ਅੰਕ 01 ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ 05-1

ÁÕå±ìð-çÃ¿ìð B@@E

ñóÆ : A, Á³Õ : A

Ã¿êÅçÕ :

Ã¹ÖÇò¿çð

ÕÆîå

ÇÂÕ ÕÅêÆ : AE ð¹êÂ¶

ÃÅñÅéÅ Ú¿çÅ

âÅÕ ðÅÔÄ : G@ ð¹êÂ¶

çÃåÆ : F@ ð¹êÂ¶

Çòç¶ô : D@

ÁîðÆÕÆ âÅñð

Ü» BE ê½ºâ

ÇÚ¼áÆ ê¼åð, ðÚéÅò» å¶ Ú¿ç¶ í¶Üä ñÂÆ êåÅ :

ïÅçÇò¿çð

Çê³â – Õ¯àíÅðÅ,

âÅÕØð – Õ¯àë¼åÅ,

Ç÷ñ·Å ìÇá§âÅÍ

îËº ÁòåÅð ÇÃ¿Ø é¶ ÛÅìóÅ Õ¿ê¯ÇÜ¿× ÔÅÀ±Ã, Ü¦èð å¯º ÛêòÅ Õ¶ ÜÅðÆ ÕÆåÅÍ

Á¼Ü ç¶ ÃÅîðÅÜ ç¶ Õ°Þ ê¼Ö Õ°Þ ÇòÕÅÃîÂÆ ÃîÆÕðä, Õ°Þ íÇò¼ÖÆ Ã¿íÅòéÅò»

ÒÒÇëð òÆ ÕÆ ÇÂÃ å¯º ÇÂéÕÅð ÕÆåÅ ÜÅ ÃÕçÅ ÔË ÇÕ ÃÅðÜòÅç å¯º ìÅÁç, ÁîÈðå ðÈê Çò¼Ú êÈ¿ÜÆòÅç çÅ, ÁÇå ÃÅîðÅÜòÅç éÅîÕ ÇÂ¼Õ êóÅÁ ÒÕñêéÅ ï¯×Ó ÔË? éÔÄ ÇÂÃ å¯º ÇÂéÕÅð éÔÄ ÕÆåÅ ÜÅ ÃÕçÅÍ ÁÇÜÔ¶ ÇÕÃ¶ êóÅÁ çÆ ÕñêéÅ ÕÆåÆ ÜÅ ÃÕçÆ ÔËÍ êð ÇòòÔÅð Çò¼Ú ÇÂÃ çÅ îåñì Ô¯ò¶×Å î½ÕÅêÌÃå ìä ÜÅäÅ, Á¼Ü çÆÁ» ×¿íÆð Ãî¼ÇÃÁÅò» å¯º îÈ¿Ô î¯ó Õ¶ íÇò¼Ö çÆÁ» Á×¿íÆð Ãî¼ÇÃÁÅò» ç¶ Ã¹êé¶ ç¶Öä ñ¼× ÜÅäÅÍ ÇÃè»å Çò¼Ú ÇÂÃ çÅ îåñì Ô¯ò¶×Å ÁÃñ åìçÆñÆÁ» å¯º Çéðç¶Çôå Ô¯ä çÆ ìÜÅÂ¶, îéîÅé¶ ã¿× éÅñ ÁÇÜÔ¶ Ã¹êÇéÁ» ç¶ ñÂÆ À°é·» çÅ ÇåÁÅ× Õð ç¶äÅÍ ÇÂÃ Çò¼Ú Õ¯ÂÆ ô¼Õ éÔÄ ÇÕ ÇòÕÅÃ çÆ êÌÇòðåÆ ÇÂ¼Õ ÇÂÕÇÔð¶ Ã¿ÃÅð àzÃà çÆ ÇçôÅ ò¼ñ ÔË ÇÜÔóÅ Çìé» Û¯à å¯º ÃÅð¶ À°µçî» ù Áå¶ Çìé» Û¯à å¯º ÃÅð¶ ðÅÜ» ù Ãî¯ ñò¶×ÅÍ êð ÇÂÔ ÇòÕÅÃ ÁÇÜÔÆÁ» ÔÅñå» Çò¼Ú, ÁÇÜÔÆ ðøåÅð éÅñ Áå¶ éÅ Õ¶òñ ÁÅðÇæÕ Ã×¯º ÇÃÁÅÃÆ, Õ½îÆ ÁÅÇç-ÁÅÇç ÁÇÜÔÆÁ» Çòð¯èåÅÂÆÁ» Áå¶ îÔ»ìçñÅò» Çò¼Ú¯º Ô¯ Õ¶ Á¼×¶ òè ÇðÔÅ ÔË ÇÕ ÇÂ¼Õ Ã¿ÃÅð àzÃà ç¶ ðÈê ÇòÚ ÁÅÀ°ä å¯º êÇÔñ» Õ½îÆ Çò¼åÆ êÈ¿ÜÆÁ» çÅ ÒÁÇåÃÅîðÅÜòÅçÆÓ, Ã¿ÃÅð ÇòÁÅêÆ î¶ñ Ô¯ä å¯º êÇÔñ» ÔÆ ÃÅîðÅÜòÅç ÷ðÈðÆ ðÈê Çò¼Ú¯º ëà ÜÅò¶×Å Áå¶ êÈ¿ÜÆòÅç ÁÅêä¶ À°ñà Çò¼Ú ìçñ ÜÅÂ¶×ÅÍÓÓ

-ñËÇéé (ì¹ÖÅÇðé ç¶ êËºëÇñà, ÇÂ¿êÆÇðÁÇñ÷ ÁËºâ ç òðñâ ÇÂÕÅéîÆ çÆ íÈÇîÕÅ, çÃ¿ìð, AIAE)

Ã¯òÆÁå Ã¿Ø ç¶ ÇÖ³âÅÁ å¯º ìÅÁç, ÁîðÆÕÆ ÃÅîðÅÜòÅçÆ åÅÕå çÆ ÃðòÀ°µÚåÅ çÆ, À°Ã ç¶ Ã¿ÃÅð ÇòÁÅêÆ ÔîñÅòð ð¹Ö Áå¶ ÇòÃåÅð çÆ, À°Ã çÆ Á×òÅÂÆ Çò¼Ú ÃÅð¶ ê¼Ûî çÆ éÆåÆ×å ÁÅî ÃÇÔîåÆ çÆ ÚðÚÅ, ÇêÛñÆ ÃçÆ ç¶ ÁÅÖðÆ çÔÅÕ¶ å¯º ÔÆ ÁÅî ÕðÕ¶ ÇÂÃ ðÈê Çò¼Ú Ô¹¿çÆ ðÔÆ ÔË ÇÜò¶º ÇÕ Ã¿ÃÅð ÇéðäÅÇÂÕ å½ð Óå¶ Áå¶ Áî¯ó ðÈê éÅñ Áå¶ å¶÷ ×åÆ éÅñ, ÃæÅÂÆ ÇÂ¼Õèð¹òåÅ ò¼ñ, ÇÂ¼Õ ÇÂÕÇÔðÅ Ã¿ÃÅð êÈ¿ÜÆòÅç ìäé ñÂÆ Á¼×¶ òè ÇðÔÅ ÔË (Ü» ñ×í× ÁÇÜÔÅ ìä ÔÆ Ú¹¼ÕÅ ÔË) ÇòôòÆÕðé ç¶ ÇéðÅôÅòÅçÆ Çòð¯èÆ Áå¶ À°åôÅÔÆ ÇÔîÅÇÂåÆ ç¯ò¶º ÔÆ êÈ¿ÜÆ ç¶ ÇÂ¼Õ ÁÇÜÔ¶ ÇÂÕÇÔð¶ Ã¿ÃÅð ÃÅîðÅÜ çÆ ÕÅðÜêÌäÅñÆ Áå¶ ×ÇåÕÆ ìÅð¶, íÅôä ç¶ ç¶ Õ¶ Áå¶ Ö¯Ü ê¼åð å¶ ÇÕåÅì» ÇñÖ-ÇñÖ Õ¶ ×¿íÆð êÈðò Áé°îÅé Áå¶ ÇçñÚÃê ÕñêéÅò» ç¶ ã¶ð ñ×Åªç¶ ðÔ¶ Ôé ÇÂÔ Õ¿î ÁÜ¶ òÆ ÜÅðÆ ÔËÍ Ã¿ÃÅð êÈ¿ÜÆòÅç çÆ ×¹¿ÞñçÅð ÁÅðÇæÕ ×ÇåÕÆ ç¶ Õ°¼Þ ÁïÅî» Áå¶ ê¼Ö» ç¶ ÁÃ¿å°Çñå ÇÂÕÇÔð¶ êÌ¶Öä Áå¶ ÁÇèÁÅåîòÅçÆ Çòôñ¶ôä ç¶ ÁèÅð Óå¶ ìÔ¹å ÃÅð¶ îÅðÕÃòÅçÆ òÆ êÈ¿ÜÆ éÅñ ðÅÜÃ¼åÅ ç¶ ÇÂÇåÔÅÇÃÕ-í½ÇåÕ Ã¿ì¿è Áå¶ Õ½îÆ ðÅÜ» ç¶ ÇÖ³âÅÁ Ü» À°é·» ç¶ ôÕåÆÔÆä Áå¶ ðÃîÆ Ô¯ ÜÅä çÆÁ» èÅðéÅò» Çç¿ç¶ ðÔ¶ ÔéÍ ÁîðÆÕÆ Õ¶ºçð ç¶ ÁÅñ¶ ç¹ÁÅñ¶ À°µÃð¶ ÇÂÕÇÔð¶ ê¼ÛîÆ Õ¶ºçð Áå¶ À°Ã ç¶ ÚÅð¶ êÅÃ¶ Ö¶åÆ êÌèÅé, ê¼Ûó¶ êÈ¿ÜÆòÅçÆ Ü» êÈðò êÈ¿ÜÆòÅçÆ Ã¿ðÚéÅ òÅñ¶ ÃÅìÕÅ ìÃåÆÁ» Ü» éò-ìÃåÆÁ» ÇòÚ ÁÅ ðÔ¶ ç¶ô» çÆ ê¯÷Æôé ç¶ Ã¿ÃÅð îÅâñ æ¯ó·¶ ìÔ¹å ìçñÅò» éÅñ çðÜé» ò¼Öð¶-ò¼Öð¶ ðÈê» Çò¼Ú ê¶ô ÕÆå¶ ÜÅ ðÔ¶ ÔéÍ ÇÂ¼Õ ÒÒÀ°µåð ÃÅîðÅÜòÅçÆÓÓ êóÅÁ çÆ èÅðéÅ éò¶º À°çÅðòÅçÆ ï°ç¯êÆÁ» ç¶ Õ°¼Þ À°µåð ÁÅè¹ÇéÕåÅòÅçÆ-À°µåð îÅðÕÃòÅçÆ êËð¯ÕÅð» ç¹ÁÅðÅ è²ó¼ñ¶ éÅñ ê¶ô ÕÆåÆ ÜÅ ðÔÆ ÔËÍ

ÇÂÃ ñ¶Ö ç¶ ÇòÃåÅð Çò¼Ú ÜÅä å¯º êÇÔñ», ÁÅî êÅáÕ» çÆ Ã¹ÇòèÅ ñÂÆ ÁÃÄ ÇÂÔ ×¼ñ ÕÇÔäÅ ÚÅÔ¹¿ç¶ Ô» ÇÕ ÃÅâ¶ éåÆÜ¶, À°µêð ÕÆåÆ ÚðÚÅ å¯º ÇìñÕ°ñ Áñ¼× Áå¶ ÕÅëÆ Ô¼ç å¼Õ À°ñà ÔéÍ ÇÂÔ áÆÕ ÔË ÇÕ (A) ò¼Ö-ò¼Ö ê¼ÛîÆ ç¶ô» çÆ ÁÅðÇæÕ åÅÕå ç¶ Áé°êÅå (B) Ã¿ÃÅð-ìÅ÷Åð ÇòÚ À°é·» çÅ çÖñ å¶ Õ½î»åðÆ Â¶Ü¿ÃÆÁ» Óå¶ À°é·» çÆ êÕó, (C) ÇÂ¼Õ Ã¿ÃÅð î¹çðÅ ç¶ ðÈê Çò¼Ú âÅñð çÆ î½ÜÈç×Æ, (D) Ã¯òÆÁå Ã¿Ø ç¶ ÇÖ³âÅÁ å¯º ìÅÁç çÆ íÈ ðÅÜéÆåÕ ÃÇæåÆ Áå¶ (E) ÁîðÆÕÅ çÆ ÃðòÀ°µÚ ÁÅðÇæÕ åÅÕå Áå¶ ÁîðÆÕÆ ë½ÜÆ À°çï¯Ç×Õ å¿åð çÆ ÃðòÀ°µÚåÅ ù ç¶Öç¶ Ô¯Â¶ ÁîðÆÕÆ ÃÅîðÅÜòÅç çÆ ÃðòÀ°µÚåÅ Á¼Ü òÆ ÇéðÇòòÅç ÔË Áå¶ é¶óñ¶ íÇò¼Ö Çò¼Ú ÇÂÃ ù Çîñä òÅñÆÁ» Ú¹ä½åÆÁ», éòÆÁ» ÃÅîðÅÜòÅçÆ è¹ðÆÁ» çÆ Ô¯ºç ÇòÚ ÁÅÀ°ä çÆÁ» Ã¿íÅòéÅò», ÁîðÆÕÆ Áðæå¿åð çÆÁ» ÁÃÅè ÇìîÅðÆÁ» Áå¶ âÅñð çÆ òèçÆ ÕîÜ¯ðÆ ÁÅÇç å¼æ» ç¶ ìÅòÜÈç, ÁîðÆÕÆ è½ºÃ Áå¶ Ã¿ÃÅð-î¹çðÅ ç¶ ðÈê Çò¼Ú âÅñð çÆ ÃÇæåÆ ìÔ¹å ÜñçÆ éÔÄ ìçñä ÜÅ ðÔÆ ÔËÍ êð ÇÂ¿éÅ åÇÔ ÔË ÇÕ ÃÅîðÅÜòÅçÆ Ã¿ÃÅð çÆÁ» çðÅð» ò¼èçÆÁ» ÜÅ ðÔÆÁ» ÔéÍ îÔ»ìñÆ çÆÁ» Ãî¼ÇÃÁÅò» òèçÆÁ» ÜÅ ðÔÆÁ» ÔéÍ Ã¿ÃÅð î¹çðÅ ç¶ ðÈê Çò¼Ú âÅñð çÅ êåä ÇÂÕ êÌìñ Ã¿íÅòéÅ ìä Ú¹¼ÇÕÁÅ ÔËÍ

ÇÂÃ çÅ Ãî» íÅò¶º åÇÔ éÅ Ô¯ò¶Í ÁîðÆÕÆ ÃðòÀ°µÚåÅ ç¶ é÷ðÆÂ¶ å¯º Ã¿ÃÅð çÆ ÇÂ¼Õ èð¹òåÅ ñ×í× â¶ã çÔÅÇÕÁ» çÆ (Áå¶ Á×ñ¶ Õ°¼Þ ÃÅñ» å¼Õ òÆ) ÇÂ¼Õ òÕåÆ ÔÕÆÕå ÔË, êð ÃÅîðÅÜòÅçÆ Ã¿ÃÅð Ü» êÈð¶ Ã¿ÃÅð êÈ¿ÜÆòÅç çÆ òèçÆ ÇÂ¼ÕÜ¹¼àåÅ ÇÂ¼Õ ÇìñÕ°ñ ÔÆ íðîêÈðé Ã¼åÔÆ Ã¼Ú ÔËÍ ÇÂÃ çÆ Çòð¯èÆ ×åÆ òÆ ÃÅîðÅÜòÅç ç¶ Á³çð ñ×ÅåÅð î½ÜÈç ðÔÆ ÔË Áå¶ Ô¹ä å¶÷Æ éÅñ Çå¼ÖÆ Áå¶ À°µ×ð Ô¯ä çÆ ÇçôÅ ò¼ñ òè ðÔÆ ÔËÍ ÇêÛñÆ ÃçÆ ç¶ ÁÅÖðÆ çÔÅÕ¶ Çò¼Ú òÆ, Á³åð ÃÅîðÅÜòÅçÆ Çòð¯èåÅÂÆÁ» Ãå·Å ç¶ Ô¶á» ñ×ÅåÅð Ãð×ðî ðÔÆÁ» Ãé, Ü¯ Ô¹ä å¶÷Æ éÅñ Çå¼ÖÆÁ» Ô¯ ðÔÆÁ» ÔéÍ Ãî» ÇÂ¼Õ òÅð Çëð, ÇéðäÅÇÂÕ ðÈê Çò¼Ú, ñËÇéé ç¶ ÇÂÃ î¦Õä ù Ã¼Ú ÃÅÇìå Õðé çÆ ÇçôÅ ÇòÚ Á¼×¶ òè ÇðÔÅ ÔË ÇÕ ÒÒÁÇå ÃÅîðÅÜòÅçÓÓ ÷ðÈðÆ ðÈê Çò¼Ú ë¹¼à êò¶×Å Áå¶ êÈ¿ÜÆòÅç ÁÅêä¶ À°ñà Çò¼Ú íÅò ÃîÅÜòÅç Çò¼Ú ìçñ ÜÅò¶×ÅÍ

ñÅ÷îÆ ÔÆ ÇÂÔ é¶óñ¶ íÇò¼Ö çÆ ×¼ñ éÔÄ ÔË Áå¶ ÇÂÃ çÆ Õ¯ÂÆ Ãî» ÃÅðäÆ éÔÄ ìäÅÂÆ ÜÅ ÃÕçÆ, êð ÁÃÄ ÃÅîðÅÜòÅç Ã¿ì¿èÆ ñËÇéé çÆÁ» îÈñ èÅðéÅò» çÆ ÃÔÆ Ô¯ä Áå¶ éò¶º ìçñÅò» çÅ î¹¦Õä-Çòôñ¶ôä ç¶ ÁÅèÅð Óå¶ éòÆÁ» Çòð¯èåÅÂÆÁ» ç¶ À°íÅð-â±¿ØÆÁ» Ô¯ä çÆ êÌÇÕÇðÁÅ, éò¶º èð¹òÆÕðéÅ-ÃîÆÕðé» Áå¶ À°é·» ç¶ éò¶º åðôÆñ ÇÃ¼ÇàÁ» çÆ Õ°¼Þ ÚðÚÅ ÷ðÈð Õð»×¶Í Ã¿ÃÅð êÈ¿ÜÆòÅç çÆ ì¹ÇéÁÅç Ã¹íÅÁ ê¼Ö¯º ÔÆ ÇÂÕÇÔðÆ éÔÄ ÔË Áå¶ Ô¹ä ÇÂ¼Õ òÅð Çëð ÇÂÃ çÅ Ã¿ÚðéÅåîÕ ê¹éð×áé òÆ ìÔ¹èð¹òåÅ ç¶ ÁÅèÅð Óå¶ Ô¯ä çÆÁ» ÔÅñå» ìä ðÔÆÁ» ÔéÍ éòÆÁ» ÃÅîðÅÜòÅçÆ è¹ðÆÁ» çÅ ÇéðîÅä Ã¿íÅÇòå ÔËÍ Çòð¯èåÅÂÆÁ» ç¶ Ô¯ð èðÅåñ ÔéÍ Ã¿ÃÅð-ê¼èð Óå¶ «¼àÆ Ü»çÆ òÅèÈ Õçð (ÃðêñÃ Â¶êÌ¯êÌÆÂ¶Çàâ ÁÅé òðñâ ÃÕ¶ñ) ÇòÚ êËçòÅðÆ åÅÕå» ç¶ ÇòÕÅÃ ç¶ ê¼èð ç¶ ÇÔÃÅì éÅñ ò¿â çÆ éò-À°çÅðòÅçÆ ÇòòÃæÅ ÇÂ¿éÆ Çòð¯èåÅÂÆÁ» ðÇÔå òÆ éÔÄ ÔË ÇÕ Ô¶áñ¶ â¿â¶ Óå¶ Öó·¶ êÈðìÆ ï±ðê ç¶ ç¶ô Áå¶ Õ°¼Þ Ô¯ð êÈ¿ÜÆòÅçÆ ç¶ô òøÅçÅð Û¯à¶ íðÅò» ÇÜÔÅ å¶ Â¶ôÆÁÅ-ÁëðÆÕÅ-ñÅÇåéÆ ÁîðÆÕÅ ç¶ ê¼Ûó¶ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ç¶ô îÅñÕ í×å ÒÒçñÅñ ÃðîÅÂ¶çÅð»ÓÓ ÇÜÔÅ òðåÅú ÕðéÍ ÇÂÃ êç-Ã¯êÅé ´î (Hierarchy) ÇòÚ ò¼Ö-ò¼Ö Ã¯êÅé» çðÇîÁÅé Ü¯ Çòð¯èåÅÂÆÁ» ê¼Ûî çÆ éò-À°çÅðòÅçÆ ÁÅî ÃÇÔîåÆ ç¶ ç½ð Çò¼Ú Öåî Ô¯ ðÔÆÁ» Ü» ñ¯ê Ô¯ ðÔÆÁ» ÇçÖÅÂÆ ç¶ ðÔÆÁ» Ãé, À°Ô òÆ Ô¹ä Õ°¼Þ À°ñà Ã¿Õ¶å ç¶ ðÔ¶ ÔéÍ Ã¹íÅÇòÕ ÔË ÇÕ Ã¿ÃÅð ìÅ÷Åð Çò¼Ú ÇÔ¼Ã¶-ê¼åÆ ç¶ ÇÔÃÅì Áå¶ ÇÖ¼Ú-èÈÔ Çò¼Ú çÈÜ¶ çðÜ¶ ç¶ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ç¶ô» ç¶ ÔÅÕî ÇÂÃ Ü» À°Ã è¹ðÆ Ü» èó¶ éÅñ Ü¹óé çÆ ÕÆîå òÃÈñäÍ éÅñ ÔÆ, ÃÅîðÅÜòÅç Çòð¯èÆ ÇÕÃ¶ ðËâÆÕñ Õ½îÆ î¹ÕåÆ êÌÅÜËÕà ç¶ ÇÔ¼Ã¶çÅð ìä ÃÕä çÆ ÇÂÇåÔÅÇÃÕ Ã¿íÅòéÅ ×¹ÁÅ Ú¹¼Õä Ü» ÃÅê¶ÖÕ ðÈê Çò¼Ú Â¶ÕÆÇ´å Ã¿ÃÅð-ìÅ÷Åð Çò¼Ú Õî÷¯ð ÁÅðÇæÕ ÃÇæåÆ çÆÁ» îÜìÈðÆÁ» ç¶ ìÅòÜÈç, åÆÜÆ ç¹éÆÁ», ÖÅÃ ÕðÕ¶ À°Ã çÆ Á×ñÆ ÕåÅð ç¶ ç¶ô» ç¶ ê³ÜÆêåÆ ÔÇæÁÅÂÆ ×ÂÆ òÅèÈ Õçð Çò¼Ú ÁÅêäÅ ÇÔ¼ÃÅ òèÅÀ°ä ñÂÆ Ôð Ã¿íò, ÔÅñå» çÅ ëÅÇÂçÅ ñËä Áå¶ ÁÅêäÅ çìÅÁ ìäÅÀ°ä, ÇÂÔ òÆ êÈðÆ åð·» ÕñêäÅï¯× ÔËÍ À°çÅðÆÕðä ç¶ ç½ð ù åÆÃðÆ ç¹éÆÁ» ç¶ ç¶ô» çÆ ÒÒéòÄ ö¹ñÅîÆÓÓ ç¶ ðÈê Çò¼Ú ç¶ÖäÅ ÔÅÃ¯ÔÆäÅ, îÈðÖåÅêÈðä, ÁäÇÂÇåÔÅÃÕ Áå¶ ÁÇèÁÅåîòÅç Ô¯ò¶×ÅÍ ÃÅîðÅÜòÅçÆÁ» çðÇîÁÅé Áå¶ Ã¿ÃÅð êÈ¿ÜÆòÅçÆ Ã¯êÅé´î ò¼Öð¶-ò¼Öð¶ Ã¯êÅé» ç¶ êÈ¿ÜÆêåÆÁ» çÆÁ» Çòð¯èåÅÂÆÁ» ç¶ éÅñ ÔÆ, ê¼Ûî å¯º ñË Õ¶ êÈðì å¼Õ, À°µåð å¯º ñË Õ¶ ç¼Öä å¼Õ, Ãí å¯º ÇòÕÇÃå å¯º ñË Õ¶ Ãí å¯º ê¼Ûó¶ å¼Õ, ÃÅð¶ ç¶ô» Çò¼Ú ÇÕðå Áå¶ êÈ¿ÜÆ çðÇîÁÅé èð¹òÆÕðé òÆ Çå¼ÖÅ Ô¯ ÇðÔÅ ÔËÍ Ã¿íÅÇòå å°ëÅé» ç¶ Õ¶ºçð Ô¹ä òÆ êÈðì Áå¶ ç¼Öä Çò¼Ú Ôé, êð Á¼Ü êÇÔñ» çÆ åð·» å¶÷ ×åÆ éÅñ ÇÂé·» çÆ ñÇÔð À°µåð Áå¶ ê¼Ûî ç¶ ôÕåÆ Õ¶ºçð» å¼Õ êÔ¹¿Úä çÆÁ» ÔÅñå» ìä ðÔÆÁ» Ôé Áå¶ ÇÂÃ Çò¼Ú À°Ã¶ éòÄ íÈî³âñÆ ÇòòÃæÅ çÆ Á³çðÈéÆ ×åÆ çÅ ï¯×çÅé ì¹ÇéÁÅçÆ ÔË, Ü¯ ÃÅîðÅÜòÅç çÆ ÁíÈåêÈðò ÔîñÅòð ÁÅî ÃÇÔîåÆ ç¶ éåÆÜ¶ ç¶ ðÈê Çò¼Ú Ô¯ºç Çò¼Ú ÁÅÂÆ ÔËÍ

ÁÃÄ Á³çðÈéÆ Ã¿Õà» ç¶ ÁÅêî¹ÔÅð¶ ÇòÃë¯à éÅñ ÃÅîðÅÜòÅç ç¶ êåä çÆ Õ¯ÂÆ ÇÕÃîåòÅçÆ Ã¯Ú Ü» êÌ¯ñ¶åÅðÆ ÔðÅòñ çÃå¶ ç¶ Üæ¶ì¿ç Ô¯Â¶ ì×Ëð ÇÕðå Áå¶ êÈ¿ÜÆ çÆÁ» â±¿ØÆÁ» Çòð¯èåÅÂÆÁ» çÆ ìç½ñå ÃÅîðÅÜòÅç çÆ ÇÜ¼å çÆ Õ¯ÂÆ ÁðÅÜÕåÅòÅçÆ Ü» ÃÅîÅÇÜÕ ÜîÔÈðÆ Ã¯Ú ç¶ îÈñ¯º ÔÆ Çòð¯èÆ Ô»Í Ã¿ÃÅð ç¶ ðÅÜéÆåÕ Áå¶ ÁÅðÇæÕ Ççzô çÆÁ» Õ°¼Þ î¹¼Ö ØàéÅò»-òðåÅÇðÁ» ç¶ ÃÅðå¼å çÆ êóåÅñ Õðç¶ Ô¯Â¶ Ü» ÁîðÆÕÆ è½ºÃ ç¶ ÃÅÔîä¶ çðê¶ô Ãî¼ÇÃÁÅò» Áå¶ Ú¹ä½åÆÁ» çÅ Çòôñ¶ôä Õðç¶ Ô¯Â¶ ÁÃÄ Ã¿ÃÅð ê¼èð Óå¶ ÜîÅåÆ ôÕåÆ-Ã¿å°ñé Çò¼Ú ìçñÅÁ çÆÁ» ÇçôÅò»-Ã¿íÅòéÅò» çÆ ÚðÚÅ Õð»×¶Í éÅñ ÔÆ ÁÃÄ Ã¿ÃÅð-êÈ¿ÜÆòÅç Ãì¿èÆ Õ°Þ íðîêÈðä Áå¶ ÔÅðòÅçÆ êÌ¶Öä»-î¹¦Õä»-éåÆÇÜÁ» çÆ òÆ ÚðÚÅ Õð»×¶ Ü¯ êÌ¯ñ¶åÅðÆ ÇÂéÕñÅì çÆÁ» Ãë» ù ÇÕÃ¶ éÅ ÇÕÃ¶ Ô¼ç å¼Õ êÌíÅÇòå Õð ðÔ¶ ÔéÍ ÇÂÔ ÃçÆ ÇÕðå Áå¶ êÈ¿ÜÆ çðÇîÁÅé Ã¿ÃÅð-ÇÂÇåÔÅÃÕ îÔ»ï°¼è ç¶ ÇÂ¼Õ éò¶º Áå¶ ÇéðäÅÇÂÕ ×¶ó çÆ ÃçÆ ÔËÍ ÇÂÔ éò¶º Ã¿ÃÅð êÌ¯ñ¶åÅðÆ ÇÂéÕñÅì çÆ ÃçÆ ÔËÍ ÇÜÃ çÆ ô¹ðÈÁÅå ê¼Ûó¶ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ç¶ô» ÇòÚ éò¶º ÃîÅÜòÅçÆ ÇÂéÕñÅì» ç¶ ðÈê Çò¼Ú Ã¿íÅÇòå ÔË-ÇÂÔ ÃÅâÅ ÇÂÇåÔÅÃÕ åðÕ-ÁÅèÅÇðå î¹¦Õä ÔË, ÇÂÕ éò» ï°à¯êÆÁÅ éÔÄÍ ñ¶Ö ç¶ Á³å å¼Õ êÔ¹¿Úç¶-êÔ¹¿Úç¶ ÃÅâ¶ ÇÂÃ ÁÅôÅòÅç ç¶ Ø¼à¯-Ø¼à Õ°¼Þ ì¹ÇéÁÅçÆ åðÕ òÆ Ü¶ êÅáÕ» ç¶ ÃÅÔîä¶ Ãê¼ôà Ô¯ ÜÅä å» ÁÃÄ ÁÅêä¶ À°ç¶ô ÇòÚ Ãøñ Ô¯ ÜÅò»×¶Í

ï±ðê-ÁîðÆÕÅ å¯º ñË Õ¶ Â¶ôÆÁÅ-ÁëðÆÕÅ-ñÅÇåé ÁîðÆÕÅ ç¶ ç¶ô» å¼Õ, ÇÜ¿éÆÁ» òÆ Ã¯èòÅçÆ ÕÇîÀ±ÇéÃà êÅðàÆÁ» Ôé, À°Ô ÃÅðÆÁ» ÇêÛñÆ ñ×í× Ú½æÅÂÆ ÃçÆ ç½ðÅé ÃÅîðÅÜòÅç ç¶ ÖÅÃ¶ Áå¶ ÕÅðÜêÌäÅñÆ Çò¼Ú îÔ¼åòêÈðé ì¹ÇéÁÅçÆ ìçñÅò» ù, æ¯ó·¶ ìÔ¹å Ô¶ð-ë¶ð ç¶ éÅñ Áå¶ ÁÅî å½ð Óå¶ ñ¼Ûä» ç¶ êÌ¶Öä ç¶ ÁÅèÅð Óå¶ ÃòÆÕÅð ÕðçÆÁ» ÔéÍ À°Ô ÇÂÃ éÅñ Ü¹ó¶ ìÇÔÃ ç¶ ì¹ÇéÁÅçÆ î¹¼ÇçÁ» å¼Õ éÔÄ Ü»çÆÁ»Í ÇÜò¶º, ñËÇéé ç¹ÁÅðÅ ÇòÁÅÇÖÁÅÂ¶ ×Â¶ ÃÅîðÅÜòÅç Áå¶ Á¼Ü ç¶ ÃÅîðÅÜòÅç Çò¼Ú ëðÕ» çÅ ÖÅÃÅ ÕÆ ÔË Áå¶ ÇÂÔ ÇÕÃ Ô¼ç å¼Õ ×¹äÅåîÕ Ôé Ü» éò¶º Ã¿ÃÅð ÇÂéÕñÅì çÆ ÁÅî ñÆÔ Çò¼Ú ÇÂé·» ÕÅðé ì¹ÇéÁÅçÆ/×Ëð-ì¹ÇéÁÅçÆ ìçñÅò» çÆ çðÕÅð ÔËÍ ÇòòÔÅðÕ éåÆÜ¶ ç¶ å½ð Óå¶ À°Ô Õ¶òñ À°çÅðÆÕðé Áå¶ Çé¼ÜÆÕðé çÆ Áð¯Õ êÌÇÕÇðÁÅ ç¶ ðÃå¶ Çò¼Ú Õ°¼Þ ð¯Õ» Öó·ÆÁ» Õðé çÆÁ» ×¼ñ» ÕðçÆÁ» Ôé Ü» ÁåÆå Çò¼Ú Á½Ö¶ Ã¿Øðô» éÅñ ÔÅÃñ ÕÆå¶ î÷çÈð» ç¶ ÁÇèÕÅð» ç¶ Ö¯Ôä çÅ Çòð¯è ÕðçÆÁ» Ôé (íÅò¶º ÇÕ ÇÂÃ ç¶ ñÂÆ À°Ô ÁîñÆ ðÈê Çò¼Ú Õ°Þ éÔÄ Õð êÅªçÆÁ») ÇÂÔ Ã¯èòÅçÆ êÅðàÆÁ» ìçñ ç¶ å½ð Óå¶ ÕÆéÃòÅçÆ ÒÒÕÇñÁÅäÕÅðÆÓÓ ðÅÜ Áå¶ ðÅÜÕÆ/êÈ¿ÜÆòÅç ç¶ ìÆå¶ Ô¯Â¶ ÷îÅé¶ çÆ òÅêÃÆ å¯º Á¼×¶ çÆ Õ¯ÂÆ ×¼ñ éÔÄ Õð êÅªçÆÁ»Í Ã¿ÃÅðÆÕðä çÅ ÇÂé·» çÅ ÒÇòð¯èÓ ÇÂÕçî ÁÇÜÔÅ ÔË ÇÜÔ¯ ÇÜÔÅ ÇÕ í»å-í»å ç¶ ÁÅðÇæÕ ð¯î»ÃòÅçÆÁ» çÅ, Ü» ÁËé. ÜÆ. ú. Áå¶ âìÇñï±. ÁËÃ. ÁËë. òÅÇñÁ» çÅ Ü» Çëð ð¿× Çìð¿×¶ Çéîé êÈ¿ÜÆòÅçÆÁ» Áå¶ éð¯çòÅçÆÁ» ç¶ éò¶º ÁòåÅð» çÅÍ éÅñ ÔÆ ÚÆé Çò¼Ú êÈ¿ÜÆòÅçÆ î¹ó ìÔÅñÆ ç¶ ÃÈåðèÅð â¶º×ê³æÆÁ» ç¶ éÕô¶Õçî Óå¶ Úñç¶ Ô¯Â¶ ÇÂÔ Ã¯èòÅçÆ, î³âÆ çÆÁ» åÅÕå» çÆ Áà¼ñåÅ ù êÌòÅé Õðç¶ Ô¯Â¶ ÇÂé·» ç¶ éÅñ ÃîÅÜòÅç ç¶ åÅñî¶ñ çÆÁ» òÆ ×¼ñ» Õðç¶ Ôé Áå¶ ÇÜ¼æ¶ ÇÕå¶ òÆ Ã¼å·Å ÓÚ ÇÔ¼Ã¶çÅðÆ çÅ î½ÕÅ ÁÅªçÅ ÔË å» ÒÒìÅ÷Åð ÃîÅÜòÅçÓÓ çÆÁ» ×¼ñ» Õðç¶ Ô¯Â¶ À°Ô ÁÃñÆ ðÈê Çò¼Ú À°çÅðÆÕðé Áå¶ Çé¼ÜÆÕðé çÆÁ» éÆåÆÁ» ù ÔÆ ñÅ×È Õðç¶ ÔéÍ Õ°¼ñ ÇîñÅ Õ¶, êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÇòòÃæÅ çÆ çÈÜÆ Ã¹ð¼ÇÖÁÅ ÕåÅð Áå¶ ÒÃ¶ëàÆòÅñòÓ ç¶ ðÈê Çò¼Ú Ã¯èòÅçÆ êÅðàÆÁ» çÆ Á¼Ü òÆ À°ÔÆ íÈÇîÕÅ ÔË ÇÜÔóÆ ÕÅðñ ÕÅÀ°àÃÕÆ ç¶ ÷îÅé¶ å¯º Ô¹¿çÆ ÁÅÂÆ ÔËÍ íÅðå Çò¼Ú îÅÕêÅ-íÅÕêÅ Áå¶ íÅÕêÅ (îÅ-ñ¶) ÇÂÃ çÆÁ» êÌåÆÇéèÆ À°çÅÔðé» Ôé Áå¶ ÇÂéÕñÅìÆÁ» ç¶ ÇÖ³â¶ Ô¯Â¶ Ö¶î¶ çÆÁ» ÕÂÆ Üæ¶ì¿çÆÁ» òÆ ÇÂÃ¶ ÇçôÅ ò¼ñ ò¼è ðÔÆÁ» ÔéÍ

ÇÂæ¯º å¼Õ ÇÂéÕñÅìÆ ÕÇîÀ±ÇéÃà Üæ¶ì¿çÆÁ» çÆ ×¼ñ ÔË, À°é·» Çò¼Ú¯º ìÔ¹å¶ å» éò¶º Ã¿ÃÅð Ççzô ç¶ ìçñç¶ ïæÅðæ Óå¶ ÚðÚÅ å¼Õ ×òÅðÅ éÔÄ Õðç¶Í Õ°¼Þ Ô¯ð Á¼âÆ-Ú¯àÆ çÅ êÃÆéÅ ÇÂ¼Õ ÕðÕ¶ Áå¶ å¼æ» çÆ îéîÅéÆ Ú¯ä Áå¶ Ö¹¿ã¶ Õáî¹¼ñ¶ åðÕ» ðÅÔÄ ÇÂÔ ÇÃ¼è Õðé Çò¼Ú ð¹¼Þ¶ ðÇÔ¿ç¶ Ôé ÇÕ Ü¯ òÆ åìçÆñÆÁ» Ô¯ÂÆÁ» Ôé À°Ô ÇÃðø Ã¼åÔÆ Ü» ç¯î çðÜ¶ çÆÁ» ÔéÍ ÃÅîðÅÜòÅç Á¼Ü òÆ À°Ô¯ ÇÜÔÅ ÔÆ ÔË ÇÜÔ¯ ÇÜÔÅ ñËÇéé ç¶ ÷îÅé¶ Çò¼Ú ÃÆ Áå¶ Ã¿ÃÅð êÌ¯ñ¶åÅðÆ ÇÂéÕñÅì çÆ ÁÅî ñÆÔ À°ÔÆ ÔË Ü¯ ÚÆéÆ êÅðàÆ ç¹ÁÅðÅ AIFC Çò¼Ú ê¶ô ÁÅî ñÆÔ Ãì¿èÆ çÃåÅò¶÷ Áå¶ Òñ¯Õ-ï°¼è çÆ ÇÜ¼å Áîð ðÔ¶Ó, àÅÂÆàñ ñ¶Ö (AIFE) Çò¼Ú ç¼ÃÆ ×ÂÆ ÃÆÍ ÁÇÜÔÆ ÇÕÃ¶ òÆ åð·» çÆ Ã¼ÚÅÂÆ ù À°Ô ç¶ÖäÅ éÔÄ ÚÅÔ¹¿ç¶ ÇÜÃ éÅñ éò-ÜîÔÈðÆ ÇÂéÕñÅì ç¶ êÌ¯×ðÅî çÅ À°é·» çÅ Ú½ÖàÅ ÚðîðÅ À°µá¶Í À°é·» ù ñ×çÅ ÔË ÇÕ ÁÇÜÔÅ Ô¹¿ç¶ ÔÆ À°Ô ñËÇéé Áå¶ îÅú ç¶ ðÃå¶ å¯º Çâ¼× ÜÅä×¶Í Õ°¼Þ ÁÇÜÔ¶ òÆ Ôé Ü¯ ÃÅîðÅÜòÅçÆ «¼à Áå¶ ÔîñÅòðåÅ ç¶ ÇÂÃ éò¶º ç½ð ù ÒìÃåÆòÅç òÅêÃÆÓ î³éç¶ ÔéÍ ÇÂ¼Õ åÆÃðÆ À°êèÅðÅ À°é·» çÆ ÔË Ü¯ êÈ¿ÜÆ ç¶ Ã¿ÃÅðÆÕðä ç¶ éò¶º òðåÅð¶ ç¶ ÕÂÆ ñ¼Ûä» çÆ êÇÔÚÅä Áå¶ ÇòÁÅÇÖÁÅ Õðç¶ Ô¯Â¶ Çéá¼ñ¶ î¹Õå ÇÚ¿åÕ» ç¶ Þ¹¿â Çò¼Ú ôÅÇîñ Ô¯ Õ¶ ÇÚ¿åé ç¶ î¹Õå ÁÅÕÅô Çò¼Ú ÇòÚðä Õðé ñ×ç¶ ÔéÍ ÇÂé·» Üæ¶ì¿çÆÁ» çÆÁ» ò¼ÖðÆÁ»-ò¼ÖðÆÁ» ê¯ÜÆôé» çÆ ÁÅñ¯ÚéÅ ÇÂ¼Õ ò¼ÖðÆ ÚðÚÅ çÅ ÇòôÅ ÔËÍ

ÇÂ¼æ¶ ÁÅêäÆ ×¼ñ ÃÅÕÅðåîÕ ðÈê Çò¼Ú ð¼Öä å¯º êÇÔñ» îÅðÕÃòÅçÆ ì¹¼èÆÜÆòÆÁ» çÆ ÇÂ¼Õ èÅðÅ ç¹ÁÅðÅ ê¶ô Õ°¼Þ ÁÇÜÔÆÁ» êÌåÆÇéèÆ ê¯ÜÆôé» çÆ ÚðÚÅ Áå¶ ÁÅñ¯ÚéÅ Õð»×¶ Ü¯ À°µêðÆ å½ð Óå¶ ×¿íÆð Áå¶ åðÕÃ¿×å êÌåÆå Ô¯ä ÕÅðé ÇÂéÕñÅìÆ ÕÇîÀ±ÇéÃà» çÆ èÅðÅ ç¶ òÆ ÇÂ¼Õ ÇÔ¼Ã¶ ù Ü» Ã¿ÃÅð ÔÅñå» ç¶ ×¿íÆð ÜÇ×ÁÅÃÈ ÁÇèÁËéÕåðåÅò» ù òÆ êÌíÅÇòå Õð ðÔÆÁ» ÔéÍ ÁÃÄ ÇÂ¼æ¶ êÌíÅå êàéÅÇÂÕ Áå¶ Â¶ÜÅ÷ ÁÇÔîç çÆÁ» Ã¿ÃÅðÆÕðä Ãì¿èÆ Õ°Þ ê¯÷Æôé» çÆ ÁÅñ¯ÚéÅ ð¼Ö»×¶ êð ÇÂÔ ÇÃðë À°é·» çÆÁ» ê¯÷Æôé» ÔÆ éÔÄ ÔéÍ ÁÇÜÔÅ ÔÆ, Ü» ÇÂé·» éÅñ ÇîñçÆÁ»-Ü¹ñçÆÁ» ê¯÷ôÆé» ç¹éÆÁ» ç¶ ÕÂÆ îÅðÕÃòÅçÆ Çòôñ¶ôÕ òÆ Õð ðÔ¶ ÔéÍ ÇÕªÇÕ ÇÂÔ ê¯÷Æôé» ÃÅîðÅÜòÅç Ãì¿èÆ ì¹ÇéÁÅçÆ îÅéåÅò» éÅñ Ü¹óÆÁ» Ô¯ÂÆÁ» Ôé Áå¶ ÇÂÃ éåÆÜ¶ å¼Õ êÔ¹¿ÚçÆÁ» Ôé ÇÕ ÁÃÄ Á¼Ü ñËÇéé ç¶ ï°¼× éÅñ¯º ÇÂ¼Õ ò¼Öð¶ ï°¼× Çò¼Ú ÇÜª ðÔ¶ Ô»Í ÇÂÃ ñÂÆ ÇÂé·» çÆ ÚðÚÅ ì¶Ô¼ç ÷ðÈðÆ ÔËÍ ÕÇÔä çÆ ÷ðÈðå éÔÄ ÇÕ ÇÂÃ ÁÅñ¯ÚéÅ ðÅÔÄ ÃÅâÆ ÁÅêäÆ ê¯÷Æôé òÆ Ãê¼ôà Ô¹¿çÆ ÜÅò¶×ÆÍ

