¹óìÔÅñÆ Áå¶ îÔÅé êÌ¯ñ¶åÅðÆ Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ ÇÂéÕñÅì, çÆêÅïé ì¯Ã ; ÁÇîµà Ôé î÷çÈð Ã¿×ðÅî» çÆÁ» ÇÚä×», ôôÆ êÌÕÅô ; ÇÕÀ¹º îÅúòÅç? —Çå¿é¶ ê¹ÃåÕ» ôÆç í×å ÇÃ¿Ø ïÅç×ÅðÆ êÌÕÅôé «ÇèÁÅäÅ ç¹ÁÅðÅ êÌÕÅÇôå)

ÇÂÇåÔÅÃ ÇéðÇòòÅç ðÈê å¯º ÇÂÃ Ã¾ÚÅÂÆ çÅ ×òÅÔ þ ÇÕ Ã¯òÆÁå ïÈéÆÁé Áå¶ ÚÆé Çò¾Ú ÃîÅÜòÅçÆ ÇÂéÕñÅì çÆ êÌÇÕÇðÁÅ é¶ ÇÂµÕ-ç¯ çÔÅÇÕÁ» ç¶ Á¿çð ÔÆ ÇÂÃåðÆÁ» çÆ ÃîÅÇÜÕ ÃÇæåÆ, ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô Ãì¿è», ÇòÁÅÔ Áå¶ êÇðòÅð çÆ ÃÇæåÆ Çò¾Ú ÁäÇÕÁÅÃÆ ÇÂéÕñÅìÆ åìçÆñÆ ÇñÁÅ Çç¾åÆ ÃÆÍ À¹åêÅçé ç¶ ÃÅèé» çÆ Çé¾ÜÆ îÅñÕÆ ç¶ ÖÅåî¶¶ ç¶ éÅÿ ÔÆ éÅ ÇÃðë ÃîÅÇÜÕ ÇÕðå çÆ ÁæÅÔ ÇÃðÜäÅåîÕåÅ ÇòÕÇÃå Ô¯ÂÆ Ã×¯º ì¹ðÜÈÁÅ ÇÕðå ò¿â çÆ ì¹ÇéÁÅç à¹¾àä éÅÿ ÔÆ ÃîÅÇÜÕ ÁñÇÔç×Æ ç¶ Ö¹ðé ÇÖ¿âä çÆ êÌÇÕÇðÁÅ òÆ ô¹ðÈ Ô¯ ×ÂÆ, ÇÜÃ ÕðÕ¶ ÃîÅÜ Çò¾Ú Ã¾Ú¶ îé¹¾ÖÆ ÇêÁÅð ñÂÆ îÔ½ñ ìäé ñ¾Ç×ÁÅÍ ü¾ñ·¶-Ú½ºÕ¶ çÆ ×¹ñÅîÆ å¯º î¹Õå ÇÂÃåðÆÁ» ÃîÅÇÜÕ À¹åêÅçé Áå¶ Ô¯ð ÃîÅÇÜÕ ÕÅðòÅÂÆÁ» Çò¾Ú ñ×ÅåÅð ò¾è å¯º ò¾è ôîÈñÆÁå Õðé ñ¾×ÆÁ»Í ì¾ÇÚÁ» ç¶ êÅñä-ê¯ôä ç¶ ÃîÅÜÆÕðé çÆ ÜÅðÆ êÌÇÕÇðÁÅ é¶ ì¹ðÜÈÁÅ êÇðòÅð ç¶ çÅÇÂð¶ Çò¾Ú ÃæÅÇêå À¹é·» çÆ ×¹ñÅîÆ ù ñ×ÅåÅð õåî Õðé Çò¾Ú ÁÇÔî íÈÇîÕÅ ÇéíÅÂÆÍ ÁÅî éÅ×ÇðÕ çÆ ÃîÅÇÜÕ þÃÆÁå ÔÅÃñ Õðé å¯º ìÅÁç À¹Ô êÈðÆ Á÷ÅçÆ Áå¶ ÃîÅéåÅ ç¶ ÁèÅð Óå¶ ÜÆòé ÃÅæÆ üäé Áå¶ éÅ Çéíä Óå¶ å¯ó-ÇòÛ¯óÅ Õðé ñÂÆ Á÷Åç Ô¯ ×ÂÆÁ»Í ÇÕÃ¶ åð» ç¶ ÁÅðÇæÕ-ÃîÅÇÜÕ çìÅÁ Ü» î÷ìÈðÆ ÕðÕ¶ Ãì¿è ù ã¯ä çÆ Õ¯ÂÆ îÜìÈðÆ À¹é·» ç ¶ÃÅÔîä¶ éÔÄ ÃÆÍ ò¶ôòÅ×îéÆ Áå¶ ï½é ÁêðÅè» çÅ êÈðÆ åð·» ÖÅåî¶Å Ô¯ Ç×ÁÅÍ ÇÂÔ ÇÂµÕ ÁÇÜÔÆ ÃÇæåÆ ÃÆ Ü¯ îé¹¾ÖÆ ÃîÅÜ ç¶ Ç×ÁÅå ÇÂÇåÔÅÃ ÇòÚ êÇÔñÆ òÅð êËçÅ Ô¯ÂÆ ÃÆÍ Çëð òÆ ÇÂÃ ×¾ñ ù Ú¿×Æ åð·» ÃîÞäÅ ÷ðÈðÆ þ ÇÕ ÃîÅÜòÅçÆ Ã¿Õðîä ç½ðÅé ÇÂµÕ ñ¿ì¶-Ãî¶º å¾Õ Á½ðå çÆ êÈðé Á÷ÅçÆ, ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô çÆ Ã¿êÈðé ÃîÅéåÅ Áå¶ Ã¾Ú¶ Áðæ» Çò¾Ú, ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô Çò¾Ú ÁÅçðô, ÇÂÕ»ÇåÕ îé¹¾ÖÆ êÌ¶î Ãì¿è» çÆ ÃæÅêéÅ Ã¿íò éÔÄ Ô¯ ÃÕçÆÍ ÇÜò¶º ÇÕ À¹µêð ÇÕÔÅ ÜÅ ü¾ÇÕÁÅ þ, ÃîÅÜòÅç ÇÂµÕ ÜîÅåÔÆä ÃîÅÇÜÕ êÌì¿è éÔÄ Ã×¯º ÇÂµÕ Ã¿ÕðîäôÆñ êÌì¿è Ô¹¿çÅ þÍ ÇÂÃ ç½ðÅé ê³ÈÜÆòÅçÆ ÃîÅÜ ç¶ ÁÅðÇæÕ ÁèÅð ç¶ êÈðÆ åð·» éôà Ô¯ ÜÅä å¯º ìÅÁç òÆ (Áå¶ ÇÂÃ Çò¾Ú òÆ ÕÅøÆ Ãî» éÔÄ ñ¾×çÅ þ) ê³ÈÜÆòÅçÆ À¹µÚ-À¹ÃÅð—Ã¾ÇíÁÅÚÅð, Õçð»-ÕÆîå»-Ã¿ÃæÅò» ñ¿ì¶ Ãî¶º å¾Õ î½ÜÈç ðÇÔ¿çÆÁ» Ôé, ê¹ðô ×ñì¶ çÆÁ» Õçð» î½ÜÈç ðÇÔ¿çÆÁ» Ôé å¶ ê¹ðô Ã¾å·Å ÃîÅÜ Áå¶ êÇðòÅð ç¶ êµèð Óå¶ Á½ðå» ù çìÅÀ¹ä Áå¶ ÇêµÛ¶ è¾Õä çÅ Õ¿î ÕðçÆÁ» ðÇÔ¿çÆÁ» ÔéÍ çÈÜÆ ×¾ñ, ÇêÁÅð çÆ Á÷ÅçÆ çÆ ÁÃñÆ Áðæ» Çò¾Ú ìÔÅñÆ ÇÕðå ò¿â Áå¶ ÁñÇÔç×Æ ç¶ êÈðé ÖÅåî¶¶ å¯º ìÅÁç ÔÆ Ã¿íò þÍ ÃîÅÜòÅçÆ ÃîÅÜ Çò¾Ú À¹åêÅçé ç¶ ÃÅèé» çÆ Çé¾ÜÆ îÅñÕÆ Áå¶ êÌå¾Ö ê³ÈÜÆòÅçÆ «¾à ç¶ ÖÅåî¶¶ ç¶ ìÅòÜÈç, ñ¿ì¶ Ãî¶º å¾Õ ÇÜäÃ-ÁðæÚÅðÅ î½ÜÈç ðÇÔ¿çÅ þ, îÅéÇÃÕ ÇÕðå Áå¶ ì½ÇèÕ ÇÕðå ç¶ Á¿åð ÃÇÔå ÇòÁÕåÆÁ» çðÇîÁÅé