êÌíÅå êàéÅÇÂÕ Áå¶ Â¶÷Å÷ ÁÇÔîç ÃÅîðÅÜòÅç ç¶ ÖÅÃ¶ Áå¶ ÕÅðÜêÌäÅñÆ ÇòÚ ÁÅÂ¶ îÔ¼åòêÈðé ìçñÅ ù ÃÔÆ ðÈê Çò¼Ú ð¶Ö»ÇÕå Õðç¶ Ôé, êð ç¯ò¶º ÔÆ ò¼Öð¶-ò¼Öð¶ ã¿× éÅñ Á¼Ü ç¶ ÃÅîðÅÜòÅç çÆ Ü¯ åÃòÆð ê¶ô Õðç¶ Ôé, À°Ô ÕÅÀ°åÃÕÆ ç¹ÁÅðÅ ÕñÇêå ÁÇå ÃÅîðÅÜòÅç Ü» ÁÇè ÃÅîðÅÜòÅç (ÁñàÌÅ ÇÂîêÆðÆÁÇñ÷î Ü» Ã¹êð ÇÂîêÆðÆÁÇñ÷î) éÅñ ÕÅëÆ ÇîñçÆ Ü¹ñçÆ ÔË, Ã×¯º å¼å ðÈê Çò¼Ú À°Ô¯ ÇÜÔÆ ÔËÍ ÇÂÃ ñÂÆ ÇÂé·» À°µå¶ ÚðÚÅ ÷ðÈðÆ ÔË íÅò¶º À°é·» ç¶ Õ°¼Þ Ô¯ð òÆ êÌ¶Öä Áå¶ éåÆÜ¶ ÁÇÜÔ¶ Ôé ÇÜé·» éÅñ ÇìñÕ°ñ òÆ ÃÇÔîå éÔÄ Ô¯ÇÂÁÅ ÜÅ ÃÕçÅÍ ÇêÛñ¶ ñ×í× çÃ ÃÅñ» ç½ðÅé êÌíÅå êàéÅïÕ é¶ Ã¿ÃÅðÆÕðä ìÅð¶ ÇòÚ ìÔ¹å Õ°¼Þ ÇñÇÖÁÅ ÔË Áå¶ îÔ¼åòêÈðé ÇñÇÖÁÅ ÔËÍ ÇÂé·» ÇòÚ¯º Ãí å¯º îÔ¼åòêÈðé ñ¶Ö» Çò¼Ú¯º ÇÂ¼Õ ÔË B@@B Çò¼Ú ÇñÇÖÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÒÒ×ñ¯ìñÅÂÆÜ¶ôé ÁËºâ ç ÇÂîðÇÜ¿× ×ñ¯ìñ êÅñÆÇàÕÃÓÓ (Òç ðÆàzÆà àÈ ÁéëÌÆâî : Â¶Ã¶Ü ÁÅé çÆ ÇÂîðÇÜ¿× òðñâ ÁÅðâðÓ é» çÅ Ã¿Õñé, å°ÇñÕÅ ì¹ÕÃ Çç¼ñÆ, B@@C)Í ÇÂÃ Çò¼Ú À°é·» çÆ ì¹ÇéÁÅçÆ ê¯÷Æôé ÇÂÔ ÔË ÇÕ Çò¼åÆ êÈ¿ÜÆ çÅ òðåîÅé Õ½î»åðÆ ÚÇð¼åð ñËÇéé ç¶ ÷îÅé¶ å¯º ÕÅëÆ Áñ¼× ÔËÍ ñËÇéé ç¶ Ãî¶º Çò¼Ú Çò¼åÆ êÈ¿ÜÆ çÅ îåñì ÃÆ ìËºÕ êÈ¿ÜÆ Áå¶ À°çï¯Ç×Õ ê³ÜÆ çÅ Çîñ Õ¶ ÇÂ¼Õ Ô¯ ÜÅäÅ, Üç¯º ÇÕ Á¼Ü Çò¼åÆ êÈ¿ÜÆ çÅ ÁÅêäÅ ÁÅ÷Åç òÜÈç ÔË ÇÜÃ çÆ êËçÅòÅð Çò¼Ú éÅ-îÅåð çÆ ÇçñÚÃêÆ ÔË Áå¶ Ü¯ ÇÃðë åÆìð Ã¿ÃÅð ÇòÁÅêÆ Ã¿ÚÅñé ÜðÆÂ¶, Ã¼à¶ìÅ÷Æ å¯º ÕîÅÂ¶ å¼à ë¼à î¹éÅë¶ éÅñ ÔÆ Ãð¯ÕÅð ð¼ÖçÆ ÔËÍ Á¼Ü Ã¿ÃÅðÆÕðé çÅ Ü¯ òðåÅðÅ ê³ÜÆ ç¶ ÁíÈåêÈðò ì¶ð¯Õ-å¶÷ Ã¿ÃÅð ÇòÁÅêÆ Ã¿Úñä ç¶ ðÈê Çò¼Ú òÅðÆ ÔË, À°Ô êËçÅòÅð Çò¼Ú ñ¼×Æ êÈ¿ÜÆ çÅ éÔÄ Ã×¯º Çò¼åêÈ¿ÜÆ çÅ Ã¿ÃÅðÆÕðé ÔËÍ ñËÇéé ç¶ Ãî¶º çÆ Çò¼åÆ êÈ¿ÜÆ Áå¶ Çò¼åÆ Ü¹¿âÆ å¼å ðÈê Çò¼Ú Õ½î ÁÅèÅÇðå ÃÆ, Üç¯º ÇÕ ÃîÕÅñÆ Çò¼åÆ êÈ¿ÜÆ ÁÅêäÆÁ» Õ½îÆ Üó·» ç¶ ìÅòÜÈç À°Ã å¯º Áñ¼× ÔË, À°Ã çÅ Õ½îÆ îÈñ À°Ã ç¶ ÇòòÔÅð ù ÇÕÃ¶ òÆ ðÈê ÇòÚ êÌíÅÇòå éÔÄ ÕðçÅ Áå¶ ÇÂÃ çÅ ÇÂ¼Õ ÁÇÜÔÅ Õ½î»åðÆ ÚÇð¼åð ìä Ç×ÁÅ ÔË Ü¯ ñËÇééòÅçÆ éåÆÇÜÁ» å¯º ÇìñÕ°ñ Çí¿é ÔËÍ ñËÇéé ç¶ ÷îÅé¶ Çò¼Ú ò¼Ö-ò¼Ö ÃÅîðÅÜòÅçÆ Õ½î» çÆÁ» Çò¼åÆ êÈ¿ÜÆÁ» çÅ Çå¼ÖÅ î¹ÕÅìñÅ, Á³åð ÃÅîðÅÜòÅçÆ àÕðÅÁ ç¶ ðÈê Çò¼Ú êÌ×à Ô¹¿çÅ ÃÆÍ Üç¯º ÇÕ Á¼Ü Çò¼åÆ êÈ¿ÜÆ ç¶ ÒÕ½î»åðÆÓ ÚÇð¼åð ÕÅðé ÃÅîðÅÜòÅçÆ ç¶ô» Çò¼Ú à¼Õð ìÔ¹å Ç÷ÁÅçÅ ô»å Õð Çç¼åÆ ×ÂÆ ÔËÍ ÇÂé·» Á³åð» ÕÅðé ñËÇéé é¶ ÁÅêä¶ Ãî¶º ç¶ î½ÕÅî¶ñ (Õ¿ÜÕÚð) ç¶ òðåÅð¶-Ãî¹¼Ú çÆ êóåÅñ Õðç¶ Ô¯Â¶ ÁÅêÃÆ àÕðÅÁ Çò¼Ú ð¹¼Þ¶ ÇÜé·» î÷ìÈå, Ãõå, ÃÅîðÅÜòÅçÆ Õ½îÆ ðÅÜ» çÆ ÚðÚÅ ÕÆåÆ ÔË, À°Ô òðåîÅé Çò¼åÆ êÈ¿ÜÆ çÆ ÇÔ¼åêÈðåÆ ç¶ Ã¿çðí Çò¼Ú ÁêÌÃ¿Ç×Õ Ô¯ Ú¹¼Õ¶ ÔéÍ ÇÂÃ ç¶ ñÂÆ ðÅÜ ÇòòÃæÅ çÆ ÇÂ¼Õ éòÄ Ã¿ðÚéÅ ÷ðÈðÆ ÔË Áå¶ÁÃñ ðÈê Çò¼Ú À°Ô Ô¯ºç Çò¼Ú ÁÅÀ°ä òÆ ñ¼×Æ ÔËÍ ÜÅÇÔð ÔË ÇÕ ÇÂÃ éòÄ ðÅÜ êÌäÅñÆ çÅ ÇÂ¼Õ íÈî³âñÆ ÚÇð¼åð ÔÆ Ô¯ò¶×Å, ÜÅäÆ ÕÅëÆ Ô¼ç å¼Õ ÇÂÔ ÇÂ¼Õ ÒÒÇòôò-ÁÇè-ðÅÜÓÓ (òðñâ Ã¹êð Ãà¶à) Ô¯ò¶×ÅÍ ÇÂÔ ÁÇèðÅÜ î½ÜÈç Õ½îÆ ðÅÜ» ù Öåî éÔÄ Õð¶×Å, Ã×¯º À°é·» å¯º ê¼Ú Ô¯ò¶×Å Áå¶ À°é·» À°µêð Áð¯Çêå Ô¯ò¶×ÅÍ ÇÕÃ¶ òÆ Ã¿ØÆ ã»Ú¶ Çò¼Ú Õ¶ºçð Áå¶ êÌ»å» çÆÁ» Ã¿ÃæÅò» ç¶ éÅñ-éÅñ î½ÜÈç×Æ çÆ åð·» Õ½îÆ ðÅÜ» çÆÁ» î½ÜÈçÅ Ã¿ÃæÅò» ç¶ éÅñ Ã¿ÃÅð ÁÇè-ðÅÜ çÆÁ» ÁÇè Ã¿ÃæÅò» çÆ ÃÇÔÔ¯ºç ÕÅÇÂî ðÔ¶×ÆÍ ÁÇÜÔÆÁ» ÁÇè-Ã¿ÃæÅò» ç¶ ðÈê Çò¼Ú Ã¿ÃÅð òêÅð Ã¿ÃæÅ Áå¶ Õ½î³åðÆ ï°¼è ÁêðÅè ÇéÁÅÇÂÇèÕðä ÇÜÔÆÁ» Ã¿ÃæÅò» êÇÔñ» å¯º ÔÆ î½ÜÈç ÔéÍ ÇÂÃ éò¶º Ã¿ÃÅð-ÁÇè-ðÅÜ ç¶ åÇÔå Õ°¼Þ æ¯ó·¶ ÇÜÔ¶ ðÅÜ ÇÂ¼ÕÜ¹¼à Ô¯ Õ¶ Ç÷ÁÅçÅåð (Õî÷¯ð) Õ½îÆ ðÅÜ» çÆ êÌíÈÃ¼å·Å ù ÁÅêä¶ Õì÷¶ ÇòÚ Õð ñËä×¶Í Çìé» ÇÕÃ¶ ô¼Õ ÇÂÃ éò¶º Ã¿ÃÅð-ÁÇè-ðÅÜ çÆ Á×òÅÂÆ ÁîðÆÕÅ ç¶ ÔÆ Ô¼æ» Çò¼Ú ðÇÔä çÆ Ã¿íÅòéÅ ÔË, êð Çò¼åÆ êÈ¿ÜÆ ç¶ Õ½î»åðÆ ÚÇð¼åð ç¶ Áé°ðÈê ÇÂÔ ÃÅð¶ ê³ÜÆòÅçÆ ç¶ô» çÆ ÁÅî ÃÇÔîåÆ çÆÁ» éÆåÆÁ» ù ñÅ×È Õð¶×Å, ÇÂÃ ç¶ åÇÔå ÃÅð¶ ÇòÕÇÃå êÈ¿ÜÆòÅçÆ ç¶ô» ç¶ êÈ¿ÜÆêåÆ ÇÂ¼Õ Ô¯ Õ¶ Õ¿î Õðé×¶ Áå¶ ÇÂÃ ù åÆÜÆ ç¹éÆÁ» ç¶ ç¶ô» ç¶ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÔñÇÕÁ» çÅ Ãîðæé êÌÅêå Ô¯ò¶×ÅÍ ÇÂÔ éò» Ã¿ÃÅð ÁÇè-ðÅÜ À°µÚ èðÅåñ Óå¶ Õ½îÆ ðÅÜ Ã¿ÃæÅò» çÆ î¹ó À°ÃÅðÆ éÔÄ Ô¯ò¶×Å, Ã×¯º ÃÅîðÅÜòÅçÆ Õ½îÆ ðÅÜ» çÅ ÇÂ¼Õ ÇÂÕÜ¹¼à ÃîÈÔ Ô¯ò¶×ÅÍ êÌíÅå êàéÅÇÂÕ À°é·» ñ¯Õ» éÅñ ÁÅêäÆ ÁÇÃÔîåÆ êÌ×à Õðç¶ Ôé Ü¯ ÁîðÆÕÆ ×ñì¶ ù À°µíðç¶ Ã¿ÃÅð-ÁÇè-ðÅÜ çÅ êÌî¹¼Ö êÌ×àÅòÅ î³éç¶ Ôé Áå¶ ÁîðÆÕÆ ðÅÜ ù éÕñÆ Ã¿ÃÅð ÁÇèðÅÜ ç¶ ðÈê Çò¼Ú ç¶Öç¶ ÔéÍ À°é·» ç¶ Áé°ÃÅð Ãê¼ôà ÇéðÇòòÅç ÁîðÆÕÆ ×ñì¶ ç¶ ç½ð Ü» ÒêËÕÃ Áî¶ðÆÕÅéÅÓ ç¶ Ãî¶º ç¶ î¹ÕÅìñ¶ Ü» ÁîðÆÕÆ ÒÁÇè ÃÅîðÅÜòÅçÓ ç¶ ç½ð ç¶ î¹ÕÅìñ¶ Ã¿ÃÅð-ÁÇèðÅÜ çÅ ç½ð Á¼×¶ çÅ ç½ð ÔË Áå¶ ÇÂÔÆ ç½ð Ô¹ä ô¹ðÈ Ô¯ ÇðÔÅ ÔË, Ô¹ä ÃÅðÆÁ» ÃÅîðÅÜòÅçÆ Õ½î» ÇÂ¼Õ Ü¹¼à Ô¯ Õ¶ Ã¿ÃÅð-ÁÇè-ðÅÜ ç¶ ðÅÔÄ ÁÅêäÆÁ» éÆåÆÁ» ñÅ×È Õðé×ÆÁ» ÇÕªÇÕ Çò¼åÆ êÈ¿ÜÆ ç¶ òðåîÅé Õ½î»åðÆ ÚÇð¼åð çÅ ÇÂÔÆ åÕÅ÷Å ÔËÍ ÇÂÔ Ã¿ÃÅð ÁÇèðÅÜ ÁîðÆÕÆ Á×òÅÂÆ Çò¼Ú ÇòÕÇÃå êÈ¿ÜÆòÅçÆ ç¶ô» ç¶ êÈ¿ÜÆêåÆÁ» ç¶ ÇÔ¼å» ù Ãí å¯º À°µêð ð¼Öç¶ Ô¯Â¶ êÈðÆ ç¹éÆÁ» ç¶ êÈ¿ÜÆêåÆÁ» ç¶ ÇÔ¼å» çÆ éîÅÇÂ¿ç×Æ Õð¶×Å Áå¶ êÈðÆ ç¹éÆÁ» çÆ ÜéåÅ Óå¶ êÌå¼Ö åÅéÅôÅÔÆ ÇÜÔÅ ôÅÃé ñÅ×È Õð¶×ÅÍ Ã¿Ö¶ê Çò¼Ú, Ã¿ÃÅð ÁÇèðÅÜ ìÅð¶ êÌíÅå êàéÅïÕ çÆ ÇÂÔÆ èÅðéÅ ÔËÍ

Ô¹ä ÁÃÄ Ã¿Ö¶ê Çò¼Ú Á¼Ü ç¶ ÃÅîðÅÜòÅç ìÅð¶ Â¶÷Å÷ ÁÇÔîç ç¶ ÇòÚÅð» çÆ ÚðÚÅ Õð»×¶ Ü¯ Ãí å¯º ò¼è Ãê¼ôà ðÈê Çò¼Ú À°é·» ç¶ ñ¶Ö ÒçÅ ÇÂîêÆðÆÁðÇñ÷î ÁÅë Áòð àÅÂÆîÓ (ÇÂðÅé, Áë×ÅÇéÃåÅé ÁËºâ ç ÇÂîêÆðÆÁðÇñ÷î ÁÅë Áòð àÅÂÆîÓ Ã¿Õñé, ñ¶ëàðòðâ ì¹¼ÕÃ, Çç¼ñÆ, B@@D) Çò¼Ú ÃÅÔîä¶ ÁÅÂ¶ ÔéÍ ÃÅâ¶ Ãî¶º çÆ Çò¼åÆ êÈ¿ÜÆ ç¶ Õ½î»åðÆ ÚÇð¼åð çÆ Ü¯ êÇÔñ» éÅñ¯º ò¼ÖðÆ Çòô¶ôåÅ ÔË, À°Ã ù Â¶÷Å÷ ÁÇÔîç é¶ òÆ êÌíÅå êàéÅÇÂÕ çÆ åð·» ÇÚåÇðå ÕÆåÅ ÔË Ü¯ îÈñ ðÈê Çò¼Ú ÃÔÆ ÔËÍ À°Ô ç¼Ãç¶ Ôé ÇÕ Õ½îÆ êÈ¿ÜÆÁ» Á¼Ü ÇÂÕ çÈÃð¶ Çò¼Ú ÇÂÃ åð·» Ø¹ñ Çîñ ×ÂÆÁ» Ôé ÇÕ ÇÕÃ¶ ÇÂ¼Õ Õ½îÆ ðÅÜ Çò¼Ú Õ¿î Õðé òÅñÆ êÈ¿ÜÆ ò¼Öð¶-ò¼Öð¶ Á³ô» ÇòÚ Õ½îÆ Áå¶ Õ½î»åðÆ êÈ¿ÜÆ ç¶ Çîôðä å¯º ìäÆ ÔËÍ çÈÜÆ ×¼ñ À°åêÅçÕ êÈ¿ÜÆ Óå¶ Çò¼åÆ êÈ¿ÜÆ çÅ öñìÅ Á¼Ü ÇÜÃ Ô¼ç å¼Õ ÕÅÇÂî Ô¯ Ú¹¼ÇÕÁÅ ÔË, À°Ã çÆ ÕñêéÅ ñËÇéé é¶ ÒêÈ¿ÜÆ ç¶ ÇéðïÅåÓ çÆ æÆÇÃÃ ç¶ ÷îÅé¶ Çò¼Ú Ü» ñ×Åé À°êÜÆòÆÁ» Òð¶ºàÆÁð÷Ó çÆ «¼àîÅð ç¶ ìÅð¶ ÕÆéÃ çÆ ÇÚåÅòéÆ ç¶ Ãî¶º Çò¼Ú éÔÄ ÕÆåÆ ×ÂÆ ÃÆÍ åÆÜÆ Çòô¶ôåÅ À°Ô ÇÂÔ ç¼Ãç¶ Ôé ÇÕ îÅñ î³âÆÁ» å¯º ñË Õ¶ Çò¼å ç¶ Ã¿Úñä å¼Õ Ôð ÚÆ÷ ÇÂ¿é¶ ÇòÁÅêÕ ðÈê Çò¼Ú Ã¿ÃÅðÆÇ´å Ô¯ ×ÂÆ ÔË ÇÕ Ã¿ÃÅðÆÇ´å ë½ÜÆ Ãîð¼æÅ Ãî¶å ÇÂÕ íÈî³âñÆ ðÅÜ Ö¹ç ÇòòÃæÅ çÆ ÇÂ¼Õ ìÅÔðî¹ÖÆ ÷ðÈðå ìä ×ÂÆ ÔË, ÇÂÃ íÈî³âñÆ ç¶ Ô¯ºç Çò¼Ú ÁÅÀ°ä çÆ Ã¿íÅòéÅ ìÅð¶ Â¶÷Å÷ ÁÇÔîç ÇÂÃ å¯º òè¶ð¶ Õ°¼Þ éÔÄ ÕÇÔ¿ç¶, êð ÇÂ¿éÅ ÷ðÈð ÕÇÔ¿ç¶ Ôé ÇÕ Ã¿ÃÅð ìËºÕ, Ã¿ÃÅð òêÅð Ã¿ÃæÅ, ÁîðÆÕÆ ðÅÜ Áå¶ Ô¯ð Õ½îÆ ðÅÜ» ç¶ ÃæÅéÕ êÌì¿èÕ» çÆ ÇòÁÅêÕ ÁÅî ÃÇÔîåÆ çÆ ÇÂ¼Õ ÒàÅÂÆà Çë¼àÓ êÌäÅñÆ òðåîÅé íÈî³âñÆ Ã¿ÃÅð ÇòòÃæÅ çÆÁ» ìÅÔðî¹ÖÆ ÷ðÈðå» ù Á¼Ü êÈðÅ Õðé çÅ Õ¿î Õð ðÔÆ ÔËÍ ìÃåÆòÅçÆ ÃðçÅð» ç¶ ÁÅêÃÆ àÕðÅÁ ç¶ Á³å, åÆÜÆ ç¹éÆÁ» ç¶ ç¶ô» Çò¼Ú Õ½îÆ ì¹ðÜ¹ÁÅ êÌ¯ÜËÕà ç¶ ÖÅåî¶, ÃîÅÜòÅçÆ ÕËºê ç¶ êåä Áå¶ ÇÖ³âÅÁ Ü» Ô¯ð ÃÅîðÅÜòÅçÆ ç¶ô» À°µå¶ ÁîðÆÕÅ çÆ ÇéðäÅÇÂÕ ÃÌ¶ôáåÅ ÃæÅÇêå Ô¯ä ç¶ ìÅÁç ÇÂÔ éòÄ ÇòòÃæÅ Ô¯ºç Çò¼Ú ÁÅÂÆ ÔË ÇÜÃ Çò¼Ú ÃÅðÆ ç¹éÆÁ» À°µå¶ ÁîðÆÕÅ çÅ ÇéðäÅÇÂÕ öñìÅ ÕÅÇÂî ÔËÍ ÁîðÆÕÅ çÆ ÒÇÂîêÆðÆÁñÓ êÌí¹Ã¼åÅ é¶ ÃÅð¶ Õ½îÆ ðÅÜ» çÆ êÌíÈÃ¼åÅ ù îÅåÇÔå ìäÅ ÇñÁÅ ÔËÍ ÃÅð¶ ÃÅîðÅÜòÅçÆÁ» çÆ ÁÅî ÃÇÔîåÆ çÆÁ» éÆåÆÁ» ÁîðÆÕÆ Á×òÅÂÆ Çò¼Ú ñÅ×È Ô¹¿çÆÁ» Ôé Áå¶ Ü¶ Õ¯ÂÆ îåí¶ç Ô¯ò¶ å» Ô¯ð ÃÅîðÅÜòÅçÆ ç¶ô» ù Þ¹ÕäÅ êËºçÅ ÔËÍ òÇô¿×àé Áå¶ ÇéÀ±ïÅðÕ Ø¼à-ò¼è ç¹éÆÁ» çÆÁ» Ü¯óÆÁ» ðÅÜèÅéÆÁ» çÅ çðÜÅ êÌÅêå Õð Ú¹¼Õ¶ ÔéÍ ÇÂÃ ÁîðÆÕÆ öñì¶ ù Ú¹ä½åÆ Çîñä çÆ çÈð-çÈð å¼Õ Õ¯ÂÆ Ã¿íÅòéÅ éÔÄ ÔËÍ ÁîðÆÕÅ çÆ ÃÇæåÆ Á¼Ü íÈî³âñÆ ÃÅîðÅÜ ç¶ Õ¶ºçð çÆ ÔËÍ î¹¼Ö êÈ¿ÜÆòÅçÆ ç¶ô» Áå¶ Ö¶åð» Çò¼Ú Õ½îÆ êÈ¿ÜÆêåÆÁ» ç¶ (ÖÅÃ ÕðÕ¶ Çò¼å ç¶ Ö¶åð Çò¼Ú) ÁÅêÃÆ î¶ñ Áå¶ À°µéå ç¶ô» çÆÁ» Õ½îÆ êÈ¿ÜÆÁ» çÆ Áñ¼× Ô¯ºç çÆ ØÅà ÕÅðé Á¼Ü Á³åð ÃÅîðÅÜòÅçÆ àÕðÅÁ Ã¿íò éÔÄ ÔËÍ ì¶ô¼Õ î¹ÕÅìñÅ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ðÅÜ ÇòòÃæÅ ç¶ ÖÅÃ¶ Çò¼Ú Á³åðÇéÇÔå Ô¹¿çÅ ÔË Áå¶ Ã¿ÃÅð î¹çðÅ ìäé ç¶ ñÂÆ ï°ð¯ çÅ âÅñð éÅñ î¹ÕÅìñÅ Ü» ìÅ÷Åð Çò¼Ú ï±ðêÆ Ã¿Ø å¶ ÁîðÆÕÅ ç¶ î¹ÕÅìñ¶ ç¶ ðÈê Çò¼Ú Á¼Ü ÇÂÃ ù òÆ ç¶ÇÖÁÅ ÜÅ ÃÕçÅ ÔË, êð ÇÂÔ î¹ÕÅìñÅ ñËÇééòÅçÆ Áðæ» Çò¼Ú ÒàÕðÅÁÓ éÔÄ ìä ÃÕçÅÍ Áðæ-ÇòòÃæÅò» çÅ ÁÅêÃ ÇòÚ Ø¹ñäÅ ÇîñäÅ ÇÂÃ çÆ î³ÜÈðÆ éÔÄ Çç¿çÅ Áå¶ ÁîðÆÕÅ å¶ ï±ðêÆ Ã¿Ø ÇòÚÕÅð Ü» ÁîðÆÕÅ å¶ ÜÅêÅé ç¶ ÇòÚÕÅð ë½ÜÆ åÅÕå ç¶ ò¼âÅ êÅóÅ Ô¯ä ÕÅðé òÆ ÇÂÔ Ã¿íò éÔÄ ÔËÍ Â¶÷Å÷ ÁÇÔîç Áé°ÃÅð Ã½ ÃÅñ êÇÔñ» ç¶ î½ÕÅî¶ñ (Õ¿ÜÕÚð) çÆÁ» ÔÅñå» ìÅð¶ ñËÇéé ç¶ Çòôñ¶ôä ù ÇÖ¼Ú Õ¶ Á¼Ü å¼Õ éÔÄ ÇñÁÅÇÂÁÅ ÜÅ ÃÕçÅÍ

Á³åð ÃÅîðÅÜòÅçÆ àÕðÅÁ ç¶ ìÅð¶ ñËÇéé çÆ æÆÇÃÃ êÇÔñÆ Ã¿ÃÅð Ü¿× çÆ Áà¼ñåÅ Áå¶ Ü¿× íóÕ À°µáä çÆ ÔÅñå Çò¼Ú ÃîÅÇÜÕ ÜîÔÈðÆ êÅðàÆÁ» ç¶ ï°¼èéÆåÕ ÕÅðÜ» éÅñ Ü¹óÆÁ» Ô¯ÂÆ ÃÆÍ ÁÇÜÔÆ ÔÅñå Á¼Ü éÔÄ ÔËÍ éÅñ ÔÆ ÇÂÔ æÆÇÃÃ ÒÃí å¯º Õî÷¯ð ÕóÆÓ çÆ èÅðéÅ, ÇÂéÕñÅì Çò¼Ú î÷çÈð-ÇÕÃÅé ×¼áÜ¯ó Óå¶ ÁÅèÅÇðå ðäéÆåÆ Áå¶ Õ½îÆ ìÃåÆòÅçÆ ÃòÅñ éÅñ òÆ Ü¹óÆ Ô¯ÂÆ ÃÆÍ ÇÂÃ åð·» Á¼Ü êÌÃ¿Ç×Õ éÔÄ ðÇÔ ×ÂÆÁ»Í ÇÂÃ åð·» Â¶÷Å÷ ÁÇÔîç é¶ Ãê¼ôà ðÈê Çò¼Ú Ã¿ÃÅð-ÁÇè-ðÅÜ ù Üéî ñËºç¶ å» éÔÄ ç¶Öç¶ êð À°Ô ÇÂÕ ÁÇÜÔ¶ ÇÂ¼Õèð¹òÆ ÃÅîðÅÜòÅç òÅñÆ íÈî³âñÆ ÇòòÃæÅ ù ÷ðÈð ç¶Öç¶ Ôé, ÇÜÃ ç¶ Õ¶ºçð Çò¼Ú ÁîðÆÕÅ ÔË, ÇÂÃ Çò¼Ú ÁîðÆÕÆ ÒÇÂîêðÆÁñÓ êÌíÈÃ¼åÅ ÃÅð¶ ç¶ô» çÆ êÌíÈÃ¼åÅ ù ÁÅêä¶ ÁèÆé Õð Ú¹¼ÕÆ ÔË, ÇÜÃ Çò¼Ú Á³åð-ÃÅîðÅÜòÅçÆ àÕðÅÁ Áå¶ ÃÅîðÅÜòÅçÆ ñóÅÂÆÁ» çÆ Ã¿íÅòéÅ çÅ Á³å Ô¯ Ú¹¼ÇÕÁÅ ÔËÍ ò¼Öð¶ ã¿× éÅñ Â¶÷Å÷ ÁÇÔîç òÆ ÇÂ¼Õ êÌÕÅð ç¶ ÁÇèÃÅîðÅÜòÅç Áå¶ ÁÇèðÅÜ çÅ Ã¿Õñê ê¶ô Õðç¶ Ôé, êð êÌíÅå êàéÅÇÂÕ éÅñ¯º ò¼ÖðÅ À°é·» çÅ ÁÇèðÅÜ ÁËÕÃ Áî¶ðÕÆÁ» òÅñÅ ÔËÍ À°Ô ÃÅîðÅÜòÅçÆ Õ½î» ÇòÚÕÅð î¹ÕÅìñ¶ ù òÆ êÌòÅé Õðç¶ Ôé, êð ÕÇÔ¿ç¶ Ôé ÇÕ ÇÂÔ î¹ÕÅìñÅ àÕðÅÁ Çò¼Ú éÔÄ ìçñ ÃÕçÅÍ ÇÂÃ ðÈê Çò¼Ú ç¯ò¶º ÇòçòÅé ÇÂ¼Õîå Ôé Áå¶ Á³åð ÃÅîðÅÜòÅçÆ Çòð¯èåÅÂÆÁ» ù ç¯ò¶º ÔÆ Á¼Ü çÆ ç¹éÆÁ» çÆÁ» ì¹ÇéÁÅçÆ Çòð¯èåÅÂÆÁ» ç¶ ðÈê Çò¼Ú îÅéåÅ éÔÄ Çç¿ç¶, ÇÂÃ åð·» éÅ ÕÇÔ¿ç¶ Ô¯Â¶, Á¼èÅ ÁèÈðÅ ÕÇÔ¿ç¶ Ô¯Â¶ Áå¶ Ø¹îÅ-ÇëðÅ Õ¶ ÕÇÔ¿ç¶ Ô¯Â¶, ç¯ò¶º ÇòçòÅé» ç¶ ÇòÚÅð å¯º ÇÂÔ ÔÆ ÇÃ¼àÅ ÇéÕñçÅ ÔË ÇÕ ÇÂÔ ÃÅîðÅÜòÅç ñËÇéé ç¶ Ãî¶º éÅñ¯º ò¼ÖðÅ ÇÂ¼Õ ÒÒéò» ÃÅîðÅÜòÅçÓÓ ÔËÍ ÇÂÔ ÕÇÔ¿ç¶ Ô¯Â¶ ÇÂ¼Õ ÇÂ¼Õçî ÕÅÀ±ºÃÕÆ éÅñ ÇÚ¿ìóÕ¶ Öó·Å Ô¯ Ü»çÅ ÔË å» çÈÃðÅ À°Ã çÆ ì»Ô ëó· Õ¶ ÞÈñ Ü»çÅ ÔËÍ

Ô¹ä ÁÃÄ ÇÂÔ ç¶Öä çÆ Õ¯Çôô Õð»×¶ ÇÕ îÅðÕÃòÅç ç¶ ÇÂé·» è¹ð¿çð ê³âå» çÅ êÌ¶Öä áÆÕ ÔË Ü» ñËÇéé çÅ ÇÂÔ î¹¦Õä ÇÕ ÇÂ¼Õ ÁÇå ÃÅîðÅÜòÅç çÆ ÃÇæåÆ Çò¼Ú êÌò¶ô å¯º êÇÔñ» ÔÆ ÃÅîðÅÜòÅç ÷ðÈðÆ ÔÆ ë¹¼à êò¶×Å Áå¶ êÈ¿ÜÆòÅç ÁÅêä¶ Çòð¯èÆ Çò¼Ú ìçñ ÜÅò¶×ÅÍ

Ãí å¯º êÇÔñ» ÁÃÄ ÇÂé·» îÅðÕÃòÅçÆ ê³âå» çÆ ÇÂÃ îÅéåÅ ù ñÂÆÂ¶ ÇÕ ñËÇéé é¶ ñ×í× ÇÂ¼Õ ÃçÆ êÇÔñ» ç¶ î½ÕÅ î¶ñ çÆ Ü¯ ÇòÁÅÇÖÁÅ ÕÆåÆ ÃÆ, À°Ô Á¼Ü çÆÁ» ÔÅñå» Óå¶ ñÅ×È éÔÄ ÕÆåÆ ÜÅ ÃÕçÆ ÇÕªÇÕ ÁÃÄ Ã¿êÈðé ðÈê Çò¼Ú ò¼Öð¶ ï°¼× Çò¼Ú ÇÜª ðÔ¶ Ô»Í ÇÂÔ ÇÂ¼Õ ÇÕÃî ç¶ ÁÇå ÃÅîðÅÜòÅç Ü» ÁÇè ÃÅîðÅÜòÅç çÅ ï°¼× ÔË-ç¯ò» íðÅò» é¶ ÃÅø-ÃÅø ÇÂÔ ÕÇÔä å¯º êðÔ¶÷ ÕÆåÅ ÔË, êð À°é·» çÆ ÃÅðÆ ÇòÁÅÇÖÁÅ (Üç¯º ÇÕ Õ°¼Þ ò¼Öð¶ ã¿× éÅñ) ÇÂÔÆ ÕÇÔ¿çÆ ÔËÍ ñËÇéé çÆ ÃÅîðÅÜòÅç ìÅð¶ æÆÇÃÃ ç¶ ç¯ ê¼Ö Ôé ÇÂ¼Õ å» ÇÂÔ ÇÕ ÃÅîðÅÜòÅç ç¶ ï°¼× Çò¼Ú êÇÔñÆ òÅð ÃÅÔîä¶ ÁÅÂ¶ Çòô¶ô î½ÕÅ î¶ñ (Õ¿ÜÕÚðñ) òðåÅð¶ ç¶ ÃÅð¶ ê¼Ö» ù ÃîÞä çÆ Õ¯Çôô Õðç¶ Ô¯Â¶ Õ½î»åðÆ êÌ¯ñ¶åÅðÆ ç¶ ÕÅðÜ» çÆ ê¶ôÕÅðÆ çÅ ê¼Ö ÔËÍ êð ÁÇÜÔÅ å» ÔÆ Ú¿×¶ ã¿× éÅñ ÕÆåÅ ÜÅ ÃÕçÅ ÔË Üç¯º êÈ¿ÜÆòÅç ç¶ ÖÅÃ¶ Çò¼Ú ÇÂÇåÔÅÃÕ å½ð Óå¶ ÁÅÂ¶ ×¹äÅåîÕ ìçñÅò» ù, êÈ¿ÜÆòÅç ç¶ éò¶º êóÅÁ ù, ÇÂÃ çÆ ìäåð Áå¶ ÕÅðÜ êÌäÅñÆ ù, ÇÂÃ çÆ ÁðæéÆåÆ Áå¶ ðÅÜéÆåÆ ù ÃîÇÞÁÅ ÜÅò¶Í ÇÂÔ ÇòÁÅêÕ êÇðê¶Ö ñËÇéé çÆ ÃÅîðÅÜòÅç Ãì¿èÆ æÆÇÃÃ çÅ çÈÜÅ ê¼Ö ÔË, ÇÜÔóÅ Á³ÇôÕ ìçñÅò» ç¶ ìÅòÜÈç (ÇÕªÇÕ ÜÆòé Çò¼Ú ÇÕÃ¶ îÔÅé ÃîÅÜ ÇòÇ×ÁÅéÕ çÆ Ãí å¯º ÃàÆÕ ÇòÁÅÇÖÁÅ òÆ ÁÇÜÔÆ éÔÄ Ô¯ ÃÕçÆ ÇÜÔóÆ íÇò¼Ö ç¶ ÃÅð¶ Ã¿íÅÇòå ìçñÅò» çÅ ÔÈ-ì-ÔÈ êÇÔñ» Á³çÅ÷Å ñÅ ÃÕ¶) îÈñ å¶ î¹¼Ö å½ð Óå¶ À°ç¯º å¼Õ êÌÃ¿×Õ ìÇäÁÅ ðÔ¶×Å Üç¯º å¼Õ Ã¿ÃÅð êÈ¿ÜÆòÅç çÆ Ô¯ºç ÕÅÇÂî ðÔ¶×ÆÍ Á³åð ÃÅîðÅÜòÅçÆ í¶ó ÃÅîðÅÜ ç¶ ï°¼× Çò¼Ú Ã¿ÃÅð êÈ¿ÜÆòÅç çÅ ì¹ÇéÁÅçÆ ñ¼Ûä ÔË, ÇÜÃ çÅ ÇòÃë¯à Ãî¶º-Ãî¶º å¶ ï¹¼è» ç¶ ðÈê Çò¼Ú Ô¹¿çÅ ðÔ¶×ÅÍ Ü¶ Á¼Ü ÁÇÜÔÅ éÔÄ ðÇÔ Ç×ÁÅ, å» Çëð ñÅ÷îÆ ÔÆ ÃÅîðÅÜòÅç êÈ¿ÜÆòÅç çÅ ÃðòÀ°µÚ êóÅÁ éÔÄ ÔË, Ã×¯º ÇÂÃ å¯º Á¼×¶ çÅ òÆ ÇÂ¼Õ (Ü» ÇÂ¼Õ å¯º òè¶ð¶) ï°¼× ÕñêéÅï¯× ÔËÍ Ô» Çëð ÃÅù ñËÇéé ç¶ ÃÅîðÅÜòÅç ìÅð¶ æÆÇÃÃ ç¶ ÇÕÃ¶ ÇÂ¼Õ Ü» ç¯ ê¼Ö» Óå¶ éÔÄ, Ã×¯º À°Ã ç¶ ì¹ÇéÁÅçÆ åðÕ Óå¶ ÔÆ î¹ó ÇòÚÅð ÕðéÅ Ô¯ò¶×ÅÍ êð ÁÃñ Çò¼Ú ÁÇÜÔÅ éÔÄ ÔË, Á¼×¶ ÁÃÄ ç¶Ö»×¶ ÇÕ ÃÅîðÅÜòÅç çÅ ÇÂÕÇÔðÅ ã»ÚÅ Ü» ÇÂ¼Õèð¹òåÅ Áå¶ ÇÂÕ Ã¿ÃÅð Ã¹êð Ãà¶à çÅ Üéî ÇÃðø í¹ñ»çðÅ ÔË, ÇÂÔ ÁîñÅ ò»Þ¶ òÅèÈ Ç×ÁÅé å¯º À°êÇÜÁÅ íðî ÔËÍ Á³åð ÃÅîðÅÜòÅçÆ í¶ó çÅ ÃçÅ òÅÃå¶ ñ¯ê Ô¯äÅ ÇÃðë ÇÂ¼Õ ÁàÕñ ÔËÍ ÇÂÔ ÁÕÅçÇîÕ îÅðÕÃòÅç çÆ Ô»âÆ Çò¼Ú êÕÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ ÇÃðë ÇçñÚÃê ÇÖÁÅñÆ êÕòÅé çÆ ÔËÍ

êð ÇÂÃ ÚðÚÅ Çò¼Ú ÜÅä å¯º êÇÔñ» ÇéÁ»êÈðé ÇÂÔÆ Ô¯ò¶×Å ÇÕ ÇÂÃ å¼æ ù êÌòÅé ÕÆåÅ ÜÅò¶ ÇÕ ÇêÛñÆ ñ×í× Ú½æÅÂÆ ÃçÆ ç½ðÅé Õ½î»åðÆ Çò¼åÆ êÈ¿ÜÆ çÆ Ã¿ðÚéÅ, ÖÅÃ¶ Áå¶ ÕÅðÜêÌäÅñÆ Çò¼Ú Çìé» ô¼Õ Õ°¼Þ ÁÇÜÔ¶ ìçñÅÁ ÁÅÂ¶ Ôé ÇÜé·» ù Ã¼åÔÆ Ü» îÅåðÕ éÔÄ î³ÇéÁÅ ÜÅ ÃÕçÅÍ ÇÂÔ ìçñÅÁ ÇéôÚ¶ ÔÆ ì¹ÇéÁÅçÆ ÔéÍ ÇÂÔ Á³ôÕ ×¹äÅåîÕ ìçñÅÁ Ôé, ÇÜé·» ù êÌíÅå êàéÅÇÂÕ å¶ Â¶÷Å÷ ÁÇÔîç é¶ (Áå¶ Õ°¼Þ Ô¯ð îÅðÕÃòÅçÆ ÇòçòÅé» é¶ òÆ) áÆÕ ÔÆ Á³âðñÅÂÆé ÕÆåÅ ÔËÍ ÇÂé·» ÇòÚ¯º Ãí å¯º êÇÔñ» ÇÜÃ ëðÕ çÆ ÚðÚÅ ÕÆåÆ ÜÅäÆ ÚÅÔÆçÆ ÔË, À°Ô ÔË Çò¼åÆ êÈ¿ÜÆ Çò¼Ú ÁÅÀ°ä òÅñ¶ ì¹ÇéÁÅçÆ ìçñÅÁÍ ñËÇéé é¶ ìËºÕ êÈ¿ÜÆ Áå¶ À°çï¯Ç×Õ êÈ¿ÜÆ ù ÇîñÅ Õ¶ ÇÂ¼Õ Ô¯ ÜÅä, Çò¼åÆ êÈ¿ÜÆ ç¶ Üéî çÆ êÌÇÕÇðÁÅ ù Á³âðñÅÂÆé ÕÆåÅ ÔËÍ Á¼Ü çÆ Çò¼åÆ êÈ¿ÜÆ é¶ éÅ Õ¶òñ êÇÔñ» ç¶ î¹ÕÅìñ¶ À°åÅêçÕ êÈ¿ÜÆ Óå¶ Ç÷ÁÅçÅ ×ñìÅ ÕÅÇÂî ÕÆåÅ Ô¯ÇÂÁÅ, Ã×¯º ÇÂÔ ÇÂÕ ÁÅ÷Åç ÖÅÃ ÁõÇåÁÅð Õð Ú¹¼ÕÆ ÔËÍ ÁÃñ êËçÅòÅð çÆ ìÜÅÂ¶ ÇÂÃ çÆ ð¹ÚÆ Ã¿ÃÅð ÇòÁÅêÆ ÁÅòÅÜÅÂÆ ç¶ ÃÔÅð¶ Ü¹Â¶ìÅ÷Æ/Ã¼à¶ìÅ÷Æ å¯º åàëà ñÅí êÌÅêå Õðé Çò¼Ú ÔË, ÇÜÃ ÕÅðé ÁÃñ êËçÅòÅð ÒÒÜÈÂ¶Øð» çÅ À°êÀ°åêÅçÓÓ ìä Õ¶ ðÇÔ Ç×ÁÅ ÔËÍ ÇÃ¼à¶ òÜ¯º í¹ÕÅé¶ çÆ åð·» ë¹¼ñçÅ Ô¯ÇÂÁÅ Áå¶ êÅð¶ çÆ åð·» ÁÃÇæð ÇÂ¼Õ ÁÇÜÔÅ Çò¼åÆ å¿åð Ô¯ºç Çò¼Ú ÁÅÇÂÁÅ ÔË, ÇÜÔóÅ êÇÔñ» Õç¶ òÆ éÔÄ ÃÆÍ

Ã¿ÃÅð íð Çò¼Ú ÁÅòÅÜÅÂÆ ÕðçÆ êÈ¿ÜÆ çÅ ÇÂ¼Õ ìÔ¹å Û¯àÅ ÇÔ¼ÃÅ îËé±ëÕÚÇð¿× Áå¶ Õ¼ÚÅ îÅñ Õ¼ãä ÇÜÔÆÁ» êËçÅòÅðÆ Ãð×ðîÆÁ» Çò¼Ú ñ¼Ç×ÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÔËÍ Ãí å¯º ò¼âÅ ÇÔ¼ÃÅ Ã¼à¶ìÅ÷Æ Çò¼Ú Áå¶ çÈÜ¶ ´î Çò¼Ú ò¼Ö-ò¼Ö ÁäÀ°åêÅçÕ Ãð×ðîÆÁ» (ÇÜò¶º ÇòÇ×ÁÅêé Áå¶ îé¯ð¿Üé À°çï¯×) Çò¼Ú ñ¼Ç×ÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÔËÍ Ô¼ç» ç¶ ÁÅð-êÅð Ô¯ä òÅñ¶ Õ°¼ñ êÈ¿ÜÆ êÌòÅÔ çÅ Õ¯ÂÆ B êÌåÆôå òêÅð éÅñ Ã¿ì¿Çèå ÔËÍ ÜÅäÆ Ã¿ÃÅðÆÕðé Õ¶òñ Çò¼åÆ êÈ¿ÜÆ çÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÔË, êËçÅòÅðÆ êÈ¿ÜÆ çÅ éÔÄÍ êÈ¿ÜÆòÅç Üç¯º ÃÅîðÅÜòÅç ç¶ êóÅÁ Çò¼Ú çÅÖñ Ô¯ÇÂÁÅ ÃÆ å» ÁðæÚÅð¶ çÆÁ» ÒÕîÅÇâ¿× ðÅÂÆàÃÓ Óå¶ Çò¼åÆ êÈ¿ÜÆ çÅ ÁÇèÕÅð ÕÅÇÂî Ô¯ Ç×ÁÅ ÃÆ êð Çò¼å À°ç¯º òÆ êËçÅòÅð éÅñ Ü¹ÇóÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÃÆ, À°Ã å¯º ÁÅ÷Åç éÔÄ ÃÆÍ Ã¼à¶ìÅ÷Æ À°ç¯º òÆ ÃÆ, êð À°Ã çÆ Ô¯ºç ÁÃñ Çò¼Ú êËçÅòÅð çÆ ñÇÔð Óå¶ ÇÂ¼Õ ì¹ñì¹ñ¶ çÆ åð·» ÃÆÍ Á¼Ü ÃÇæåÆ ÇÂÃ ç¶ ÇÂÕçî À°ñà ÔËÍ ìÆåÆ ÃçÆ ç¶ î×ðñ¶ Á¼è Çò¼Ú, ÖÅÃ ÕðÕ¶ Á³Çåî Ú½æÅÂÆ Çò¼Ú Ô¯Â¶ ìçñÅò» ç¶ ìÅÁç êÈ¿ÜÆ Ã¿×ÌÇÔ ÁÃñ êËçÅòÅð çÅ ì¹ÇéÁÅçÆ ÕÅðÕ Ã¿Õ¶åÕ éÅ Ô¯ Õ¶ Öó¯å Óå¶ êñä òÅñÆ ÇÂ¼Õ åìÅÔÕ°é åÅÕå Áå¶ ÇÂ¼Õ íðî êËçÅ Õðé òÅñÅ òðåÅðÅ ìä Ç×ÁÅ ÔË, êð ÇÂÔ ñËÇéé ç¶ ÷îÅé¶ ç¶ î¹ÕÅìñ¶ ÇÂ¼Õ éò» òðåÅðÅ íÅò¶º éÅ ÔÆ Ô¯ò¶, ÁÅÖðÆ éåÆÜ¶ ç¶ å½ð Óå¶ ÇÂÃ å¯º ÇÂÔÆ ÇÃ¼è Ô¹¿çÅ ÔË ÇÕ ÃÅîðÅÜòÅç Á¼Ü êÇÔñ» éÅñ¯º òÆ ÕÂÆ ×¹äÅ Ç÷ÁÅçÅ êðÜÆòÆ, îðé ÇÕéÅð¶ Áå¶ îé°¼ÖåÅ Çòð¯èÆ ÖÅÃÅ ÇÂÖÇåÁÅð Õð Ú¹¼ÇÕÁÅ ÔËÍ

çÈÜÅ ì¹ÇéÁÅçÆ ìçñÅÁ ÇÂÔ Ô¯ÇÂÁÅ ÔË ÇÕ ñËÇéé ç¶ Ãî¶º Çò¼Ú Çò¼åÆ êÈ¿ÜÆ Áå¶ Çò¼å Ü¹¿âÆ îÈñ ðÈê Çò¼Ú îÈñ Õ½î ÁèÅÇðå Ü» Õ½îÆ ðÅÜ ç¶ éÅñ ê¼Õ¶ å½ð Óå¶ Ü¹óÆ Ô¯ÂÆ ÃÆÍ Á¼Ü ÁÅêä¶ Ãê¼ôà Õ½îÆ îÈñ ç¶ ìÅòÜÈç ÇÂÔ êÇÔñ» éÅñ¯º ×¹äÅåîÕ ðÈê Çò¼Ú ò¼ÖðÅ Õ½î»åðÆ ÖÅÃÅ êÌÅêå Õð Ú¹¼Õ¶ ÔéÍ Õ½îÆ êÈ¿ÜÆÁ» ÁÅêÃ Çò¼Ú ÇÂÃ åð·» Ü¹ó ×ÂÆÁ» Ôé ÇÕ Ö¶åð Çòô¶ô Çò¼Ú ñ¼×Æ êÈ¿ÜÆ Õ½îÆ Áå¶ Õ½î»åðÆ êÈ¿ÜÆ Õ½î»åðÆ êÈ¿ÜÆ çÅ Á³× ìä ×ÂÆ ÔËÍ êðÃÅâ¶ îåí¶ç» çÆ ÇÂæ¯º ÔÆ ô¹ðÈÁÅå Ô¹¿çÆ ÔËÍ êÌíÅå êàéÅÇÂÕ Áå¶ Â¶÷Å÷ ÁÇÔîç ç¶ Áé°ÃÅð, Çò¼åÆ êÈ¿ÜÆ ç¶ ÇÂÃ éò¶º Õ½î»åðÆ ÖÅÃ¶ é¶ ÃÅîðÅÜòÅçÆ ç¶ô» Çò¼Ú ÇÔ¼å» çÆ ÁÇÜÔÆ Ã»Þ Áå¶ ÁÇÜÔÆ íÈ-ðÅÜéÆåÆ ù Üéî Çç¼åÅ ÇÕ ÇòÕÇÃå êÈ¿ÜÆòÅçÆ Õ½îÆ ðÅÜ» Çò¼Ú à¼Õð» ç¶ ÇòÃë¯à» çÆÁ» Ã¿íÅòéÅò» Öåî Ô¯ ×ÂÆÁ» Ôé, Á³åð ÃîðÅÜòÅçÆ î¹ÕÅìñ¶ çÅ ÖÅåîÅ Ô¯ Ç×ÁÅ ÔË Áå¶ ÇÂ¼Õ Ã¿ÃÅð-Ã¹êð Ãà¶à, Ã¿ÃÅð êÈ¿ÜÆòÅçÆ ã»Ú¶ çÆ ÇÂ¼Õ ìÅÔðî¹ÖÆ ÷ðÈðå ìä ×ÂÆ ÔËÍ ÃÅâ¶ ÇòÚÅð éÅñ ÁÇÜÔÅ ÇìñÕ°ñ éÔÄ Ô¯ÇÂÁÅÍ ÁÅêäÆ ÇÂ¼ÕêÅÃó ×Ëð çò¿çÅåîÕ åðÕ ê¼èåÆ çÆ ìç½ñå ç¯ò¶º ÇòçòÅé ÇÂÃ öñå éåÆÜ¶ å¼Õ êÔ¹¿Ú¶ Ôé ÇÕ ç¹éÆÁ» À°é·» ù å¼å ðÈê ÓÚ À°ò¶º ÔÆ ÇçÃä ñ¼× ×ÂÆ ÔË ÇÜò¶º ÕÅðñ ÕÅÀ°àÃÕÆ é¶ ÕñêéÅ ÕÆåÆ ÃÆÍ

Çò¼åÆ êÈ¿ÜÆ ç¶ éò¶º Õ½î»åðÆ ÖÅÃ¶ ç¶ ÁèÅð Óå¶, ÇÕÃ¶ òÆ ðÈê Çò¼Ú, çÈððÃ å½ð Óå¶ Ü» ë½ðÆ å½ð Óå¶, ÇÂ¼Õ Ã¿ÃÅð Ã¹êð Ãà¶à ç¶ Ô¯ºç Çò¼Ú ÁÅÀ°ä çÆ Ã¯Ú ÇìñÕ°ñ ì¶Ô¹çÅ Áå¶ ìÚÕÅéÆ ÔË, ÇÕªÇÕ Çò¼åÆ êÈ¿ÜÆ çÆÁ» ÃÅðÆÁ» ÇÂÕÅÂÆÁ» (Ü» ÃÅð¶ ÃÅîðÅÜòÅçÆ ç¶ô» çÆ Çò¼åÆ êÈ¿ÜÆ çÆÁ» ÃÅðÆÁ» ÇÂÕÅÂÆÁ» éÅ å» (ÇÂ¼Õ Ã¿ÃÅð àzÃà ÇÜÔÆ ÇÕÃ¶ ÁÅðÇæÕ ÁÇè Ã¿ÃæÅ Ü» ÁÇèÇéïî Çò¼Ú) Çîñ Õ¶ ÇÂ¼Õ Ô¯ ×ÂÆÁ» Ôé, éÅ ÔÆ ÇÂ¼Õ çÈÃð¶ ç¶ éÅñ ô»åÆêÈðé ÃÇÔÔ¯ºç ìäÅÂÆ ð¼Ö Õ¶ ô»åÆêÈðé î¹ÕÅìñÅ Õð ðÔÆÁ» ÔéÍ À°é·» Çò¼Ú ×ñÅ ò¼ã í¶ó çÅ îÔ½ñ Çò¼åÆ ÃéÁåÆ Ã¿ÃÅð ù ñ×ÅåÅð ÁÃÇæð Áå¶ Ãð×ðî ìäÅÂÆ ð¼ÖçÅ ÔË, Ôð ÃÅñ ÁîðÆÕÅ-ï±ðê-ÜÅêÅé å¯º ñË Õ¶ Â¶ôÆÁÅ-ÁøðÆÕÅ-ñåÆéÆ ÁîðÆÕÅ å¼Õ ÃËºÕó¶ ÁÇÜÔÆÁ» ØàéÅò» ØàçÆÁ» Ôé ÇÕ ÇÂ¼Õ Çò¼åÆ À°çï¯Ç×Õ ØðÅä» Ü» ÇÂ¼Õ ìËºÕ çÈÃð¶ ØðÅä¶ Ü» ìËºÕ ù ÁÅêä¶ Çò¼Ú ÇîñÅ ñËºçÅ ÔË Ü» Çé×ñ Ü»çÅ ÔË Áå¶ ÃËºÕó¶ ØðÅä¶ çÆòÅñÆÁÅ Ô¯ Ü»ç¶ ÔéÍ ÁÜÅð¶çÅðÆÕðé çÆ ÇÂÔ ÇçôÅ ÇÕÃ¶ Ã¿ÃÅð àzÃà çÆ À°ÃÅðÆ çÆ Ã¿íÅòéÅ ù éÔÄ, Ã×¯º î¹¼áÆ íð ÇÖâÅðÆÁ» çðÇîÁÅé Ô¯ð òÆ òè¶ð¶ ×ñÅ ò¼ã í¶ó ù Üéî ç¶ ðÔÆ ÔËÍ ÃÅîðÅÜòÅç ç¶ Çòôñ¶ôä ç¶ Ã¿çðí Çò¼Ú ñËÇéé Áå¶ ÕÅÀ±àÃÕÆ çÆ åðÕ êÌäÅñÆ Çò¼Ú ÇÂ¼Õ ì¹ÇéÁÅçÆ ëðÕ ÇÂÔ ÃÆ ÇÕ ñËÇéé ÁÜÅð¶çÅðÆÕðé çÆ êÌÇÕÇðÁÅ çÅ éåÆÜÅ î¹¼áÆ íð ÁÜÅð¶çÅð ØðÅÇäÁ» çðÇîÁÅé Ô¯ð òÆ Çå¼Ö¶ í¶ó ç¶ ðÈê Çò¼Ú ç¶Öç¶ Ãé, Üç¯º ÇÕ ÕÅÀ±àÃÕÆ ÇÂ¼Õ ÇÂÕÇÔð¶ ÃÅîðÅÜòÅç çÆ À°ÃÅðÆ å¼Õ êÔ¹¿Úä å¯º ìÅÁç ÇÂÃ í¶ó ç¶ Á³å ô»åÆ ÃæÅêéÅ ñÂÆ ÕñêéÅ Õð ÇðÔÅ ÃÆÍ Á³å ÃÅîðÅÜòÅçÆÁ» çðÇîÁÅé ÇÚðÃæÅÂÆ ô»åÆ Áå¶ Â¶ÕåÅ çÆ ÃæÅêéÅ çÆÁ» ×¼ñ» ÚÅÔ¶ ÇÜÃ ðÈê Çò¼Ú Ô¯ ðÔÆÁ» Ô¯ä, À°é·» ç¶ ÁÇòÇ×ÁÅéÕ, ÁäÇÂÇåÔÅÃ Áå¶ ÇêÛÅÕóÆ å¼å ù ÃîÞä ñÂÆ ÃÅù ÇÂÃ Çòô¶ À°µêð Õ°¼Þ Ô¯ð ÇòÃæÅð éÅñ ÚðÚÅ ÕðéÆ Ô¯ò¶×ÆÍ

ÃÅîðÅÜòÅç ç¶ Ãí å¯º òè¶ð¶ ÇòÇôôà ñ¼Ûä ç¶ ðÈê Çò¼Ú ñËÇéé é¶ îÅñ-êÈ¿ÜÆ ç¶ ÇéðïÅå (Ü¯ òêÅðÕ êÈ¿ÜÆòÅç Áå¶ ÁÅ÷Åç î¹ÕÅìñ¶ ò¼ñ ÃéÁåÆ êÈ¿ÜÆòÅç ç¶ ï°¼× å¯º ÔÆ ÜÅðÆ ÃÆ) ç¶ éÅñ-éÅñ î¹çðÅ-êÈ¿ÜÆ Áå¶ êËçÅòÅðÆ êÈ¿ÜÆ ç¶ ÇéðïÅå çÆ êÌÇòðåÆ ç¶ ô¹ðÈ Ô¯ Õ¶ êÌî¹¼Ö îÔ¼åò ×ÌÇÔä Õð ñËä ç¶ òðåÅð¶ À°µêð ÖÅÃ Ü¯ð Çç¼åÅ ÃÆÍ êÈ¿ÜÆ ç¶ Ã¿Úñä çÆ æ» ÇéðïÅå, ôìç ç¶ ÇÂÃå¶îÅñ çÅ ÕÅðé ÇÂÔ ÃÆ ÇÕ ÃÅîðÅÜòÅç ÇÂ¼Õ ÁÇÜÔÆ ç¹éÆÁ» Çò¼Ú Ã¿ÃÅð î³âÆ çÅ ÇéðîÅä Õð ÇðÔÅ ÃÆ, Ü¯ ç¶ô» Çò¼Ú ò¿âÆ Ô¯ÂÆ ÃÆ, Õ½îÆ ê¼èð À°µêð, Ü» ç¶ô» ç¶ Á³çð, À°ç¯º å¼Õ êÈ¿ÜÆ ç¶ Ã¿Úñä (Circulation) çÆ Ü¯ ×åÆôÆñåÅ ÃÆ, Õ½î»åðÆ Ã¿Úñä éÅñ¯º ì¹ÇéÁÅçÆ å½ð Óå¶ À°Ã Çò¼Ú Õ¯ÂÆ ì¹ÇéÁÅçÆ ëðÕ ÷ÅÇÔðÅ Óå¶ éÔÄ ÁÅÀ°äÅ ÃÆ ÇÃðë ç¶ô» çÆÁ» Ô¼ç»-Áå¶ ÚËÕ ê¯Ãà» ù êÅð Õðé éÅñ êÈ¿ÜÆ çÆ ì¹ÇéÁÅçÆ ÕÅðÜêÌäÅñÆ Çò¼Ú ÷ÇÔðÅ å½ð Óå¶ Õ¯ÂÆ åìçÆñÆ éÔÄ ÁÅÀ°äÆ ÃÆÍ êð êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÃîÅÜ Ãì¿èÆ ÁîÈðå ÃÈåð» ù ç¶ô» Çò¼Ú ò¿âÆ Ô¯ÂÆ ç¹éÆÁ» À°µêð ÇÜÃ ù Ã¿ÃÅð ÇòÁÅêÆ êÌÃÅð ç¶ ÁÅêä¶ òÜÈç Ãî¯Â¶ ÖÅÃ¶ ç¶ ÇÔÃÅì éÅñ êÈ¿ÜÆ Ô¹ä ÇÂ¼Õ Ã¿ÃÅð î³âÆ Çò¼Ú ãÅñ ðÔÆ ÃÆ (Áå¶ î½ÜÈç ç¹éÆÁ» ù ìçñçÆ Ô¯ÂÆ ²Ö¹ç òÆ ìçñ ðÔÆ ÃÆ), ñÅ×È Õðç¶ Ãî¶º, êÈ¿ÜÆ çÆ îÈñ ×åÆ ç¶ éò¶º ðÈê» ù Áå¶ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÇÃÁÅÃå ç¶ éò¶º ÁïÅî» é¶ ñÅ÷îÆ å½ð Óå¶ ÃÅÔîä¶ ÁÅÀ°äÅ ÔÆ ÃÆÍ êÈ¿ÜÆ ðÅÜ çÆ ÇÔîÅÇÂå å¯º Çìé» Õ¿î éÔÄ ÕðçÆÍ Õ½îÆ î³âÆÁ» Çò¼Ú Õ½îÆ ðÅÜ» çÆ ÇÂ¼Õ íÈÇîÕÅ ÃÆÍ ÁÜÅð¶çÅð êÈ¿ÜÆòÅç ç¶ ï°¼× Çò¼Ú Õ½îÆ ðÅÜ» çÆ íÈÇîÕÅ ìçñäÆ ñÅ÷îÆ ÃÆ, ÇÕªÇÕ Ã¿ÃÅð î³âÆ Çò¼Ú Çò¼åÆ êÈ¿ÜÆ çÆÁ» ÕÂÆ ÇÂÕÅÂÆÁ» Áå¶ èÇóÁÅ ç¶ éÅñ-éÅñ À°é·» éÅñ Ã¿ì¿Çèå Õ½îÆ ðÅÜ» é¶ òÆ ÇÂ¼Õ çÈÜ¶ éÅñ ÇÕÇðÁÅ-êÌåÆÇ´ÁÅ ÕðéÆ ÃÆÍ Ã¿ÃÅð î³âÆ Çò¼Ú êÈ¿ÜÆòÅçÆ í¶ó é¶ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ðÅÜ» çðÇîÁÅé ç¯ èðÅåñ» ç¶ ÇÃÁÅÃÆ àÕðÅò» çÆ ÷îÆé ÇåÁÅð ÕÆåÆÍ ÇÂ¼Õ ÃÅîðÅÜòÅçÆ ç¶ô» ç¶ Õ½îÆ ðÅÜ» çðÇîÁÅé àÕðÅ Áå¶ ì¹ðÜ¹ÁÅ, ÃÅîÅðÅÜòÅçÆ ç¶ô» çÆ ðÅÜÃ¼å·Å Áå¶ ìÃåÆÁ»-Áðè ìÃåÆÁ» Ü» ÇÃðø éÅ çÆ ÁÅ÷ÅçÆ òÅñ¶ ç¶ô» çÆ ì¹ð÷¹ÁÅ÷Æ Ü» À°ÃÅðÆ ç¶ ÁèÆé/éòÜ¿îÆÁ» Õ½î»/Õ½îÆÁå» çðÇîÁÅé àÕðÅ ÇÂé·» ç¯Ô» Á³åð Ã¿ì¿Çèå Çòð¯èåÅÂÆÁ» çÅ Çòôñ¶Ûä Õðç¶ Ô¯Â¶ ñËÇéé é¶ ÇÂ¼Õ êÅÃ¶ Á³åð ÃÅîðÅÜòÅçÆ í¶ó çÆ Áå¶ çÈÜ¶ êÅÃ¶ Õ½îÆ-ìÃåÆòÅçÆ Ã¹ÁÅñ çÆ íðòÄ ÃîÞçÅðÆ ê¶ô ÕÆåÆÍ êÇÔñ¶ ê¼Ö çÆ ÚðÚÅ Õðç¶ Ô¯Â¶ ñËÇéé é¶ îÅðÕÃòÅçÆ ðÅÜéÆÇåÕ Áðæ ôÅÃåð ç¶ ì¹ÇéÁÅçÆ Çéïî» ç¶ ÁèÅð Óå¶ ÇÂÔ éåÆÜÅ Õ¼ÇãÁÅ ÇÕ ÃÅîðÅÜòÅç ç¶ ï°¼× Çò¼Ú êÈ¿ÜÆ ç¶ ÇÂÕ¼åðÆÕðé çÆ êÌÇÕÇðÁÅ Áå¶ À°Ã Çò¼Ú ÇéÇÔå î¹ÕÅìñ¶ çÅ ì¹ÇéÁÅçÆ Á³× Á³åð ÃÅîðÅÜòÅçÆ Ü¿×» ù (Áå¶ éÅñ ÔÆ, Õ½îÆ î¹ÕåÆ Ø¯ñ» ù òÆ, ÇÜÃ ù À°é·» é¶ Õ½îÆ-ìÃåÆòÅçÆ Ã¹ÁÅñ À°µêð ÇñÖç¶ Ô¯Â¶ Á³âðñÅÂÆé ÕÆåÅ) Üéî ç¶ò¶×ÅÍ

ÕÅÀ±àÃÕÆ é¶ ÇÂ¼Õ êÅÃ¶ å» ÃÅîðÅÜòÅç ç¶ ï°¼× Çò¼Ú ÜÅðÆ ÁÜÅð¶çÅðÆÕðé çÆ êÌÇÕÇðÁÅ çÅ éåÆÜÅ Ã¹êð ÃÅîðÅÜòÅç ç¶ ðÈê Çò¼Ú Áå¶ ÇòÕÇÃå ç¶ô» çÆÁ» ÔÅÕî ÜîÅå» Çò¼Ú Çòð¯èåÅÂÆÁ» çÆ ÃîÅêåÆ ç¶ ðÈê Çò¼Ú ç¶ÇÖÁÅ, çÈÜ¶ êÅÃ¶ ÃÅîðÅÜòÅç çÆ êÇðíÅôÅ ÇòÕÇÃå êÈ¿ÜÆòÅçÆ ç¶ô» Áå¶ Ö¶åÆ êÌèÅé ÃîÅÜ» òÅñ¶ ÇêÛó¶ ç¶ô» ç¶ Á³åð Ãì¿è» ç¶ ðÈê Çò¼Ú ê¶ô ÕÆåÆÍ ñËÇéé ç¹ÁÅðÅ ê¶ô ÃÅîðÅÜòÅç çÅ ÇÃè»å îÅðÕÃ ç¶ êÈ¿ÜÆ Ã¿×ÌÇÔ ç¶ ÇÃè»å ù ÁèÅð ìäÅ Õ¶ Á¼×¶ òèçÅ ÔËÍ ÇÂÃ çÆ ô¹ðÈÁÅå ÁÃñ Çò¼Ú ÒÃÅîðÅÜòÅç êÈ¿ÜÆòÅç çÅ ÃðòÀ°µÚ êóÅÁÓ å¯º ñ×í× òÆÔ ÃÅñ êÇÔñ» ÇñÖ¶ ×Â¶ ç¯ ¦ì¶ ñ¶Ö» Òî³âÆ çÅ ÃòÅñÓ Áå¶ ÒÁÅðÇæÕ ð¹î»ÃòÅç çÅ ÚÇð¼åð ÇÚåðäÓ å¯º Ô¹¿çÆ ÔËÍ ÇÜÃ Çò¼Ú ÒÁ³âðÕ¿ÜêôÇéÃàÓ (Áñê À°êí¯×åÅòÅçÆ) ê¯ÜÆôé çÅ Çòð¯è Õðç¶ Ô¯Â¶ ñËÇéé é¶ îÅðÕÃ ç¶ êÈ³ÜÆ Ã¿×ÌÇÔ ç¶ ÇÃè»å ù ÃÔÆ áÇÔðÅÇÂÁÅ Áå¶ ÇÂ¼Õ êÈ¿ÜÆòÅçÆ Ã¿ÃÅð î³âÆ çÅ ÇÃè»å ê¶ô ÕÆåÅÍ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÃîÅÜ ç¶ ÇòÕÅÃ ç¶ Çéïî À°Ã ÖÅÃ å½ð åðÆÕ¶ ù êÌåÆÇì¿ìå Õðç¶ Ôé ÇÜÃ ðÅÔÄ ÇÜ¼æ¶ À°åêÅçÕ å¯º òÅèÈ êËçÅòÅð ÇéÚ¯ó ñÂÆ Ü»çÆ ÔËÍ ÇÂÔ ÕìÜÅ êËçÅòÅð ç¶ çÅÇÂð¶ Á³çð Ô¹¿çÅ ÔË Áå¶ ÇÕðå ôÕåÆ çÆ ÖðÆç ç¶ ÁèÅð À°µêð Ô¹¿çÅ ÔËÍ ÇÕðå ôÕåÆ çÆ ÇÂÔ¯ ÖðÆç¯-ëð¯Öå êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÃîÅÜ ç¶ ì¹ÇéÁÅçÆ ÖÅÃ¶ ù êÌåÆÇì¿ìå Áå¶ ÇéðèÅÇðå ÕðçÆ ÔË, î¹¼ãñ¶ ÇÂ¼ÕåðÆÕðä çÆ êÌÇÕÇðÁÅ Çò¼Ú êËçÅòÅð ç¶ ÃÅèé» å¯º î÷çÈð» ù Áñ¼× Õðé çÆ êÌÇÕÇðÁÅ ÇÂ¼Õ òÅð Üç¯º êÈðÆ Ô¯ Ü»çÆ ÔË å» ÇÕðå ôÕåÆ çÆ ÇÜäÃ çÆ ÔËÃÆÁå À°Ã å½ð åðÆÕ¶ ù ÇéðèÅÇðå-Çéðç¶Çôå Õðé ñ¼× Ü»çÆ ÔË, ÇÜÃ ðÅÔÄ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÃîÅÜ ÁÅêäÆ î¹ó êËçÅòÅð ÕðçÅ ÔËÍ ÇÂÔ î¹ó êËçÅòÅð ÇÜäÃ» ç¶ ×¶ó ðÅÔÄ ÔÅÇÃñ ÕÆåÆ ÜÅ ÃÕçÆ ÔËÍ ì¶çÖñ î÷çÈð» ù À°é·» îÅñ» ù ÖðÆçä ñÂÆ À°Üðå Çç¼åÆ Ü»çÆ ÔË ÇÜé·» ù Ô¹ä À°Ô Ö¹ç éÔÄ êËçÅ Õð ÃÕç¶Í ÃðîÅÂ¶çÅð» é¶ îÅñ ò¶ÚäÅ Ô¹¿çÅ ÔË Áå¶ î¹çðÅ êÈ¿ÜÆ ÔÅÇÃñ ÕðéÆ Ô¹¿çÆ ÔË å» Ü¯ À°Ô ÇÕðå ôÕåÆ Áå¶ êËçÅòÅð ç¶ ÃÅèé ÖðÆç ÃÕä Áå¶ êËçÅòÅðÆ êÌÇÕÇðÁÅ ù Çëð å¯º ô¹ðÈ Õð ÃÕäÍ ÇÂÃ åð·» êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÃîÅÜ òà»çðÅ, êËçÅòÅð Áå¶ À°×ðÅÔÆ ç¶ ×¶ó ù òÅð-òÅð ç¹ÔðÅªçÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÇÂÃ ðÅÔÄ ÁÅêäÆ î¹ó êËçÅòÅð ÕðçÅ ðÇÔ¿çÅ ÔËÍ ÇÂÃ åð·» îÅðÕÃ é¶ êÈ¿ÜÆ ù õ¹ç-ì-õ¹ç òèä òÅñÆ (Self Expending) Õçð çÆ Ã¿Ç×ÁÅ Çç¼åÆÍ î¹ÕÅìñÅ ÔÆ À°Ô ÚÅñÕ ôÕåÆ ÔË Ü¯ ÃòË-òÅè¶ çÆ ÇÂÃ êÌÇÕÇðÁÅ ù Ô¯ð ò¼â¶ ê¼èð Óå¶ ÇòÁÅêÕ èðÅåñ Óå¶ ÇòÕÇÃå ÕðçÅ ÔË î¹ÕÅìñÅ, îÅðÕÃòÅçÆ ðÅÜéÆåÕ Áðæ-ôÅÃåð Áé°ÃÅð êÈ¿ÜÆ ç¶ òÜÈç Çò¼Ú Ãî¯ÇÂÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÔËÍ ÇÂÔ î¹ÕÅìñÅ êÈ¿ÜÆòÅçÆ êËçÅòÅðÆ êÌäÅñÆ çÆ ì¹ÇéÁÅçÆ Ã¿ðÚéÅ Çò¼Ú ÕÂÆ ðÈê» Çò¼Ú Õ¿î ÕðçÅ ÔË, ÇÜÃ çÅ ÇÂÕ ÁïÅî ÇÂÔ ÔË ÇÕ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÃîÅÜ Çò¼Ú êÈ¿ÜÆ ÕÂÆ êÈ¿ÜÆÁ» ç¶ ÁÅêÃÆ í¶ó ç¶ Ãî¹¼Ú ç¶ ðÈê Çò¼Ú òÆ Õ¿î Õð ÃÕçÆ ÔËÍ ÁÅ÷Åç î¹ÕÅìñ¶ ç¶ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ç½ð Çò¼Ú ÇÂÔ î¹ÕÅìñÅ î¹¼Ö ðÈê Çò¼Ú Õ½îÆ ðÅÜ» çÆÁ» Ô¼ç» Á³çð ÕËç ÃÆ, íÅò¶º ÇÜäÃ êÈ¿ÜÆ ç¶ ÇéðïÅå ç¶ À°Ã ç½ð Çò¼Ú Áå¶ À°Ã å¯º êÇÔñ» òêÅðÕ ÃÅîðÅÜòÅç ç¶ ç½ð Çò¼Ú òÆ ìÃåÆÁ» ù Ôó¼êä Ö¯Ôä çÆÁ» ñóÅÂÆÁ» ÚñçÆÁ» ðÇÔ¿çÆÁ» ÃéÍ ÁÜÅð¶çÅð êÈ¿ÜÆòÅç ç¶ ï°¼× Çò¼Ú ÇÂÃ î¹ÕÅìñ¶ é¶ Ã¿ÃÅð ê¼èð Óå¶ ÇÂÕ éò» ðÈê ÁÖÇåÁÅð ÕÆåÅ ÔË, ÇÜÃ çÅ åðÕôÆñ éåÆÜÅ ÃÅîðÅÜòÅçÆ Ü¿×» ç¶ ðÈê Çò¼Ú Ô¯ä çÆ ñËÇéé é¶ ÇòÁÅÇÖÁÅ ÕÆåÆ ÔË, ÇÜÃ ù Ãî¹¼ÚÆ B@òÄ ÃçÆ é¶ ÃÔÆ ÇÃ¼è ÕÆåÅ ÔËÍ ÕÂÆ êÈ¿ÜÆêåÆÁ» å¯º Çìé» êÈ¿ÜÆòÅç çÆ ÕñêéÅ éÔÄ ÕÆåÆ ÜÅ ÃÕçÆÍ ÃÅîðÅÜòÅç ÕÂÆ ÃÅîðÅÜ» çÅ ÁÅêÃÆ àÕðÅ Çò¼Ú ð¹¼ÇÞÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ Ãî¹¼Ú ÔÆ Ô¯ ÃÕçÅ ÔËÍ ÃÅîðÅÜòÅçÆÁ» çðÇîÁÅé Ü¶Õð ÃæÅÂÆ ô»åÆ ìÔÅñ Ô¯ ÜÅò¶ Ü» Ü¶Õð ÃÅðÆÁ» ÃÅîðÅÜòÅçÆ Çò¼åÆ êÈ¿ÜÆÁ» ÇÂ¼Õ ÇÂÕÇÔðÆ ÇÂÕÅÂÆ Çò¼Ú ÃîÅ ÜÅäå» êÈ¿ÜÆ ç¶ ÃòË òÅè¶ (ÃËñë ÁËÕÃê¶ôé) çÆ êÌÇÕÇðÁÅ ð¹¼Õ ÜÅò¶×Æ êÈ¿ÜÆ çÆÁ» Á³çðÈéÆ êðÃêð Çòð¯èÆ ×åÆÁ» Çò¼Ú¯º ÇÂ¼Õ Ü¶Õð ÃÅîðÅÜòÅçÆÁ» ù Â¶ÕÆÕðä çÆ ÇçôÅ Çò¼Ú è¼ÕçÆ ÔË å» çÈÃðÆ À°Ã çÆ À°ñàÆ ÇçôÅ Çò¼Ú ñ×ÅåÅð Õ¿î ÕðçÆ ÔË ÇÂÃ ñÂÆ ñËÇéé é¶ ÇÕÔÅ ÃÆ ÇÕ ÒÒÕ½îÆ Çò¼åÆ êÈ¿ÜÆÁ» ç¶ÓÓ ÒÒÁÇå ÃÅîðÅÜòÅçÆ Ã¿ÃÅð ÇòÁÅêÆ î¶ñ Ô¯ä å¯º êÇÔñ» ÔÆ, ÃÅîðÅÜòÅç ñÅÜîÆ ÔÆ ëà ÜÅò¶×Å Áå¶ êÈ¿ÜÆòÅç ÁÅêä¶ À°ñà Çò¼Ú ìçñ ÜÅò¶×ÅÍÓÓ

ÇÂ¼æ¶ ÔÆ ÁÃÄ ðÅÜéÆåÕ Áðæ ôÅÃåð ç¶ ê³âå êÌíÅå êàéÅÇÂÕ Áå¶ îÅðÕÃòÅçÆ ÇòçòÅé Â¶÷Å÷ ÁÇÔîç ù êÈ¿ÜÆ çÆ ×åÆôÆñåÅ ç¶ ì¹ÇéÁÅçÆ Çéïî çÆ ÇìñÕ°ñ ÔÆ À°ñàÆ ÇçôÅ Çò¼Ú åðÕ Çç¿ç¶ Ô¯Â¶ ç¶Öç¶ Ô»Í ð¯ÜÅ ñ×÷îìð× ÁÅêäÆ êÌÇÃ¼è ÇÕåÅì ÒÂ¶ÕîÈñ¶ôé ÁÅë ÕËêÆàñÓ Çò¼Ú ê¹ðÅä¶ Á³âðÕ¿ÜêôÇéÃàÃ çÆ ñÅÂÆé À°µêð åðÕ Õðç¶ Ô¯Â¶ ÒêÈ¿ÜÆÓ Çò¼Ú îÅðÕÃ ç¹ÁÅðÅ ê¶ô ê¹¿ÜÆ ç¶ ÃòË òÅè¶ ç¶ åðÕ ù êÌòÅé éÔÄ ÕðçÆ Áå¶ ÇÂÃ ñÂÆ Ã¹ÇéôÇÚå í¹×¯ÇñÕ Ö¶åð» Çò¼Ú êÈ¿ÜÆ ç¶ Ã¿Úñä çÅ ÖÅÃ ÇÃè»å ê¶ô ÕðçÆ ÔËÍ À°Ã çÆ ÇÂÕ ì¹ÇéÁÅçÆ èÅðéÅ ÇÂÔ ÔË ÇÕ ìÃåÆòÅç Õçð ç¶ Çéïî ç¶ Ã¿ÃÅð ÇòÁÅêÆ ÇòÃåÅð ç¶ ÇÂ¼Õ î½ÕÅ î¶ñ òÅñÅ ê¼Ö éÔÄ, Ã×¯º ÇÂ¼Õ ÷ðÈðÆ ê¼Ö ÔË ÇÕªÇÕ òÅèÈ Õçð çÆ êÈðÆ À°×ðÅÔÆ ñÂÆ êÈ¿ÜÆòÅçÆ Ö¶åð» ù ×Ëð êÈ¿ÜÆòÅçÆ Ö¶åð» çÆ ñÅ÷îÆ ÷ðÈðå Ô¹¿çÆ ÔË éÅñ ÔÆ À°Ô ÇÂÔ òÆ ÕÇÔ ÃÕçÆ ÔË ÇÕ ÇÂ¼Õ òÅð Üç¯º êÈ¿ÜÆòÅç èðåÆ ç¶ ÇêÌèÆ×å Õ¯ÇéÁ» å¼Õ êÔ¹¿Ú ÜÅò¶×Å Áå¶ ×Ëð êÈ¿ÜÆòÅçÆ Ö¶åð ñ¯ê Ô¯ ÜÅò¶×Å å» êÈ¿ÜÆòÅç ñÂÆ ñÅ÷îÆ ÔÆ Ã¿Õà êËçÅ Ô¯ ÜÅò¶×ÅÍ Â¶÷Å÷ ÁÇÔîç ÇÂÃ Ã¿Õà òÅñÆ èÅðéÅ ù å» ÖÅðÜ Õðç¶ Ôé, êð ð¯÷Å çÆ À°Ã ì¹ÇéÁÅçÆ èÅðéÅ ù, ÇÜÃ Çò¼Ú À°Ô êÈ¿ÜÆ ç¶ ÃòË òÅè¶ ç¶ ÖÅÃ¶ ù ìÜÅÂ¶ Ã¹ÇéôÇÚå í¹×¯ÇñÕ Ö¶åð» Çò¼Ú À°Ã ç¶ Ã¿Úñé ç¶ ÷ðÆÂ¶ òÅèÈ Õçð çÆ À°×ðÅÔÆ çÆ ×¼ñ ÕðçÆ ÔË, éÅ ÇÃðë êÌòÅé Õðç¶ Ôé, Ã×¯º ÇÔñëÇâ¿× Ü» ñËÇéé Ü» ì¹ÖÅÇðé ç¶ î¹ÕÅìñ¶ òÆ ÃÅîðÅÜòÅç ç¶ À°é·» ç¶ ÇÃè»å ù Ç÷ÁÅçÅ ÃÔÆ î³éç¶ Ôé íÅò¶º ð¯ÜÅ ñ×Üîìð× ÕÅÀ°àÃÕÆ ò»× Á³åð ÃÅîðÅÜòÅçÆ í¶ó çÅ éåÆÜÅ Ã¹êð ÃÅîðÅÜòÅç ç¶ ðÈê Çò¼Ú éÔÄ ç¶ÖçÆ êð õ¹ç-ì-Ö¹ç òèä òÅñÆ Õçð ç¶ ðÈê Çò¼Ú êÈ¿ÜÆ çÆ îÅðÕÃ ç¹ÁÅðÅ Çç¼åÆ ×ÂÆ êÇðíÅôÅ ù ð¼ç Õðé ÕðÕ¶ À°Ô òÆ ÕÅÀ°àÃÕÆ ò»× ÔÆ ÃÅîðÅÜòÅç ù ÇòÕÇÃå êÈ¿ÜÆòÅçÆ ç¶ô» Áå¶ Áñê ÇòÕÇÃå (êÈðò êÈ¿ÜÆòÅçÆ êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» òÅñ¶ Ö¶åÆ êÌèÅé ÃîÅÜ òÅñ¶) ç¶ô» ç¶ Á³åð Ãì¿è ç¶ ðÈê Çò¼Ú ç¶Öä ñ×çÆ ÔËÍ ÇÕªÇÕ êÌíÅå êàéÅÇÕ Áå¶ Â¶÷Å÷ ÁÇÔîç ç¹ÁÅðÅ Á¼Ü ç¶ ÃÅîðÅÜòÅç ç¶ éÕô¶ Çò¼Ú òÆ Á³åð ÃÅîðÅÜòÅçÆ í¶ó ù Õ¯ÂÆ æ» éÔÄ ÔË, ÇÂÃ ñÂÆ À°é·» çÆ ê¹ÜÆôé òÆ ÇÂÃ ÖÅÃ Ã¿çðí Çò¼Ú îÅðÕÃ Áå¶ ñËÇéé ç¶ é¶ó¶ éÅ Ô¯ Õ¶ ð¯ÜÅ ñ×÷îìð× Áå¶ ÕÅðñ ÕÅÀ±àÃÕÆ ç¶ é¶ó¶ ÔËÍ ÇÂÃ Çò¼Ú Õ¯ÂÆ ÔËðÅéÆ çÆ ×¼ñ éÔÄ ÇÕ ÃéÁåÆ Áå¶ Ö¶åÆ êËçÅòÅð ç¶ Á³åð Ã¿ì¿è ç¶ êÇðê¶Ö Çò¼Ú ÃÅîðÅÜòÅç ù êÇðíÅôå Õðé ÕðÕ¶ ð¯ÜÅ ñ×Üîìð× çÆ ê¹ÜÆôé Â¶÷Å÷ ÁÇÔîç ù êÈ¿ÜÆòÅçÆ êËçÅòÅðÆ êÌäÅñÆ ç¶ ÇòÁÅêÕ ÇÃè»å ç¶ êÇðê¶Ö Çò¼Ú ñËÇéé ç¶ î¹ÕÅìñ¶ òè¶ð¶ ÃÔÆ ñ×çÆ ÔËÍ