ÃÅðÆÁ» ÁÃîÅéåÅò» Áå¶ ì¹ðÜÈÁÅ Çòô¶ô ÁÇèÕÅð ìä¶ ðÇÔ¿ç¶ Ôé ; ÒÕ¿î Áé¹ÃÅð åéÖÅÔÓ çÅ öËð ìðÅìðÆêÈðé Çéïî ñÅ×È ðÇÔ¿çÅ þ, Õçð ç¶ Çéïî êÌíÅòÆ ìä¶ ðÇÔ¿ç¶ Ôé å¶ Û¯à¶ êµèð çÅ ê³ÈÜÆòÅçÆ À¹åêÅçé òÆ ñ¿ì¶ Ãî¶º å¾Õ ÜÅðÆ ðÇÔ¿çÅ þ, Ü¯ Ôð Ççé, Ôð Ø¿à¶ éò¶º ì¹ðÜÈÁÅ å¾å» Áå¶ ì¹ðÜÈÁÅ Õçð» ù Üéî Çç¿çÅ ðÇÔ¿çÅ þÍ ÇÂÃ ÃÇæåÆ Çò¾Ú, ÷ÅÇÔð þ ÇÕ ÁÃÄ ÃîÅÇÜÕ ÇÕðå-ò¿â Áå¶ À¹Ã å¯º À¹êÜÆ ÁñÇÔç×Æ ç¶ ÖÅåî¶¶ çÆ êÌÇÕÇðÁÅ ÜÅðÆ ðÇÔä çÆ À¹îÆç å» Õð ÃÕç¶ Ô» ; êð ÇÂÃç¶ êÈðé ÖÅåî¶¶ çÆ ×¾ñ Ã¯Ú òÆ éÔÄ ÃÕç¶ Áå¶ ÇÜò¶º ÇÕ À¹µêð Ç÷Õð ÕÆåÅ ÜÅ ü¾ÇÕÁÅ þ, ÇÂé·» ÚÆ÷» ç¶ ðÇÔ¿ÇçÁ» ÇÂÃåðÆ çÆ Ã¿êÈðé Á÷ÅçÆ, Ã¿êÈðé ÃîÅéåÅ Áå¶ À¹é» Óå¶ ÁèÅÇðå êÌ¶î å¶ ÜÆòé-ÃÅæÆ çÆ Ú¯ä çÆ Á÷ÅçÆ ÔÅÃñ éÔÄ ÕÆåÆ ÜÅ ÃÕçÆÍ ïÅäÆ ÃîÅÜòÅçÆ ÇÂÃåðÆ çÆ î¹ÕåÆ, ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô çÆ êÌ¶î çÆ Á÷ÅçÆ Áå¶ À¹é» Çò¾Ú Ã¾Ú¶, ÇÂÕ»ÇåÕ îÅéòÆ ï½é êÌ¶î Ü» ð¹îÅéÆ êÌ¶î ç¶ À¹ç¶ô çÆ ÇçôÅ Çò¾Ú ÇÂµÕ ÇÂÇåÔÅÃÕ Ã¿Õðîä çÅ Ãî» Ô¹¿çÅ þ, êð ÇÂÔ À¹ç¶ô êÈðÆ åð·» ÕÇîÀÈÇé÷î ç¶ êóÅÁ Çò¾Ú êÔ¹¿Ú Õ¶ ÔÆ ÔÅÃñ ÕÆå¶ ÜÅ ÃÕç¶ ÔéÍ

ÇÂÔ òÆ ÇÂµÕ åð·» çÆ ÇéðèÅðéòÅçÆ Ã¯Ú ÔÆ Ô¯ò¶×Æ ÇÕ ÃîÅÜòÅçÆ Ã¿Õðîä ç½ðÅé, ì¹ðÜÈÁÅ ÁÅðÇæÕ Ãì¿è» ç¶ éôà Ô¹¿ç¶ ÜÅä éÅÿ-éÅÿ ç½ðÅé, ì¹ðÜÈÁÅ ÁÅðÇæÕ Ãì¿è» ç¶ éôà Ô¹¿ç¶ ÜÅä éÅÿ-éÅÿ éòÆÁ» ÃîÅÇÜÕ-Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ-éËÇåÕ-ÁÅåÇîÕ Õçð» ÁÅê î¹ÔÅð¶ êËçÅ å¶ ÃæÅÇêå Ô¹¿çÆÁ» ÜÅä×ÆÁ»Í ÃîÅÜòÅçÆ Ã¿Õðîä ç¶ êÈð¶ Ãî¶º ç½ðÅé, éÅ ÇÃðë ÁÅðÇæÕ å¶ ðÅÜéÆåÕ èðÅåñ Óå¶, Ã×¯º ÇòÚÅðèÅðÕ-éËÇåÕ-Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ-ÃÔ¹ÜôÅÃåðÆ èðÅåñ Óå¶ òÆ ÜîÅåÆ Ø¯ÿ ÇÂµÕ ñ×ÅåÅð êÌÇÕÇðÁÅ ç¶ ðÈê Çò¾Ú ÜÅðÆ ðÇÔ¿çÅ þ, ÇÂéÕñÅì çÆÁ» ÇÔðÅòñ åÅÕå» À¹Ã Çò¾Ú ÃÚ¶å Á×òÅÂÆ çÆ íÈÇîÕÅ ÇéíÅÀ¹ºçÆÁ» ðÇÔ¿çÆÁ» Ôé Áå¶ ÇÂµÕ ñ¾ì¶ Ãî¶º å¯º ìÅÁç ÔÆ ÇÂé·» èðÅåñ» Óå¶ òÆ ÕÇîÀÈÇéÃà Õçð» çÅ ÇéðäÅÇÂÕ ×ñìÅ ÃæÅÇêå Ô¯ êÅÀ¹ºçÅ þÍ ÃîÅÜòÅçÆ Ã¿Õðîä ìÅð¶ îÅðÕÃ Áå¶ ñËÇéé çÆÁ» ÇÃµÇÖÁÅò» ù ÁÅåîÃÅå Õðç¶ Ô¯Â¶ Áµ×¶ ò¾èç¶ Ô¯Â¶ Ãí å¯º êÇÔñ» îÅú ÷¶-å¹¿× é¶ ÃîÅÜòÅçÆ Ã¿Õðîä ç½ðÅé À¹Ú À¹ÃÅð ç¶ èðÅåñ Óå¶ ñ×ÅåÅð ÇÂéÕñÅì çÅ ÇÂÔ ÇÃè»å Ö¯ÇÜÁÅ Áå¶ ÚÆéÆ êÌ¯ñ¶åÅðÆ Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ ÇÂéÕñÅì (AIFF-GF) ç½ðÅé À¹Ãù êÌï¯× Çò¾Ú ñÅ×È ÕÆåÅÍ êÌ¯ñ¶åÅðÆ Ã¾ÇíÁÅÚÅðÕ ÇÂéÕñÅì çÆ ÇÃè»åÕ ð½ôéÆ Çò¾Ú ÔÆ ÃîÅÜòÅçÆ Ã¿Õðîä ç½ðÅé ÇÂÃåðÆÁ» Áå¶ ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô Ãì¿è» çÆ ÃÇæåÆ ù áÆÕ-áÆÕ ÃîÇÞÁÅ ÜÅ ÃÕçÅ þÍ

ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô ç¶ ÇÃÔåî¿ç, ÃîðÇêå, Â¶Õ»åÕ ê¶Ìî ç¶ ÁèÅð Óå¶ ÃîÅÇÜÕ ÜÆòé ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ çÆ ÃÅðÆ ðÇÔ¿ç-ÖÈ¿Ôç ç¶ ÖÅåî¶¶ å¯º ìÅÁç, ÃîÅÜòÅç åÇÔå ÕÂÆ êÆóÆÁ» ç¶ ÜÆòé ÇìåÅÀ¹ä å¯º ìÅÁç, ÇÂµÕ ÜîÅåÔÆä ÃîÅÜ Çò¾Ú ÔÆ ÃÅÕÅð Ô¯ ÃÕçÅ þÍ ÇÃêé¯ÜÅ é¶ ÁÅêä¶ éÆåÆôÅÃåð çÆ Á¿Çåî êÌÃæÅêéÅ ù