ÇÂÔ òÆ Ç÷Õð ÕðéÅ ÷ðÈðÆ ÔË ÇÕ ñËÇéé çÆ ÇÃè»åÕ ÁæÅðàÆ ù êÌòÅé Õðç¶ Ô¯Â¶ òÆ ÇÂéÕñÅìÆ Ö¼ì¶ ê¼ÖÆ èÅðÅ ç¶ Ü¯ ×ð¹¼ê ÃÅîðÅÜòÅç çÆ ì¹ÇéÁÅçÆ ×åÆôÆñåÅ ù Ü» êÌî¹¼Ö ñ¼Ûä ù ÃÅîðÅÜòÅçÆ ç¶ô» ç¹ÁÅðÅ êÈðò êÈ¿ÜÆòÅçÆ (Áðè Ü×ÆðÈ Áðè ìÃåÆòÅçÆ) êÛó¶ ç¶ô» çÆ «¼à çÅì¶ ç¶ ðÈê Çò¼Ú ç¶Öç¶ Ôé, À°Ô ÁÃñ Çò¼Ú ÕÅðñ ÕÅÀ¹àÃÕÆ Áå¶ ð¯÷Å ñ×Üîìð× çÆ ê¹÷Æôé Óå¶ Öó·¶ ÔéÍ Á¼Ü òÆ Ç÷ÁÅçÅåð ÁÇÜÔ¶ ÕÇîÀ±ÇéÃà ÇÂéÕñÅìÆ ×ð¹¼ê» Çò¼Ú ÇÂÔ ÇòÚÅð Üó· ÜîÅÂÆ ìËáÅ ÔË ÇÕ Üç å¼Õ ÃÅîðÅÜòÅç çÅ ï°¼× ðÔ¶×Å åç å¼Õ Â¶ôÆÁÅ ÁëðÆÕÅ-ñåÆéÆ ÁîðÆÕÅ ç¶ ç¶ô» Çò¼Ú ÇÕÃ¶ éÅ ÇÕÃ¶ ðÈê Çò¼Ú ê¹ðò êÈ¿ÜÆòÅçÆ êËçÅòðÆ Ã¿ì¿è» çÆ ÔÆ êÌèÅéåÅ ìäÆ ðÔ¶×Æ Áå¶ ÇÂÔ ç¶ô Õ½îÆ ÜîÔÈðÆ ÇÂéÕñÅì» ù é¶êð¶ ÚÅó·¶ Çìé» ÃîÅÜòÅçÆ ÇÂéÕñÅì» ç¶ êóÅÁ Çò¼Ú çÅÖñ Ô¯ ÔÆ éÔÄ ÃÕç¶Í ñËÇéé é¶ ÇòÕÃå Áå¶ ÇêÛó¶ ç¶ô» ç¶ Á³åð Ã¿ì¿è ç¶ ðÈê Çò¼Ú ÃÅîðÅÜòÅç çÆ êÇðíÅôÅ ù î¹¼ã¯º ÔÆ ÖÅðÜ Õðç¶ Ô¯Â¶, À°Ã ù êÈ¿ÜÆ ç¶ ÇÂÕ¼åðÆÕðé çÆ êÌÇÕÇðÁÅ ç¶ Ã¿ÃÅð ÇòÁÅêÆ ÇòÃåÅð ç¶ ðÈê Çò¼Ú ç¶ÇÖÁÅ ÔËÍ ÇÂÃ¶ êÌÇÕÇðÁÅ Çò¼Ú Áå¶ ÇÂÃ¶ å¯º ÇéÇîå Çò¼åÆ êÈ¿ÜÆ çÅ Üéî Ô¯ÇÂÁÅ Áå¶ êÈ¿ÜÆ ç¶ ò¼Ö-ò¼Ö èÇóÁ» çðÇîÁÅé î¹ÕÅìñ¶ çÅ Ã¿ÃÅð ÇòÁÅêÆ ÇòÃåÅð Á³åð ÃÅîðÅÜòÅçÆ í¶ó ç¶ ðÈê Çò¼Ú ÃÅÔîä¶ ÁÅÇÂÁÅÍ ì¶ô¼Õ ÇÕÃ¶ ÇÂ¼Õ ç¶ô çÆ ÔÆ åð·» Ã¿ÃÅð ê¼èð Óå¶ òÆ Á³åð Ã¿ì¿Çèå ÁÃÅò» ÇòÕÅÃ êÈ¿ÜÆòÅçÆ êËçÅòÅð Áå¶ ò¿â êÌäÅñÆ ç¶ òÜÈç Ãî¯Â¶ å¼å» Çò¼Ú¯º ÇÂ¼Õ ÔËÍ À°Ô êÈ¿ÜÆ ç¶ ÇÂÕ¼åðÆÕðé çÆ êÌÇÕÇðÁÅ çÅ ÃÔÅÇÂÕ ÕÅðÕ òÆ ÔË Áå¶ éåÆÜÅ òÆ êð ÇÂÃ ñÂÆ ÇÂÔ ÇìñÕ°ñ òÆ ÷ðÈðÆ éÔÄ ÇÕ ÇêÌèÆ ç¶ ç¶ô êÈðò êÈ¿ÜÆòÅçÆ êóÅÁ Çò¼Ú ÔÆ ð¹Õ¶ ðÇÔäÍ Á³åð Ö¶åðÆ ÁÃîÅéåÅ Áå¶ Ö¶åÆ ÃéÁå çðÇîÁÅé êÅóÅ Á¼Ü òÆ Ã¿ÃÅð ê¼èð Óå¶ î½ÜÈç ÔË, îÔ»çÆêÆ ê¼èð Óå¶ òÆ Áå¶ éÅ ÇÃðë ÇêÛó¶ Ã×¯º ÇòÕÇÃå ç¶ô» ç¶ Á³çð òÆ Ã¿ÃÅð ê¼èð Óå¶ ÇÂ¼Õ êÅÃ¶ ÃéÁå Õ¶ºçðå ÁðæÚÅð¶ òÅñ¶ ÇòÕÇÃå êÈ¿ÜÆòÅçÆ ç¶ô Ôé å» çÈÜ¶ êÅÃ¶ À°Ô ê¼Ûó¶ ç¶ô, ÇÜ¼æ¶ êÈ¿ÜÆòÅçÆ êËçÅòÅðÆ êÌäÅñÆ ç¶ ×ñì¶ ç¶ ìÅòÜÈç Ö¶åÆ Áå¶ Ã¿ì¿Çèå Ö¶åð» çÆ êËçÅòÅð çÆ ÔÆ êÌèÅéåÅ ÔËÍ ÇÂé·» êÛó¶ ç¶ô» ç¶ Á³çð ÃéÁåÆ Ö¶åð Ôé å» Ö¶åÆìÅóÆ ç¶ ÇòôÅñ ê¶ºâ± Ö¶åð òÆ Ôé (íÅò¶º Ö¶åÆìÅóÆ ç¶ ÇÂÔ ìÔ¹å ê¼Ûó¶ ÇÂñÅÕ¶ òÆ êÈ¿ÜÆòÅçÆ Õçð ç¶ Çéïî ðÅÔÄ ÔÆ Ã¿ÚÅÇñå Ô¹¿ç¶ Ôé)Í ÁîðÆÕÅ, ëð»Ã Áå¶ ÜðîéÆ å¼Õ Çò¼Ú ÇòÕÇÃå ÃéÁåÆ êËçÅòÅð ç¶ ÇÂñÅÇÕÁ» ç¶ éÅñ-éÅñÖ¶åÆ êËçÅòÅð òÅñ¶ ÁÇÜÔ¶ ÇÂñÅÕ¶ òÆ Ôé Ü¯ ÁÅî ñ¯Õ» ç¶ é÷ð Çò¼Ú òÆ êÛó¶ î³é¶ Ü»ç¶ ÔéÍ Ö¶åÆ Áå¶ ÃéÁå ç¶ êÅó¶ À°µêð ÁèÅÇðå ÇÂÔ Á³åð Ö¶åðÆ ÁÃîÅéåÅ, Õ¼Ú¶ îÅñ çÆ êËçÅòÅð òÅñ¶ Áå¶ ÃÃåÆ ÇÕðå ôÕåÆ î¹Ô¼ÂÆÁÅ Õðé òÅñ¶ ÇÂñÅÇÕÁ» Áå¶ ÃéÁåÆ êËçÅòÅð òÅñ¶ ÇÂñÅÇÕÁ» çðÇîÁÅé çÅ ÇÂÔ êÅóÅ ÇÂ¼Õ-ÇÂ¼Õ ç¶ô Áå¶ êÈðÆ ç¹éÆÁ» ç¶ ê¼èð Óå¶ êÈ¿ÜÆ ç¶ ÇÂÕ¼åðÆÕðé ñÂÆ Áé°Õ±ñ ÔÅñå» ìäÅÂÆ ð¼Ö¶×ÅÍ

ÇÂ¼æ¶ ÔÆ ìÃåÆÁ», Áðè ìÃåÆÁ», éò ìÃåÆÁ» À°µêð Õ°Þ Ô¯ð ×¼ñ»Í ìÃåÆÁ» Ü» Áðè ìÃåÆÁ» çÆ À°ÃÅðÆ ÁÅè¹ÇéÕ ÃÅîðÅÜòÅç é¶ éÔÄ ÕÆåÆ ÇÂÔ òêÅðÕ êÈ¿ÜÆòÅç ç¶ ×ñì¶ ç¶ ç½ð Çò¼Ú êäêÆÁ» Ãé Áå¶ ìÃåÆÁ» çÆ ÁæÅÔ Áå¶ ì¶ÇÕðÕ «¼à é¶ ï±ðê Çò¼Ú ÃéÁåÆ êÈ¿ÜÆòÅç ç¶ ÇòÕÅÃ ñÂÆ ÷ðÈðÆ î¹¼ãñ¶ êÈ¿ÜÆ ç¶ ÇÂÕ¼åðÆÕðé Çò¼Ú îÔ¼åòêÈðé íÈÇîÕÅ ÇéíÅÂÆÍ ÁÃñ ÇÂÇåÔÅÃ Çò¼Ú ÕñÅÇÃÕÆ ìÃåÆòÅç é¶ ÔÆ êÈðÆ ç¹éÆÁ» ù ÃéÁåÆ Õ¶ºçðÆ êÇðÖ¶åð Áå¶ ÇòôÅñ Ö¶åÆ êÌèÅé ÇêÛòÅó¶ Çò¼Ú ò¿â Çç¼åÅ ÃÆÍ îÅðÕÃ é¶ ÇÕÔÅ ÃÆ ÇÕ òÅêðÕ êÈ¿ÜÆ ç¶ çìçì¶ òÅñÅ òêÅð Üç å¼Õ êÌèÅé ìÇäÁÅ ðÇÔ¿çÅ ÔË åç å¼Õ À°Ô êÈðò êÈ¿ÜÆòÅçÆ Ã¿ì¿è» ù ÔÆ Ã¯èä Ü» ðÈó· ìäÅÀ°ä çÅ Õ¿î ÕðçÅ ðÇÔ¿çÅ ÔËÍ ÁÃñ ÇÂÇåÔÅÃ Çò¼Ú òÆ ÇÂÔ¯ Ô¯ÇÂÁÅÍ AIòÄ ÃçÆ ç¶ êÇÔñ¶ Á¼è å¼Õ Ã¿ÃÅð î³âÆ çÅ ô¹ðÈÁÅåÆ ÇòÕÅÃ ÒÇêÛó¶ ç¶ô» Çò¼ÚÓ (ñËÇéé ç¶ ôìç» Çò¼Ú) Ü» ìÃåÆÁ» Áå¶ Áðè ìÃåÆÁ» Çò¼Ú êÈ¿ÜÆòÅç ç¶ ÇòÕÅÃ ù ð¯ÕçÅ ÇðÔÅ, ÇÂÔ Ãî» ê¼ÛîÆ ï±ðê Çò¼Ú òêÅðÕ êÈ¿ÜÆòÅç ç¶ çìçì¶ ç¶ êÈðé Áå¶ îËé±ëËÕÚð ç¶ ÇòÕÅÃ çÅ ç½ð ÃÆÍ AIòÄ ÃçÆ ç¶ î×ðñ¶ Á¼è Çò¼Ú Üç¯º êÈ¿ÜÆòÅç (îÅðÕÃ ç¶ ôìç» Çò¼Ú) ÒÁÅè¹ÇéÕ ÃéÁåÓ ç¶ êóÅÁ Çò¼Ú çÅÖñ Ô¯ÇÂÁÅ å» ìÃåÆÁ» – Áðè ìÃåÆÁ» å¯º Õ¼ÚÅ îÅñ ÇéÚ¯óé, íÈîÆ ñ×Åé çÆ òÃÈñÆ Áå¶ ÜÅÇÂçÅç çÆ «¼à ç¶ éÅñ-éÅñ îÅñ êÈ¿ÜÆ ç¶ ÇéðïÅå çÆ ô¹ðÈÁÅå Ô¯ÂÆÍ Ãê¶ÇÖÕ òÅèÈ Õçð çÆ êËçÅòÅð ÃéÁåÆ êÈ¿ÜÆòÅç ç¶ ÇÂÃ ç½ð çÅ ñ¼Ûä ÃÆ ÇÜÃ é¶ êÈ¿ÜÆ ç¶ Õ¶ºçðÆÕðé Áå¶ À°Ã Õ¶ºçðÆÕðé ñÂÆ ÕðËÇâà Ã¿ÃæÅò» çÅ ÇòÕÅÃ ÕÆåÅÍ Ç÷ÁÅçÅ å¯º Ç÷ÁÅçÅ ò¼âÆ ê¼èð Óå¶ êËçÅòÅð é¶ Õ½îÆ Áå¶ Õ½î»åðÆ ê¼èð Óå¶ Á÷Åð¶çÅðÆÕðé çÆ êÌÇòðåÆ ù î÷ìÈå ìäÅÇÂÁÅÍ ÁÜÅð¶çÅðÆÕðé é¶ ´îòÅð Ç÷ÁÅçÅ å¯º Ç÷ÁÅçÅ Çå¼Ö¶ Áå¶ Øä¶ î¹ÕÅìÇñÁ» ù Üéî Çç¼åÅÍ

ÁÜÅð¶çÅð êÈ¿ÜÆòÅç ç¶ ï°¼× çÆ ÇÂÃ¶ ÖÅÃÆÁå ù ñËÇéé é¶ À°Ã ç¶ òÜÈç Ãî¯Â¶ åðÕ ÃÇÔå Á³âðñÅÂÆé ÕÆåÅ Üç¯º ÇÕ ÕÅÀ±àÃÕÆ é¶ ÁÜÅð¶çÅðÆÕðé ù î¹ÕÅìñÅ ÃîÅêå Õðé òÅñÆ êÌÇòðåÆ ç¶ ðÈê Çò¼Ú ç¶ÇÖÁÅÍ ì¹ÖÅÇðé Áå¶ êÇðÁÅìÌÅÜ¶ºÃÕÆ é¶ î¼è îÅð× ÁêäÅÇÂÁÅ Áå¶ ÇÂÔ èÅðéÅ Çç¼åÆ ÇÕ ÁÜÅð¶çÅð êÈ¿ÜÆòÅç/ÃÅîðÅÜòÅç ç¶ ï°¼× Çò¼Ú êÈ¿ÜÆòÅçÆ ç¶ô» Á³çð î¹ÕÅìñÅ Öåî Ô¯ Ü»çÅ ÔË, êð À°é·» çðÇîÁÅé î¹ÕÅìñÅ ìðÕðÅð ðÇÔ¿çÅ ÔËÍ Ô¹ä êÌíÅå êàéÅÇÂÕ ÕÇÔ ðÔ¶ Ôé ÇÕ ÇòÕÇÃå êÈ¿ÜÆòÅçÆ ç¶ô» ç¶ Á³çð Áå¶ À°é·» ç¶ çðÇîÁÅé òÆ î¹ÕÅìñÅ ÃîÅêå Ô¯ Ü»çÅ ÔË Áå¶ ÇêÛó¶ ç¶ô» ç¶ êÈ¿ÜÆêåÆÁ» éÅñ òÆ Â¶ÕåÅ ìä Ü»çÆ ÔË Áå¶ ÚÆ÷ ÇÃðø ÇÂ¼Õ¯ ìÚ Ü»çÆ ÔË-Ã¿ÃÅð êÈ¿ÜÆ Ô¼æ¯º (Ã¿ÃÅð ÁÇèðÅÜ (Super State) ç¶ îÅÇèÁî ðÅÔÄ) êÛó¶ ç¶ô» çÆ Ãî¹¼ÚÆ ÜéåÅ Áå¶ ÇòÕÇÃå ç¶ô» çÆ ÇÕðåÆ ÁìÅçÆ çÆ «¼àÍ À°é·» çÆ ÃÕÆî Áé°ÃÅð, ÇÕªÇÕ Ã¿ÃÅð ÁÇèðÅÜ ç¶ åÇÔå î½ÜÈç Õ½îÆ ðÅÜ» çÆ ÃÇæåÆ Õ°¼Þ-Õ°¼Þ À°Ô¯ ÇÜÔÆ Ô¯ò¶×Æ ÇÜò¶º Ã¿ØÆ ã»Ú¶ Çò¼Ú Õ¶ºçð çÆ Ã¼å·Å éÅñ ÃÈÇìÁ» çÆ Ã¼å·Å çÆ Ô¹¿çÆ ÔË, ÇÕªÇÕ ÇÂéÕñÅì çÅ Ã¹ÁÅñ Ãí å¯º êÇÔñ» ÔÅÕî ÜîÅå çÆ ðÅÜ Ã¼å·Å ù åìÅÔ Õðé çÅ ÃòÅñ Ô¹¿çÅ ÔËÍ ÇÂÃ ñÂÆ ÇÂÃ ÇÔÃÅì éÅñ êÌíÅå êàéÅÇÂÕ ù Ã¿ÃÅð ÁÇèðÅÜ Çòð¹¼è ÇÂÕ Ã¿ÃÅð ÇòÁÅêÆ êÌ¯ñ¶åÅðÆ ÇÂéÕñÅì çÆ ï°¼è éÆåÆ Áå¶ ÁÅî çÅÁ ê¶Ú» ìÅð¶ Ã¯ÚäÅ ô¹ðÈ Õð ç¶äÅ ÚÅÔÆçÅ ÔËÍ êð À°Ô ÁÇÜÔÅ éÔÄ Õðé×¶ ÇÕªÇÕ À°Ô ÇÂ¼Õ êÌ¯ëËÃð Ôé Áå¶ ÇÂÃ ñÂÆ òÆ éÔÄ Õðé×¶ ÇÕªÇÕ ÇÂÃ ç¶ åðÕôÆñ éåÆÜ¶ å¼Õ êÔ¹¿Úç¶-êÔ¹¿Úç¶ À°é·» çÆ ÃÕÆî çÅ ÔÅÃ¯ÔÆäÅ ÖÅÃÅ ÇÂÕçî Ãê¼ôà Ô¯ ÜÅò¶×Å Áå¶ À°Ã çÅ êÈðÅ åÅäÅ ìÅäÅ ÔÆ ÇÖ³â ÜÅò¶×ÅÍ Â¶÷Å÷ ÁÇÔîç À°é·» å¯º Õ°¼Þ Áñ¼× Ôé, À°Ô Ã¿ÃÅð ÁÇèðÅÜ çÅ éÕôÅ éÔÄ ê¶ô Õðç¶, êð ÁÅÀ°ä òÅñ¶ Ãî¶º Çò¼Ú Üç å¼Õ ÃÅðÅÜòÅç ðÔ¶×Å, À°Ô ÁîðÆÕÆ ×ñì¶ åÇÔå êÈðÆ ç¹éÆÁ» À°µêð ÃÅð¶ ÃÅîðÅÜòÅçÆ ç¶ô» çÆ ÃðîÅ¶çÅðÆ çÆ ÇÃ¼èÆ åÅéÅôÅÔÆ ÇÜÔÆ ÔÕ±îå çÅ éÕôÅ ê¶ô Õðç¶ Ôé ÇÕªÇÕ Õ½î»åðÆ Çò¼åÆ êÈ¿ÜÆ Á¼Ü Õ½îÆ ðÅÜ Óå¶ ÁèÅÇðå éÔÄ ÔË, ÇÂÃ ñÂÆ À°Ô çÃç¶ Ôé ÇÕ êÈ¿ÜÆ çÆÁ» ò¼Ö-ò¼Ö ÇÂÕÅÂÆÁ» çðÇîÁÅé î¹ÕÅìñÅ Ô¹ä Á³åð ÃÅîðÅÜòÅçÆ í¶ó Çò¼Ú åìçÆñ éÔÄ Ô¯ ÃÕçÅ Áå¶ ÇÂÔ ÇÂ¼Õ ÃÅîðÅÜòÅçÆ Ü¿×» çÆ Ã¿íÅòéÅ Ô¹ä ÃîÅêå Ô¯ Ú¹¼ÕÆ ÔËÍ ÇÂÃ éåÆÜ¶ ù îÅðÕÃòÅçÆ ðÅÜéÆÇåÕ Áðæ-ôÅÃåð å¯º Õ¯ÂÆ ÁèÅð éÔÄ ÇîñçÅÍ ÇÂÔ ÚðÚÅ ÁÃÄ Õð Ú¹¼Õ¶ Ô» Áå¶ ÇÂÔ òÆ ÇÕ êÈ¿ÜÆ ç¶ ÇÂÕ¼åðÆÕðé ìÅð¶ îÅðÕÃ é¶ éÔÄ Ã×¯º ð¯ÜÅ ñ×Üîìð× å¯º Áå¶ Çòð¯èåÅÂÆ å¯º î¹Õå ÃÅîðÅÜòÅç ç¶ ìÅð¶ ñËÇéé å¯º éÔÄ Ã×¯º ÕÅðñ ÕÅÀ°àÃÕÆ å¯º êÌíÅå êàéÅÇÂÕ Áå¶ Â¶÷Å÷ ÁÇÔîç ç¶ éåÆÇÜÁ» ù åðÕ Áå¶ åÅÕå êÌÅêå Ô¹¿çÆ ÔËÍ Á¼×¶ ÁÃÄ Á¼Ü çÆ ç¹éÆÁÅ ç¶ Ã¿çðí Çò¼Ú ÇÂÃ Ã¹ÁÅñ ò¼ñ Çëð êðå»×¶ Áå¶ ç¶Ö»×¶ ÇÕ Á¼Ü çÆ ç¹éÆÁ» À°Ô¯ ÇÜÔÆ éÔÄ ÔË Áå¶ éÅ ÔÆ À°Ã çÅ íÇò¼Ö À°Ô¯ ÇÜÔÅ ÔË, ÇÜÔ¯ ÇÜÔÅ ÇÕ êÌ¯ëËÃð Ü¯óÆ ç¶Ö ðÔÆ ÔË Áå¶ Á³çÅ÷Å ñ×Å ðÔÆ ÔËÍ ç¯Ô» çÆ î¹ôÇÕñ ÇÂÔ ÔË ÇÕ À°Ô ë½ðÆ ïæÅðæ ù ÃæÅÂÆ òðåÅðÅ Áå¶ ÃåÔÆ ïæÅðæ ù Ã¿ðÚéÅ×å ïæÅðæ î³é ðÔ¶ Ôé Áå¶ ÇÂÃ¶ ÁèÅð Óå¶ íÇò¼Ö çÅ ÇÂ¼Õ îéØóå éÕôÅ ê¶ô Õð ðÔ¶ ÔéÍ êð êÇÔñ» ÁÃÄ ìÃåÆÁ» Áðè ìÃåÆÁ» ç¶ ÇòÚÅñ¶ Û°¼à¶ êÌÃ¿× ù ÇÂÕ òÅð Çëð å¯º À°áÅÂÆÂ¶ Áå¶ ×¼ñ À°æ¯º ÔÆ Á¼×¶ òèÅÂÆÂ¶ ÇÜæ¶ Û¼ÇâÁÅ ÃÆÍ ÇìÌà¶é, ëð»Ã ÁÅÇç ìÃåÆòÅçÆ ç¶ô» Çòç, ÇÜÃ Ãî¶º ÃéÁåÆ êÈ¿ÜÆòÅç ÇéðäÅÇÂÕ ðÈê Çò¼Ú Ã¼å·Å ¼êð ÕÅì÷ Ô¯ÇÂÁÅ Áå¶ ÁÜÅð¶çÅðÆ Õðé çÆ êÌÇÕÇðÁÅ Á¼×¶ òèÆ, À°Ã Ãî¶º À°Ã çÆÁ» ñ¯ó» Áå¶ ìÃåÆÁ» å¯º À°îÆç» ç¶ çÅÇÂð¶ Çò¼Ú Áé¶Õ» Çòð¯èåÅÂÆÁ» À°µíð ÁÅÂÆÁ»Í ìÃåÆÁ»-Áðè ìÃåÆÁ» Çò¼Ú êÇÔñ» îÅñ êÈ¿ÜÆ Áå¶ Çëð î¹çðÅ êÈ¿ÜÆ Áå¶ êËçÅòÅðÆ êÈ¿ÜÆ ç¶ ÇéðïÅå ñÂÆ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÇòÕÅÃ (î¹çðÅ ÁðæÚÅð¶ çÅ ÇòÕÅÃ Áå¶ ÇÕðå çÅ î¹Õå Ô¯äÅ) ÷ðÈðÆ ÃÆ, êð êÈðò êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÷ðÂÆ Ãì¿è» ç¶ à¹¼àç¶ ÔÆ ÜîÅåÆ Ã¿Øðô» Áå¶ êÌåÆð¯è Ã¿Øðô» ç¶ êÌÚ¿â À°íÅð çÅ õåðÅ ÃÆ (ÒÃËàñð Õñ¯éÆÁ»Ó çÆ ÔÅñå ò¼ÖðÆ ÃÆ) çÈÜ¶ êÅÃ¶ ìÃåÆÁ» Çò¼Ú êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÇòÕÅÃ ÇÂ¼Õ ÃæÅéÕ ì¹ðÜ¹ÁÅ÷Æ ù òÆ Üéî Çç¿çÅ Ü¯ ìÃåÆÁ» ç¶ ìÅ÷Åð Çò¼Ú î¹ÕÅìñÅ Õðé òÅñÆ ìä ÃÕçÆ ÃÆ Áå¶ ÁÅêäÆÁ» ÜîÅåÆ ÇÂ¼ÛÅò» çÆ êÈðåÆ ñÂÆ Õ½îÆ î¹ÕåÆ Ø¯ñ Çò¼Ú î¼è òð×, ÇÕÃÅé» Áå¶ Ô¯ð ÇîÔéåÕô ÜîÅå» çÆ ÃÅæÆ ìä ÃÕçÆ ÃÆÍ ÇÂé·» Áðæ» Çò¼Ú, ÇÕÔÅ ÜÅ ÃÕçÅ ÔË ÇÕ ñ¯Õ» ç¶ êÌåÆð¯è Áå¶ ÜîÅåÆ Ã¿Øðô» ç¶ À°íÅð çÅ âð ìÃåÆòÅçÆ ÔÕ±îå» ù ìÃåÆÁ» Çò¼Ú êÈ¿ÜÆòÅçÆ î³âÆ ç¶ ÇòÕÅÃ çÆÁ» éÆåÆÁ» ÁêäÅÀ°ä å¯º ð¯Õ ÇðÔÅ ÃÆ Áå¶ À°é·» ù îÜìÈð Õð ÇðÔÅ ÃÆ ÇÕ À°Ô êÈðò êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÃîÅÇÜÕ ÁÅðÇæÕ ìäåð ù ìðÕÅð ð¼ÖäÍ ÇÂÃ ç¯Ôð¶ çìÅÁ Çò¼Ú, À°é·» é¶ Çê³â» Çò¼Ú êÈðò êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÷ðÂÆ Ã¿ì¿è» ù ìðÕðÅð ð¼Öç¶ Ô¯Â¶ ÃÆîå ê¼èð Óå¶ ÃÆîå Áå¶ Çéï¿åðå ÃéÁåÆ ÇòÕÅÃ çÅ ðÅÔ Ú¹ÇäÁÅÍ Õ¼ÚÅ îÅñ ÇéÚ¯óé Áå¶ ÁÅêäÅ îÅñ ò¶Úä ñÂÆ ÖÅä», ð¶ñ», ÃóÕ» ÁÅÇç ç¶ ðÈê Çò¼Ú ÇÂÕ ÃéÁåÆ ã»ÚÅ å» Öó·Å Ô¯ ÔÆ ÇðÔÅ ÃÆ, Çëð ÜÈà, Õ¼êóÅ, ÚÆéÆ, ôðÅì Áå¶ ðÃÅÇÂä» ÁÅÇç ç¶ ÕÅðÖÅé¶ Áå¶ ìÅ× òÆ ñ¼×¶Í ÇÂé·» ÕÅðÖÅÇéÁ» é¶ ìÃåÆÁ» ç¶ ÁÅè¹ÇéÕ ÃéÁåÆ êÌ¯ñ¶åÅðÆ ù Üéî Çç¼åÅ, Çëð ÇÂé·» çÆ ÔÆ ÃÔÅÇÂÕ êËçÅòÅð çÆ ñÅ÷îÆ ÃÇÔòðåÆ ÇÕÇðÁÅ é¶ ÇÂ¼Õ ç¶ÃÆ ì¹ðÜ¹ÁÅ÷Æ ù òÆ Üéî Çç¼åÅÍ ÇÜÃ é¶ Ãî» êÅ Õ¶ îÔ» Ü¿×» Çò¼Ú ìÃåÆòÅçÆÁ» ç¶ À°ñÞä çÅ ëÅÇÂçÅ ñË Õ¶ ÁÅêä¶ ÁÅðÇæÕ ÁèÅð Óå¶ åÅÕå çÅ ÇòÕÅÃ ÕÆåÅ, À°Ã åÅÕå ç¶ ÁÅèÅð À°µêð ÔÆ ò¼Ö-ò¼Ö ç¶ô» Çò¼Ú À°é·» ç¶ ÃÅîðÅÜòÅç Çòð¯è çÅ Ü¹ÞÅðÈ Ü» éðî ÚÇð¼åð åÇÔ Ô¹¿çÅ ÃÆÍ ÇÜé·» ìÃåÆÁ» Çò¼Ú ÃéÁåÆ ÇòÕÅÃ Ø¼à ÃÆ À°æ¶ òÆ ÇÂ¼Õ ì¹ðÜ¹ÁÅ÷Æ é¶ (Ç÷ÁÅçÅ ðËâÆðñ ã¿× éÅñ) Õ½îÆ î¹ÕåÆ çÅ ÁÅêäÅ êÌ¯ÜËÕà ê¶ô ÕÆåÅÍ ÇÂÔ ÇÂ¼Õ ò¼ÖðÆ ÇòÃæÅðæ ÚðÚÅ çÅ ÇòôÅ ÔË, ÇÜÃ ç¶ ÇòÃæÅð Çò¼Ú ÜÅä çÆ ìÜÅÂ¶, ÇÂ¼æ¶ êÌÃ¿Ç×Õ éåÆÜ¶ çÆ ÔÆ ÚðÚÅ ÕÆåÆ ÜÅäÆ ÚÅÔÆçÆ ÔËÍ À°Ô ÇÂÔ ÇÕ ÁÅî êÌÇòðåÆ ç¶ å½ð Óå¶ ìÃåÆÁ» Çò¼Ú êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÇòÕÅÃ ÃÅîðÅÜòÅçÆÁ» çÆ ÇÂ¼ÛÅ éÔÄ, Ã×¯º êÈ¿ÜÆ çÆ ÁÅêäÆ ÁÅ÷Åç ×åÆ çÅ åðÕôÆñ éåÆÜÅ ÃÆÍ ÇÜ¼æ¯º å¼Õ ÃÅîðÅÜòÅçÆÁ» çÆÁ» ÷ðÈðå»-À°îÆç» çÆ ×¼ñ ÔË å» À°é·» Çò¼Ú òÆ çò¿ç ÃÆÍ ÇÂ¼Õ êÈ¿ÜÆòÅçÆ î³âÆ çÅ ÇòÕÅÃ À°é·» çÆ ñ¯ó ÃÆ, êð ÜîÅåÆ Ã¿Øðô çÅ âð À°ç¯º À°é·» ù ÁÇÜÔÆÁ» éÆåÆÁ» ÁêäÅÀ°ä å¯º ð¯Õ ÇðÔÅ ÃÆÍ ÇÂé·» ÔÅñå» Çò¼Ú ìÃåÆÁ» Çò¼Ú ÇÕèð¶ å¶Ü ðëåÅð éÅñ Áå¶ ÇÕèð¶ Õ°¼Þ èÆîÆ ×åÆ éÅñ Ü¯ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÇòÕÅÃ Ô¯ÇÂÁÅ, À°Ã çÅ ÇÜÕð ñËÇéé Áå¶ ÃàÅÇñé é¶ òÆ ÕÆåÅ ÃÆÍ ìÃåÆòÅçÆÁ» ç¶ éÅ ÚÅÔ¹¿ç¶ Ô¯Â¶ òÆ ÇÂÔ êÈðÆ åð·» éÅñ Ã¿íò éÔÄ ÃÆ ÇÕ ÃéÁå çÅ ÇòÕÅÃ å» Ô¯ò¶ êð ÷ðÂÆ Ö¶åð Çò¼Ú êÈðò êÈ¿ÜÆòÅçÆ Ã¿ì¿è ÔÆ Áà¹¼à ìä¶ ðÇÔäÍ êÈ¿ÜÆ çÆ ×åÆ À°é·» çÆ ÇÂ¼ÛÅ å¯º ÁÅ÷Åç ÃÆ, íÅðå ÇÜÔ¶ ç¶ô» Çò¼Ú êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÷ðÂÆ Ã¿ì¿è» çÅ íðÈä ìÃåÆòÅçÆ ç½ð Çò¼Ú ÔÆ ÇòÕÇÃå Ô¯ä ñ¼× ÇêÁÅ ÃÆÍ