ÇÂé·» ôìç» Çò¾Ú ÃÈåðì¾è ÕÆåÅ þ Ã×¯º ÁÅêä¶ ÁÅê Çò¾Ú éËÇåÕ ÃçÅÚÅð þ ; ÁÃÄ ÁÅêäÆÁ» ñÅñÃÅò» ù Õ¿àð¯ñ Õðé ç¶ éÅå¶ À¹Ã Çò¾Ú Áé¿ç éÔÄ Áé¹íò Õðç¶, Ã×¯º À¹Ã ÇòµÚ Áé¿ç îÇÔÃÈÃ Õðé ç¶ éÅå¶ ÁÃÄ ÁÅêäÆÁ» ñÅñÃÅò» ù Õ¿àð¯ñ Õð ÃÕä Çò¾Ú Ãîð¾æ Ô¯ Ü»ç¶ Ô»ÓÓ (ÇÃêÅé¯ÜÅ : ÒÂ¶ÇæÕÃÓ ì¹¾ÕV êÌê¯ÜÆôé XLII) ÇÃµèÆ ÃÅçÆ íÅôÅ Çò¾Ú ÇÃêÅé¯ÜÅ çÅ îåñì þ Ã¹¾Ö Ü» ÃæÅÂÆ ÁÅé¿ç ÁÅêä¶ ÁÅê Çò¾Ú éËÇåÕ ÃçÅÚÅð Ô¹¿çÅ þ Áå¶ À¹Ô îé¹¾Ö ÔÆ ÜÆòé Óå¶ À¹Ãç¶ åðÕÃ¿×å ÁÇèÕÅð Çò¾Ú ÇéÇÔå Ô¹¿çÅ þ, ÇÂµÕ ÁÇÜÔÅ ÁÇèÕÅð Ü¯ ÁÅêä¶ ÁÅê Çò¾Ú ÇÂµÕ ÁÅé¿ç Ô¹¿çÅ þ Áå¶ ÃÅð¶ Áé¿ç» çÅ ÃÌ¯å Ô¹¿çÅ þÍ êÌÃ¿Ç×Õ Çòô¶ ç¶ Ã¿çðí Çò¾Ú ÇÂÃ ×¾ñ ù ñÅ×È Õðç¶ Ô¯Â¶ ÇÕÔÅ ÜÅ ÃÕçÅ þ ÇÕ Ã¿å¯ôîÂÆ å¶ Ã¹ÖçÅÂÆ ÃËÕÃ ÜÆòé å¶ ÇêÁÅð Áå¶ ÇòôòÅÃ Óå¶ ÁèÅÇðå ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô Ãì¿è ÕÅùé Áå¶ Çéïî-ÇòèÅé» Ü» âð Áå¶ êÌåÆì¿è» ç¶ ÷ðÆÂ¶ Ü» îé¹¾Ö ç¹ÁÅðÅ éÅÕÅðåîÕ Ü» èÅðÇîÕ åðÆÕ¶ éÅÿ ÁÅêä¶ íÅòÅò¶×» Óå¶ Õ¿àð¯ñ ÕÅÇÂî ÕðÕ¶ éÔÄ, Ã×¯º îé¾¹Ö ç¹ÁÅðÅ ÁÅêä¶ ÜÆòé Áå¶ òÅåÅòðé Óå¶ Ã¹Ú¶å, åðÕôÆñ Õ¿àð¯ñ ç¹ÁÅðÅ ÔÆ ÕÅÇÂî ÕÆåÅ ÜÅ ÃÕçÅ þÍ ÇÕÔÅ ÜÅ ÃÕçÅ þ ÇÕ ÇÂÃåðÆÁ»-ê¹ðô» ù À¹é·» ç¶ ÇòÁÕåÆåò ç¶ Ã¿êÈðä å¶ ÃðìêµÖÆ ÇòÕÅÃ çÅ î½ÕÅ ç¶ä òÅÿ¶ ÇÂÔ ÇÃÔåî¿ç Áå¶ åðÕÃ¿×å ÃîÅÜ Çò¾Ú ÔÆ ñ¯Õ ÇÃÔåî¿ç ã¿× éÅÿ ÇêÁÅð Õðé Çò¾Ú Áå¶ ÇÂÔ ÃîÞä Çò¾Ú Ãîð¾æ Ô¯ä×¶ ÇÕ ÃËÕÃ çÅ À¹é·» ç¶ ÜÆòé Çò¾Ú ÕÆ ÃæÅé Ô¯äÅ ÚÅÔÆçÅ þÍ