ìÃåÆÁ» Áå¶ Áðè ìÃåÆÁ» çÅ ÖÅåîÅ Ã¿ÃÅð êÈ¿ÜÆòÅç ç¶ ÇòÕÅÃ çÆ ×åÆ çÅ åðÕôÆñ éåÆÜÅ ÃÆÍ ÇÂÃ çÆ ì¹ÇéÁÅçÆ ÕÅðÕ ôÕåÆ ÜîÅåÆ Ã¿Øðô-ñ¯Õ» çÅ Õ½îÆ î¹ÕåÆ Ø¯ñ ÃÆ, ÜÅäÆ ìÃåÆòÅçÆ Áå¶ Áðè ìÃåÆòÅçÆ ÃîÅÜ» Çò¼Ú êäêÆÁ» ÜîÅåÆ Çòð¯èåÅÂÆÁ» çÅ ÇòÕÅÃ Áå¶ ÇòÃë¯à ÃÆÍ ÇÂÃ îÈñ ×åÆ ù Á³åð-ÃÅîðÅÜòÅçÆ í¶ó ç¶ çÈÜ¶ Ã¿ÃÅð ï°¼è ç¶ ðÈê Çò¼Ú ÇòÃë¯à éÅñ ÖÅÃ ìñ ÇîÇñÁÅÍ ÃðòÀ°µÚ ÃÅîðÅÜòÅçÆ åÅÕå ç¶ ðÈê Çò¼Ú ÇìÌà¶é çÆ æ» ÁîðÆÕÅ ñò¶×Å Ü» ÜðîéÆ-ÇÂÃ çÅ ëËÃñÅ ç¯ Ã¿ÃÅð Ü¿×» ç¶ ìÅÁç ÔÆ Ô¯ ÃÇÕÁÅÍ Üðîé ÃÅîðÅÜòÅç ÇÂ¼Õ ìÃåÆòÅçÆ åÅÕå ç¶ ðÈê Çò¼Ú êÈðÆ ç¹éÆÁ» çÅ ÇéðÇòòÅç îÅñÕ ìäéÅ ÚÅÔ¹¿çÅ ÃÆ Üç¯º ÇÕ ÁîðÆÕÅ çÅ ÷¯ð ô¹ðÈ å¯º ÔÆ ÒÒ×Ëð ðÃîÆ ÃÅîðÅÜÓÓ ÕÅÇÂî Õðé À°µêð – ÜÅäÆ Õî÷¯ð ç¶ô» ù ìÃåÆÁ» ìäÅÀ°ä çÆ ìÜÅÂ¶ À°é·» À°µêð ÁÅêäÅ ×ñìÅ ÕÅÇÂî ð¼Öä À°µêð ÃÆÍ ÇÂÕ ÃËàñð Õñ¯éÆ å¯º Á÷Åç êÈ¿ÜÆòÅçÆ ç¶ô ìÇäÁÅ ÁîðÆÕÅ ìÃåÆòÅç ç¶ ç½ð Çò¼Ú ÔÆ ç¼ÖäÆ ÁîðÆÕÅ ù ÁÅêäÅ Ò×Ëð ðÃîÆ ÃÅîðÅÜÓ ìäÅ Ú¹¼ÕÅ ÃÆÍ çÈÜÆ Ã¿ÃÅð Ü¿× Çò¼Ú Ãð×ðî Ô¹¿ÇçÁ» ÔÆ À°Ã é¶ ìÃåÆÁ» ç¶ îÅñÕ ï±ðêÆ ç¶ô» À°µêð ÇÂÃ ×¼ñ ñÂÆ çìÅÁ ìäÅÀ°äÅ ô¹ðÈ Õð Çç¼åÅ ÃÆ ÇÕ À°Ô ÒìÃåÆÁ» ç¶ ì¯ÞÓ å¯º î¹Õå Ô¯ä Áå¶ Ü¿× å¯º ìÅÁç ç¶ ç½ð Çò¼Ú ÁîðÆÕÆ Á×òÅÂÆ Çò¼Ú ÁÇÜÔÆ ÔÆ Ã¿ÃÅð ÇòòÃæÅ Ô¯ºç Çò¼Ú ÁÅÂÆÍ êð ÁÇÜÔÅ ÇÃðë ÁîðÆÕÆ ÃÅîðÅÜòÅç çÆÁ» ñ¯ó» Áå¶ ÇÂÛÅò» ÕÅðé ÔÆ éÔÄ Ô¯ÇÂÁÅÍ ÇÂÔ Õ½î»åðÆ Çò¼åÆ êÈ¿ÜÆ çÆ ÁÅêäÆ Á³çðÈéÆ ×åÆ çÅ åðÕôÆñ éåÆÜÅ ÃÆÍ Ô¹ä å¼Õ ÃÅîðÅÜòÅçÆ ç¶ô ÁÅêäÆ Çò¼åÆ êÈ¿ÜÆ, ÁÅêäÆÁ» Øð¶¬ î³âÆÁ» å¯º ÇÂñÅòÅ î¹¼Ö ðÈê Çò¼Ú çÈÜ¶ ÃÅîðÅÜòÅçÆ ç¶ô» çÆÁ» Øð¶¬ î³âÆÁ» Áå¶ Çëð ÁÅêäÆÁ»-ÁÅêäÆÁ» ìÃåÆÁ» Çò¼Ú ñ×Åªç¶ ÃÆÍ Ô¹ä Ã¿ÃÅð ê¼èð À°µêð êÈ¿ÜÆ ç¶ ÇÂÕ¼åðÆÕðé çÆ êÌÇÕÇðÁÅ ù Á¼×¶ òèÅÀ°ä ñÂÆ ÇÂÔ ÷ðÈðÆ ÃÆ ÇÕ Ã¹ð¼ÇÖÁÅòÅçÆ Ô¼çì¿çÆÁ» ù Öåî ÕðÕ¶ êÈðÆ ç¹éÆÁ» ù ÇÂ¼Õ Ö¹¼ñ·Æ î³âÆ ÇòÚ ìçñ Çç¼åÅ ÜÅò¶Í ÇÜÃ Çò¼Ú ÃÅîðÅÜòÅçÆ êÈ¿ÜÆ çÆÁ» ò¼Ö-ò¼Ö ÇÂÕÅÂÆÁ» ÁÅêÃ Çò¼Ú î¹ÕÅìñÅ Õðç¶ Ô¯Â¶ ÁÅêäÆ-ÁÅêäÆ åÅÕå ç¶ ÇÔÃÅì éÅñ Ã¿ÃÅð ê¼èð À°µêð ÔÇæÁÅÂÆ Ü»çÆ òÅèÈ Õçð çÆ ì»çð ò¿â Õð ÃÕäÍ êð ÇÂÔ í¶ó ÇÂ¿éÅ î¹Õå òÆ éÔÄ ÃÆÍ ÁîðÆÕÆ Ú½èð ù êðòÅé ÕðéÅ ï±ðê çÆÁ» ÃÅìÕÅ ìÃåÆòÅçÆ åÅÕå» çÆ îÜìÈðÆ ÃÆÍ çÈÜÆ Ã¿ÃÅð Ü¿× Çò¼Ú À°Ô åìÅÔ Ô¯ Ú¹¼Õ¶ Ãé Üç ÇÕ ÁîðÆÕÅ çÆ ÁÅðÇæÕ åÅÕå ÁÛ¯Ô ìäÆ ðÔÆ ÃÆÍ Ô¹ä î¹ó À°ÃÅðÆ ç¶ é» Óå¶ ÇÂÔ À°é·» çÆ Øð¶¬ î³âÆ Çò¼Ú òÆ ÁÅêäÆ êÌíÅòôÅñÆ Ø¹ÃêËá ìäÅ ÇðÔÅ ÃÆÍ ÃîÅÜòÅçÆ Ö¶î¶ Çòð¹¼è á§âÆ Ü¿× çÆ Á×òÅÂÆ òÆ À°Ô¯ Õð ÃÕçÅ ÃÆ Áå¶ À°Ô¯ Õð ÇðÔÅ ÃÆÍ Õ¯ðÆÁÅ Áå¶ ÇÔ¿ç ÚÆé Çò¼Ú î÷çÈð ÜîÅå çÆ Á×òÅÂÆ Çò¼Ú ÜîÔÈðÆ ÇÂéÕñÅì» ù ð¯Õä, ÚÆé çÆ éÅÕ¶ì¿çÆ Õðé Áå¶ åÆÜÆ ç¹éÆÁ» ç¶ ò¼Ö-ò¼Ö ç¶ô» Çò¼Ú Ãê¶ÖÕ å½ð Óå¶ òè¶ð¶ ðËâÆÕñ Õ½îÆ ì¹ðÜ¹ÁÅ êÌ¯ÜËÕà» ù åìÅÔ ÕðÕ¶ À°æ¶ ÁÅêäÆÁ» Õáê¹åñÆ éò-ìÃåÆÁÅéÅ ÔÕ±îå» çÆ ìÔÅñÆ çÅ Õ¿î ÁîðÆÕÅ ÔÆ Õð ÃÕçÅ ÃÆ Áå¶ À°Ô Õð ÇðÔÅ ÃÆÍ íÅò¶º î¹¼Ö ðÈê Çò¼Ú ÜîÅåÆ Ã¿Øðô ç¶ òèç¶ çìÅÁ ÕÅðé éò-ìÃåÆòÅç çÅ ÇÂÔ ç½ð Ã¿Õðîä ÕñÆé (Transitional) ÔÆ ÇÃ¼è Ô¯ÇÂÁÅ Áå¶ ðÇÔ¿çÆÁ»-ÖÈ¿ÔçÆÁ» ìÃåÆÁ» ç¶ éÅñ ÔÆ Ãî» êÅ Õ¶ éò-ìÃåÆÁ» çÅ òÆ ÖÅåîÅ Ô¯ Ç×ÁÅ Áå¶ À°é·» ç¶ô» Çò¼Ú ç¶ÃÆì¹ðÜ¹ÁÅÜÆ çÆÁ» ÃÆîå ì¹ðÜ¹ÁÅ ÜîÔÈðÆ ÔÕ±îå» ÕÅÇÂî Ô¯ ×ÂÆÁ»Í ÇÂÔ ì¹ðÜ¹ÁÅ ÜîÔÈðÆ ÔÕ±îå» êÇÔñ» ç¶ î¹ÕÅìñ¶ òè¶ð¶ ÇÂ¼ÕÜ¹¼à Ã¿ÃÅð î³âÆ Çò¼Ú Õ½îÆ ì¹ðÜ¹ÁÅ êÌ¯ÜËÕà ñÅ×È ÔÆ éÔÄ Õð ÃÕçÆÁ» ÃéÍ ìÃåÆòÅçÆ ÁåÆå é¶ À°é·» çÆÁ» êËçÅòÅðÆ åÅÕå» ç¶ ÇòÕÅÃ çÆ Õ°çðåÆ ×åÆ ù Ö¯Ô Õ¶ Â¶ôÆÁÅ-ÁëðÆÕÅ, ñÅåÆéÆ ÁîðÆÕÅ çÆ ì¹ðÜ¹ÁÅÜÆ ù Çê¼Û¶ è¼Õ Çç¼åÅ ÃÆ Áå¶ ÃÅîðÅÜòÅç çÆ ÃçÆ ç¶ î×ðñ¶ Á¼è Çò¼Ú ðÅÜÃ¼å·Å À°µêð Õì÷Å Ô¯ä å¯º ìÅÁç À°Ô éÅ å» ÁÅ÷Åç ÇòÕÅÃ çÅ ðÅÔ Ú¹ä ÃÕçÆ ÃÆ, éÅ ÔÆ Ã¿ÃÅð î³âÆ Çò¼Ú ê¼ÛîÆ åÅÕå» çÅ î¹ÕÅìñÅ Õðé òÅñÆ ìä ÃÕçÆ ÃÆÍ (íò¶º Á¼Ü çÆ ÇÂÃ Ã¿íÅòéÅ å¯º ÇÂéÕÅð éÔÄ ÕÆåÅ ÜÅ ÃÕçÅ ÇÕ ÇÂé·» ÇòÚ¯º Ãê¶ÖÕ ðÈê Çò¼Ú òè¶ð¶ ÇòÕÇÃå êËçÅòÅðÆ åÅÕå» òÅñ¶ Õ°¼Þ ç¶ô Á¼×¶ òè Õ¶ ÃÅîðÅÜòÅçÆ ç¶ô» çÆÁ» ÇêÛñÆÁ» Ãë» Çò¼Ú ôÅÇîñ Ô¯ ÜÅä Áå¶ ÇÂé·» ÇòÚ¯º Õ°¼Þ çÆ íÈÇîÕÅ Ö¶åðÆ ê¼èð Óå¶ À°ê-ÃÅîðÅÜòÅçÆ åÅÕå» òÅñÆ ìä ðÔÆ ÔË)Í åÆÃðÆ ç¹éÆÁ» ç¶ ÇÂé·» ç¶ô» çÆ ì¹ðÜ¹ÁÅ÷Æ é¶ êÇÔñ» ÃîÅÜòÅçÆ Ö¶î¶ çÆ î½ÜÈç×Æ Áå¶ Çëð Ã¯òÆÁå ÃîÅÇÜÕ ÃÅîðÅÜòÅçÆ Áå¶ ÁîðÆÕÆ Á×òÅÂÆ òÅñ¶ ê¼ÛîÆ ÃÅîðÅÜòÅçÆ Ö¶î¶ çðÇîÁÅé í¶ó çÅ ëÅÇÂçÅ ñË Õ¶ ò¼Ö-ò¼Ö Ô¼ç å¼Õ ÁÅêäÆ Õ½îÆ êÌí¹Ã¼å·Å çÅ ÇòÃåÅð Áå¶ À°Ã ù ê¼Õ¶ êËðÄ ÕÆåÅ Áå¶ ò¼Ö-ò¼Ö Ô¼ç å¼Õ, ´îòÅð êÈðò êÈ¿ÜÆòÅçÆ êËçÅòÅðÆ Ã¿ì¿è» ù å¯óç¶ Ô¯Â¶, Ã¿ÃÅð î³âÆ éÅñ Ã¿ì¿Çèå Â¶ÕÆÇ´å Õ½îÆ î³âÆÁ» çÅ ÇòÕÅÃ ÕÆåÅÍ ÇÂé·» ç¶ô» Çò¼Ú ÇÂ¼Õ ÁÇÜÔ¶ ÇòÇôôà êÈ¿ÜÆòÅç çÅ ò¼Ö-ò¼Ö ðÈê» Çò¼Ú ÇòÕÅÃ Ô¯ÇÂÁÅ Ü¯ ÃÅîðÅÜòÅç À°µêð Çéðíð ÃÆÍ ÃÅîðÅÜòÅçÆ ç¶ô» ñÂÆ ê³ÈÜÆ ç¶ î¹¼ãñ¶ ÇÂÕ¼åðÆÕðä (Ü¯ ÇÕ ÇÂ¼Õ ñ×ÅåÅð ÜÅðÆ êÌÇÕÇðÁÅ ÔË Çò¼Ú ÇÂé·» ç¶ô» çÆ ÁÜ¶ òÆ À°ÔÆ íÈÇîÕÅ ÃÆ Ü¯ À°ç¯º Ô¯ÇÂÁÅ ÕðçÆ ÃÆ Üç¯º ÇÂÔ ç¶ô ìÃåÆÁ» Ãé çÈÜ¶ êÅÃ¶ ÃÅîðÅÜòÅçÆ ç¶ô ÁÅêä¶ ÁÅðÇæÕ Ã¿Õà çÅ ò¼è å¯º ò¼è ì¯Þ, ÁÅêä¶ ×ñì¶ çÅ ëÅÇÂçÅ ñË Õ¶ ÇÂé·» À°µêð æ¯ê ðÔ¶ ÃéÍ ÇÂÃ ÕÅðé ´îòÅð ×ÇÔðÅªç¶ Á³çðÈéÆ Ã¿Õà åÆÜÆ ç¹éÆÁ» ç¶ ç¶ô» Çò¼Ú ÜîÅåÆ Ã¿ØðÃ ù Ç÷ÁÅçÅ å¯º Ç÷ÁÅçÅ Çå¼ÖÅ ìäÅ ðÔ¶ ÃéÍ ÇÂÔ çìÅÁ ÔÅÕî ÜîÅå» ù Ç÷ÁÅçÅ å¯º Ç÷ÁÅçÅ ÃÅîðÅÜòÅçÆ åÅÕå» ç¶ éÅñ ÃîÞ½å¶ ñÂÆ îÜìÈð ÕÇÔ ÇðÔÅ ÃÆÍ ðÅÜÕÆ êÈ¿ÜÆòÅç ðÅÔÄ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÇòÕÅÃ çÆÁ» Ã¿íÅòéÅò» Ã¿Çåzêå Ô¯ ÜÅä ç¶ éÅñ ÔÆ, ÇÂé·» ç¶ô» çÆ ì¹ðÜ¹ÁÅ÷Æ êÈ¿ÜÆ Áå¶ àËÕé¯ñÅÜÆ çÆÁ» ÁÅêäÆÁ» ñ¯ó» ñÂÆ Ã¿ÃÅð î³âÆ À°µêð êÇÔñ» å¯º ÔÆ Õì÷Å ÜîÅÂÆ ìËá¶ ÃÅîðÅÜòÅçÆÁ» çÆ ôðå» Á¼×¶ Þ¹Õç¶ ÜÅä ñÂÆ îÜìÈð ÃÆÍ åÆÜÆ ç¹éÆÁ» ç¶ ç¶ô» Çò¼Ú Õ½îÆ ì¹ðÜ¹ÁÅ êÌ¯ÜËÕà ç¶ ò¼Ö-ò¼Ö ÁËâÆôé» çÅ ÇÖ³âÅÁ Áå¶ ÇéØÅð ÇÂÃ¶ êÌÇÕÇðÁÅ çÅ åðÕôÆñ éåÆÜÅ ÃÆÍ Ã¯òÆÁå Ã¿Ø Áå¶ À°Ã ç¶ Ö¶î¶ ç¶ ÇÖ³âÅÁ å¯º ìÅÁç ÇÂÔ êÌÇÕÇðÁÅ ÁÅêä¶ ÇéðäÅÇÂÕ î¹ÕÅî å¼Õ ÜÅ êÔ¹¿ÚÆÍ ÁÃÅè ñîÕòÄ î³çÆ Áå¶ êÈ¿ÜÆ çÆ ìÔ¹åÅå ç¶ Ã¿Õà éÅñ ×ÌÃå ÃÅîðÅÜòÅçÆ ç¶ô» çÅ çìÅÁ ÃÆ ÇÕ åÆÜÆ ç¹éÆÁ» çÆÁ» ÔÅÕî ÜîÅå» ÃÅðÆÁ» Ã¹ð¼ÇÖÁÅòÅçÆ Õ¿è» ù ãÅÔ Õ¶ ÁÅêäÆÁ» Õ½îÆ î³âÆÁ» ù ÃÅîðÅÜòÅçÆ Çò¼åÆ êÈ¿ÜÆ ñÂÆ Ú¹ê¯à Ö¯ñ· ç¶ä Áå¶ ÁÇÜÔÅ ÔÆ Õðé å¯º ÇÂñÅòÅ À°é·» ÃÅÔîä¶ Ô¯ð Õ¯ÂÆ ÚÅðÅ òÆ éÔÄ ÃÆÍ Ã¿ÃÅðÆÕðé ç¶ ç½ð Çò¼Ú, ÁîðÆÕÆ Á×òÅÂÆ Çò¼Ú, Ã¿ÃÅð ìËºÕ, î¹çðÅ Õ¯ô ×Ëà, Ã¿ÃÅð òêÅð Ã¿ÃæÅ ðÅÔÄ À°çÅðÆÕðé-Çé¼ÜÆÕðé çÆÁ» Ü¯ éÆåÆÁ» Ãðò-ÇòÁÅêÆ å½ð Óå¶ ñÅ×È ÕÆåÆÁ» ×ÂÆÁ» ÔéÍ À°Ô ÃÅîðÅÜòÅçÆ ç¶ô» çÆ ÷ðÈðå Ô¯ä ç¶ éÅñ ÔÆ åÆÜÆ ç¹éÆÁ» ç¶ ç¶ô» çÆ ì¹ðÜ¹ÁÅ÷Æ çÆ òÆ î÷ìÈðÆ ÃéÍ À°é·» ÃÅÔîä¶ òÆ çÈÜÅ Õ¯ÂÆ ìçñ éÔÄ ÃÆÍ

ÇÂéÕñÅìÆ Ö¼ì¶ ê¼ÖÆ ×ð¹¼ê» Çò¼Ú¯º Ç÷ÁÅçÅåð Çò¼Ú ÁÅî ÕðÕ¶ ÇÂÃ éò¶º ç½ð ù ÒìÃåÆòÅç çÆ òÅêÃÆÓ ç¶ ðÈê Çò¼Ú ç¶Öä çÆ êÌÇòðåÆ î½ÜÈç ÔËÍ çðÁÃñ ÁÇÜÔÅ Õðç¶ Ô¯Â¶À°Ô éòÜîÔÈðÆ ÇÂéÕñÅì çÆ ÁÅêäÆ æÆÇÃÃ ù ÃÔÆ ÇÃ¼è Õðé ñÂÆ ÇÂÇåÔÅÃÕ ÇòÕÅÃ ç¶ ì¹ÇéÁÅçÆ åðÕ» çÆ À°¦ØäÅ Õðé ñ×ç¶ Ôé Áå¶ Õ°¼Þ ì¹ÇéÁÅçÆ åìçÆñÆÁ» ù Á¼Ö¯º À°Ôñ¶ Õð Çç¿ç¶ ÔéÍ êÇÔñÆ ×¼ñ, ÃÅîðÅÜòÅçÆ åÅÕå» ç¶ Ü¹éÆÁð êÅðàéð ç¶ ðÈê Çò¼Ú Ã¿ÃÅð ê¼èð Óå¶ ÔÇæÁÅÂÆ Ü»çÆ òÅèÈ Õçð Çò¼Ú ÇÔ¼ÃÅ ò¿âÅÀ°ä òÅñÆ åÆÜÆ ç¹éÆÁ» çÆ ì¹ðÜ¹ÁÅ÷Æ ù À°Ô çñÅñ ÃîÞä çÆ í¹¼ñ Õðç¶ ÔéÍ Üç¯º ÇÕ çñÅñ ì¹ðÜ¹ÁÅ÷Æ çÆ Ô¯ºç çÆ ÇÂÇåÔÅÃÕ Çê¼áíÈîÆ Áå¶ ñ¼Ûä ÇìñÕ°ñ Áñ¼× ÃéÍ çÈÜÆ ×¼ñ, À°Ô ÇÂÃ å¼æ çÆ òÆ Áîç¶ÖÆ Õðç¶ Ôé ÇÕ ÃÅîðÅÜòÅçÆ êÈ¿ÜÆ Áå¶ ç¶ÃÆ êÈ¿ÜÆ Áå¶ ç¶ô ç¶ ê¼èð Óå¶, Û¯àÆ êÈ¿ÜÆ Áå¶ ò¼âÆ êÈ¿ÜÆ çðÇîÁÅé çÆÁ» Ã¹íÅÇòÕ Çòð¯èåÅÂÆÁ» ç¶ ìÅòÜÈç Á¼Ü ç¶ÃÆ êÈ¿ÜÆ ç¶ ÇÕÃ¶ òÆ èó¶ çÅ ÇÂÃ ðÈê Çò¼Ú ÃÅîðÅÜ Çòð¯èÆ ÖÅÃÅ éÔÄ ÔË ÇÕ À°Ô ñ¯Õ» çÆÁ» ò¼Ö-ò¼Ö ÜîÅå» ù éÅñ ñË Õ¶ Õ¯ÂÆ Õ½îÆ ì¹ðÜ¹ÁÅ êÌ¯ÜËÕà ê¶ô Õð¶Í ÜÅäÆ ÇÂé·» ç¶ô» Çò¼Ú Ã¿íÅÇòå êÌ¯ñ¶åÅðÆ ÇÂéÕñÅì çÅ ï°¼èéÆÇåÕ ÜîÅåÆ ×áÜ¯ó ÔÆ ì¹ÇéÁÅçÆ å½ð Óå¶ ìçñ Ú¹¼ÇÕÁÅ ÔËÍ åÆÜÆ ×¼ñ åÆÜÆ ç¹éÆÁ» ç¶ êÛó¶ Áå¶ Ö¶åÆ êÌèÅé ÃîÅÜ» çÆ ÚðÚÅ Õðç¶ Ô¯Â¶ À°Ô í¹¼ñ Ü»ç¶ Ôé ÇÕ ÇÂé·» ÇòÚ¯º Ç÷ÁÅçÅåð ç¶ô» Çò¼Ú êÛó¶ å¯º êÛó¶ ÇÂñÅÇÕÁ» çÆ Ö¶åÆ òÆ ÇÜäÃ êËçÅòÅð çÆ êÌäÅñÆ Áå¶ Õ½îÆ î³âÆ ç¶ îÅåÇÔå ÁÅ Ú¹¼ÕÆ ÔË, ðÅÜ Áå¶ ÇÕðÃÅéÆ çðÇîÁÅé ñ×ÅéÜÆòÆ çðÇîÁÅéÆÁ» êðå» çÅ ÖÅåîÅ Ô¯ Ú¹¼ÇÕÁÅ ÔË, îÅñÕÆ çÅ ÃòÅñ Ô¼ñ Ô¯ Ú¹¼ÇÕÁÅ ÔË, ÇÕðå Ü×ÆðÈ ì¶óÆÁ» å¯º î¹Õå Ô¯ Ú¹¼ÕÆ ÔË, Ö¹ôÔÅñ îÅñÕ ÇÕÃÅé êÈ¿ÜÆòÅçÆ êËçÅòÅðÆ Ã¿Õà» Áå¶ ÔÇæÁÅÂÆ Ü»çÆ òÅèÈ Õçð ç¶ ò¼â¶ ÇÔ¼Ã¶çÅð» (ÃéÁåÆ-Çò¼åÆ ÃðîÅÂ¶çÅð» Áå¶ ÃÅîðÅÜòÅçÆÁ») ç¶ çìÅò» ù Þñç¶ Ô¯Â¶ òÆ À°é·» éÅñ ÔÆ ÇéðäÅÇÂÕ ðÈê Çò¼Ú Ü¹ó Ú¹¼Õ¶ Ôé Áå¶ Õ½îÆ Áå¶ Õ½î»åðÆ Çò¼åÆ êÈ¿ÜÆ çÅ çÖñ çÈð ç¹ðÅâ¶ ê¶ºâ± Ö¶åð» å¼Õ ù ÁÅêäÆ ñê¶à Çò¼Ú ñË Ú¹¼ÕÅ ÔËÍ

çðÁÃñ ÇÂéÕñÅìÆ Ö¼ì¶ ê¼ÖÆ èÅðÅ À°µêð ÔÅòÆ ÇÂÃ ÖÈÔ ç¶ â¼â±Á» òÅñ¶ Õáî¹¼ñ¶êä çÆ Üó· Çò¼Ú ÇÂÔ íðîêÈðä èÅðéÅ ÔË ÇÕ Üç¯º å¼Õ ÃÅîðÅÜòÅç ðÔ¶×Å, å¼ç å¼Õ ìÅÔðÆ ðÈê ìçñ ÜÅä ç¶ ìÅòÜÈç, ÃÅîðÅÜòÅç ç¹ÁÅðÅ çìÅÂÆÁ» Ü»çÆÁ» Õ½î» ÇÕÃ¶ éÅ ÇÕÃ¶ ðÈê Çò¼Ú, ÃÅð ðÈê Çò¼Ú, ìÃåÆÁ»-Áðè ìÃåÆÁ»-éò ìÃåÆÁ» ìäÆÁ» ðÇÔä×ÆÁ» Áå¶ ÇÂé·» ÇòÚ êÈðò êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÷ðÂÆ Ã¿ì¿è» çÆ ÔÆ êÌèÅéåÅ ìäÆ ðÔ¶×ÆÍ À°µêð ÁÃÄ ÇÂÔ çðÃÅÁ Ú¹¼Õ¶ Ô» ÇÕ ÇòÕÇÃå êÈ¿ÜÆòÅçÆ ç¶ô» ç¹ÁÅðÅ êÈðò êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÷ðÂÆ Ãì¿è» çÅ ÔÆ êÌèÅéåÅ ìäÆ ðÔ¶×ÆÍ À°µêð ÁÃÄ ÇÂÔ çðÃÅÁ Ú¹¼Õ¶ Ô» ÇÕ ÇòÕÇÃå êÈ¿ÜÆòÅçÆ ç¶ô» ç¹ÁÅðÅ êÈðò êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÷ðÆÂ¶ Ãì¿è» òÅñ¶ êÛó¶ ç¶ô» çÆ «¼à Áå¶ çÅì¶ ù ÃÅîðÅÜòÅç çÅ ì¹ÇéÁÅçÆ ñ¼Ûä î³éä çÆ Ã¯Ú çÆ é÷çÆÕÆ ÃÅîðÅÜòÅç ìÅð¶ ñËÇéé ç¶ Ã¿Õñê éÅñ éÔÄ Ã×¯º Ü» å» ÕÅðñ ÕÅÀ¹àÃÕÆ Ü» Çëð ð¯ÜÅ ñ×Üîìð× ç¶ Ã¿Õñê éÅñ ìäçÆ ÔËÍ Ü¯ ñ¯Õ ÇÕÃ¶ òÆ êÌÇÕÇðÁÅ Ü» òðåÅð¶ çÆ ì¹ÇéÁÅçÆ ×åÆ ç¶ Çéïî» çÅ ÁÇèÁËé Õðé çÆ ìÜÅÂ¶ À°Ã ç¶ ñ¼Ûä» ç¶ ÁÅèÅð Óå¶ éåÆÜ¶ Õ¼ãä ç¶ ÁÅçÆ Ô¹¿ç¶ Ôé Áå¶ ÇÂÃ¶ åð·» À°Ô íðî» çÅ ÇôÕÅð Ô¹¿ç¶ ðÇÔ¿ç¶ ÔéÍ

ÒìÃåÆòÅç Ü» ÃÅð ðÈê Çò¼Ú ÁÇÜÔ¶ ÔÆ ÖÅÃ¶ òÅñ¶ ç¶ô» å¯º Çìé» ÃÅîðÅÜòÅç Ã¿íò ÔÆ éÔÄ ÔËÓ Áå¶ ÒìÃåÆÁ» ÃÅîðÅÜòÅç ç¶ ðÅÔ çÆ ð¹ÕÅòà Ãé Áå¶ Ô¹ä ÜÅ Õ¶ ÃÅîðÅÜòÅç ÁÅêä¶ ÁÃñÆ ðÈê Çò¼Ú ÃÅÔîä¶ ÁÅÇÂÁÅ ÔËÍÓ ÇÂÔ ç¯ò¶º ÔÆ é÷ðÆÂ¶ ç¯ ÇÃÇðÁ» çÆ ÁäÇÂÇåÔÅÃÕ Á¼å ÔéÍ ìÃåÆÁ» é¶ ê¼Ûî Çò¼Ú ÃéÁåÆ êÈ¿ÜÆòÅç ç¶ ÇòÕÅÃ Çò¼Ú Áå¶ Çëð ÃÅîðÅÜòÅç ç¶ ô¹ðÈÁÅåÆ ç½ð Çò¼Ú êÈ¿ÜÆ ç¶ î¹¼ãñ¶ ÇÂÕ¼åðÆÕðé Çò¼Ú ì¹ÇéÁÅçÆ ðÈê éÅñ îÔ¼åòêÈðé íÈÇîÕÅ ÇéíÅÂÆ Çëð Çò¼åÆ êÈ¿ÜÆ ç¶ ÇòÕÅÃ çÅ ÇÂ¼Õ ÁÇÜÔÅ ç½ð ÁÅÇÂÁÅ Üç¯º ê¹¿ÜÆ ç¶ î¹¼ãñ¶ ÇÂÕ¼åðÆÕðé çÆ êÌÇÕÇðÁÅ ç¶ ÜÅðÆ ðÇÔä ñÂÆ ´îòÅð Ç÷ÁÅçÅ å¯º Ç÷ÁÅçÅ Ö¹¼ñ·Æ Áå¶ ÇÂ¼ÕÜ¹¼à Ã¿ÃÅð î³âÆ ÃÅîðÅÜòÅç çÆ Ç÷ÁÅçÅ å¯º Ç÷ÁÅçÅ Ü¯ðçÅð ñ¯ó ìä ×ÂÆÍ éÅñ ÔÆ ÇÂÃ å¼æ çÆ Áäç¶ÖÆ òÆ ÇÂ¼Õ ÇÕÃî çÅ ÁðæòÅç ÔÆ Ô¯ò¶×Å ÇÕ ìÃåÆòÅçÆ ç½ð çÆ ÃîÅêåÆ Çò¼Ú ÜîÅåÆ Ã¿Øðô ç¶ Ã¿ÃÅð ÇòÁÅêÆ Á×ñ¶ð¶ ÇòÕÅÃ çÆ ÁÇÔî íÈÇîÕÅ ÃÆ Áå¶ Ã¿ÃÅðÆÕðé çÆ òðåîÅé êÌÇÕÇðÁÅ Çê¼Û¶ Ã¿ÃÅð ê¼èð Óå¶ ÜîÅåÆ Ã¿Øðô ç¶ Çê¼Û¶ Ôàä çÆ êÌÇÕÇðÁÅ çÆ òÆ ÇÂ¼Õ ÁÇÔî íÈÇîÕÅ ÃÆÍ

Õ½îÆ-ìÃåÆòÅçÆ ÃòÅñ À°µêð ÇÂÃ ÚðÚÅ çÅ À°ç¶ô ÕÇîÀ±ÇéÃà ÇÂéÕñÅìÆ ñÇÔð Çò¼Ú ëËñÆ À°Ã ðÈó·ÆòÅçÆ èÅðéÅ À°µêð Ú¯à ÕðéÅ ÔËÍ Ü¯ Õ½îÆ çÅì¶ ù ÔÆ ÃÅîðÅÜòÅç çÆ ì¹ÇéÁÅçÆ ×åÆ çÅ Çéïî ÃîÞçÆ ÔË Áå¶ ÇÂÔ î³é Õ¶ ÚñçÆ ÔË ÇÕ Üç¯º å¼Õ ÃÅîðÅÜòÅç ðÔ¶×Å å¼ç å¼Õ Õî÷¯ð ç¶ô ÇÕÃ¶ éÅ ÇÕÃ¶ ðÈê Çò¼Ú Áðè ìÃåÆ/éòìÃåÆ ÔÆ ìä¶ ðÇÔä×¶ Áå¶ À°é·» çÅ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÚÇð¼åð ÇòÕÇÃå ÔÆ éÔÄ Ô¯ ÃÕ¶×ÅÍ ÁÇÜÔ¶ ñ¯Õ ÁÇÜÔ¶ ÇÕÃ¶ ÃîÅÜ çÆ ÕñêéÅ ÔÆ éÔÄ Õð êÅªç¶ Ü¯ ÁìÅçÆ ç¶ ìÔ¹Ç×äåÆ ç¶ Ö¶åÆ Ü» Ö¶åÆ éÅñ Ã¿ì¿Çèå êËçÅòÅð À°µêð ÇéðíðåÅ ç¶ ìÅòÜÈç Áå¶ ÃÅîðÅÜòÅç À°µêð ÁÅêäÆ ÇéðíðåÅ ç¶ ìÅòÜÈç êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÃîÅÜ Ô¯äÍ ÁÇÜÔ¶ îÅðÕÃòÅçÆðÅÜéÆÇåÕ ÁðæôÅÃåð çÆ ìÜÅÂ¶ ÁàÕñê¼ÚÈ Áé°íòòÅç ç¶ é¶î ÔÕÆîÆ é°ÃÇÖÁ» À°µêð Áîñ Õðç¶ ÔéÍ

ÇÂÃ Õáî¹¼ñ¶êä çÆ ÜÕó å¯óé ñÂÆ ÇÂ¼æ¶ ÇÂÔ ÇÂôÅðÅ Õð ç¶äÅ ÁêÌÃ¿Ç×Õ éÔÄ Ô¯ò¶×Å ÇÕ ñËÇéé ç¶ Ãî¶º Çò¼Ú òÆ ç¹éÆÁ» ÜÅìð Áå¶ ç¼ìÆÁ» Õ°ÚñÆÁ» Õ½î» çÆÁ» ç¯ ÕËàÅ×ðÆÁ» Çò¼Ú ò¿âÆ éÔÄ Ô¯ÂÆ ÃÆÍ ÁÇÜÔ¶ òÆ ç¶ô Ãé Ü¯ éÅ å» êÈðÆ åð·» ÃÅîðÅÜòÅçÆ Ãé Áå¶ éÅ ÔÆ ìÃåÆÁ» Ü» Áðè ìÃåÆÁ»Í Õ°¼Þ ÁÇÜÔÆÁ» çðÇîÁÅéÆÁ» ìÃåÆòÅçÆ åÅÕå» Ãé, ÇÜé·» çÆÁ» ìÃåÆÁ» À°µêð ÃÅîðÅÜòÅçÆ åÅÕå» çÆ Ç×ðÞ ÇçzôàÆ ÃÆÍ ÇÜò¶º ÇÕ ÇìÌà¶é ÇÜÔ¶ ìÃåÆòÅçÆ ÃÅîðÅÜòÅçÆ ç¶ô Áå¶ íÅðå ÇÜÔÆ ìÃåÆ Áå¶ ÚÆé ÇÜÔÆ Áðè ìÃåÆ å¯º ÇÂñÅòÅ ê¹ðå×Åñ ÇÜÔÅ ç¶ô òÆ ÃÆ Ü¯ ÇÂ¼Õ ìÃåÆòÅçÆ åÅÕå ÃÆ Áå¶ ÇìÌÇàô êÌíÅò Ö¶åð Çò¼Ú Ô¯ä ÕÅðé À°Ã çÆÁ» ìÃåÄ å¼Õ ÇìÌà¶é çÆ êÌíÅòôÅñÆ êÔ¹¿Ú ÃÆÍ ÒÕ½î» çÆ Ü¶ñ·Ó ðÈÃ ÁÇÜÔÅ ç¶ô ÃÆ ÇÜæ¶ êÈ¿ÜÆòÅç ç¶ ÕÅëÆ ÇòÕÅÃ ç¶ ìÅòÜÈç, ÜÅðôÅÔÆ ÇìÌÇàô Áå¶ ëð»ÃÆÃÆ ÃÅîðÅÜòÅç éÅñ é¼æÆ ÃÆÍ ðÈÃ çÆ ÔÅñå ÇÂé·» ç¶ô» ù ÇÖðÅÜ ç¶ä òÅñÆ ÇÂ¼Õ åð·» çÆ Áðè-ìÃåÆ ÇÜÔÆ òÆ ÃÆ Áå¶ ðÈÃÆ ì¹ðÜÈÁÅÜÆ çÆÁ» Ü¯ðçÅð ÃÅîðÅÜòÅçÆ ÖòÅÇÔô» òÆ ÃéÍ ÁÅÃ êÅÃ ç¶ Õî÷¯ð ç¶ô» ñÂÆ ðÈÃ çÆ ÔÅñå ÇÂ¼Õ ÃÅîðÅÜòÅçÆ ç¶ô çÆ òÆ ÃÆÍ ÜÅðôÅÔÆ é¶ å°ðÕÆ ç¶ ìàòÅð¶ Áå¶ Õ°Ãåéå°ñéÆÁ», ÕÅñ¶ ÃÅ×ð å¯º íÈ-î¼è ÃÅ×ð ò¼ñ ÜÅä òÅñ¶ ÜñâîðÈ î¼è Áå¶ ×ËñÆôÆÁÅ (ÁÅÃàð¯-Ô¿×ðÆ ÃÅîðÅÜ çÅ ÇÂ¼Õ ÇÔ¼ÃÅ) À°µêð Õì÷Å ÕðÕ¶ éòÆÁ» î³âÆÁ» ÔÅÇÃñ Õðé ñÂÆ êÇÔñÆ Ã¿ÃÅð Ü¿× Çò¼Ú ÇÔ¼ÃÅ ÇñÁÅ ÃÆÍ ÇÃðë é» çÆ ÁÅ÷ÅçÆ òÅñÅ ÁðÜéàÆéÅ òÆ ÃÆÍ Ü¯ ÇìÌà¶é ç¶ éÅñ ÇÂÕ À°ê×ÌÇÔ-ÁðæÚÅð¶ ç¶ ðÈê Çò¼Ú é¼æÆ ÃÆÍ íÅò ñËÇéé ç¶ Ãî¶º Çò¼Ú òÆ Õ½îÆ ðÅÜ» ç¶ ÚÇð¼åð Áå¶ Á³åð Ã¿ì¿è» çÅ Ã¿ÃÅð Ççzô úéÅ ÃðñÆÇ´å éÔÄ ÃÆ, ÇÜ¿éÅ ÇÕ ÁÅî å½ð Óå¶ ÃîÇÞÁÅ Ü»çÅ ÔËÍ Çëð Ô¼ç å» åç Ô¯ Ü»çÆ ÔË Üç¯º À°Ã ÃðñÆÇ´å ÃîÞ ù Á¼Ü ç¶ Ã¿ÃÅð Ççzô À°µêð ñÅ×È Õðé çÆ Õ¯Çôô ÕÆåÆ Ü»çÆ ÔË, Ü¶ êÇÔñ» ç¶ î¹ÕÅìñ¶ Ô¯ð òÆ òè¶ð¶ ×¹¿ÞñçÅð Ô¯ Ú¹¼ÕÅ ÔËÍ

ÇÂÃ ×¼ñ ù Ãê¼ôà Õð ç¶ä ñÂÆ ÇÂ¼æ¶ ÇÂÔ òÆ Ç÷Õð ÕðéÅ ÜÅÇÂ÷ ÔÆ Ô¯ò¶×Å ÇÕ çÈÜÆ Ã¿ÃÅð Ü¿× å¯º êÇÔñ» éÅ ÇÃðë ÃÅð¶ ç¼ì¶ Õ°Úñ¶ ç¶ô ìÃåÆÁ» Ü» Áðè ìÃåÆÁ» éÔÄ Ãé (ÃÆîå ÁÅ÷ÅçÆ òÅñ¶ Õ°¼Þ ê¼Ûó¶ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ç¶ô òÆ Ãé), Ã×¯º ÃÅðÆÁ» ìÃåÆÁ» òÆ ÇÂ¼Õ åð·» çÆÁ» éÔÄ ÃéÍ Â¶ôÆÁÅ ÁëðÆÕÅ ç¶ Ç÷ÁÅçÅåð ç¶ô» çÆ Ãî¹¼ÚÆ ÃðÜîÄ ù ÇÜ¼å Õ¶ òÆ ìÃåÆòÅçÆ ã»ÚÅ ÕÅÇÂî Õðé òÅñÆ ì¹ðÜ¹ÁÅ÷Æ ÇÂé·» ç¶ô» Çò¼Ú Ôî¶ôÅ ìÅÔðñÆ ìäÆ ðÔÆÍ çÈÜ¶ êÅÃ¶ ÃËàñð Õñ¯éÆÁ» Ãé, Ü¯ ÕÂÆ åð·» çÆÁ» ÃéÍ Ãî¹¼Ú¶ ÁîðÆÕÆ À°µê-îÔ»çÆê Çò¼Ú, À°ê×ÌÇÔ ÁðæÚÅð¶ Áå¶ ÇÃðë é» çÆ ÁÅ÷ÅçÆ òÅñ¶ Õ°Þ ç¶ô» å¯º ÇÂñÅòÅ ÃËàñð ÕÅñ¯éÆÁ» ÔÆ ÃéÍ ÁÅÃàz¶ñÆÁÅ-Çé±÷ÆñËºâ Çò¼Ú òÆ Õ°¼Þ ÁÇÜÔÅ ÔÆ ÃÆÍ À°µåðÆ ÁîðÆÕÅ Áå¶ ÁÅÃàz¶ñÆÁÅ-ÇéÀ±÷ÆñËºâ ÁÅÇç ÃËàñð Õñ¯éÆÁ» Çò¼Ú êÈ¿ÜÆòÅç çÅ À°µÚ ê¼èðÅ ÇòÕÅÃ Ô¯ÇÂÁÅ, Üç¯º ÇÕ ç¼ÖäÆ ÁîðÆÕÅ Çò¼Ú ÁÇÜÔÅ éÔÄ Ô¯ ÃÇÕÁÅÍ ç¼ÖäÆ ÁëðÆÕÅ Áå¶ ÇÜ¿ìÅì¶-ð¹¼â¶ôÆÁÅ Çò¼Ú ÇÂÕ åð·» çÆ ÃËàñð Õñ¯éÆ ÔÆ ÇòÕÇÃå Ô¯ÂÆÍ À°µåðÆ ÁîðÆÕÆ Ö¶åð Áå¶ ÁÅÃàz¶ñÆÁÅ ÇéÀ±÷ÆñËºâ çÆÁ» ÃËàñð ÕÅñ¯éÆÁ» Çò¼Ú ìÔ¹å Ç÷ÁÅçÅ êÈ¿ÜÆ Áå¶ àËÕéÅñ¯ÜÆ Þ¯ÕÆ ×ÂÆÍ êð íÅðå ÇÜÔÆÁ» ìÃåÆÁ» Áå¶ ç¼ÖäÆ ÁîðÆÕÅ çÆÁ» Ç÷ÁÅçÅåð ÃËàñð Õñ¯éÆÁ» éÅñ ÁÇÜÔÅ éÔÄ Ô¯ÇÂÁÅÍ ÃËàñð Õñ¯éÆÁ» å¯º Á¼â Ü¯ ìÃåÆÁ» Ãé, À°é·» Çò¼Ú¯º ÕÂÆÁ» (ÇÜò¶º ÇÕ íÅðå) Çò¼Ú Õ°çðåÆ ç½ñå å¯º ÇÂñÅòÅ ÇòÕÇÃå ÇÕðå ôÕåÆ òÆ î½ÜÈç ÃÆ Üç¯º ÇÕ Õ°¼Þ Çò¼Ú (ÇÜò¶º ÇÕ Ç÷ÁÅçÅåð ÕÅñ¶ ÁëðÆÕÆ ç¶ô) ÇÃðø Õ°çðåÆ ç½ñå å¯º ÇÂñÅòÅ ÁÕ°ôñ ÇÕðå ôÕåÆ î½ÜÈç ÃÆ, ÇÂÃ ÕÅðé ÇÂé·» ìÃåÆÁ» Çò¼Ú Ü¯ êÈ¿ÜÆòÅç òÇèÁÅ ë¹ÇñÁÅ, À°Ã çÆ åÅÕå Áå¶ ÖÅÃ¶ Çò¼Ú ò¼Ö-ò¼Ö ç¶ô» ÇòÚ ÕÅëÆ òÖð¶ò» ÃÆÍ éÅñ ÔÆ ÇÂÔ òÆ Ç÷Õðï¯× ÔË ÇÕ ÒðÃîÆ ÃÅîðÅÜÓ (ìÃåÆÁ») ç¶ ç½ð Çò¼Ú ÔÆ ç¼ÖäÆ ÁîðÆÕÅ Çò¼Ú ÁîðÆÕÅ çÅ Ò×Ëð ðÃîÆ ÃÅîðÅÜÓ ÕÅÇÂî Ô¯ Ú¹¼ÕÅ ÃÆÍ Ö¹ç ÇÂ¼Õ ìÃåÆ å¯º ÁÅ÷Åç Ô¯ Õ¶ ÇÂ¼Õ ÇòÕÇÃå êÈ¿ÜÆòÅçÆ ç¶ô Áå¶ Çëð Ãðò-À°µÚ ÃÅîðÅÜòÅçÆ åÅÕå ìäé ç¶ ÁîðÆÕÅ ç¶ ÇòÇôÃà ÇÂÇåÔÅÃ çÅ òÆ Ü¶Õð ÁÇèÁËé ÕÆåÅ ÜÅò¶ å» ìÃåÆòÅç ç¶ ç½ð Áå¶ À°µåð ìÃåÆòÅçÆ ç½ð ìÅð¶ îôÆéÆ ÃðñÆÕä» å¯º î¹Õå Ô¯ä ÇòÚ ÕÅëÆ îçç Çîñ ÃÕçÆ ÔË êð ÇÂÔ ò¼Öð¶ å½ð Óå¶ ÇÂ¼Õ ÇòÃæÅÇðå ÚðÚÅ çÅ ÇòôÅ ÔËÍ

ìÃåÆòÅçÆ ÃòÅñ À°µêð ÇÂÃ ÃòÅñ ç¶ ÇéÚ¯ó ç¶ å½ð Óå¶, ÇÂÔ ÇÕÔÅ ÜÅ ÃÕçÅ ÔË ÇÕ ìÃåÆòÅç ç¶ ç½ð çÆ Ã¿ÃÅð ÇòòÃæÅ çÆ ÃðñÆÇ´å ÃîÞ Áå¶ Çëð Â¶Ã¶ ÃîÞ ç¶ ÁÅèÅð Óå¶ À°µåð ìÃåÆòÅçÆ Ã¿ÃÅð ù ç¶ÖäÅ îÈñ¯º ÔÆ öñå ÔËÍ ìÃåÆòÅç ÃÅîðÅÜòÅç çÅ ÇÂ¼Õ ç½ð ÃÆ, éÅ ÇÕ À°ÃçÅ ÃîÅéÁðæÆÍ ÃÅîðÅÜòÅç çÆ ñËÇééòÅçÆ ÃîÞ çÃçÆ ÔË ÇÕ ÃÅîðÅÜòÅç ìÃåÆÁ»-Áðè ìÃåÆÁ» å¯º Çìé» òÆ Ã¿íò ÔËÍ Á¼Ü ç¶ ÃÅîðÅÜòÅç çÆ ÇÂÔ ÖÅÃÆÁå ÔË ÇÕ ìÃåÆòÅçÆ-Õ½îÆ ÃòÅñ À°µêð ñËÇéé é¶ Ü¯ Õ°Þ òÆ ÇñÇÖÁÅ ÃÆ À°Ã ù Á¼Ü çÆ ç¹éÆÁ» À°µêð ñÅ×È éÔÄ ÕÆåÅ ÜÅ ÃÕçÅ, ÇÕªÇÕ ÇÂÔ ÃòÅñ Á¼Ü À°Ã ðÈê Çò¼Ú î½ÜÈç ÔÆ éÔÄ ðÇÔ Ç×ÁÅ ÔËÍ

(ìÅÕÆ Á×ñ¶ Á³Õ Çò¼Ú)

íÅðåÆ Ö¶åÆ Çò¼Ú êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÇòÕÅÃ

(AII@ å¯º ìÅÁç òÅêðÆÁ» åìçÆñÆÁ» çÅ ÇÂÕ ÖÅÕÅ)

ÇÂÃ ñ¶Ö çÅ îÕÃç éò¶º ÇÃð¶ å¯º Ö¶åÆ Ü» íÅðåÆ ÃîÅÜ ç¶ ÖÅÃ¶ ù êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÃÅìå ÕðéÅ éÔÄ ÔË ÇÕªÇÕ ÇÂÔ Õ¿î å» ÕÅøÆ êÇÔñ» ÔÆ Ô¯ Ú¹¼ÕÅ ÔËÍ íÅðåÆ Ö¶åÆ Çò¼Ú Ô¯Â¶ Ôð¶ ÇÂéÕñÅì å¯º ìÅÁç ÔÆ íÅðåÆ ÕÇîÀ±ÇéÃà» Áå¶ ÁÕÅçÇîÕ îÅðÕÃòÅçÆÁ» çðÇîÁÅé ÇÂÔ ÃòÅñ À°µá Öó·Å Ô¯ÇÂÁÅ ÃÆ ÇÕ íÅðåÆ Ö¶åÆ Çò¼Ú íÅðÈ êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» çÅ ÖÅÃÅ ÕÆ ÔË? AIG@ Çò¼Ú ÒÇÂÕéÅÇîÕ ÁËºâ ê¯ñÆàÆÕñ òÆÕñÆÓ Çò¼Ú ÇÂÃ ÃòÅñ À°µêð ìÇÔÃ ÇÛóÆ, ÇÜÃ Çò¼Ú íÅðåÆ Ö¶åÆ ù Ü×ÆðÈ Ü» Áðè-Ü×ÆðÈ ÃÅìå Õðé òÅÿ¶ Üñç ÔÆ îËçÅé Û¾â ×Â¶Í AIFG Çò¼Ú îÔÅé éÕÃñìÅóÆ ìöÅòå å¯º ìÅÁç òÜÈç Çò¼Ú ÁÅÂ¶ ÇÂéÕñÅìÆ Ö¶î¶ Çò¼Ú òÆ ÇÂÃ ÃòÅñ À°µêð ÇÕÃ¶ éÅ ÇÕÃ¶ ðÈê Çò¼Ú ÚðÚÅ ÇÛóçÆ ðÔÆÍ ÇÂÔ íÅðå çÆ ÕÇîÀ±ÇéÃà ñÆ× (îÅðÕÃòÅçÆ-ñËÇééòÅçÆ) ÔÆ ÃÆ ÇÜÃ é¶ íÅðå çÆ ÕÇîÀ±ÇéÃà ñÇÔð ç¶ ÇÂÇåÔÅÃ Çò¼Ú êÇÔñÆ òÅð íÅðåÆ ÃîÅÜ ç¶ íðò¶º Çòô¶ôñä çÅ ÕÅðÜ Ô¼æ ÓÚ ÇñÁÅÍ AIGH Çò¼Ú ÁÅêäÆ ÃæÅêéÅ å¯º ìÅÁç ê³Ü ÃÅñ» çÆ ×ÇÔð-×¿íÆð Ö¯Ü-êóåÅñ å¯º ìÅÁç ÁÅêä¶ ÇÃè»åÕ êðÚ¶ ÒñÅñ åÅðÅÓ ç¶ çÈÃð¶ Á³Õ Çò¼Ú, å¼æ»-Á³ÕÇóÁ»-çñÆñ» ÃÇÔå, íÅðåÆ ÃîÅÜ ù êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÃîÅÜ ÃÅìå Õðç¶ Ô¯Â¶, ÇÂÔ éåÆÜÅ Õ¼ÇãÁÅ Ç×ÁÅ ÇÕ íÅðåÆ ÃîÅÜ ù Áðè Ü×ÆðÈ-Áðè ìÃåÆ ÕÇÔäÅ öñå ÔË Áå¶ ÇÂÔ ÇÕ íÅðåÆ ÃîÅÜ Ô¹ä ÜîÔÈðÆ, éò-ÜîÔÈðÆ ÇÂéÕñÅì çÅ êóÅÁ êÅð ÕðÕ¶ ÃîÅÜòÅçÆ ÇÂéÕñÅì ç¶ êóÅÁ Çò¼Ú çÅÖñ Ô¯ Ú¹¼ÕÅ ÔËÍ ÒñÅñ åÅðÅ-BÓ ç¶ êÌÕÅôé å¯º ìÅÁç ÇÂÃ ù ç¶ô ç¶ Õ¯é¶-Õ¯é¶ Çò¼Ú, À°Ã ò¶ñ¶ çÆÁ» ÇÂéÕñÅìÆ ÕËºê çÆÁ» Ô¯ð Üæ¶ì¿çÆÁ» å¼Õ êÔ¹¿ÚÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ Áå¶ Ãí ù ÇÂÃ À°µêð ÇòÚÅð-ÚðÚÅ Áå¶ òÅç-ÇòòÅç çÅ Ã¼çÅ Çç¼åÅ Ç×ÁÅÍ êð ÇÂé·» ÃÅð¶ ×ð¹¼ê» é¶ íÅðåÆ ÇÂéÕñÅì ç¶ ÇÂÃ ÁÇÔî ÃòÅñ À°µêð Ú¹¼ê ÔÆ èÅðÆ ð¼ÖÆÍ ÇÂÃ å¯º ìÅÁç AIHG Çò¼Ú ç¹ìÅðÅ ÃÆ. ÁËµñ. ÁÅÂÆ. (ÁËµî. ÁËµñ.) é¶ ÇÂÔ ïåé ÕÆåÅ ÇÕ íÅðåÆ ÃîÅÜ Çò¼Ú ÁÅÂ¶ ÇÂÃ ìçñÅÁ ù çÈÜÆ Ã¿ÃÅð Ü¿× å¯º ìÅÁç Ãî¹¼Ú¶ Ã¿ÃÅð ÇòÚ, ÃÅîðÅÜòÅç ç¶ ÕÅðòÅÂÆ ã¿× ÇòÚ ÁÅÂÆÁ» îÔ¼åòêÈðé åìçÆñÆÁ» ç¶ êÇðê¶Ö Çò¼Ú ð¼Ö Õ¶ ÃîÇÞÁÅ ÜÅò¶Í ÇÂÃ Ãì¿èÆ ÃÅîðÅÜ ç¶ ÕÅðòÅÂÆ ã¿× Çò¼Ú ÁÅÂÆÁ» åìçÆñÆÁ» ìÅð¶, íÅðåÆ ÃîÅÜ ç¶ ÖÅÃ¶, íÅðå ç¶ ÃîÅÜòÅçÆ ÇÂéÕñÅì ç¶ êÌ¯×ðÅî Ãì¿èÆ ç¯ ÁÇÔî çÃåÅò¶÷ ÜÅðÆ ÕÆå¶ ×Â¶Í êð ÇÂÃ òÅð òÆ ÇÂéÕñÅìÆ Ö¶î¶ çÆÁ» ìÅÕÆ Üæ¶ì¿çÆÁ» é¶ ÒÇÂ¼Õ Ú¹¼ê Ã½ Ã¹¼ÖÓ çÆ éÆåÆ À°µêð Ú¼ñäÅ ÔÆ ÇìÔåð ÃîÇÞÁÅÍ ÇÂÃ ñÂÆ ÇÂÃ ñ¶Ö Çò¼Ú ÁÃÄ íÅðåÆ ÃîÅÜ, ÖÅÃ Õð íÅðåÆ Ö¶åÆ ç¶ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÖÅÃ¶ Ãì¿èÆ Õ¯ÂÆ éòÄ ×¼ñ éÔÄ ÕÇÔä ÜÅ ðÔ¶Í ÇÂÃ ñ¶Ö çÅ î¹¼Ö îÕÃç AII@ å¯º ìÅÁç ç¶ Ãî¶º Çò¼Ú íÅðå ç¶ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÁðæÚÅð¶ ÖÅÃ ÕðÕ¶ íÅðåÆ Ö¶åÆ Çò¼Ú ÁÅÂ¶ ìçñÅò» ù ÜÅéäÅ ÃîÞäÅ ÔÆ ÔËÍ ÇÂé·» ìçñÅò» çÆ ÇçôÅ Çìé» ô¼Õ Ô¯ð òè¶ð¶ êÌê¼Õ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÇòÕÅÃ çÆ ÔÆ ÔËÍ

AII@ å¯º ìÅÁç çÅ Ãî» êÈðÆ ç¹éÆÁÅ Çò¼Ú òÆ Áå¶ íÅðå Çò¼Ú òÆ Çå¼ÖÆÁ» åìçÆñÆÁ» çÅ Ãî» ÇðÔÅ ÔËÍ ÇÂé·» Çå¼ÖÆÁ» åìçÆñÆÁ» å¯º íÅðåÆ ÃîÅÜ çÅ Õ¯ÂÆ òÆ Õ¯éÅ ÁÛ±åÅ éÔÄ ÇðÔÅ ÔËÍ ÇÕÔÅ ÜÅ ÃÕçÅ ÔË ÇÕ ÇÂÔ Ãî» íÅðåÆ ÃîÅÜ çÆ å¶÷ ðøåÅð êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÇòÕÅÃ çÅ ÇðÔÅ ÔËÍ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÇòÕÅÃ çÆ ÇÂ¼Õ ÁÇÜÔÆ ðøåÅð Ü¶ÔÆ ÇÕ íÅðåÆ ÃîÅÜ é¶ ÇêÛñÆ ÚÅð çÔÅÇÕÁ» Çò¼Ú Õç¶ òÆ éÔÄ ÃÆ ç¶ÖÆÍ

ÁÇÜÔ¶ å¶÷ ðøåÅð åìçÆñÆÁ» ç¶ Ãî¶º Çò¼Ú, À°Ô ×ð¹¼ê Ü¯ ÁÜ¶ òÆ íÅðå ù Áðè Ü×ÆðÈ-Áðè ìÃåÆ ÃîÅÜ ç¶ ðÈê Çò¼Ú Á³×ç¶ Ãé/Ôé, À°é·» ç¶ ò¶ñÅ ÇòÔÅÁ Ú¹¼Õ¶ ÇÂÔ Ú½Öà¶ ÇÔ¼ñä ñ¼×¶Í ÇÂé·» ×ð¹¼ê» ç¶ ìÅÔð¯º íÅðåÆ ÃîÅÜ ç¶ ÖÅÃ¶ ìÅð¶ Ü¯ ÃòÅñ À°µáç¶ Ãé, À°é·» ìÅð¶ å» ÇÂé·» ×ð¹¼ê» é¶ Ú¹¼ê èÅðÆ ð¼ÖÆ, êð Ô¹ä ÇÂé·» ×ð¹¼ê» ç¶ Á³çð¯º ÔÆ, ÇÂé·» ×ð¹¼ê» çÆ íÅðåÆ ÃîÅÜ ç¶ ÖÅÃ¶ ìÅð¶ ÃîÞ À°µêð ÃòÅñ À°µáä ñ¼×¶Í ÇÜÃ ìÅð¶ ÇÂé·» ×ð¹¼ê» çÆ ñÆâðÇôê ù ÇÂé·» ÃòÅñ» ìÅð¶ îÈ¿Ô Ö¯ñ·äÅ ÔÆ ÇêÁÅÍ êð ÁÜ¶ òÆ ÇÂÔ ×ð¹¼ê ê¹ðÅäÆ ò¶ñÅ ÇòÔÅÁ Ú¹¼ÕÆ ÃîÞ Óå¶ ÔÆ âà¶ Ô¯Â¶ ÔéÍ ÇÂÔ íÅðåÆ ÃîÅÜ Çò¼Ú Ô¯ÂÆÁ» Ú½åðøÅ Çå¼ÖÆÁ» åìçÆñÆÁ» Ãì¿èÆ À°µáç¶ ÃòÅñ» å¯º Ü» å» ÇÂÔ ÕÇÔ Õ¶ ê¼ñÅ ÞÅó Çç¿ç¶ Ôé ÇÕ ÇÂÔ ÃòÅñ Ü»Úä êóåÅñä òÅñ¶ Ôé Áå¶ ÇÂÔ ×¼ñ ÇÂÔ ×ð¹¼ê ÇêÛñ¶ ç¯ çÔÅÇÕÁ» å¯º òÆ ò¼è Ãî¶º å¯º ÕÇÔ¿ç¶ ÁÅ ðÔ¶ Ôé Áå¶ Ü» Çëð éòÆÁ» åìçÆñÆÁ» Ãì¿èÆ å¼æ» ù Û»×-åðÅô Õ¶ ÁÅêä¶ êÌ¯×ðÅî Ãì¿èÆ ê¹ðÅä¶ Ú½Öà¶ Çò¼Ú Çë¼à Õðé çÆ Õ¯Çôô Õðç¶ ÔéÍ

ÇÂÃ åð·» ç¶ ð¹ÞÅé çÆ Ãê¼ôà ÇîÃÅñ ôÔÆç ÕÅîð¶â ìÅìÅ ìÈÞÅ ÇÃ¿Ø ïÅç×ÅðÆ êÌÕÅôé ì¿×Å ò¼ñ¯º êÌÕÅÇôå ÇÕåÅì ÒíÅðå çÅ ÖÅÃÅ Áðè-Ü×ÆðÈ ÇÕª?Ó ÔËÍ ÇÂÃ ê¹ÃåÕ çÅ ÇÃðñ¶Ö ÔÆ Ãê¼ôà Õð Çç¿çÅ ÔË ÇÕ ÇÂÃ ç¶ Ã¿êÅçÕ é¶ ÇÂÔ ê¹ÃåÕ íÅðåÆ ÃîÅÜ ù ÒÁðè-Ü×ÆðÈÓ ÃÅìå Õðé ñÂÆ êÌÕÅÇôå ÕÆåÆ ÔËÍ ÇÂÃ îÕÃç Çò¼Ú ÇÂÃ ÇÕåÅì çÅ Ã¿êÅçÕ ÇÕÃ Ô¼ç å¼Õ ÕÅîïÅì Ô¯ÇÂÁÅ ÔË, ÇÂÔ ÁÃÄ Á¼×¶ Ú¼ñ Õ¶ ò¶Ö»×¶Í

ÇÂÃ ÇÕåÅì Çò¼Ú ÚÅð ñ¶Ö êÌÕÅÇôå ÕÆå¶ ×Â¶ ÔéÍ êÇÔñÅ ñ¶Ö ôÌÆîÅé ÁðÇò¿ç çÅ ÇñÇÖÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÔË, ÇÜÃ çÅ ÇÃðñ¶Ö ÔË ÒÖ¶åÆ Á³çð åìçÆñÆ Çò¼Ú ÜîÅåÆ Ãì¿è» ù ÃîÞä ñÂÆ ÇÃè»åÕ ÁèÅðÓÍ ÇÂÃ ñ¶Ö Çò¼Ú ñ¶ÖÕ é¶ Õ°¼ñ ìÅð» ÁÇÜÔ¶ ëËÕàð ç¼Ã¶ Ôé, ÇÜé·» ù ÁèÅð ìäÅ Õ¶ íÅðåÆ Ö¶åÆ Çò¼Ú êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» ìÅð¶ ÇÕÃ¶ ëËÃñ¶ À°µêð êÔ¹¿ÇÚÁÅ ÜÅ ÃÕçÅ ÔËÍ êð ÁÃñ Çò¼Ú ÇÂÔ ëËÕàð Ç×ÁÅð» ÔÆ Ôé, ÇÕªÇÕ ÇÂ¼Õ ëËÕàð çÅ Ç÷Õð ñ¶ÖÕ é¶ ç¯ òÅð Õð Çç¼åÅ ÔË, ÇÂÔ ëËÕàð ÔË é§: G Ö¶åÆ Çò¼Ú À°åêÅçÕåÅ çÅ ð¹ÞÅé, ÇÜÃ ù é§: AB À°µêð î¹ó ç¹ÔðÇÂÁÅ Ç×ÁÅ ÔËÍ ÖËð ÇÂÃ öñåÆ À°µêð Õ¯ÂÆ Çà¼êäÆ ÕÆå¶ Çìé» ÔÆ ÁÃÄ Á¼×¶ Ú¼ñç¶ Ô»Í ÁÃñ Çò¼Ú ÇÂÔ ñ¶Ö íÅðåÆ Ö¶åÆ Çò¼Ú íÅðÈ êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» ç¶ ÃòÅñ À°µêð ÇìñÕ°ñ Ú¹¼ê ÔËÍ ÇÂÃ çÅ ñ¶ÖÕ ÇÂÔ å» ç¼ÃçÅ ÔË ÇÕ íÅðåÆ Ö¶åÆ Çò¼Ú íÅðÈ êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» ç¶ ÖÅÃ¶ ù ÜÅéä ñÂÆ ÇÕÔó¶-ÇÕÔó¶ å¼æ» çÆ êóåÅñ ÕðéÆ ÚÅÔÆçÆ ÔË, êð õ¹ç ñ¶ÖÕ ÇÂÃ åð·» çÆ Õ¯ÂÆ Ü»Ú-êóåÅñ éÔÄ ÕðçÅ, ÇÂÃ åð·» ÁÃÄ ÕÇÔ ÃÕç¶ Ô» ÇÕ íÅðåÆ Ö¶åÆ ÓÚ íÅðÈ êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» ìÅð¶ ñ¶ÖÕ çÆ Õ¯ÂÆ ê¯÷Æôé éÔÄ ÔËÍ êåÅ éÔÄ íÅðåÆ ÃîÅÜ ù ÒÁðè-Ü×ÆðÈÓ ÃÅìå Õðé òÅÃå¶ ÛÅêÆ ×ÂÆ ÇÂÃ ÇÕåÅì ç¶ Ã¿êÅçÕ é¶ ÇÕÃ ÁèÅð À°µêð ÇÂÃ ñ¶Ö ù ÇÂÃ ÇÕåÅì Çò¼Ú ôÅÇîñ ÕÆåÅ ÔË?

ÇÂÃ ÇÕåÅì Çò¼Ú êÌÕÅÇôå çÈÃðÅ ñ¶Ö ÒíÅðåÆ Ö¶åÆ çÅ ÜîÅåÆ Çòôñ¶ôäÓ ÃÅìÕÅ ÃÆ. êÆ. ÁÅÂÆ. (ÁËµî. ÁËµñ.) [êÆêñ÷ òÅð] ç¶ åð÷îÅé Á³×ð¶÷Æ ê¶êð ÒòËé×ÅðâÓ ç¶ AIHF Çò¼Ú Ûê¶ Á³Õ å¯º ÇñÁÅ Ç×ÁÅ ÔËÍ ÇÂÃ ñ¶Ö Çò¼Ú å¼æ»-Á³ÕÇóÁ» ÃÇÔå íÅðåÆ Ö¶åÆ ù Áðè-Ü×ÆðÈ ÃÅìå Õðé çÆ Õ¯Çôô ÕÆåÆ ×ÂÆ ÔËÍ õ¹ç ÇÂÃ ÇÕåÅì ç¶ Ã¿êÅçÕ çÅ î³éäÅ ÔË ÇÕ ÇÂÃ ñ¶Ö Çò¼Ú òðå¶ ×Â¶ Á³Õó¶ ÕÂÆÁ» ù ê¹ðÅä¶ ñ¼× ÃÕç¶ Ôé Áå¶ Ã¼Úî¹¼Ú ÔÆ ÇÂÔ Á³Õó¶ Ô¹ä ÕÅøÆ ê¹ðÅä¶ Ô¯ Ú¹¼Õ¶ ÔéÍ ÇÂÃ Çò¼Ú ê¶ô å¼æ, ÇÜé·» ç¶ ÁÅèÅð Óå¶ íÅðåÆ Ö¶åÆ ù Áðè-Ü×ÆðÈ ÃÅìå Õðé çÆ Õ¯Çôô ÕÆåÆ ÔË, ç¶ ò¶ñÅ ÇòÔÅÁ Ú¹¼Õ¶ Ô¯äÅ ÔÆ ÕÅëÆ ÔË ÇÕ ÇÂÔ ñ¶Ö Õ¯ÂÆ òÆ Çà¼êäÆ ÕÆå¶ ÜÅä ç¶ ï¯× éÔÄ ÔËÍ êð íÅðå ù Áðè-Ü×ÆðÈ Áðè-ìÃåÆ î³éä òÅñÆ èÅðÅ ç¶ ôÌÆîÅé ÇÂÔ ÕÇÔ ÃÕç¶ Ôé ÇÕ ÁÃÄ òÆ å» ÃÆ. ÁËµñ. ÁÅÂÆ. (ÁËµî. ÁËµñ.) ç¹ÁÅðÅ AIHC Çò¼Ú ÛÅê¶ ×Â¶ ÒñÅñ åÅðÅ-BÓ ç¶ ÁèÅð Óå¶ ÔÆ íÅðåÆ ÃîÅÜ ù êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÃÅìå Õðç¶ Ô»Í ÒêÌåÆì¼èÓ ç¶ êÅáÕ ÇÂÃ ÇÂåðÅ÷ À°µêð ÔËðÅé Ô¯ä×¶ ÇÕªÇÕ ÃîÅÜ çÅ ÇòÕÅÃ Á¼×¶ ò¼ñ Ô¹¿çÅ ÔË éÅ ÇÕ Çê¼Û¶ ò¼ñÍ ÇÂÔ å» Ô¯ ÃÕçÅ ÔË ÇÕ ÇÕÃ¶ ÃîÅÜ Çò¼Ú Ô¯ÇÂÁÅ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÇòÕÅÃ Ô¯ð òè¶ð¶ êÌê¼Õ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÇòÕÅÃ ò¼ñ Õçî ê¹¼à¶ êð ÇÂÔ éÔÄ Ô¯ ÃÕçÅ ÇÕ ÇÂ¼Õ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÃîÅÜ òÅêÃ Ü×ÆðçÅðÆ ò¼ñ êðå ÜÅò¶Í ÇÂÃ ñÂÆ ÇÂÔ ÇÂåðÅ÷ ÇìñÕ°ñ ÇéðÁÅèÅð Ô¯ò¶×ÅÍ

ÇÂÃ ÇÕåÅì Çò¼Ú êÌÕÅÇôå À°êð¯Õå ñ¶Ö Çò¼Ú íÅò¶º íÅðåÆ Ö¶åÆ ù Áðè-Ü×ÆðÈ ÃÅìå Õðé çÆ Õ¯Çôô ÕÆåÆ ×ÂÆ ÔË êð éÅñ çÆ éÅñ ÇÂÔ òÆ êÌòÅé ÕÆåÅ Ç×ÁÅ ÔË ÇÕ íÅðåÆ Ö¶åÆ Çò¼Ú êÈ¿ÜÆòÅçÆ Çðôå¶ òÆ ÇòÕÅÃ Õð ðÔ¶ ÔéÍ ÇÂÃ Çò¼Ú ÇÕÔÅ Ç×ÁÅ ÔË, ÒÒÀ°µêð ÇìÁÅé¶ å¼æ»-Á³ÕÇóÁ» å¯º Ãê¼ôà ÔË ÇÕ AIFF-FG å¯º ñË Õ¶, Ö¶åÆ ñÅ×å òÃå» Çò¼Ú Ã¼ÚÆúº ÔÆ òÅèÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÔËÍ ÇÂÔ íÅðå ç¶ ê¶ºâ± Ö¶åð Çò¼Ú ÇòÕÅÃ Õð ðÔ¶ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÇðôÇåÁ» çÅ Ã¿Õ¶å ÔËÓÓ (ê³éÅ AI)Í íÅðåÆ Ö¶åÆ Çò¼Ú ÒÒêÈ¿ÜÆòÅçÆ ÇòÕÅÃ çÅ Ã¿Õ¶åÓÓ ç¶ä òÅñ¶ ÇÂÔ Òå¼æ Áå¶ Á³Õó¶Ó AIHC-HD å¼Õ ç¶ Ôé Áå¶ À°ç¯º å¯º ñË Õ¶ Ô¹ä å¼Õ ç¯ çÔÅÕ¶ ìÆå Ú¹¼Õ¶ ÔéÍ ÕÆ À°êð¯Õå å¼æ»-Á³ÕÇóÁ» å¯º íÅðå ç¶ ê¶ºâ± Ö¶åð Çò¼Ú ÇÜÃ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÇòÕÅÃ çÅ Ã¿Õ¶å ÇîñçÅ ÔË, ÇÂÔ ÇòÕÅÃ Ô¯ð òè¶ð¶ êÌê¼Õ ÇòÕÅÃ çÆ ÇçôÅ Çò¼Ú Á¼×¶ éÔÄ òÇèÁÅ? ÇÂÃ ÃòÅñ ç¶ ÜòÅì Çò¼Ú ÇÂÃ ÇÕåÅì Çò¼Ú êÌÕÅÇôå ñ¶Ö Áå¶ ÇÂÃ çÅ Ã¿êÅçÕ ç¯ò¶º ÖÅî¯ô ÔéÍ

À°êð¯Õå ñ¶Ö ÇÂ¼Õ Ô¯ð Áðæ Çò¼Ú òÆ ò¶ñÅ ÇòÔÅÁ Ú¹¼ÕÅ ÔËÍ ÇÂÔ ñ¶Ö AIHF Çò¼Ú ÇñÇÖÁÅ Ç×ÁÅ ÃÆ Áå¶ ÇÂÃ¶ ÇÕåÅì Çò¼Ú êÌÕÅÇôå ÁðÇò¿ç çÅ ñ¶Ö B@@E Çò¼Ú ÇñÇÖÁÅ Ç×ÁÅ ÔËÍ ç¯Ô» ñ¶Ö» ù ÇèÁÅé éÅñ êó·é Óå¶ êåÅ ñ¼×çÅ ÔË ÇÕ ÁðÇò¿ç çÅ ñ¶Ö, ÇÂÃ¶ ñ¶Ö çÆ Ü» å» éÕñ ÔË Áå¶ Ü» Û¯àÅ ðÈê ÔËÍ ÇÜé·» å¼æ» ç¶ ÁèÅð Óå¶ ÇÂÃ ñ¶Ö Çò¼Ú íÅðåÆ Ö¶åÆ ù Áðè-Ü×ÆðÈ ÃÅìå Õðé çÆ Õ¯Çôô ÕÆåÆ ×ÂÆ ÔË, ÁðÇò¿ç é¶ À°é·» ÔÆ å¼æ» ù ÁÅèÅð ìäÅ Õ¶ ÒÖ¶åÆ Á³çð åìçÆñÆ Çò¼Ú ÜîÅåÆ Ãì¿è» ù ÃîÞä ñÂÆ ÇÃè»åÕ ÁÅèÅðÓ ÇåÁÅð ÕÆåÅ ÔË, ÇÜÃ ù ÃÌÆîÅé ÁðÇò¿ç é¶ ÇÕÃ¶ òÆ éåÆÜ¶ Óå¶ éÔÄ êÔ¹¿ÚÅÇÂÁÅÍ ÇÂÃ ÁÅèÅð é¶ ÇÕÔÅ ÜÅ ÃÕçÅ ÔË ÇÕ íÅðåÆ Ö¶åÆ Çò¼Ú ÇêÛñ¶ ç¯ çÔÅÇÕÁ» Çò¼Ú Ô¯ÂÆÁ» Çå¼ÖÆÁ» åìçÆñÆÁ» ù ÃîÞä ç¶ îÅîñ¶ ÓÚ ÇÂÔ íÅðåÆ éð¯çÇéÕ ì¹ðÆ åð·» í¿ìñíÈÃ¶ Çò¼Ú êÂ¶ Ô¯Â¶ ÔéÍ ÇÂé·» åìçÆñÆÁ» ìÅð¶ ÇÂé·» çÆ Õ¯ÂÆ ê¯÷Æôé éÔÄ ÔË, ÇÂÔ ÇÂÃ ìÅð¶ êÈðÆ åð·» Ú¹¼ê Ôé Áå¶ ÇÂé·» åìçÆñÆÁ» å¯º Á¼Ö» ì¿ç ÕðÕ¶ ÁÅêäÆ ê¹ðÅäÆ ÒêÌËÕÇàÃÓ Çò¼Ú ÔÆ ð¹¼Þ¶ Ô¯Â¶ ÔéÍ ÇÂÃ ÇÕåÅì ç¶ Ã¿êÅçÕ é¶ Çò¼Ú-Çò¼Ú Çà¼êäÆÁ» ÕðÕ¶ ÇÂÃ ÇÕåÅì ç¶ ÁèÈð¶êä ù çÈð Õðé çÆ Õ¯Çôô ÕÆåÆ ÔËÍ ÃÆ. ÁÅð. ÃÆ. é» çÆ Üæ¶ì¿çÆ ç¶ Ãì¿è Çò¼Ú Çà¼êäÆ ÕðÇçÁ» ÃÌÆîÅé Ã¿êÅçÕ çÅ ÕÇÔäÅ ÔË, ÒÒÔ¹ä À°Ã çÅ Õ¯ÂÆ éÅî ñ¶òÅ éÔÄ ìÇÚÁÅÍ Çìé» Áîñ òÅñ¶ ÖËó Ç×ÁÅéÆÁ» çÅ ôÅÇÂç ÇÂÔ¯ Ôôð Ô¹¿çÅ ÔËÍÓÓ Ã¿êÅçÕ çÆ ÇÂÔ Çà¼êäÆ ÇìñÕ°ñ çð¹Ãå ÔËÍ ÇÂÃ Çò¼Ú ÇÂ¿éÅ òÅèÅ ÷ðÈð ÕðéÅ ÚÅÔ»×¶ ÇÕ ÒôÅÇÂçÓ éÔÄ, ÇìñÕ°ñ ñÅ÷îÆ ÔÆ ÇÂÔ¯ Ôôð Ô¹¿çÅ ÔËÍ êð Ã¿êÅçÕ ÜÆ Áîñ òÅÃå¶ ÇÕÃ¶ ðÅÔ çðÃÅò¶ ÇÃè»å çÆ òÆ å» ÷ðÈðå Ô¹¿çÆ ÔË, Ü¯ ÇÕ ÁÅêä¶ ÁÅê Çò¼Ú òÆ îé°¼Ö ç¶ Ãî¹¼Ú¶ ÃîÅÇÜÕ ÁÇíÁÅÃ çÅ ÔÆ ÇéÚ¯ó Ô¹¿çÅ ÔËÍ ñËÇéé é¶ ÁËò¶º å¶ éÔÄ ÃÆ ÇÕÔÅ ÇÕ ÒÒÇìé» ÇÂéÕñÅìÆ ÇÃè»å å¯º Õ¯ÂÆ ÇÂéÕñÅìÆ ñÇÔð éÔÄ Ô¹¿çÆÍÓÓ ÇÂÃ ñÂÆ ÇÂéÕñÅìÆ ÇÃè»å çÆ ðÅÔé°îÅÂÆ ÓÚ À°Ã ÃîÅÜ çÆ, ÇÜÃ ù åìçÆñ ÕðéÅ ÔË, çÆ ÇòÇ×ÁÅé Ã¿×å ÃîÞçÅðÆ å¯º Çìé» Áîñ Ôé¶ð¶ Çò¼Ú à¼Õð» îÅðé å¯º ò¼è Õ°Þ éÔÄ Ô¯ ÃÕçÅÍ ÇÂéÕñÅìÆ ÇÃè»å çÆ ðÅÔé°îÅÂÆ å¯º Çìé» Áîñ Çò¼Ú ð¹¼Þ¶ ðÇÔä òÅÇñÁ» çÆ ÔÅñå ÇÂ¼Õ Ççé ï±ðÆ Õ÷ÅÕ¯ò çÆ ÕÔÅäÆ ÇòÚñ¶ Á³é·¶ ÇôÕÅðÆ Õ°¼å¶ òÅñÆ Ô¯ Ü»çÆ ÔËÍ

ÇÂÃ ÇÕåÅì Çò¼Ú ôÅÇîñ åÆÃðÅ ñ¶Ö ÒíÅðåÆ ÃîÅÜ çÅ ÖÅÃÅ Áðè Ü×ÆðÈÓ ÃÅìÕÅ ÃÆ. êÆ. ÁÅÂÆ. (ÁËµî. ÁËµñ.) [êÅðàÆ ï±ÇéàÆ] ç¶ Á³×ð¶÷Æ ê¶êð ÒêÅðàÆ ï±ÇéàÆÓ ç¶ AIHG-HH Á³Õ Çò¼Ú¯º ÇñÁÅ Ç×ÁÅ ÔËÍ ÇÂÔ ñ¶Ö î¹¼Ö ðÈê Çò¼Ú ÇÂÃ êÅðàÆ çÆ Á³çðÈéÆ ìÇÔÃ ù Ã¿ì¯Çèå ÔËÍ ÇÂÔ ñ¶Ö íÅðåÆ Ö¶åÆ ù Áðè Ü×ÆðÈ éÅ î³éä òÅñ¶ Çòð¯èÆÁ» (A) Ü¯ î¹¼Ö ðÈê Çò¼Ú íÅðåÆ Ö¶åÆ ù ÃðîÅÂ¶çÅðÅéÅ î³éç¶ Ôé (B) À°Ô Ü¯ ÇÂÔ ÕÇÔ¿ç¶ Ôé ÇÕ íÅðåÆ Ö¶åÆ ù Áðè-Ü×ÆðÈ ÕÇÔäÅ å» öñå ÔË, êð ÇÕÔÅ ÕÆ ÜÅò¶ ÇÂÃ ìÅð¶ Ú¹¼ê Ôé, ù é°¼Õð¶ ñÅÀ°ä ç¶ îÕÃç éÅñ ÇñÇÖÁÅ Ç×ÁÅÍ ÇÂÔ ñ¶Ö íÅðåÆ ÃîÅÜ ç¶ ÇÕÃ¶ öÇÔð ×¿íÆð íðò¶º Çòôñ¶ôä å¯º Õ¯ðÅ ì¶Ô¼ç ÃåÔÆ ÔËÍ

ÇÂÃ ÇÕåÅì Çò¼Ú êÌÕÅÇôå ÁÅÖðÆ ñ¶Ö ÃÆ. êÆ. ÁÅÂÆ. (ÁËµî. ÁËµñ.) [êÅðàÆ ï±ÇéàÆ] ç¶ êÌ¯×ðÅî çÅ ÇÂ¼Õ ÇÔ¼ÃÅ ÔËÍ ÃÌÆîÅé ÁðÇò¿ç ç¶ ñ¶Ö ù Û¼â Õ¶ ìÅÕÆ ÃÅð¶ ñ¶Ö» çÅ ÇÂ¼Õ ÔÆ îÕÃç ÔË, íÅðåÆ Ö¶åÆ ù Áðè-Ü×ÆðÈ ÃÅìå ÕðéÅ, ÇÂé·» ñ¶Ö» Çò¼Ú Çç¼å¶ å¼æ-åðÕ Ãí Çîñç¶-Ü¹ñç¶ ÔÆ ÔéÍ

ÁÃÄ ÇÂ¼æ¶ ÁÅêäÅ îÈñ Õ¿î Õð»×¶Í ÇÂÃ ñ¶Ö çÅ î¹¼Ö îÕÃç AII@ å¯º ìÅÁç, Üç¯º å¯º íÅðåÆ Ô¹ÕîðÅé» é¶ éòÄ ÁÅðÇæÕ éÆåÆ ÁêäÅÂÆ ÔË, Üç¯º å¯º íÅðå Ãî¶å êÈðÆ ç¹éÆÁÅ ÇòÚ À°çÅðÆÕðé-Çé¼ÜÆÕðé-Ã¿ÃÅðÆÕðé çÆ Ôé·¶ðÆ Þ¹¼ñä ñ¼×Æ ÔË, ç¶ Ãî¶º ç½ðÅé íÅðåÆ Ö¶åÆ Çò¼Ú òÅêðÆÁ» åìçÆñÆÁ» çÆ ÇÂ¼Õ åÃòÆð ê¶ô ÕðéÅ ÔËÍ ÇÂÃ îÈñ îÕÃç ù êÈðÅ Õðç¶ Ô¯Â¶ ÁÃÄ À°êð¯Õå ÇÕåÅì ÒíÅðå çÅ ÖÅÃÅ Áðè-Ü×ÆðÈ ÇÕª?Ó ÇòÚñÆÁ» çñÆñ» çÆ òÆ ÚÆð-ëÅó Õð»×¶Í ÁÃÄ Õ¯Çôô Õð»×¶ ÇÂÃ ñ¶Ö Çò¼Ú ÁÃÄ AII@ å¯º ìÅÁç ç¶ ÔÆ Á³Õó¶ ç¶ÂÆÂ¶Í ÇÕå¶ éò¶º Á³Õó¶ À°êñì¼è éÅ Ô¯ä çÆ ÃÈðå Çò¼Ú Ü» ê¹ðÅä¶ Á³ÕÇóÁ» çÆ êÌÃ¿Ç×ÕåÅ ÕÅðé ÔÆ ÃÅù AII@ å¯º êÇÔñ» ç¶ Á³Õó¶ ç¶ä¶ êË ÃÕç¶ ÔéÍ ÇÂÃ Çò¼Ú ÁÃÄ ôÌÆîÅé ÁðÇò¿ç ò¼ñ¯º íÅðåÆ Ö¶åÆ ÇòÚñ¶ êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» ù ÃîÞä ñÂÆ Ü¯ AA ëËÕàð Çç¼å¶ ×Â¶ Ôé, À°é·» ù òÆ Ãî¶àä çÆ Õ¯Çôô Õð»×¶Í ÃÌÆîÅé ÁðÇò¿ç é¶ å» ÇÂé·» ëËÕàð» ç¶ ÁèÅð À°µêð íÅðåÆ Ö¶åÆ ÇòÚñÆÁ» åìçÆñÆÁ» ù Ø¯Öä-êóåÅñä çÆ Õ¯Çôô éÔÄ ÕÆåÆ êð ÁÃÄ ÇÂÔ Õ¿î ÷ðÈð Õð»×¶Í

(A) Øð¶¬ î³âÆ çÅ Üéî Áå¶ ÇòÃåÅð

ÒÒî³âÆ ÇÜäÃ ÁðæÚÅð¶ çÆ ÔÆ ÇÂ¼Õ ÕËàÅ×ðÆ ÔË, ÁÅêä¶ ÇòÕÅÃ ç½ðÅé ÇÜÃ çÆ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÁðæÚÅð¶ Çò¼Ú ðÈê ìçñÆ Ô¹¿çÆ ÔË Áå¶ ÇÃðø ÇêÛñ¶ð¶ åÇÔå ÔÆ ÇÂÔ ÁÅêäÅ êÈðé êÌíÅò Áå¶ ÃðìÇòÁÅêÆ êÌÃÅð ÔÅÃñ ÕðçÆ ÔËÍ ÇÂÃ ñÂÆ, Øð¶¬ î³âÆ éÅÿ Ãì¿Çèå ì¹ÇéÁÅçÆ ÇÃè»åÕ å÷òÆ÷» çÆ êóåÅñ Õðé ñÂÆ ÃÅù ñÅ÷îÆ ÔÆ Ãðñ ÇÜäÃ ÁðæÚÅð¶ å¯º ô¹ðÈÁÅå ÕðéÆ ÚÅÔÆçÆ ÔË Áå¶ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÁðæÚÅð¶ Çò¼Ú ÇÂÃ çÆ èÆîÆ ðÈêìçñÆ çÆ Ö¯Ü ÕðéÆ ÚÅÔÆçÆ ÔËÍÓÓ (ñËÇéé, ÕñËÕàâ òðÕÃ ê³éÅ CG, Áé°òÅç ÃÅâÅ)

Ãðñ ÇÜäÃ êËçÅòÅð çÆ Ô¯ºç ï°¼×» å¯º ðÔÆ ÔË, ÇÂæ¯º å¼Õ ÇÕ ×¹ñÅîçÅðÆ ï°¼× Çò¼Ú òÆ ÇÂÃ çÆ Ô¯ºç ò¶ÖÆ ÜÅ ÃÕçÆ ÔËÍ ÇÂÃ ñÂÆ ÇÃðø ÇÜäÃ êËçÅòÅð ç¶ ÁèÅð Óå¶ ÔÆ ÇÕÃ¶ ÃîÅÜ ù êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÃîÅÜ éÔÄ ÇÕÔÅ ÜÅ ÃÕçÅÍ ÇÂÔ Ãðñ ÇÜäÃ êËçÅòÅð ÔÆ Á¼×¶ Ú¼ñ Õ¶ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÇÜäÃ êËçÅòÅð ñÂÆ ÷îÆé ÇåÁÅð ÕðçÆ ÔËÍ ÇÜäÃ ÁðæÚÅð¶ çÅ ÁÅèÅð ÇÕðå çÆ ÃîÅÇÜÕ ò¿â ÔËÍ ÒÒÇåÁÅð îÅñ çÆ ÃéÁå çÅ Õ¼Ú¶ îÅñ çÆ ÃéÁå å¯º Áå¶ ÇåÁÅð îÅñ çÆ ÃéÁå çÅ Ö¶åÆ å¯º Áñ¼× Ô¯äÅ, Ö¹ç Ö¶åÆ ù òÆ ÇÂÕ ÃéÁå Çò¼Ú, ÁðæÚÅð¶ çÆ ÇÂ¼Õ ÇÜäÃ À°åêÅçÕ ôÅÖ Çò¼Ú ìçñ Çç¿çÅ ÔË, Çòô¶ôÆÕðé çÆ êÌÇ´ÁÅ, Ü¯ êËçÅòÅð çÆÁ» ò¼Ö-ò¼Ö ÇÕÃî» ù ÇÂÕ çÈÃð¶ å¯º Áñ¼× ÕðçÆ ÔË, Ü¯ ÇÕ ÃéÁå çÆÁ» Ççé¯-Ççé òèçÆÁ» ôÅÖÅò» êËçÅ ÕðçÆ ÔË, Ö¶åÆ Çò¼Ú òÆ ÇÂÃ çÅ êÌ×àÅòÅ Ô¹¿çÅ ÔË, Ü¯ ÇÕ Ö¶åÆ ç¶ Çòô¶ôÆÇ´å ÇÂñÅÕ¶ (ëÅðÇî³× ç¶ êÌì¿è) êËçÅ ÕðçÆ ÔË Áå¶ éÅ ÇÃðø Ö¶åÆ Áå¶ ÃéÁåÆ À°åêÅç» ç¶ ÁÅêÃÆ òà»çð¶ ù Ã×¯º Ö¶åÆ ç¶ ÔÆ ò¼Ö-ò¼Ö À°åêÅç» ç¶ ÁÅêÃÆ òà»çð¶ ù Üéî Çç¿çÆ ÔËÍ òêÅðÕ (Áå¶ êÈ¿ÜÆòÅçÆ) Ö¶åÆ ç¶ Çòô¶ôÆÕðé çÅ êÌ×àÅòÅ ÃÅð¶ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ç¶ô» ÇòÚ Áå¶ ÇÕðå çÆ Õ½î»åðÆ ò¿â Çò¼Ú Ô¹¿çÅ ÔËÍÓÓ (À°êð¯Õå ê³éÅ CI Áé°òÅç ÃÅâÅ)

ÇÂÃ åð·» î³âÆ ñÂÆ êËçÅòÅð êÈ¿ÜÆòÅç çÅ ÇÂ¼Õ ñÅ÷îÆ ñ¼Ûä ÔËÍ êð ÇÂÔ ÇÜäÃ êËçÅòÅð êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÇÜäÃ êËçÅòÅð À°ç¯º ÔÆ ìäçÆ ÔË Üç¯º, Û¯à¶ À°åêÅçÕ åìÅÔ Ô¯ Ü»ç¶ Ôé íÅò ÁÇÜÔ¶ ÇÕðåÆ Ü¯ Ö¹ç çÆ ÇÕðå éÅñ êËçÅòÅð Õðç¶ Ôé Áå¶ Õ¯ÂÆ òÅëð Õçð ÔÅÃñ éÔÄ Õðç¶ Áå¶ Ü¶Õð À°Ô Õ°¼Þ ÇÕðå ôÕåÆ ÖðÆçç¶ òÆ Ôé å» ÇÂÃ òÅëð Õçð ù ÃÇæð êÈ¿ÜÆ Çò¼Ú éÔÄ ìçñ êÅªç¶, À°Ô î³âÆ Áå¶ î¹ÕÅìñ¶ Çò¼Ú ò¼âÆ êÈ¿ÜÆ ç¶ îÅñÕ» Õ¯ñ¯º ÔÅð Ü»ç¶ ÔéÍ À°Ô À°÷ðåÆ î÷çÈð ìä Ü»ç¶ Ôé Áå¶ À°é·» ç¶ ÇÕðå ç¶ ÃÅèé À°é·» å¯º Ö¹¼Ã Ü»ç¶ Ôé Áå¶ À°é·» çÆ ÇÕðå ôÕåÆ Ö¹ç ÇÂ¼Õ ÇÜäÃ ìä Ü»çÆ ÔËÍ ÇÂÃ¶ êÌÇ´ÁÅ ç¶ çÈÃð¶ ÇÃð¶ Óå¶ ì¹ðÜÈÁÅ÷Æ çÅ Üéî Ô¹¿çÅ ÔË, Ü¯ Çéð¯ñ ðÈê Çò¼Ú Ô¯ð» çÆ ÇÕðå ôÕåÆ çÆ ÖðÆççÅð Ô¹¿çÆ ÔË, Ü¯ êËçÅòÅðÆ êÌÇ´ÁÅ ç½ðÅé ÔÇæÁÅÂÆ òÅëð Õçð ù ñ×ÅåÅð òèçÆ Ô¯ÂÆ îÅåðÅ Çò¼Ú ÃÇæð êÈ¿ÜÆ Çò¼Ú ìçñçÆ ÔË Áå¶ ñ×ÅåÅð ÇòÃåÅðå î¹ó-êËçÅòÅð ÇÜÃ çÆ Ô¯ºç çÆ ôðå ìä Ü»çÆ ÔËÍ

îÅðÕÃ Áå¶ ñËÇéé ÇÂÃ òðåÅð¶ çÆ ÇÂÃ åð·» ÇòÁÅÇÖÁÅ Õðç¶ Ôé, ÒÒÁÃñ Çò¼Ú ÇÜé·» ØàéÅò» é¶ Û¯à¶ ÇÕÃÅé» ù À°ÜðåÆ î÷çÈð» Çò¼Ú, ×¹÷Åð¶ Áå¶ ÇÕðå ç¶ ÃÅèé» ù ÃðîÅÂ¶ ç¶ êçÅðæÕ Á³ô» ÇòÚ ìçÇñÁÅ, À°é·» ç¶ éÅÿ ÔÆ ÇÂé·» Û¶ÕóÇñÁ» ñÂÆ Øð¶¬ î³âÆ òÆ ÇåÁÅð ÕÆåÆÍ êÇÔñ» ÇÕÃÅé à¼ìð ×¹÷Åð¶ ç¶ ÃÅèé Áå¶ Õ¼ÚÅ îÅñ êËçÅ Õðç¶ Ãé, ÇÜé·» çÆ òè¶ð¶ ÕðÕ¶ À°Ô Ö¹ç ÔÆ Öêå Õðç¶ Ãé, ÇÂÔ Õ¼Ú¶ îÅñ Áå¶ ×¹÷Åð¶ ç¶ ÃÅèé Ô¹ä ÇÜäÃ» ìä ×Â¶ Ôé, ò¼âÅ ÇÕÃÅé À°é·» ù ò¶ÚçÅ ÔË Áå¶ ÇåÁÅð îÅñ çÆÁ» òÃå» À°Ã çÆ î³âÆ ÔéÍ ÃÈå, ÃÈåÆ Õ¼êóÅ, î¯àÆ À°µé çÆÁ» ÚÆ÷», ÇÂÔ ÚÆ÷» Ôé ÇÜé·» çÅ Õ¼ÚÅ îÅñ Ôð ÇÕÃÅé çÆ êÔ¹¿Ú ÇòÚ ÃÆ, ÇÜÃ ù ÇÕÃÅé à¼ìð ÁÅêäÆ òðå¯º ñÂÆ Õ¼åçÅ Áå¶ À°äçÅ ÃÆ¸Ô¹ä ÇåÁÅð îÅñ çÆÁ» ÚÆ÷» ìä ×ÂÆÁ» Ôé, ÇÜé·» ñÂÆ ê¶ºâ± Ç÷ñ·¶ ë½ðÆ î³âÆ ìä ×Â¶ ÔéÍ ….ÇÂª ÁÅåî Çéðíð ÇÕÃÅé» çÆ ÜÅÇÂçÅç çÆ ÷ìåÆ å¶ À°é·» ù êËçÅòÅð ç¶ ÃÅèé» å¯º ò¼Ö Õðé ç¶ éÅñ-éÅñ çÈÜ¶ êÅÃ¶ ÇÂÃ ç¶ éÅÿ-éÅÿ Çê³â» çÆ Øð¶¬ ÃéÁå ù òÆ éôà Õð Çç¼åÅ Ü»çÅ ÔË, ÇÂª ÇåÁÅð îÅñ çÆ ÃéÁå Áå¶ Ö¶åÆ çÅ ÁÅêÃ ÇòÚ ÇéÖ¶ó Ô¯ä çÆ ÇÕÇðÁÅ êÈðÆ ÕÆåÆ Ü»çÆ ÔËÍ Õ¶òñ Çê³â» çÆ Øð¶¬ ÃéÁå åìÅÔ Ô¯ä éÅÿ ÔÆ ÇÕÃ¶ ç¶ô çÆ Á³çðÈéÆ î³âÆ ù À°Ô ÇòÃæÅð Áå¶ À°Ô ÃÇæðåÅ êÌÅêå Ô¯ ÃÕçÆ ÔË, ÇÜé·» çÆ êËçÅòÅð çÆ ÃðîÅÂ¶çÅðÅéÅ êÌäÅñÆ ù ÷ðÈðå Ô¹¿çÆ ÔËÍÓÓ

(ÕÅðñ îÅðÕÃ, ê³ÈÜÆ ÇÜñç êÇÔñÆ, ê³éÅ H@D-E)

ñËÇéé ç¶ ôìç» Çò¼Ú, ÒÒéåÆÜåé ÇÕÃÅéÆ çÆ ê¶ºâ± êÌ¯ñ¶åÅðÆ Çò¼Ú ðÈê ìçñÆ, î¹¼Ö å½ð Óå¶ À°êí¯× çÆÁ» òÃå» çÆ î³âÆ êËçÅ ÕðçÆ ÔË, Üç¯º ÇÕ ê¶ºâ± ì¹ðÜÈÁÅ÷Æ ÇòÚ ðÈê ìçñÆ î¹¼Ö å½ð Óå¶ êËçÅòÅð ç¶ ÃÅèé» çÆ î³âÆ êËçÅ ÕðçÆ ÔËÍ çÈÃð¶ ñë÷» Çò¼Ú, ÒÒÇÕÃÅéÆÓÓ ç¶ Ô¶áñ¶ ÃîÈÔ» Çò¼Ú ÁÃÄ ÇÕðå ôÕåÆ ù ÇÂ¼Õ ÇÜäÃ Çò¼Ú òàç¶ ò¶Öç¶ Ô» Áå¶ À°µêðñ¶ ÃîÈÔ» Çò¼Ú ÁÃÄ êËçÅòÅð ç¶ ÃÅèé» ù êÈ¿ÜÆ Çò¼Ú òàç¶ ç¶Öç¶ Ô»Í ç¯ò» ðÈê ìçñÆÁ» çÅ éåÆÜÅ Øð¶¬ î³âÆ ç¶ êËçÅ Ô¯ä çÆ êÌÇ´ÁÅ Çò¼Ú ÇéÕñçÅ ÔË, ÇÜÃ ù ÇÃè»å é¶ ÃÅð¶ ê³ÈÜÆòÅçÆ ç¶ô» ñÂÆ ÁÅî ðÈê Çò¼Ú ÃæÅÇêå ÕÆåÅ ÔËÍÓÓ

(ñËÇéé ÕñËÕàâ òðÕÃ, ÇÜñç C, ê³éÅ AFF, Áé°òÅç ÃÅâÅ)

ÇÕÃÅéÆ ç¶ Çòí¶çÆÕðé (íÅò ÇÂÃ çÆ Ö¶åÆ ì¹ðÜÈÁÅ÷Æ Áå¶ êÌ¯ñ¶åÅðÆÁ» Çò¼Ú ò¿â) çÆ ìç½ñå Øð¶¬ î³âÆ çÅ Üéî Ô¹¿çÅ ÔË Áå¶ Ö¶åÆ Ö¶åð çÆÁ» ç¯ Çòð¯èÆ ÜîÅå» çÅ Üéî Ô¹¿çÅ ÔËÍ Ö¶åÆ ì¹ðÜÈÁÅ÷Æ éÅ ÇÃðë Û¯à¶ À°åêÅçÕ» ç¶ êËçÅòÅð ç¶ ÃÅèé» ù ÷ìå ÕðÕ¶ À°é·» ù êÈ¿ÜÆ Çò¼Ú ìçñçÆ ÔË Áå¶ Û¯à¶ À°åêÅçÕ» ù À°ÜðåÆ î÷çÈð» Çò¼Ú ìçñçÆ ÔË Ã×¯º À°ÜðåÆ î÷çÈð» çÆ «¼à ðÅÔÄ ÔÇæÁÅÂÆ òÅëð Õçð ç¶ ò¼â¶ ÇÔ¼Ã¶ ù òÆ ñ×ÅåÅð ÃÇæð êÈ¿ÜÆ Çò¼Ú ìçñçÆ ÔËÍ ÇÂÃ¶ êÌÇ´ÁÅ ç¶ çÈÜ¶ ÇÃð¶ À°ÜðåÆ î÷çÈð Ô¹¿ç¶ Ôé, ÇÜé·» ñÂÆ ÇÕðå ôÕåÆ çÆ ÇòÕðÆ ÇÜªç¶ ðÇÔä çÆ ôðå ìä Ü»çÆ ÔËÍ ÇÂÃ êóÅÁ Óå¶ ÁÅ Õ¶ Ãðñ ÇÜäÃ êËçÅòÅð êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÇÜäÃ êËçÅòÅð Çò¼Ú ìçñ Ü»çÆ ÔËÍ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÇÜäÃ êËçÅòÅð ÁðæÚÅð¶ ÓÚ íÅðÈ ÖÅÃÅ ÇåÁÅð Õð ñËºçÆ ÔËÍ ì¶ô¼Õ ÇÂÃ ç¶ éÅñ-éÅñ ñ¿î¶ Ãî¶º å¼Õ Ãðñ ÇÜäÃ êËçÅòÅð çÆ ÃÇÔÔ¯ºç ìäÆ ðÇÔ ÃÕçÆ ÔËÍ ê¶ºâ± Ö¶åð Çò¼Ú Ö¶åÆ ì¹ðÜÈÁÅ÷Æ Áå¶ Ö¶å êÌ¯ñ¶åÅðÆÁ» çÅ Üéî Ö¶åÆ Çò¼Ú êÈ¿ÜÆòÅç çÅ Ãí å¯º êÌî¹¼Ö ÃÈÚÕ ÔËÍ ÇÂÃ ñÂÆ íÅðåÆ Ö¶åÆ Çò¼Ú íÅðÈ êËçÅòÅðÆ ÇðôÇåÁ» çÆ êóåÅñ çÆ ô¹ðÈÁÅå ÁÃÄ ÇÂÃ¶ ÃÈÚÕ å¯º ô¹ðÈ Õð»×¶Í

(i) íÅðåÆ Ö¶åÆ Çò¼Ú êÈ¿ÜÆ ÇéðîÅä

ÇÜò¶º ÇÕ À°µêð ç¼ÇÃÁÅ ÜÅ Ú¹¼ÕÅ ÔË ÇÕ êÈ¿ÜÆ ÇéðîÅä Ö¶åÆ Çò¼Ú êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÇòÕÅÃ ç¶ Ãí å¯º êÌî¹¼Ö å¼æ» Çò¼Ú¯º ÇÂ¼Õ ÔËÍ Ö¶åÆ ì¹ðÜÈÁÅ÷Æ ÁÅêä¶ î¹éÅø¶ òèÅÀ°ä ñÂÆ, î³âÆ Çò¼Ú ÁÅêä¶ Çòð¯èÆÁ» ç¶ î¹ÕÅìñ¶ ÇàÕ¶ ðÇÔä ñÂÆ Áå¶ Çòð¯èÆÁ» ù Öç¶óé ñÂÆ ñ×ÅåÅð ÁÅêä¶ î¹éÅø¶ ç¶ ò¼â¶ ÇÔ¼Ã¶ ù Ö¶åÆ ÓÚ Çéò¶ô ÕðÕ¶ Ö¶åÆ Çò¼Ú ÃÇæð êÈ¿ÜÆ Çò¼Ú ñ×ÅåÅð òÅèÅ ÕðçÆ ÔËÍ ÇÂÃ å¯º ÇÂñÅòÅ ÃðÕÅð òÆ Ö¶åÆ Çò¼Ú êÈ¿ÜÆ ÇéðîÅä Çò¼Ú Çéò¶ô ÕðçÆ ÔËÍ ÁÅú ÇÂÃ Ãì¿èÆ Á³ÕÇóÁ» À°µêð ÇÂ¼Õ ÞÅå îÅðç¶ Ô»¸

ÃÅðäÆ I Ö¶åÆ Çò¼Ú êÈ¿ÜÆ ÇéðîÅä (AIE@-AII@)

(Õð¯ó» Çò¼Ú AIH@-HA çÆÁ» ÕÆîå» Óå¶)

ÃÅñÖ¶åÆ Çò¼ÚÖ¶åÆ Çò¼ÚÕÅñî (B)Õ°¼ñ Øð¶¬Ö¶åÆ Çò¼ÚÕÅñî (F)

Õ°¼ñ êÈ¿ÜÆÕ°¼ñ Øð¶¬ÕÅñî (C)ÁÚñ êÈ¿ÜÆÕ°¼ñ ÁÚñÕÅñî (E)

ÇéðîÅäÀ°åêÅçç¶ êÌåÆôåÇéðîÅäêÈ¿ÜÆç¶ êÌåÆôå

òÜ¯ºÇéðîÅäòÜ¯º

ABCDEFG

AIE@-EAA,BFBB@,HF@F.@ED,HIAA,BBDBE.@C

AIEA-EBA,DCIBA,B@BF.GIE,CCBA,DCFBF.IC

AIEB-ECA,CCBBB,@HDF.@CD,HHCA,BDDBE.DH

AIEC-EDA,CDBBD,@G@E.EHE,CFAA,DADBF.CH

AIED-EEA,CCEBD,GDCE.D@E,IH@A,CFGBB.HF

AIEE-EFA,EHBBD,CGGF.DIG,AAAA,E@@BA.@I

AIEF-EGA,ECDBE,HCFE.DIH,@HBA,DHIAH.DB

AIEG-EHA,EHEBD,EBCF.DFH,EHDA,DGCAG.AF

AIEH-EIA,EA@BG,BHAE.ECH,@BIA,DACAG.F@

AIEI-F@A,BIDBF,HHCD.HAH,BIBA,BHHAE.EC

AIF@-FAA,FFHBH,HDAE.GHI,GICA,EHEAF.AI

AIFA-FBA,FG@BH,GDHE.HAI,EGBA,FFEAG.CI

AIFB-FCA,HDHBH,ACAF.EGAA,@CGA,H@DAF.CE

AIFC-FDB,@@@B,HFEF.IHAA,IFCA,ICIAF.BA

AIFD-FEB,ABHCA,FAIF.GCAB,FF@B,A@CAF.FA

AIFE-FFB,C@HBG,CF@H.DDAC,EIIB,EEHAF.F@

AIFF-FGB,CDFBF,GCDH.GHAC,BCIB,CACAG.DG

AIFG-FHB,EHICA,BIHH.BGAC,BGBB,EH@AI.DD

AIFH-FIB,FIDCA,AI@H.FDAB,GEFB,EEHB@.@E

AIFI-G@B,HGACC,DEAH.EHAC,EGHB,GEDB@.BH

AIG@-GAB,GEHCE,IC@G.FHAC,GFBB,FBEAI.@G

AIGA-GBB,IBDCE,GICH.CFAD,CEAB,GFGAI.BH

AIGB-GCC,AH@CC,@@EI.FCAF,BGGB,ICHAH.@E

AIGC-GDC,B@HCE,GHFH.IFAE,GFGB,I@BAH.DA

AIGD-GEB,IGECD,H@@H.EEAE,EAEB,G@IAG.DF

AIGE-GFC,CHHCI,GD@H.ECAH,AAGB,ICEAF.B@

AIGF-GGD,BEHCG,CBCAA.DAAH,HEIC,FDFAI.CC

AIGG-GHD,@GCDA,IIDI.G@AI,IBGC,GDDAH.GI

AIGH-GIE,BDFDB,HCAAB.BEBB,AE@D,BDFAI.AG

AIGI-H@E,BAECG,A@HAD.@EBA,FECD,DD@B@.EA

AIH@-HAD,FCFDB,DFFA@.IBBC,FAGD,ECGAI.BA

AIHA-HBD,@IIDE,ADEI.IGBF,D@HD,CDHAF.DF

AIHB-HCD,EGEDD,EG@A@.BFBH,F@GD,D@IAE.DA

AIHC-HDD@IGDI,GECH.BCBH,G@HC,IEGAC.GH

AIHD-HED,EEADI,G@BI.AFC@,EF@D,BHGAD.@C

AIHE-HFD,CBBDI,HEEH.FGCA,GHAD,@FHAB.H@

AIHF-HGD,@ADDH,IIEH.AICD,BCAC,GIHAA.A@

AIHG-HHD,DAHCI,BDIH.IGCE,HDCD,BAIAA.GG

AIHH-HID,CDFEG,DIDG.E@CH,C@BD,BEGAA.AA

AIHI-I@D,CCDEI,DHAG.BID@,BADD,BEHA@.EI

AII@-IAD,CEGFB,@DHG.@BDB,AG@D,BHFA@.AF

ÃÌ¯å – íÅðå ÃðÕÅð (AIHI, AIIA Áå¶ AIIB)

À°êð¯Õå ÃÅðäÆ å¯º Ãê¼ôà ÔË ÇÕ íÅðåÆ Ö¶åÆ Çò¼Ú êÈ¿ÜÆ ÇéðîÅä ñ×ÅåÅð À°åðÅò»-Úó·Åò» Çò¼Ú¯º ×¹÷ðçÅ ÁÅ ÇðÔÅ ÔËÍ AIE@-EA Çò¼Ú Ö¶åÆ Çò¼Ú Õ°¼ñ êÈ¿ÜÆ ÇéðîÅä ABFB Õð¯ó ð¹êÂ¶ ÃÆ ÇÜÃ Çò¼Ú ÇÕ AIFI-G@ (BHGA Õð¯ó) å¼Õ ñ×ÅåÅð òÅèÅ é÷ð ÁÅªçÅ ÔËÍ ÇÂÃ å¯º ìÅÁç Õç¶ ØàçÅ Õç¶ òèçÅ AIGH-GI Çò¼Ú ÁÅêä¶ ÇÃÖð Óå¶ êÔ¹¿ÚçÅ ÔË Üç¯º ÇÂÔ êÈ¿ÜÆ ÇéðîÅä EBDF Õð¯ó ð¹êÂ¶ Ô¯ Ü»çÅ ÔË ÇÂÃ å¯º ìÅÁç Ö¶åÆ Çò¼Ú êÈ¿ÜÆ ÇéðîÅä Çò¼Ú ñ×ÅåÅð Ç×ðÅòà é÷ð ÁÅªçÆ ÔËÍ

AII@ÇòÁ» å¯º ìÅÁç, Üç¯º ÃðÕÅð é¶ Ö¶åÆ Ãî¶å ÁÅðÇæÕåÅ ç¶ Ô¯ð ÃÅð¶ Ö¶åð» ÓÚ¯º Ô¼æ ÇÖ¼ÚäÅ ô¹ðÈ ÕÆåÅ å» ÇÂÔ íðî êËçÅ Ô¯ÇÂÁÅ, ÇÜÃ íðî ç¶ ÇôÕÅð íÅðåÆ éð¯çÇéÕ òÆ Ôé, ÇÕ Ö¶åÆ ÇòÚ ñ×ÅåÅð êÈ¿ÜÆ Çéò¶ô Ø¼à ÇðÔÅ ÔË Üç ÇÕ ÔÕÆÕå ÇÂÔ ÔË ÇÕ Ö¶åÆ Çò¼Ú ÇÃðø ÃðÕÅðÆ Çéò¶ô ØÇàÁÅ ÔË Üç¯º ÇÕ Çé¼ÜÆ Çéò¶ô Çò¼Ú Çå¼ÖÅ òÅèÅ ÇçÖÅÂÆ Çç¿çÅ ÔËÍ Ö¶åÆ Çò¼Ú Õ°¼ñ ê³ÈÜÆ ÇéðîÅä Çò¼Ú Çé¼ÜÆ Ö¶åð çÅ ÇÔ¼ÃÅ AIH@-HA Çò¼Ú DI% å¯º òè Õ¶ AIIH-II Çò¼Ú GE% Ô¯ Ç×ÁÅ (ÃÌ¯å ÇÂÕéÅÇîÕ ÁËºâ ê¯ñÆàÆÕñ òÆÕñÆ îÂÆ AI-BE, B@@A) ÇÂÃ åð·» AIGH-GI å¯º ìÅÁç Ü¯ Ö¶åÆ Çò¼Ú êÈ¿ÜÆ ÇéðîÅä Çò¼Ú ñ×ÅåÅð ÕîÆ çÅ ð¹ÞÅé ÇçÖÅÂÆ Çç¿çÅ ÔË Ü¯ ÇÕ AII@-IA å¼Õ ÜÅðÆ ðÇÔ¿çÅ ÔË, AIIA å¯º ìÅÁç ÇÂÔ ð¹ÞÅé å¶÷Æ éÅñ ìçñçÅ ÔË Üç¯º íÅðåÆ Ö¶åÆ Çò¼Ú ê³ÈÜÆ ÇéðîÅä Çëð å¯º òèä ñ×çÅ ÔË, B@@@-@A Çò¼Ú ÇÂÔ ò¼è Õ¶ AFEDE Õð¯ó ð¹êÂ¶ Ô¯ Ç×ÁÅÍ

ÃÅðäÆ-B

íÅðåÆ Ö¶åÆ Çò¼Ú êÈ¿ÜÆ ÇéðîÅä (AIIC-ID çÆÁ» ÕÆîå» Óå¶)

ÃÅñÕ°¼ñÃðÕÅðÆÇé¼ÜÆ%ÇÔ¼ÃÅÇé¼ÜÆ

Õð¯ó ð¹êÂ¶Õð¯ó ð¹êÂ¶Õð¯ó ð¹êÂ¶ÃðÕÅðÆ

AIIC-IDAC,EBCD,DFGI,@EFCC.@FG

AIID-IEAD,IFID,IDGA@,@BBCC.@FG

AIIE-IFAE,IF@D,HDIA@,HDAC@.IFI.A

AIIF-IGAF,AGFD,FFHAA,E@HBH.IGA.A

AIIG-IHAE,IDBC,IGIAA,IFCBE.@GE.@

AIIH-IIAD,HIEC,HFIAA,@BFBF.@GD.@

AIII-B@@@AF,EHBD,AABAB,DG@BD.HGE.B

B@@@-B@@AAF,EDED,@@GAB,ECHBD.BGE.H

ÃÌ¯å – Economic Survey-2001-02

ÃÅðäÆ-C(i)

Ö¶åÆ Çò¼Ú (Fixed) êÈ¿ÜÆ ÇéðîÅä (AIIC-ID çÆÁ» ÕÆîå» Óå¶) Áå¶ ÇÂÃ çÅ êÌåÆôå ÇÔ¼ÃÅ

Õ¹¼ñ (Gross) ÁÚñ êÈ¿ÜÆ ÇéðîÅä

ÃÅñÕ°¼ñÃðÕÅðÆÇé¼ÜÆ

AIIC-IDAD,GDID,IIFI,GEC

AIID-IEAE,IGHE,D@FA@,EGB

AIIE-IFAF,HBDE,CAHAA,E@F

AIIF-IGAG,@@ID,IDBAB,@FG

AIIG-IHAG,@DFD,DFGAB,EGI

AIIH-IIAG,GC@D,DFBAC,BFH

AII@-B@@@AI,GAB

ÃÌ¯å – National Accounts Statistics-2001

ÃÅðäÆ-C(ii) Õ°¼ñ êÈ¿ÜÆ ÇéðîÅä (Õð¯ó ð¹êÂ¶)

ÚÅ¬ ÕÆîå» Óå¶AIIC-ID çÆÁ» ÕÆîå» Óå¶

AIIC-IDB@@B-@CB@@C-@DB@@B-@CB@@C-@D

Ö¶åÆ ÁÅÇçAE,BDICG,IGBDC,I@GBA,E@@BD,AHF

Ö¶åÆ ÇÕ¼å¶ ç¶ ÚÅ¬ (Current) ÖðÚBG.H%

×Ëð-Ö¶åÆ ÇÕ¼å¶ òÅÃå¶ ÖðÚ¶F.G%

ÖêåÕÅðÆ ÖðÚH.H%

ÇòÁÅÔ Áå¶ Ô¯ð ðÃî» òÅÃå¶ ÖðÚ¶AA.A%

ÇÃ¼ÇÖÁÅ À°µêð ÖðÚ@.H%

îËâÆÕñ ÖðÚC.D%

Ô¯ð ÖðÚ¶A@.H%

(ÃÌ¯å – The Hindu Business Line, August 30, 2005)

ÇÂÃ åð·» ç¶ÇÖÁÅ ÜÅò¶ å» ÇÕÃÅé» ç¹ÁÅðÅ ñÂ¶ Ü»ç¶ Õð÷ çÅ ñ¼×í¼× F@% Ö¶åÆ Çò¼Ú êÈ¿ÜÆ×å ÖðÚ¶ Ü» ÚÅ¬ ÖðÇÚÁ» À°µêð ÇÂÃå¶îÅñ Ô¹¿çÅ ÔËÍ

ÁÅú Ô¹ä íÅðåÆ Ö¶åÆ Çò¼Ú êÈ¿ÜÆ ÇéðîÅä éÅñ Ã¿ì¿Çèå éð¯çòÅçÆÁ» çÆÁ» çñÆñ» çÆ Ü»Ú ê²óåÅñ Õðç¶ Ô»Í ÒíÅðå çÅ ÖÅÃÅ Áðè Ü×ÆðÈ ÇÕª?Ó éÅîÕ À°êð¯Õå ÇÕåÅì Çò¼Ú êÌÕÅÇôå ÁÅêä¶ ñ¶Ö Çò¼Ú ôÌÆîÅé ÁðÇò¿ç é¶ áÆÕ ÔÆ ÇÕÔÅ ÔË ÇÕ, ÒÒÖ¶åÆ Çò¼Ú êÈ¿ÜÆ Ã¿×ÌÇÔ çÆ îÅåðÅ…. êÈ¿ÜÆòÅç ç¶ ÇòÕÅÃ ù ÇéðèÅÇðå Õðé òÅñ¶ ëËÕàð» Çò¼Ú¯º ÇÂ¼Õ ÔË, ÇÕªÇÕ êÈ¿ÜÆòÅç çÅ ì¹ÇéÁÅçÆ Çéïî ÔË ÃÇæð êÈ¿ÜÆ… ñÅ÷îÆ ÔÆ òèò¶º ðÈê Çò¼Ú å¶÷ ×åÆ éÅñ ÇòÕÅÃ ÕðéÆ ÚÅÔÆçÆ ÔËÍÓÓ (ê³éÅ E) Áå¶ ÇÂÔ¯ Õ°Þ íÅðåÆ Ö¶åÆ Çò¼Ú ÇêÛñ¶ ê³Ü çÔÅÇÕÁ» å¯º òÆ ò¼è Ãî¶º å¯º Ô¯ ÇðÔÅ ÔËÍ êð ÇÂÔ ñ¯Õ ÇÂÃ ÔÕÆÕå ò¿éÆ Çê¼á ÕðÆ Öó·¶ ÔéÍ Á¼×¶ ôÌÆîÅé çÅ ÕÇÔäÅ ÔË, ÒÒÁÃÄ ç¶Öç¶ Ô» ÇÕ Ôð¶ ÇÂéÕñÅì ç¶ êÇÔñ¶ çÔÅÕ¶ ù Û¼â Õ¶, Ö¶åÆ ñÅ×å» çÆÁ» ÕÆîå» Çò¼Ú òÅè¶ Áå¶ Ö¶åÆ êËçÅòÅð çÆÁ» Ø¼à ðÔÆÁ» ÕÆîå» ÇòÚÕÅð ÁÃÅò¶ºêä ÃçÕÅ Ö¶åÆ Çò¼Ú ÁÅÂ¶ Ã¿Õà éÅñ î¹éÅøÅ/òÅëð Õçð ñ×ÅåÅð Ã¹¿×óÆ ÔËÍ é¼ì¶ÇòÁ» ç¶ Ã¿ÃÅðÆÕðé ç¶ çÔÅÕ¶ Çò¼Ú Ã¿Õà Ô¯ð ×ÇÔðÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÔË ÇÜÃ é¶ î¹éÅë¶ ù Ô¯ð ØàÅ Çç¼åÅ ÔËÍÓÓ (À°êð¯Õå)

À°µêð Çç¼å¶ Á³ÕÇóÁ» å¯º ÇÂÔ ×¼ñ íñÆ-í»å Ãê¼ôà ÔË ÇÕ ôÌÆîÅé ÁðÇò¿ç ç¶ ÇÂÃ çÅÁò¶ Çò¼Ú Õ¯ÂÆ çî éÔÄ ÔËÍ ì¶ô¼Õ AIGH-GI å¯º ìÅÁç íÅðåÆ Ö¶åÆ Çò¼Ú êÈ¿ÜÆ ÇéðîÅä Çò¼Ú ñ×ÅåÅð ÕîÆ çÅ ð¹ÞÅé ç¶ÇÖÁÅ Ç×ÁÅ êð AII@ÇòÁ» Çò¼Ú Ö¶åÆ Çò¼Ú êÈ¿ÜÆ ÇéðîÅä ÇÂ¼Õ Ûñ»× ðÅÔÄ òÇèÁÅ ÔËÍ

ÃÌÆ ÁðÇò¿ç çÅ ÕÇÔäÅ ÔË, ÒÒÇÂÃ ñÂÆ ÔÅÃñ Á³ÕÇóÁ» î¹åÅìÕ Ö¶åÆ Çò¼Ú êÈ¿ÜÆ ÇéðîÅä AIH@ÇòÁ» Çò¼Ú AA ëÆÃçÆ å¯º Ø¼à Õ¶ I@ÇòÁ» Çò¼Ú G.F ëÆÃçÆ ðÇÔ Ç×ÁÅÍÓÓ (À°ê¯ðÕå)

ÇÂÔ ôÌÆîÅé ò¼ñ¯º ÔòÅ Çò¼Ú Û¼ÇâÁÅ Ç×ÁÅ ÇÂ¼Õ Ô¯ð åÆð ÔËÍ À°Ã é¶ Ö¹ç ò¼ñ¯º Çç¼å¶ ×Â¶ ÇÂé·» Á³ÕÇóÁ» çÅ ÃÌ¯å òÆ ç¼Ãä çÆ Ö¶Úñ éÔÄ ÕÆåÆÍ ñ¼×çË ÇÂÔ Á³Õó¶ ôÌÆîÅé ÁðÇò¿ç ç¶ ÇçîÅ× çÆ ÔÆ À°êÜ é¶Í éÅ ÔÆ ÃÌÆîÅé ÁðÇò¿ç é¶ ÇÂÔ ç¼Ãä çÆ Õ¯Çôô ÕÆåÆ ÔË ÇÕ ÇÂÔ Á³Õó¶ ÇÕÃ ÚÆ÷ çÅ êÌåÆôå Ôé, ÇÂÔ Õ°¼ñ Ö¶åÆ êËçÅòÅð çÅ êÌåÆôå Ôé, Õ°¼ñ êËçÅòÅð çÅ êÌåÆôå Ôé Ü» íÅðåÆ ÁðæÚÅð¶ Çò¼Ú Ô¯Â¶ Õ°¼ñ êÈ¿ÜÆ ÇéðîÅä çÅ êÌåÆôå ÔéÍ ÇÂÃ¶ åð·» ÃÌÆîÅé ÁðÇò¿ç é¶ ÁÅêä¶ ÇÂÃ ñ¶Ö Çò¼Ú ÕÅðñ îÅðÕÃ Áå¶ ñËÇéé ç¶ ÕÂÆ ÔòÅñ¶ Çç¼å¶ Ôé ÇÜé·» çÅ îÈñ Ãð¯å òÆ À°Ã é¶ éÔÄ ç¼ÇÃÁÅÍ ñ×çË ÃÌÆ ÁðÇò¿ç çÆ êÅðàÆ Çò¼Ú À°Ã ù Õ°Þ í×å ÇÕÃî ç¶ êÅáÕ Çîñ ×Â¶ Ôé, Ü¯ À°Ã çÆ Ôð ÕÔÆ Ô¯ÂÆ ×¼ñ À°µêð ÇòôòÅÃ Õð ñËºç¶ ÔéÍ

Á¼×¶ ÃÌÆ ÁðÇò¿ç é¶ ÇÂ¼Õ Ô¯ð îéØóå éåÆÜÅ Õ¼ÇãÁÅ ÔË, ÒÒÖ¶åÆ Çò¼Ú òÅèÈ êËçÅòÅð çÆ ÇÂÃ éÆòÄ êËçÅÇÂô å¯º ÇÂñÅòÅ, ÇÂÔ êËçÅÇÂô òÆ î¹¼Ö å½ð Óå¶ Ô¯ðé» Ö¶åð» Çò¼Ú ÔÆ ÚñÆ Ü»çÆ ÔË ÃÈçÖ¯ðÆ Áå¶ òêÅð ÇòÚñ¶ î¹éÅë¶ òè¶ð¶ ñÅíÕÅðÆ Ô¯ä ÕðÕ¶, ÇÂÃ òÅèÈ Õçð çÅ ò¼âÅ ÇÔ¼ÃÅ Ö¶åÆ Çò¼Ú î¹ó Çéò¶ô éÔÄ Ô¹¿çÅ Ã×¯º ÕÅð¯ìÅð ç¶ Ô¯ðé» Ö¶åð» Çò¼Ú ñ×çÅ ÔËÍÓÓ (À°êð¯Õå) ÇÂÃ å¯º Á¼×¶ ñ¶ÖÕ é¶ Çìé» ÇÕÃ¶ Ãð¯å ç¶ ÔòÅñ¶ å¯º ê¶ºâ± Ö¶åð (ÇÃðø Ö¶åÆ éÔÄ) Çò¼Ú Ø¼à ðÔ¶ ÃðÕÅðÆ Çéò¶ô ç¶ Á³Õó¶ Çç¼å¶ ÔéÍ

ÃÌÆ ÁðÇò¿ç çÅ ÕÇÔäÅ ÔË ÇÕ Ö¶åÆ Çò¼Ú êËçÅ Ô¯ÂÆ òÅëð Õçð Ö¶åÆ Çò¼Ú î¹ó Çéò¶ô éÔÄ Ô¹¿çÆ Áå¶ Ö¶åÆ Ö¶åð Çò¼Ú ÃðÕÅðÆ Çéò¶ô òÆ Ø¼à ÇðÔÅ ÔË, å» Çëð ÃÌÆ ÁðÇò¿ç ÜÆ Ö¶åÆ Çò¼Ú Ü¯ êÈ¿ÜÆ ÇéðîÅä Ô¯ ÇðÔÅ ÔË, À°Ô êÈ¿ÜÆ ÇÕ¼æ¯º ÁÅ ðÔÆ ÔË? ÕÆ ÇÂÔ ÁÃîÅé¯º àêÕ ðÔÆ ÔË? Ö¶åÆ Çò¼Ú ÇÂÔ êÈ¿ÜÆ ÇéðîÅä AII@-IA Çò¼Ú DCEG Õð¯ó ð¹êÂ¶ ÃÆ (ÃÅðäÆ-A) Ü¯ ÇÕ B@@C-@D Çò¼Ú òèç¶ BDAHF Õð¯ó ð¹êÂ¶ Ô¯ Ç×ÁÅ (ÃÅðäÆ-C(ii)) íÅò ÇÂ¼Õ çÔÅÕ¶ Çò¼Ú ñ×í× F ×¹äÅ òÅèÅÍ

ÇÂ¼æ¶ ÇÂ¼Õ Ô¯ð îÔ¼åòêÈðé å¼æ é¯à Õðé òÅñÅ ÔË ÇÕ ÇÜò¶º ÇÕ ÃÌÆ ÁðÇò¿ç çÅ ÕÇÔäÅ ÔË ÇÕ Ö¶åÆ Ö¶åð Çò¼Ú ÃðÕÅðÆ Çéò¶ô Ø¼à ÇðÔÅ ÔË Áå¶ ÁÃÄ òÆ À°µêð Çç¼å¶ Á³ÕÇóÁ» Çò¼Ú ÇÂÔ ð¹ÞÅé çðÃÅÇÂÁÅ ÔËÍ êð ÇÂÃ ç¶ éÅñ ÔÆ Ö¶åÆ Ö¶åð Çò¼Ú Ô¯ ðÔ¶ å¶÷ ðøåÅð êÈ¿ÜÆ ÇéðîÅä Çò¼Ú Çé¼ÜÆ Çéò¶ô å¶÷Æ éÅñ òÇèÁÅ ÔËÍ À°µêð Çç¼å¶ Á³ÕÇóÁ» å¯º ÇÂÔ ð¹ÞÅé íñÆ-í»å ç¶ÇÖÁÅ ÜÅ ÃÕçÅ ÔËÍ ÇÂÃ çÅ îåñì ÇÂÔ ÔË ÇÕ Ô¹ä Çéð¯ñ Ö¶åÆ å¯º ÔÇæÁÅÂÆ Ü»çÆ òÅëð Õçð çÅ ò¼âÅ ÇÔ¼ÃÅ Ö¶åÆ Çò¼Ú êÈ¿ÜÆ ÇéðîÅä Çò¼Ú ñ¼× ÇðÔÅ ÔË Áå¶ ÇÜò¶º ÇÕ ÃÅðäÆ D Çò¼Ú çðÃÅÇÂÁÅ Ç×ÁÅ ÔË ÇÕÃÅé» ç¹ÁÅðÅ ñÂ¶ Ü»ç¶ Õð÷ çÅ òÆ ñ×í× F@% êÈ¿ÜÆ ÇéðîÅä Çò¼Ú ÔÆ ñ¼× ÇðÔÅ ÔËÍ ÇÂÃ ñÂÆ ÃÌÆ ÁðÇò¿ç çÅ ÇÂÔ ÕÇÔäÅ ÇÕ Ö¶åÆ Çò¾Ú êÈ¿ÜÆ Çéò¶ô éÔÄ Ô¯ ÇðÔÅ, À°Ã çÆ Õ¯ðÆ ÕñêéÅ ÔÆ ÔËÍ

ÃéÁå çÆ åð·» Ö¶åÆ Çò¼Ú êÈ¿ÜÆ ÇéðîÅä (ÃÇæð êÈ¿ÜÆ Çò¼Ú òÅè¶) ç¶ ç¯ ÇÔ¼Ã¶ Ôé, ÇÂ¼Õ ÁÚñ êÈ¿ÜÆ (Fixed Capital) Áå¶ çÈÜÃÅ ÔË ÃÚñ êÈ¿ÜÆ (Circulating Capital) ç¶ ðÈê Çò¼Ú êÈ¿ÜÆ Çéò¶ôÍ Ö¶åÆ Çò¼Ú îôÆéÆÕðé, ÇÃ¿ÚÅÂÆ ÃÔÈñå» çÅ ÇòÃåÅð, Ö¶åÆìÅóÆ ç¶ Ô¯ð Á½÷Åð, ÷îÆé çÆ ÇìÔåðÆ À°µêð ÖðÚ ÁÅÇç ÁÚñ êÈ¿ÜÆ çÆ î¼ç Çò¼Ú ÁÅªç¶ ÔéÍ ÇÂÃ Çò¼Ú ÃÅâ¶ Õ¯ñ ÇëñÔÅñ ÇÃðë Ö¶åÆ ç¶ îôÆéÆÕðé Áå¶ Ö¶åÆ Çò¼Ú ÇÃ¿ÚÅÂÆ ÃÔÈñå» ç¶ ÇòÃåÅð éÅñ Ãì¿Çèå Á³Õó¶ ÔÆ À°êñìè ÔéÍ

Ö¶åÆ ÓÚ ÖÅç» çÆ Öêå, òè¶ð¶ ÞÅ²ó ç¶ä òÅñ¶ ìÆÜ» çÆ Öêå å¯º ÇÂñÅòÅ ÇìÜñÆ çÆ Öêå, âÆ÷ñ çÆ Öêå, ÕÆó¶îÅð çòÅÂÆÁ» çÆ Öêå ÁÅÇç ç¶ ðÈê Çò¼Ú êÈ¿ÜÆ Çéò¶ô ÃÚñ êÈ¿ÜÆ çÆ î¼ç Çò¼Ú ÁÅªçÅ ÔËÍ ÇÂé·» Çò¼Ú òÆ ÃÅâ¶ Õ¯ñ ÇëñÔÅñ ÖÅç» Áå¶ òè¶ð¶ ÞÅó òÅñ¶ ìÆÜ» (Hyv’s) Áå¶ ÇìÜñÆ çÆ Öêå éÅñ Ãì¿Çèå Á³Õó¶ ÔÆ À°êñìè ÔéÍ Ô¶á» ÁÃÄ ÇÂÔ Á³Õó¶ ç¶ ðÔ¶ Ô»¸