êð À¹êð¯Õå êÈðÆ ÚðÚÅ ç¶ ÁèÅð Óå¶ ÕÆ ÇÂÔ éåÆÜÅ Õ¾ãäÅ À¹ÇÚ¾å Ô¶ò×Å ÇÕ ÇÂµÕ ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ Çò¾Ú ÇÜÀ¹ºç¶ Ô¯Â¶ Ã¾Ú¶ Áðæ» Çò¾Ú ÇêÁÅð ÕðéÅ Ã¿íò ÔÆ éÔÄ þ? éÔÄ, ÇÂÔ ôÅÇÂç ×ñå Ô¯ò¶×ÅÍ ÇÜò¶º ÇÕ Á÷ÅçÆ Áå¶ ñ¯ó ç¶ Ãì¿è» çÆ ÚðÚÅ Õðç¶ Ô¯Â¶ À¹µêð ÇÕÔÅ Ç×ÁÅ þ, ÇÜÃ Ô¾ç å¾Õ ÁÃÄ ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ çÆ Á¿çðÈéÆ ×ÇåÕÆ Áå¶ åÅðÇÕÕ éåÆÇÜÁ» ù ÃîÞ ñËä çÆ ï¯×åÅ ÔÅÇÃñ Õð ñËºç¶ Ô», À¹Ã¶ Ô¾ç å¾Õ ÁÃÄ Ú¶åéÅ ç¶ êµèð Óå¶ ÇÂÃ ç¹ÁÅðÅ æ¯ê¶ ì¿è¶Ü» å¯º Áå¶ Çò×Åó» å¯º Á÷ÅçÆ ÔÅÃñ Õð ñËºç¶ Ô»Í çÈÜÆ ×Åñ, Ü¯ ÇÂÃå¯º òÆ ÇÜÁÅçÅ îÔ¾åòêÈðé þ, ÇÂÔ þ ÇÕ ÇÂÃ¶ ÃîÅÜ Çò¾Ú ÇÜÀ¹ºç¶ Ô¯Â¶ Ü¯ ñ¯Õ ÜÅÇÂçÅç Ãì¿è» å¯º ëËÃñÅÕ¹é å¯óÇòÛ¯óÅ Õð ÃÕä Çò¾Ú Ãëñ Ô¯ä×¶, À¹Ô ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ Çò¾Ú ÁÅçðô îé¹¾ÖÆ êÌ¶î Õð ÃÕä çÆ ï¯×åÅ ÕÅëÆ Ô¾ç å¾Õ ÔÅÃñ Õð ñËä×¶Í ÇÕÀ¹ºÇÕ ÃîÅÇÜÕ ÇÕðå-ò¿â Áå¶ À¹Ã å¯º À¹êÜ ÁîÅéòÆÕÅðÆ (Dehumanising) ÁñÇÔç×Æ çÆ ì¹ÇéÁÅç ÜÅÇÂçÅç-Ãì¿è ÔÆ Ô¹¿ç¶ ÔéÍ ÇÂµÕ ÁÅî éÅ×ÇðÕ ÜÅÇÂçÅç-Ãì¿è» ç¶ êÅÃ å¯º î¹Õå éÔÄ Ô¯ ÃÕçÅ, êð Ü¯ êÌ¯ñ¶åÅðÆ ÇÂéÕñÅìÆ êÈðÆ åð·» ÇÂéÕñÅì ñÂÆ ÔÆ ÃîðÇêå Ô¹¿ç¶ Ôé (ñËÇéé ç¶ ôìç» Çò¾Ú ê¶ô¶òð ÇÂéÕñÅìÆ) À¹Ô ÜÅÇÂçÅç-Ãì¿è» éÅÿ¯º ëËÃñÅÕ¹é å¯ó ÇòÛ¯óÅ ÕðÕ¶ ÔÆ ÇÂéÕñÅìÆ êÅðàÆ ÜÆòé ÁêéÅÀ¹ºç¶ Ôé Áå¶ ÇÂéÕñÅìÆ êÅðàÆ ç¶ ÇéÀÈÕñÆÁÃ çÆ íÈÇîÕÅ ÇéíÅÀ¹ºç¶ ÔéÍ íÅò¶º ÁÇÜÔ¶ ÕÇîÀÈÇéÃà ÇÂéÕñÅìÆ òÆ ÇÕÃ¶ çÆê Óå¶ éÔÄ ðÇÔ¿ç¶Í ÃîÅÇÜÕ òÅåÅòðé Çò¾Ú êÃðÆ ÁñÇÔç×Æ Áå¶ ÕÂÆ îé¹¾Öç¯ÖÆ ÁÅåÇîÕ Õçð» À¹é» ù òÆ êÌíÅÇòå ÕðçÆÁ» Ôé (ÇÜÃçÅ àÅÕðÅ À¹Ô ñ×ÅåÅð ÃîÈÇÔÕ Ú½ÕÃÆ, Áñ¯ÚéÅ-ÁÅåî Áñ¯ÚéÅ Áå¶ ñ¯Õ» ç¶ Ø¯ÿ» éÅÿ ÜËÇòÕ Ü¹óÅÁ ç¹ÁÅðÅ ÔÆ Õð ÃÕç¶ Ôé), ÇÕðå ò¿â Áå¶ ÁñÇÔç×Æ å¯º À¹Ôé» çÆ êÈðé î¹ÕåÆ å» Ã¿íò éÔÄ êð Ã¿êåÆ-Ãì¿è» å¯º Ö¹ç ù î¹Õå ÕðÕ¶ À¹Ô ÇÂé·» å¯º ÕÅøÆ Ô¾ç å¾Õ î¹Õå Ô¯ Ü»ç¶ ÔéÍ ïÅäÆ ÇÂµÕ ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ Çò¾Ú Ü¯ ÇÂÃåðÆ-ê¹ðô ÚÆ÷» ù ÃîÞÕ¶ À¹é» ù ìçñä çÆ êÌÇÕÇðÁÅ Çò¾Ú Ü¹¾à Ü»ç¶ Ôé Áå¶ ÇÂÃù ÔÆ ÁÅêä¶ ÇÜÀ¹ä çÅ åðÆÕÅ ìäÅ ñËºç¶ Ôé Áå¶ ÇÂÃç¶ ñÂÆ Ü¯ ÇÂÃåðÆ ê¹ðô ÜÅÇÂçÅç-Ãì¿è» ç¶ éÅ×êÅô åº¯ ºÁÅêä¶ Çé¾ÜÆ ÜÆòé ù î¹Õå Õð ñËºç¶ Ôé, À¹é·» çÆ Ú¶åéÅ ÕÅøÆ Ô¾ç å¾Õ ÇÕðå-ò¿â å¯º À¹êÜÆ ÁñÇÔç×Æ ç¶ ôðÅê å¯º î¹Õå Ô¯ Ü»çÆ þ Áå¶ À¹Ô ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ Á¿çð ò¾è å¯º ò¾è Ã¿íò Ô¾ç å¾Õ Ã¾ÚÅ, ÁÅçðô, îé¹¾ÖÆ êÌ¶î Õð ÃÕä çÆ Á÷ÅçÆ å¶ ï¯×åÅ ÔÅÃñ Õð ñËºç¶ ÔéÍ ÇÕÃ¶ òÆ îé¹¾Ö çÆ ÇÂÃå¯º ò¾è À¹çÅå ÁÕ»Õô íñÅ Ô¯ð ÕÆ Ô¯ ÃÕçÆ þÍ

éåÆÜÅ ÇÂÔ ÇÕ ì¹ðÜÈÁÅ ÃîÅÜ Çò¾Ú, Ãê¶ÖÕ å½ð Óå¶, ÇÂµÕ Ã¾Ú¶ îé¹¾Ö çÆ åð·» ÇêÁÅð À¹ÔÆ Õð ÃÕçÅ þ Ü¯ ÁÇéÁ» Áå¶ «¾à Óå¶ ÁèÅÇðå ÃîÅÇÜÕ ã»Ú¶ ù ìçñä ñÂÆ ÁÅêäÅ ÜÆòé ÃêðÇêå Õð Çç¿çÅ þ, Ü¯ ÚÆ÷» ù ÃîÞÕ¶ À¹Ôé» ù ìçñä çÆ êÌÇÕÇðÁÅ Çò¾Ú Ü¹¾à Ü»çÅ þ Áå¶ ÇÂÃ êÌÇÕÇðÁÅ Çò¾Ú ÁÅêä¶ ÁÅê ù òÆ ìçñ ñËºçÅ þÍ

Like this:

Be the first to like this page.

	Tarksheel Akhil on ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਸੰਕਟ…
	punjabimagazine on ਜੰਗਲ਼ਨਾਮਾ (ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਪੜਚੋਲ) :ਦ…
	ของขวัญ on ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਚੋਣਾਂ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ …
	sirashwanikumar on ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਚੋਣਾਂ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ …
	ของขวัญ on ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਲਹਿਰ : ਇੱਕ ਸ…
	dr. dheeraj kumar on ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਚੋਣਾਂ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ …
	Pratibaddh on ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਚੋਣਾਂ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ …
	Kesra Ram on ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਚੋਣਾਂ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ …
	ਪ੍ਰਤੀਬਧ on ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਚੋਣਾਂ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ …
	dr. dheeraj kumar on ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਚੋਣਾਂ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ …

.

ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ 2008-2

Like this:

Leave a Reply Cancel reply

Follow “”