(À) Ö¶åÆ çÅ îôÆéÆÕðé¸îôÆéÆÕðé Ö¶åÆ Çò¼Ú êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÇòÕÅÃ çÅ ÇÂ¼Õ ÁÇÔî ÕÅðÕ ÔËÍ ÇÜ¼æ¶ ÇÂÃ éÅñ ÇÕðå çÆ À°åêÅçÕåÅ Çò¼Ú òÅèÅ Ô¹¿çÅ ÔË, Õ°çðå çÆÁ» åÅÕå» Á¼×¶ ì¶ÚÅð×Æ ØàçÆ ÔË, éÅñ çÆ éÅñ ÇÂÔ Ö¶åÆ ÓÚ¯º Ü×ÆðÈ êËçÅòÅðÆ êÌäÅñÆ çÆ ðÇÔ¿ç-ÖÈ¿Ôç çÅ òÆ ëÃåÅ ò¼ã Çç¿çÅ ÔËÍ ñËÇéé ç¶ ôìç» Çò¼Ú, ÒÒÇÕÃÅéÆ ÁðæÚÅð¶ Áå¶ íÈîÆêåÆ ëÅðÇî³× ìÅð¶ À°µêð Ü¯ Õ°¼Þ ÇÕÔÅ Ç×ÁÅ ÔË, å¯º Ô¶á ÇñÖ¶ éåÆÜ¶ Õ¼ã¶ ÜÅ ÃÕç¶ Ôé :-ÇÂ¼Õ Ô¼æ êÈ¿ÜÆòÅç À°Ô å¼æ ÔË Ü¯ Ö¶åÆ Çò¼Ú îôÆéðÆ ç¶ ÇÂÃå¶îÅñ ù Üéî Áå¶ ÇòÃåÅð Çç¿çÅ ÔËÍ çÈÜ¶ Ô¼æ Ö¶åÆ Çò¼Ú îôÆéðÆ ç¶ ÇÂÃå¶îÅñ çÅ ÖÅÃÅ êÈ¿ÜÆòÅçÆ Ô¹¿çÅ ÔË íÅò ÇÂÔ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÇðôÇåÁ» çÆ ÃæÅêåÆ Áå¶ À°é·» ç¶ Á×ñ¶ð¶ ÇòÕÅÃ çÅ ðÅÔ Ö¯ñçÅ ÔËÍ… Üç¯º Õ¯ÂÆ íÈîÆêåÆ îôÆéðÆ Ü» Ã¹èð¶ Ô¯Â¶ Ã¿ç» çÅ ÇÂÃå¶îÅñ ÕðçÅ ÔË å» À°Ô ÇÕÃÅé (Ü¯ À°Ã ñÂÆ Õ¿î Õð Ú¹¼ÕÅ ÔË) ç¶ Ã¿ç» ù ÁÅêä¶ Ã¿ç» éÅñ ÇòÃæÅÇêå Õð Çç¿çÅ ÔË éåÆÜåé À°Ô ÇÕðå-Ã¶òÅ (Labour Service) å¯º êÈ¿ÜÆòÅçÆ Ö¶åÆ Çò¼Ú çÅÖñ Ô¹¿çÅ ÔËÍ Ö¶åÆ ç¶ îôÆéÆÕðé ç¶ ÇòÃåÅð çÅ íÅò ÔË êÈ¿ÜÆòÅç ç¹ÁÅðÅ ÇÕðå Ã¶òÅ ç¶ êÌì¿è çÅ ÖÅåîÅÍ ….Ö¶åÆ Çò¼Ú îôÆéðÆ çÅ åðåÆìì¼è ÇÂÃå¶îÅñ úéÆ ÔÆ ì¶ÇÕðÕÆ éÅñ ÇêåÅ ê¹ðÖÆ ÒçðÇîÁÅé¶Ó ÇÕÃÅé ù ìÅÔð Õ¼ã Çç¿çÅ ÔË, ÇÜ¿éÆ ì¶ÇÕðÕÆ éÅñ ÇÕ íÅø Ö¼âÆ é¶ çÃåÕÅð ì¹äÕð ù ìÅÔð Õ¼ã Çç¼åÅ ÔËÍ

(ñËÇéé ÕñËÕàâ òðÕÃ ê³éÅ BBH-BI-C@ Áé°òÅç ÃÅâÅ)

ÃÌÆ ÁðÇò¿ç çÅ ÕÇÔäÅ ÔË, ÒÒÁÃÄ ç¶Öç¶ Ô» ÇÕ Ôð¶ ÇÂéÕñÅì ç¶ êÇÔñ¶ çÔÅÕ¶ ù Û¼â Õ¶, Ö¶åÆ ñÅ×å» çÆÁ» ÕÆîå» Çò¼Ú òÅè¶ å¶ Ö¶åÆ êËçÅòÅð çÆÁ» Ø¼à ðÔÆÁ» ÕÆîå» ÇòÚÕÅð ÁÃÅò¶ºêä ÃçÕÅ Ö¶åÆ ÇòÚ ÁÅÂ¶ Ã¿Õà éÅñ î¹éÅëÅ/òÅëð Õçð ñ×ÅåÅð Ã¹¿×óçÅ ÔËÍ é¼ì¶ÇòÁ» ç¶ Ã¿ÃÅðÆÕðé ç¶ ç½ð Çò¼Ú Ã¿Õà Ô¯ð â±¿ØÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÇÜÃ é¶ éÅ Õ¶òñ î¹éÅë¶ ù Ô¯ð ØàÅ Çç¼åÅ ÔË… Ö¶åÆ Çò¼Ú òÅèÈ êËçÅòÅð çÆ ÇÂÃ éÆòÄ êËçÅÇÂô å¯º ÇÂñÅòÅ òÆ Ô¯ðé» Ö¶åð» ù ÚñÆ Ü»çÆ ÔËÍ ÃÈçÖ¯ðÆ Áå¶ òêÅð òè¶ð¶ ñÅíÕÅðÆ Ô¯ä ÕðÕ¶, ÇÂÃ òÅèÈ Õçð çÅ ò¼âÅ ÇÔ¼ÃÅ Ö¶åÆ Çò¼Ú î¹ó Çéò¶ô éÔÄ Ô¹¿çÅÍÓÓ

ÃÌÆ ÁðÇò¿ç ù ÇÂÔ êåÅ éÔÄ ÇÕª éÔÄ ÃîÞ ÁÅ ÇðÔÅ ÇÕ ñÅ×å» òèä Áå¶ Ö¶åÆ êËçÅòÅð çÆÁ» ÕÆîå» Øàä çÅ ÒÒÃ¿ÕàÓÓ êÈ¿ÜÆòÅçÆ Ã¿Õà ÔÆ ÔËÍ Ö¶åÆ ç¶ Ü×ÆðÈ ã¿× Çò¼Ú ÁÇÜÔÆÁ» ÚÆ÷» ò¶Öä ù éÔÄ ÇîñçÆÁ»Í ÃÌÆ ÁðÇò¿ç ç¶ ÕÇÔä Áé°ÃÅð ÇÂ¼Õ å» Ö¶åÆ êËçÅòÅð çÆÁ» ÕÆîå» Ø¼à Ô¯ä ÕÅðé î°éÅëÅ/òÅëð Õçð ÔÆ Ø¼à ÔË Áå¶ çÈÜÅ ÇÂÔ æ¯ó·Å ìÔ¹å î¹éÅëÅòÆ Ô¯ð» Ö¶åð» ò¼ñ òÇÔ ÜÅä ÕÅðé Ö¶åÆ Çò¼Ú êÈ¿ÜÆ ÇéðîÅä éÔÄ Ô¯ ÇðÔÅÍ ÁÃÄ À°µêð ò¶Ö Ú¹¼Õ¶ Ô» ÇÕ ÇÂÔ å¼æ» å¯º Ö¯ÜÆ Ô¯ÂÆ Ã¼ÚÅÂÆ éÔÄ Ã×¯º ÃÌÆ ÁðÇò¿ç çÆ ÇÂ¼Õ ÇÖÁÅñÆ À°âÅðÆ ÔÆ ÔËÍ ÇÂÔ ÇÃè»åÕ ê¼Ö å¯º òÆ êÈðÆ åð·» öñå ÔËÍ ÁÅú ç¶ÖÆÂ¶ ñËÇéé çÅ ÇÂÃ ìÅð¶ ÕÆ ÕÇÔäÅ ÔË, ÒÒî¹ÕÅìñÅ êÈ¿ÜÆòÅç çÆ êËçÅòÅð ÔË, ÇÕÃÅé (Cultivator) çÆ Ã¿ÃÅð î³âÆ À°µêð ÇéðíðåÅ, åÕéÆÕ çÆ ðÈêìçñÆ ù ÷ðÈðÆ ìäÅ Çç¿çÆ ÔË, Üç¯º ÇÕ ÁéÅÜ çÆÁ» ÕÆîå» Çò¼Ú Ç×ðÅòà ÇÂÃ ÷ðÈðå ù

…. ÇêÛñ¶ ç¯ ÃÅñ» ç½ðÅé, ÁéÅÜ çÆÁ» Ø¼à ÕÆîå» ç¶ êÌíÅò Ô¶á Áå¶ Ö¶åÆ è¿ç¶ ù Ôð ÕÆîå Óå¶ ÃÃåÅ ìäÅÀ°ä çÆ ÷ðÈðå ÕÅðé, ÕàÅÂÆ îôÆé» çÆ òÆ ÇÂ¿éÆ ò¼âÆ ê¼èð Óå¶ òðå¯º Ô¯ä ñ¼×Æ ÔË ÇÕ âÆêÈ Ãî¶º ÇÃð î³× ù êÈðÅ Õð ÃÕä å¯º Áï¯× ÔéÍÓÓ (À°êð¯Õå ê³éÅ BBI Áé°òÅç ÃÅâÅ)

ÇÂÃ ÚðÚÅ å¯º ìÅÁç ÁÅú Ô¹ä Ö¶åÆ ç¶ îôÆéÆÕðé éÅñ Ãì¿Çèå Á³ÕÇóÁ» À°µêð ÇÂ¼Õ ÞÅå îÅðç¶ Ô» -

ÃÅðäÆ-E

àðËÕàð» çÆ Ã¿ÇÖÁÅ Çò¼Ú åìçÆñÆ íÅðå ç¶ î¹¼Ö ðÅÜ

ðÅÜAIFB-FEAIG@-GCAIH@-HCAII@-IC

Á»èðÅ êÌç¶ôBIBBEFI@BADE@CBF@@

ÁÃÅîBBDCBEBGGFDG

ÇìÔÅðBACBE@@AADFCIDBACI

×¹ÜðÅåCEDBGAACBHABBDED@@

ÔÇðÁÅäÅDHE@AGI@CEBCAAA@BHD@

Ü¿îÈ Áå¶ ÕôîÆðA@DCDBIHEBHEG

ÕðéÅàÕBEIEEAEDB@E@ACAFAF

Õ¶ðñÅDAHIHCABEHAHCH

î¼è êÌç¶ôBDHDDGB@BDDCFCHCEH

îÔ»ðÅôàðCDFBEEIHBADECCCFII

À°óÆÃÅFFAAGDHAAHHAHII

ê³ÜÅìA@FDFDAAHEA@FE@ABCD@@F

ðÅÜÃæÅéD@IEAA@EFEDFHFHDEGD

åÅÇîñéÅâ±CBH@DHIBADEDABAHCC

À°µåð êÌç¶ôA@@HGACGIBADBBCGBBAEGA

ê¼ÛîÆ ì¿×ÅñAEADAFHFAI@@EA@@

Õ°¼ñ î¹¼Ö ðÅÜEC@AFABFAHHE@EDHEI@@IGG

Ãð¯å Ã. Ã. Ç×¼ñ ð. Ã. Ø¹¿îä-íÅðå Çò¼Ú ìçñ ðÔ¶ ÷ðÂÆ Ãì¿è

ÃÅðäÆ-F

íÅðå ç¶ î¹¼Ö ðÅÜ» Çò¼Ú ê³ê ÃËµà» çÆ Ç×äåÆ Çò¼Ú åìçÆñÆ

(Ó@@@)

ðÅÜAIFB-FEAIG@-GCAIH@-HCAII@-IC

Á»èðÅ êÌç¶ôA@E.FGBFA.IDFHH.BCA@DF.IH

ÁÃÅî@.CG@.DGA.AFC.EE

ÇìÔÅðA@.EEA@A.IICGD.GGGE@.HC

×¹ÜðÅåABG.AAD@I.DIEFD.BFFI@.DG

ÔÇðÁÅäÅAE.HEAAF.DGB@I.I@D@C.H@

Ü¶. ÁËºâ Õ¶.@.AC@.DE@.IIB.DF

ÕðéÅàÕDI.BCB@A.HHC@E.AAEA@.E@

Õ¶ðñÅAA.FIBH.DCIH.GBB@I.BE

î¼è êÌç¶ôBB.FCABD.@FD@F.F@FCA.FF

îÔ»ðÅôàðBAD.HBCDF.GFEHG.HCGAE.FF

À°µåð êÌç¶ôCH.CEC@F.DBAA@A.AHAFII.FI

ê¼ÛîÆ ì¿×ÅñD.FIG.BBB@H.@AGFH.HB

Õ°¼ñ î¹¼Ö ðÅÜ IAB.ACCBBH.EHFGIH.C@IIDI.CA

Ãð¯å À°êð¯Õå

ÃÅðäÆ-G

àðËÕàð» çÆ ÃÅñÅéÅ ÇòÕðÆ

ðÅÜÕ°¼ñ ÇòÕðÆÁ½Ãå

(AIII-B@@@ ÃÅñÅéÅ

å¯º B@@C-D)ÇòÕðÆ

À°µåð êÌç¶ôBI@EACEHA@B

î¼è êÌç¶ôACHCHBBGGDD

ê³ÜÅìA@DEHDB@IAF

ðÅÜÃæÅéHI@HGAGHAG

ÔÇðÁÅäÅGHCACAEFFB

×¹ÜðÅåFCBHFABFEG

ÇìÔÅðGAEBHADC@E

Á»èðÅ êÌç¶ôFIDBAACHDD

îÔ»ðÅôàðEGD@FAADHA

ÕðéÅàÕDDHCGHIFG

åÅÇîñéÅâ±CGEA@GE@B

À°óÆÃÅAFCIACBGH

Ô¯ð ðÅÜ/GFFDGAECBI

ï±. àÆ÷ ÁÅÇç

Õ°¼ñ íÅðåAAAFFI@BBCCCC

Ãð¯å ÁÅðÇæÕ Ãðò¶Öä íÅðå ÃðÕÅð B@@D-@E

ÃÅðäÆ-H

êÅòð Çàñð÷ çÆ ÃÅñÅéÅ ÇòÕðÆ

ðÅÜÕ°¼ñ ÇòÕðÆÁ½Ãå

(AIII-B@@@ å¯ºÃÅñÅéÅ ÇòÕðÆ

À°óÆÃÅ@.I@E.HGAF.IGCI.HD

ê³ÜÅìDE.I@CBH.GGFFB.F@GBA.BB

ðÅÜÃæÅéAC.@IGB.IDDBA.GHFBF.HD

åÅÇîñéÅâ±BEA.AEIAE.DBAAE@.AIAABG.CD

B@@C-@D å¼Õ)

ê¼ÛîÆ ì¿×ÅñBEECGEA@G

åÅÇîñéÅâ±HBGHAFEE

ÁÃÅîFHGDACGE

ÕðéÅàÕEDIIAA@@

Õ¶ðñÅDEFBIAB

À°óÆÃÅEAHCA@CG

Á»èðÅ êÌç¶ôC@@BF@@

îÔ»ðÅôàðBD@HDHB

åÇðê¹ðÅAICBCHF

×¹ÜðÅåADBGBHE

îéÆê¹ðHHDAGG

ÇìÔÅðAADIAGG

Ô¯ð ðÅÜ/

ï±. àÆ÷EDEEA@IA

íÅðåFH@CDACF@F

Ãð¯å À°êð¯Õå

ÃÅðäÆ-I

âÆ÷ñ ÇÂ¿Üä

ÃÅñÇ×äåÆ êÌåÆ ñ¼Ö

ñ¼Ö» Çò¼ÚÔËÕà¶Áð

AIEA@@.FFE@

AIFAB.C@AEA

AIGA¸¸

AIHABH.A@AFBC

AIHECE.EDAIFI

AIHHDB.E@BD@@

B@@BDI.@@¸

Ãð¯å – ÁË×ðÆÕñÚð ÃàËÇàÃÇàÕÃ ÁËà Â¶ ×ñÅÃ ÁËºâ ì¶ÇÃÕ ÃàËÇàÃÇàÕÃ AIHI Áå¶ ÇÔ¿çÈ Ãðò¶ ÁÅë ÇÂ¿âÆÁé ÁË×ðÆÕñÚð B@@B.

ÃÅðäÆ-A@

ÇìÜñÂÆ ê³ê ÃËµà

AIHADC.BDBDIE

AIHEEC.B@DIDG

AIHHFA.FGCDHD

B@@BIH.@@

ÃÌ¯å - À°êð¯Õå

ÃÅñÇ×äåÆ êÌåÆ ñ¼Ö

ñ¼Ö» ÇòÚ ÔËÕà¶Áð

AIEA@.BAAF

AIFAB.@@ACA

AIGAAF.B@IIG

AIHADC.BDBDIE

AIHEEC.B@DIDG

AIHHFA.FGCDHD

B@@BIH.@@

ÃÌ¯å - À°êð¯Õå

ÃÅðäÆ-AA

àðËÕàð» çÆ Ã¿ÇÖÁÅ Õ°¼ñ íÅðå

ÃÅñAIFFAIGBAIHBB@@B

àðËÕàð» çÆ Ã¿ÇÖÁÅ (@@)ECBADHBEAHEBFC@@

Ãð¯å IEIY IA Áå¶ ÇÔ¿çÈ Ãðò¶ ÁÅë ÇÂ¿âÆÁé ÁË×ðÆÕñÚð

À°êð¯Õå Á³ÕÇóÁ» å¯º ÁÅ÷ÅçÆ å¯º ìÅÁç íÅðåÆ Ö¶åÆ Çò¼Ú å¶÷ ðøåÅð îôÆéÆÕðé çÅ ð¹ÞÅé Ãê¼ôà ÇçÖÅÂÆ Çç¿çÅ ÔËÍ àðËÕàð çÆ Ç×äåÆ AIFF Çò¼Ú ECB@@ ÃÆ Ü¯ ÇÕ B@@B Çò¼Ú òè Õ¶ BF,C@,@@@ Ô¯ ×ÂÆ (ÃÅðäÆ AA) ÇÂÃ åð·» ÇÂÃ Ãî¶º ç½ðÅé àðËÕàð» çÆ Ã¿ÇÖÁÅ Çò¼Ú DI ×¹äÅ å¯º òÆ òè¶ð¶ òÅèÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÔËÍ

âÆ÷ñ ÇÂ¿Üä» ç¶ îÅîñ¶ Çò¼Ú òÆ ÇÂÔ¯ ð¹ÞÅé ÇçÖÅÂÆ Çç¿çÅ ÔËÍ AIEA Çò¼Ú íÅðåÆ Ö¶åÆ Çò¼Ú ÇÃðë FF@@@ âÆ÷ñ ÇÂ¿Üä Ãé Ü¯ ÇÕ B@@B Çò¼Ú òè Õ¶ DI ñ¼Ö Ô¯ ×Â¶ (ÃÅðäÆ I)Í ÇÂÃ åð·» âÆ÷ñ ÇÂ¿Üä» çÆ Ç×äåÆ Çò¼Ú GD ×¹äÅ å¯º òÆ òè¶ð¶ òÅèÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÔËÍ êÌåÆ ñ¼Ö ÔËÕà¶Áð âÆ÷ñ ÇÂ¿Üä» çÆ Ç×äåÆ ç¶ÖäÆ Ô¯ò¶ å» AIEA Çò¼Ú ÇÂÔ Ç×äåÆ E@ ÃÆ Ü¯ ÇÕ AIHH Çò¼Ú ò¼è Õ¶ BD@@ Ô¯ ×ÂÆÍ ÇÂÃ åð·» AIHH å¼Õ ÔÆ êÌåÆ ñ¼Ö ÔËÕà¶Áð âÆ÷ñ ÇÂ¿Üä» çÆ Ç×äåÆ Çò¼Ú DH ×¹äÅ å¯º òÆ òè¶ð¶ çÅ òÅèÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÔËÍ

ÇìÜñÂÆ ê³ê ÃËµà» ò¼ñ ÇèÁÅé îÅðÆ¶Â¶ å» ÇÂæ¯º

ÃÅñÇ×äåÆ êÌåÆ ñ¼Ö

ñ¼Ö» ÇòÚ ÔËÕà¶Áð

AIEA@.BAAF

AIFAB.@@ACA

ÃÅðäÆ-E

àðËÕàð» çÆ Ã¿ÇÖÁÅ Çò¼Ú åìçÆñÆ íÅðå ç¶ î¹¼Ö ðÅÜ

ðÅÜAIFB-FEAIG@-GCAIH@-HCAII@-IC

Á»èðÅ êÌç¶ôBIBBEFI@BADE@CBF@@

ÁÃÅîBBDCBEBGGFDG

ÇìÔÅðBACBE@@AADFCIDBACI

×¹ÜðÅåCEDBGAACBHABBDED@@

ÔÇðÁÅäÅDHE@AGI@CEBCAAA@BHD@

Ü¿îÈ Áå¶ ÕôîÆðA@DCDBIHEBHEG

ÕðéÅàÕBEIEEAEDB@E@ACAFAF

Õ¶ðñÅDAHIHCABEHAHCH

î¼è êÌç¶ôBDHDDGB@BDDCFCHCEH

îÔ»ðÅôàðCDFBEEIHBADECCCFII

À°óÆÃÅFFAAGDHAAHHAHII

ê³ÜÅìA@FDFDAAHEA@FE@ABCD@@F

ðÅÜÃæÅéD@IEAA@EFEDFHFHDEGD

åÅÇîñéÅâ±CBH@DHIBADEDABAHCC

À°µåð êÌç¶ôA@@HGACGIBADBBCGBBAEGA

ê¼ÛîÆ ì¿×ÅñAEADAFHFAI@@EA@@

Õ°¼ñ î¹¼Ö ðÅÜEC@AFABFAHHE@EDHEI@@IGG

Ãð¯å Ã. Ã. Ç×¼ñ ð. Ã. Ø¹¿îä-íÅðå Çò¼Ú ìçñ ðÔ¶ ÷ðÂÆ Ãì¿è

ÃÅðäÆ-F

íÅðå ç¶ î¹¼Ö ðÅÜ» Çò¼Ú ê³ê ÃËµà» çÆ Ç×äåÆ Çò¼Ú åìçÆñÆ

(Ó@@@)

ðÅÜAIFB-FEAIG@-GCAIH@-HCAII@-IC

Á»èðÅ êÌç¶ôA@E.FGBFA.IDFHH.BCA@DF.IH

ÁÃÅî@.CG@.DGA.AFC.EE

ÇìÔÅðA@.EEA@A.IICGD.GGGE@.HC

×¹ÜðÅåABG.AAD@I.DIEFD.BFFI@.DG

ÔÇðÁÅäÅAE.HEAAF.DGB@I.I@D@C.H@

Ü¶. ÁËºâ Õ¶.@.AC@.DE@.IIB.DF

ÕðéÅàÕDI.BCB@A.HHC@E.AAEA@.E@

Õ¶ðñÅAA.FIBH.DCIH.GBB@I.BE

î¼è êÌç¶ôBB.FCABD.@FD@F.F@FCA.FF

îÔ»ðÅôàðBAD.HBCDF.GFEHG.HCGAE.FF

ÇÂÃ ÚðÚÅ å¯º ìÅÁç ÁÅú Ô¹ä Ö¶åÆ ç¶ îôÆéÆÕðé éÅñ Ãì¿Çèå Á³ÕÇóÁ» À°µêð ÇÂ¼Õ ÞÅå îÅðç¶ Ô» -

À°óÆÃÅ@.I@E.HGAF.IGCI.HD

ê³ÜÅìDE.I@CBH.GGFFB.F@GBA.BB

ðÅÜÃæÅéAC.@IGB.IDDBA.GHFBF.HD

åÅÇîñéÅâ±BEA.AEIAE.DBAAE@.AIAABG.CD

À°µåð êÌç¶ôCH.CEC@F.DBAA@A.AHAFII.FI

ê¼ÛîÆ ì¿×ÅñD.FIG.BBB@H.@AGFH.HB

Õ°¼ñ î¹¼Ö ðÅÜ IAB.ACCBBH.EHFGIH.C@IIDI.CA

Ãð¯å À°êð¯Õå

ÃÅðäÆ-G

àðËÕàð» çÆ ÃÅñÅéÅ ÇòÕðÆ

ðÅÜÕ°¼ñ ÇòÕðÆÁ½Ãå

(AIII-B@@@ ÃÅñÅéÅ

å¯º B@@C-D)ÇòÕðÆ

À°µåð êÌç¶ôBI@EACEHA@B

î¼è êÌç¶ôACHCHBBGGDD

ê³ÜÅìA@DEHDB@IAF

ðÅÜÃæÅéHI@HGAGHAG

ÔÇðÁÅäÅGHCACAEFFB

×¹ÜðÅåFCBHFABFEG

ÇìÔÅðGAEBHADC@E

Á»èðÅ êÌç¶ôFIDBAACHDD

îÔ»ðÅôàðEGD@FAADHA

ÕðéÅàÕDDHCGHIFG

åÅÇîñéÅâ±CGEA@GE@B

À°óÆÃÅAFCIACBGH

Ô¯ð ðÅÜ/GFFDGAECBI

ï±. àÆ÷ ÁÅÇç

Õ°¼ñ íÅðåAAAFFI@BBCCCC

Ãð¯å ÁÅðÇæÕ Ãðò¶Öä íÅðå ÃðÕÅð B@@D-@E

ÃÅðäÆ-H

êÅòð Çàñð÷ çÆ ÃÅñÅéÅ ÇòÕðÆ

ðÅÜÕ°¼ñ ÇòÕðÆÁ½Ãå

(AIII-B@@@ å¯ºÃÅñÅéÅ ÇòÕðÆB@@C-@D å¼Õ)

ê¼ÛîÆ ì¿×ÅñBEECGEA@G

åÅÇîñéÅâ±HBGHAFEE

ÁÃÅîFHGDACGE

ÕðéÅàÕEDIIAA@@

Õ¶ðñÅDEFBIAB

À°óÆÃÅEAHCA@CG

Á»èðÅ êÌç¶ôC@@BF@@

îÔ»ðÅôàðBD@HDHB

åÇðê¹ðÅAICBCHF

×¹ÜðÅåADBGBHE

îéÆê¹ðHHDAGG

ÇìÔÅðAADIAGG

Ô¯ð ðÅÜ/

ï±. àÆ÷EDEEA@IA

íÅðåFH@CDACF@F

Ãð¯å À°êð¯Õå

ÃÅðäÆ-I

âÆ÷ñ ÇÂ¿Üä

ÃÅñÇ×äåÆ êÌåÆ ñ¼Ö

ñ¼Ö» Çò¼ÚÔËÕà¶Áð

AIEA@@.FFE@

AIFAB.C@AEA

AIGA¸¸

AIHABH.A@AFBC

AIHECE.EDAIFI

AIHHDB.E@BD@@

B@@BDI.@@¸

Ãð¯å – ÁË×ðÆÕñÚð ÃàËÇàÃÇàÕÃ ÁËà Â¶ ×ñÅÃ ÁËºâ ì¶ÇÃÕ ÃàËÇàÃÇàÕÃ AIHI Áå¶ ÇÔ¿çÈ Ãðò¶ ÁÅë ÇÂ¿âÆÁé ÁË×ðÆÕñÚð B@@B.

ÃÅðäÆ-A@

ÇìÜñÂÆ ê³ê ÃËµà

ÃÅñÇ×äåÆ êÌåÆ ñ¼Ö

ñ¼Ö» ÇòÚ ÔËÕà¶Áð

AIEA@.BAAF

AIFAB.@@ACA

AIGAAF.B@IIG

AIHADC.BDBDIE

AIHEEC.B@DIDG

AIHHFA.FGCDHD

B@@BIH.@@

ÃÌ¯å - À°êð¯Õå

ÃÅðäÆ-AA

àðËÕàð» çÆ Ã¿ÇÖÁÅ Õ°¼ñ íÅðå

ÃÅñAIFFAIGBAIHBB@@B

àðËÕàð» çÆ Ã¿ÇÖÁÅ (@@)ECBADHBEAHEBFC@@

Ãð¯å IEIY IA Áå¶ ÇÔ¿çÈ Ãðò¶ ÁÅë ÇÂ¿âÆÁé ÁË×ðÆÕñÚð

ÇìÜñÂÆ ê³ê ÃËµà» ò¼ñ ÇèÁÅé îÅðÆ¶Â¶ å» ÇÂæ¯º òÆ ÇÂÔ¯ ð¹ÞÅé ç¶ÇÖÁÅ ÜÅ ÃÕçÅ ÔËÍ AIEA Çò¼Ú íÅðåÆ Ö¶åÆ Çò¼Ú ÇÃðë BA@@@ ÇìÜñÂÆ ê³ê ÃËµà Ãé Ü¯ ÇÕ B@@B Çò¼Ú òè Õ¶ IH ñ¼Ö Ô¯ ×Â¶ (ÃÅðäÆ A@)Í ÇÂÃ åð·» AIEA å¯º ñË Õ¶ ÇìÜñÂÆ ê³ê ÃËµà» çÆ Ç×äåÆ Çò¼Ú DFF ×¹äÅ å¯º òÆ òè¶ð¶ òÅèÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÔËÍ êÌåÆ ñ¼Ö ÔËÕà¶Áð ÇìÜñÂÆ ê³ê ÃËµà» çÆ Ç×äåÆ AIEA ÓÚ F å¯º òè Õ¶ AIHH Çò¼Ú CDHD Ô¯ ×ÂÆÍ ÇÂÃ åð·» AIHH å¼Õ ÔÆ íÅðåÆ Ö¶åÆ Çò¼Ú ÇìÜñÂÆ ê³ê ÃËµà» çÆ Ç×äåÆ Çò¼Ú BAG ×¹äÅ å¯º òè¶ð¶ òÅèÅ ç¶ÇÖÁÅ ÜÅ ÃÕçÅ ÔËÍ

B@@B Çò¼Ú íÅðå Çò¼Ú BF ñ¼Ö C@ Ô÷Åð àðËÕàð ÃéÍ ÃÅñ B@@D-@E Çò¼Ú íÅðå Çò¼Ú B ñ¼Ö D@ Ô÷Åð àðËÕàð» çÆ ÇòÕðÆ Ô¯ÂÆÍ (ÇÂÕéÇîÕ àÅÂÆî÷ AF ÜÈé B@@E) ÇÂÃ åð·» B@@B å¯º ìÅÁç ç¶ ÇêÛñ¶ Çå¿é ÃÅñ» ç½ðÅé Ü¶Õð Ôð ÃÅñ B ñ¼Ö àðËÕàð òÆ B@@B çÆ àðËÕàð» çÆ Ç×äåÆ Çò¼Ú Ü¯ó ñÂÆÂ¶ å» ÇÂÃ Ãî¶º íÅðå Çò¼Ú Á³çÅ÷é CB ñ¼Ö C@ Ô÷Åð àðËÕàð ÔéÍ ÇÂÃ å¯º ÇÂñÅòÅ Ôð ÃÅñ B ñ¼Ö E@ Ô÷Åð êÅòð æðËôð Ö¶åÆ Çò¼Ú ñ×ÅÂ¶ ÜÅ ðÔ¶ ÔéÍ Á³çÅ÷é I@% å¯º òè¶ð¶ ëÃñ êÅòð æðËôð» ðÅÔÄ ÞÅóÆ Ü»çÆ ÔË (ÇÔ¿çÈ Ãðò¶)Í ÇÂÃ å¯º Çìé» Õ¿ìÅÂÆé ÔÅðòËÃàð» çÅ òÆ Ö¶åÆ ÓÚ êÌï¯× òÇèÁÅ ÔËÍ ÇÜÃ ç¶ Á³Õó¶ ÃÅâ¶ Õ¯ñ ÇëñÔÅñ éÔÄ ÔéÍ

Ü¶Õð Ö¶åÆ Çò¼Ú Â¶é¶ å¶÷ ðøåÅð îôÆéðÆÕðé ç¶ ìÅòÜÈç òÆ éð¯çòÅçÆÁ» ù íÅðåÆ Ö¶åÆ Çò¼Ú êÈ¿ÜÆòÅç éÔÄ é÷ð ÁÅ ÇðÔÅ å» íÅðåÆ ÃîÅÜ ù ÃîÞä Çò¼Ú êÌîÅåîÅ ÔÆ À°é·» çÆ îçç Õð ÃÕçÅ ÔËÍ

ÒíÅðå çÅ ÖÅÃÅ Áðè Ü×ÆðÈ ÇÕªÓ ç¶ Ã¿êÅçÕ é¶ ÇÂ¼Õ Ô¯ð Ôé·¶ð¶ ÓÚ åÆð Û¼ÇâÁÅ ÔËÍ À°Ã çÅ ÕÇÔäÅ ÔË, ÒÃî¹¼ÚÆ Ö¶åÆ îôÆéðÆ, ÇÃ¿ÚÅÂÆ, ÃÔÈñå», ÖÅç» Áå¶ ÕÆó¶îÅð çòÅÂÆÁ» çÆ Öêå çÅ BE% ÇÔ¼ÃÅ ÇÂÕ¼ñ¶ ê³ÜÅì Çò¼Ú òðÇåÁÅ Ü»çÅ ÔË (ñ¶ÖÕ ç¶ ÇÂÃ çÅÁò¶ çÆ êóåÅñ ÕÆåÆ ÜÅäÆ ÚÅÔÆçÆ ÔË) Üç¯º ÇÕ òÅÔÆï¯× ÷îÆé Çò¼Ú ÇÂÃ çÅ ÇÔ¼ÃÅ B% ç¶ ÁÅÃ-êÅÃ ÔËÍ Ü¶ ÇÂÃ Çò¼Ú ê¼ÛîÆ ï±. êÆ., ÔÇðÁÅäÅ, ðÅÜÃæÅé, å¼àòðåÆ Á»èðÅ ÁÅÇç çÆÁ» Ú¯äòÆÁ» à¹ÕóÆÁ» ÇîñÅ ç¶ÂÆÂ¶ å» Ö¶åÆ îôÆéðÆ Áå¶ Çàéê¹àÃ Çò¼Ú ÇÂé·» çÅ ÇÔ¼ÃÅ E@% Áå¶ ðÕìÅ îÃ» E% Ô¯ò¶×ÅÍ ÕÆ E% ðÕì¶ òÅñ¶ ÃÈì¶ Ü» ÃÈÇìÁ» çÆÁ» Õ°Þ êÅÕà» ç¶ E% ÇÔ¼Ã¶ ò¼ñ¯º îôÆéðÆ Áå¶ ñÅ×å òÃå» ç¶ E@% ÇÔ¼Ã¶ ù ÖêÅ ÜÅä éÅñ êÈð¶ ç¶ô çÆ Ö¶åÆ çÅ ÔÆ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÇòÕÅÃ Ô¯ Ç×ÁÅ î³é ÇñÁÅ ÜÅ ÃÕçÅ ÔËÍ Ã¯Úä çÆ ñ¯ó ÔËÍ(Ã¿êÅçÕ,ê³éÅ-AI)

òÅÕÂÆ Ã¯Úä çÆ ñ¯ó ÔË ÇÕ ñ¶ÖÕ ç¶ À°êð¯Õå Á³ÕÇóÁ» çÅ ÃÌ¯å ÕÆ ÔË? êÇÔñÆ ×¼ñ å» ÇÂÔ ÇÕ Ã¿êÅçÕ ò¼ñ¯º ç¼ÇÃÁÅ À°êð¯Õå ÇÂñÅÕÅ ÔÆ E% éÔÄ Ã×¯º ñ¼×í× AE% ìäçÅ ÔËÍ (ç¶Ö¯ ê³ÜÅì çÅ Á³ÕóÅÃÅð B@@DÓ Çò¼Ú ò¼Ö-ò¼Ö ðÅÜ» ç¶ ðÕì¶ Ãì¿èÆ Á³Õó¶Í) ì¶ô¼Õ íÅðåÆ Ö¶åÆ Çò¼Ú îôÆéðÆÕðé Ãì¿èÆ ÕÅëÆ Ô¼ç å¼Õ ÁÃÅò»êä ò¶Öä ù ÇîñçÅ Áå¶ ÁÃÅò» ÁÅðÇæÕ ÇòÕÅÃ êÈ¿ÜÆòÅç çÅ ÔÆ ÇÂ¼Õ ñ¼Ûä ÔËÍ êð Ãî» ìÆåä éÅñ ÇÂÔ ÁÃÅò»êä òÆ çÈð Ô¯ä çÅ ð¹ÞÅé é÷ð ÁÅªçÅ ÔËÍ AF ÜÈé B@@E ç¶ ÇÂÕéÅÇîÕ àÅÂÆî÷ î¹åÅìÕ B@@D-@E Çò¼Ú àðËÕàð» çÆ Õ°¼ñ ÇòÕðÆ Çò¼Ú ç¼Öä íÅðå çÅ ÇÔ¼ÃÅ B@% ÃÆ Üç ÇÕ ÇÂ¼Õ ÃÅñ êÇÔñ» ÇÂÔ îÇÔ÷ A@% ÃÆÍ À°µåð íÅðå çÅ ÇÔ¼ÃÅ B@@B-@C Çò¼Ú BC% å¯º ò¼è Õ¶ CB% Ô¯ Ç×ÁÅ Üç¯º ÇÕ ê¼Ûî íÅðå çÅ ÇÔ¼ÃÅ AB-AC% Óå¶ ÃÇæð ÇðÔÅÍ ÇÂÃ å¯º Ãê¼ôà ÔË ÇÕ Ö¶åÆ îôÆéðÆÕðé ç¶ Ãì¿è Çò¼Ú êÛó¶ ÃîÞ¶ Ü»ç¶ ÇÖ¼ÇåÁ» Çò¼Ú òÆ å¶÷Æ éÅñ Ö¶åÆ çÅ îôÆéÆÕðé Ô¯ ÇðÔÅ ÔËÍ ÃÅðäÆ G Çò¼Ú àðËÕàð» çÆ ÃÅñÅéÅ ÇòÕðÆ å¯º òÆ ÇÂÔ ð¹ÞÅé ò¶ÇÖÁÅ ÜÅ ÃÕçÅ ÔËÍ ÇÂÃ ñÂÆ ÁÃÄ Üç¯º íÅðåÆ ÁðæÚÅð¶ ç¶ êËçÅòÅðÆ Ãì¿è» çÆ ×¼ñ Õð»×¶ å», Ãî¹¼Ú¶ íÅðåÆ ÁðæÚÅð¶ ç¶ Áðè Ü×ÆðÈ Ü» êÈ¿ÜÆòÅçÆ Ô¯ä çÆ ×¼ñ Õð»×¶ éÅ ÇÕ ÇÂÃ ç¶ Â¶Ã Ü» úÃ ÇÖ¼å¶ çÆÍ Á¼×¶ Ú¼ñ Õ¶ ÁÃÄ Ã¿êÅçÕ ç¶ À°êð¯Õå çÅÁò¶ çÆ Ô¯ð êóåÅñ Õð»×¶Í

ÇÜÃ ñ¶Ö Çò¼Ú Ã¿êÅçÕ é¶ íÅðåÆ Ö¶åÆ Çò¼Ú êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÇòÕÅÃ À°µêð ÒÃ¯Úä çÆ ñ¯óÓ îÇÔÃÈÃ ÕÆåÆ ÔË, À°Ã¶ ñ¶Ö Çò¼Ú ñ¶Ö ç¶ îÈñ ñ¶ÖÕ é¶ íÅðåÆ Ö¶åÆ Çò¼Ú ò¼è ÞÅó òÅñ¶ ìÆÜ», ÇÃ¿ÚÅÂÆ ÃÔÈñå», ÖÅç» çÆ Öêå, îôÆéÆÕðé ÁÅÇç ç¶ Á³Õó¶ Çç¼å¶ Ôé Áå¶ éåÆÜÅ Õ¼ÇãÁÅ ÔË ÇÕ, ÒÒÀ°µêð ÇìÁÅé¶ å¼æ» Áå¶ Á³ÕÇóÁ» å¯º Ãê¼ôà ÔË ÇÕ AIFF-FG å¯º ñË Õ¶, Ö¶åÆ ñÅ×å òÃå» Çò¼Ú Ã¼ÚÆúº ÔÆ òÅèÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÔËÍ ÇÂÔ íÅðå ç¶ ê¶ºâ± Ö¶åð Çò¼Ú ÇòÕÅÃ Õð ðÔ¶ êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÇðôÇåÁ» çÅ Ã¿Õ¶å ÔËÍ

(ê³éÅ AI ÷¯ð ÃÅâÅ)

ð¹ÞÅé À°êð¯Õå ÔòÅñ¶ Çò¼Ú ìËñ ×¼ÇâÁ» çÆ Á½Ãå Ç×äåÆ Øàä ç¶ ð¹ÞÅé å¯º òÆ Ãê¼ôà ÔËÍ êð ìËñ ×¼âÆÁ», ñ¼Õó Áå¶ ñ¯Ô¶ ç¶ Ôñ» ù Ü×ÆðçÅðÆ ç¶ ÃîÅéÁðæÆ ÃîÞäÅ òÆ ñ¶ÖÕ çÆ í¹¼ñ ÔÆ ÔËÍ ÇÜÃ Ãî¶º ñËÇéé ÒðÈÃ Çò¼Ú êÈ¿ÜÆòÅç çÅ ÇòÕÅÃÓ éÅîÕ ÇÕåÅì ÇñÖ ðÔ¶ Ãé À°Ã Ãî¶º ðÈÃÆ Ö¶åÆ Çò¼Ú àðËÕàð é»Á çÆ ÇÕÃ¶ ôËÁ çÅ éÅî ÇéôÅé òÆ éÔÄ ÃÆ Áå¶ éÅ ÔÆ ÇìÜñÆ Ü¶ÔÆ Õ¯ÂÆ ÚÆ÷ ÃÆÍ Ö¶åÆ À°µæ¶ Ø¯ÇóÁ» éÅñ ÕÆåÆ Ü»çÆ ÃÆ êð ÇÂÃ Ãí ç¶ ìÅòÜÈç òÆ ñËÇéé é¶ ðÈÃ ù êÈ¿ÜÆòÅçÆ ÃîÅÜ ÔÆ ÁËñÅÇéÁÅ ÃÆÍ À°Ã ò¶ñ¶ ç¶ ðÈÃ çÆ Ü¶Õð Á¼Ü ç¶ íÅðå éÅñ å°ñéÅ ÕÆåÆ ÜÅò¶ å» ÷îÆé-ÁÃîÅé çÅ ëðÕ ÇçÖÅÂÆ Çç¿çÅ ÔË êð ÃÅâ¶ ÇÂÔ éð¯çòÅçÆ ÇÃÁÅÃÆ î¯åÆÁÅÇì¿ç çÅ ÇôÕÅð Ôé, ÇÂÃ ñÂÆ À°é·» ù ÇÂÔ ëðÕ ÇçÖÅÂÆ ÔÆ éÔÄ ç¶ ÇðÔÅÍ

Like this:

Be the first to like this page.

	Tarksheel Akhil on ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਸੰਕਟ…
	punjabimagazine on ਜੰਗਲ਼ਨਾਮਾ (ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਪੜਚੋਲ) :ਦ…
	ของขวัญ on ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਚੋਣਾਂ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ …
	sirashwanikumar on ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਚੋਣਾਂ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ …
	ของขวัญ on ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਲਹਿਰ : ਇੱਕ ਸ…
	dr. dheeraj kumar on ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਚੋਣਾਂ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ …
	Pratibaddh on ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਚੋਣਾਂ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ …
	Kesra Ram on ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਚੋਣਾਂ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ …
	ਪ੍ਰਤੀਬਧ on ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਚੋਣਾਂ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ …
	dr. dheeraj kumar on ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਚੋਣਾਂ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ …

.

ਅੰਕ 01 ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ 05-1

Like this:

Leave a Reply Cancel reply

Follow “”